ਤਤੋ ਵਿਸਂਜ੍ਞਾਨਿ ਪਰੇषੁ ਪਾਰ੍ਥਃ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਸਂਦੇਸ਼ਮਥੋਤ੍ਤਰਾਯਾਃ । ਨਿਰ੍ਯਾਹਿ ਵਾਹਾਦਿਤਿ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਪੁਤ੍ਰਮੁਵਾਚ ਯਾਵਤ੍ਕੁਰਵੋ ਵਿਸਂਜ੍ਞਾਃ
ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਨੇ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਉੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਤੇ ਮਤਸਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਕੁਰੁ ਅਜੇ ਵੀ ਸੰਮੋਹਿਤ ਹਨ, ਘੋੜੇ ਚੜਾ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਚੱਲ।'
ਆਚਾਰ੍ਯਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤਯੋਃ ਸੁਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਪੀਤਂ ਰੁਚਿਰਂ ਚ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮ੍। ਦ੍ਰੌਣੇਸ਼੍ਚ ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵ ਨੀਲੇ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸਮਾਦਤ੍ਸ੍ਵ ਨਰਪ੍ਰਵੀਰ
ਮਾਨਯੋਗ, ਅਚਾਰਯ ਸ਼ਰਦਵਤ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ, ਕਰਣ ਦੇ ਪੀਲੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਕਪੜੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨੀਲੇ ਕਪੜੇ — ਇਹ ਸਭ ਚੁੱਕ ਲੈ।
ਭੀष੍ਮਸ੍ਯ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਤੁ ਤਥੈਵ ਮਨ੍ਯੇ ਜਾਨਾਤਿ ਮੇऽਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਤਿਘਾਤਮੇषਃ। ਏਤਸ੍ਯ ਵਾਹਾਨ੍ਕੁਰੁ ਸਵ੍ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵਂ ਪ੍ਰਯਾਤਵ੍ਯਮਮੂਢਸਂਜ੍ਞੈਃ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭੀਸ਼ਮ ਹੀ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਹੈ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਹਥਿਆਰ ਦਾ ਉਤਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਰਥ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਘੋੜੇ ਲੈ ਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰ ਸਭ ਅਜੇ ਵੀ ਸੰਮੋਹਿਤ ਹਨ।
ਰਸ਼੍ਮੀਨ੍ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਰਥਾਦਵਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਵਿਰਾਟਪੁਤ੍ਰਃ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯੁਪਾਦਾਯ ਮਹਾਰਥਾਨਾਂ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨ੍ਯਦ੍ਭੁਤਵਰ੍ਣਕਾਨਿ
ਫਿਰ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਰਸ਼ਮੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਥ ਤੋਂ ਝਪਟ ਕੇ ਉਤਰੀਆ ਤੇ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਤੇ ਅਜੋਕੇ ਕਪੜੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ।
ਮਹਾਨ੍ਤਿ ਚੀਨਾਂਸ਼ੁਦੁਕੂਲਕਾਨਿ ਪਟ੍ਟਾਂਸ਼ੁਕਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਮਨੋਜ੍ਞਕਾਨਿ । ਹਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਮਣਿਭੂषਣਾਨਿ ਸੁਵਰ੍ਣਨਿष੍ਕਾਭਰਣਾਨਿ ਮਾਰਿष
ਉਸਨੇ ਵੱਡੇ ਚੀਨ ਦੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ, ਸੁੰਦਰ ਪੱਟ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਨਮੋਹਣੇ ਬ੍ਰੋਕੇਡ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਾਰ, ਗਹਣੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੀ ਚੁੱਕ ਲਏ।
ਮਾਣਿਕ੍ਯਬਾਹ੍ਵਙ੍ਗਦਕਙ੍ਕਣਾਨਿ ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਮਣਿਭੂषਣਾਨਿ। ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯੁਪਾਦਾਯ ਮਹਾਰਥਾਨਾਂ ਤੂਰ੍ਣਂ ਪੁਨਃ ਖਂ ਰਥਮਾਰੁਰੋਹ
ਮਾਣਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਂਹ-ਬੰਦੀਆਂ ਤੇ ਕੰਗਣ, ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਮਣੀ-ਜੜੇ ਗਹਣੇ, ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਰਥ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਕृਤਸਂਨਿਕਾਸ਼ਾਨ੍ਸਂਮੋਹਨਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿਸਂਜ੍ਞਕਲ੍ਪਾਨ੍ । ਨਾਸਾਗ੍ਰਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਕਰਾਙ੍ਗੁਲੀਕਃ ਪਾਰ੍ਥੋ ਜਹਾਸ ਸ੍ਮਯਮਾਨਚੇਤਾਃ
ਪਾਰਥ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲੀ ਨੱਕ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਸੰਮੋਹਨ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਹੱਸ ਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ।
ਤਤੋऽਨ੍ਵਸ਼ਾਤ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚਤੁਰਃ ਸਦਸ਼੍ਵਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਹਿਰਣ੍ਯਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾਨ੍ । ਤੇ ਤਦ੍ਵ੍ਯਤੀਯੁਰ੍ਦ੍ਵਿषਤਾਮਨੀਕਂ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਵਹਨ੍ਤੋऽਰ੍ਜੁਨਮਾਜਿਮਧ੍ਯਾਤ੍
ਫਿਰ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਚਾਰ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਅਸਵਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਾ ਕੇ ਲੈ ਗਏ।
ਤਥਾ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਂ ਪੁਰੁषਪ੍ਰਵੀਰਂ ਭੀष੍ਮਃ ਸ਼ਰੈਰਭ੍ਯਹਨਤ੍ਤਰਸ੍ਵੀ। ਸ ਚਾਪਿ ਭੀष੍ਮਸ੍ਯ ਹਯਾਨ੍ਨਿਹਤ੍ਯ ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਭੀष੍ਮਂ ਦਸ਼ਭਿਃ ਪृषਤ੍ਕੈਃ
ਜਦ ਪੁਰਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ 'ਤੇ ਤੀਰ ਚਲਾਏ; ਪਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਦਸ ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋऽਰ੍ਜੁਨੋ ਭੀष੍ਮਮਪਾਸ੍ਯ ਯੁਦ੍ਧੇ ਵਿਦ੍ਧ੍ਵਾऽਸ੍ਯ ਯਨ੍ਤਾਰਮਰਿष੍ਟਧਨ੍ਵਾ। ਤਸ੍ਥੌ ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਰਥਵृਨ੍ਦਮਧ੍ਯਾਦ੍ਰਾਹੁਂ ਵਿਦਾਰ੍ਯੇਵ ਸਹਸ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਃ
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਰਥ-ਚਾਲਕ ਨੂੰ ਜਖਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੁਲ੍ਹਾ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਪੁਰੁषਪ੍ਰਵੀਰਃ ਪਾਰ੍ਥਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਥ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਕਲ੍ਪਮ੍ । ਰਣਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਕ੍ਤਂ ਪੁਰੁषਪ੍ਰਵੀਰਂ ਸ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਬਭਾषੇ
ਜਦ ਪੁਰਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਪਾ ਲਿਆ, ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਵੇਖ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਲਦੀ ਬੋਲਿਆ।
ਅਯਂ ਕਥਂਚਿਦ੍ਭਵਤੋ ਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਂ ਵੈ ਪ੍ਰਬਧ੍ਨੀਤ ਯਥਾ ਨ ਮੁਚ੍ਯੇਤ੍। ਤਮਬ੍ਰਵੀਚ੍ਛਾਨ੍ਤਨਵਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਕ੍ਵ ਤੇ ਗਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰਭੂਤ੍ਕ੍ਕ ਵੀਰ੍ਯਮ੍
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਤੇਰਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਚ ਗਿਆ; ਉਸਨੂੰ ਫੜੋ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਨਿਕਲ ਨਾ ਜਾਵੇ।' ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿੱਥੇ ਗਈ?'
ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਪਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਥਾ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਬਾਣਾਂਸ਼੍ਚ ਧਨੁਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਰਮ੍ । ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਬੀਭਤ੍ਸੁਰਲਂ ਨृਸ਼ਂਸਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਪਾਪੇऽਸ੍ਯ ਮਨੋ ਨਿਵਿष੍ਟਮ੍
ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਧਨੁਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ; ਪਰ ਬੀਭਤਸੁ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿਰਦਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਮੰਦਤਾ ਵਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਜਹ੍ਯਾਨ੍ਨ ਧਰ੍ਮਂ ਤ੍ਰਿਦਿਵਸ੍ਯ ਹੇਤੋਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੁ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਹਤਾ ਰਣੇऽਸ੍ਮਿਨ੍। ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕੁਰੂਨ੍ਯਾਹਿ ਕੁਰੁਪ੍ਰਵੀਰ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਗਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਯਾਤੁ ਪਾਰ੍ਥਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮਾਰੇ ਨਹੀਂ ਗਏ। ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਕੁਰੁਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ, ਤੇ ਪਾਰਥ ਗਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਵੇ।
ਸਂਮੋਹਨਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮੋਹਿਤਾਃ ਸ੍ਥ ਯੂਯਂ ਨ ਜਾਨੀਥ ਧਨਾਪਹਾਰਮ੍। ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਭਰਣਾਨਿ ਰਾਜਨ੍ਵਿਰਾਟਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸਮਾਹृਤਾਨਿ
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸੰਮੋਹਨ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਭੁੱਲ-ਭੁੱਲੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋ, ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਚੋਰੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣੇ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।
ਨृਪੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਚ ਮੋਹਿਤੇषੁ ਹਨ੍ਤੁਂ ਯਦੀਚ੍ਛੇਤ੍ਸ ਹਨਿष੍ਯਤੀਤਿ। ਤਦਾ ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਤਯਾ ਨृਵੀਰੋ ਨ ਚਾਹਨਦ੍ਵੋ ਬਲਭਿਤ੍ਤਨੂਜਃ
ਜਦ ਰਾਜੇ ਸਭ ਸੰਮੋਹਿਤ ਸਨ, ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਪਰ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਨੇਕਤਾ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ।
ਭਾਗ੍ਯੇਨ ਯੁष੍ਮਾਨਵਧੀਨ੍ਨ ਪਾਰ੍ਥਃ ਸਂਧਿਂ ਕੁਰੂਣਾਮਨੁਮਨ੍ਯਮਾਨਃ । ਤਦ੍ਯਾਤ ਯੂਯਂ ਸਹਸੈਨਿਕੈਸ੍ਤੈਰ੍ਹਤਾਵਸ਼ਿष੍ਟੈਰ੍ਗਜਸਾਹ੍ਵਯਂ ਪੁਰੁਮ੍
ਪਾਰਥਾ, ਤਕਦੀਰ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮਾਰੇ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵੱਲ ਜਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਯਾਤ੍ਮਹਿਤਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯ। ਅਤੀਤਕਾਮੋ ਯੁਧਿ ਸੋऽਤ੍ਯਮਰ੍षੀ ਰਾਜਾ ਵਿਨਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਬਭੂਵ ਤੂष੍ਣੀਮ੍
ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ, ਪਿਤਾਮਾਹ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਹੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲੱਗਾ।
ਤਦ੍ਭੀष੍ਮਵਾਕ੍ਯਂ ਹਿ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਧਨਞ੍ਜਯਾਗ੍ਨਿਂ ਚ ਵਿਵਰ੍ਧਮਾਨਮ੍। ਨਿਵਰ੍ਤਨਾਯੈਵ ਮਤਿਂ ਨਿਦਧ੍ਯੁਰ੍ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਤਂ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਃ
ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਦੀ ਜੰਗੀ ਅੱਗ ਵਧਦੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਹੀ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਪ੍ਰੀਤਮਨਾਃ ਸਮਰ੍ਥੋ ਧਨਞ੍ਜਯਃ ਸਰ੍ਵਕੁਰੁਪ੍ਰਵੀਰਃ । ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਵੀਰੋऽਨੁਯਯੌ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਗਾਣ੍ਡੀਵਘੋषੇਣ ਵਿਨਦ੍ਯ ਲੋਕਮ੍
ਧਨੰਜਯ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜਾ ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ, ਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇषਾਮਨੀਕਾਨਿ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਾਰ੍ਥੋ ਵਿਕੀਰ੍ਣਯਾਨਧ੍ਵਜਕਾਰ੍ਮੁਕਾਣਿ। ਗਾਣ੍ਡੀਵਧਨ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਕੁਰੂਣਾਂ ਸ਼ਙ੍ਖ ਪ੍ਰਦਧ੍ਮੌ ਬਲਵਾਨ੍ਬਲੇਨ
ਪਾਰਥ ਨੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ, ਝੰਡੇ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਾਂਡੀਵ ਲੈ ਕੇ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਈ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ।
ਤੇ ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਬ੍ਦਂ ਤੁਮੁਲਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਚ ਤਤੋऽਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ। ਗਾਣ੍ਡੀਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਸ੍ਤੇ ਭੀਤਾ ਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵਧਨਂ ਵਿਹਾਯ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਝੰਡਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਡਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।
ਤਾਨਰ੍ਜੁਨੋ ਦੂਰਤਰਂ ਵਿਭਜ੍ਯ ਧਨਂ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਖਿਲਂ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯ । ਆਪृਚ੍ਛ੍ਯ ਤਾਨ੍ਦੂਰਮਨੁਪ੍ਰਯਾਤ੍ਵਾ ਧਨਞ੍ਜਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੁਰੂਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ। ਗੁਰੂਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨਭਿਵਾਦ੍ਯ ਬਾਣੈਰ੍ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤੋਦਗ੍ਰਮਨਾਃ ਸ਼ਰੈਃ ਸਹ
ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ, ਸਾਰਾ ਧਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਕੁਝ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਪਿਤਾਮਹਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਰਾਭ੍ਯਾਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਵੀਰਃ। ਦ੍ਰੋਣਂ ਕृਪਂ ਚੈਵ ਕੁਰੂਂਸ਼੍ਚ ਮਾਨ੍ਯਾਞ੍ਸ਼ਰੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨਭਿਵਾਦ੍ਯ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ। ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਰਤ੍ਨਚਿਤ੍ਰਂ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਪਾਰ੍ਥੋ ਮਕੁਟਂ ਸ਼ਰੌਘੈਃ
ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਨੇ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਦੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਡ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਾਣਯੋਗ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਰਤਨ-ਜੜਿਆ ਮਕੁਟ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰਾਜਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਕਿਮਰ੍ਥਮੇਤਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਧਾਰ੍ਯਂ ਮਕੁਟਂ ਤ੍ਵਯੇਤਿ। ਸਂਪਾਤਿਤਂ ਭੂਮਿਤਲੇ ਸਰਤ੍ਨਂ ਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤੁਤੋ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਸੁਤੋ ਬਭੂਵ
''ਤੂੰ ਰਾਜ-ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਮਕੁਟ ਕਿਉਂ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈਂ?'' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲਾ ਮਕੁਟ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਤ्सਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ।
ਧਨਞ੍ਜਯਂ ਨਾਗਮਿਵ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਂ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤਮਾਨਮ੍। ਗਾਸ੍ਤਾ ਵਿਜਿਤ੍ਯਾਭਿਮੁਖਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍ਤਃ ਕੁਰਵਃ ਪ੍ਰਯਾਤਾਃ
ਧਨੰਜਯ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਟੁੱਟੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਵਾਪਸ ਮੁੜਿਆ, ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਗਿਆ; ਕੁਰੂ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਤੇ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ।
ਧਨਞ੍ਜਯਂ ਸਿਂਹਮਿਵਾਤ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗਾ ਵੈ ਵਿਜਿਤ੍ਯਾਭਿਮੁਖਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਮ੍ । ਉਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਸ੍ਤੇ ਨ ਸ਼ੇਕੁਰ੍ਯਥੈਵ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਗਤਂ ਹਿ ਸੂਰ੍ਯਮ੍
ਧਨੰਜਯ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਰਾਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਤੱਕ ਸਕਦਾ।
ਰਕ੍ਤਾਨਿ ਵਾਸਾਂਸਿ ਚ ਤਾਨਿ ਗृਹ੍ਯ ਰਣੋਤ੍ਕਟੋ ਨਾਗ ਇਵ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਃ। ਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵੈਰਾਟਿਮੁਵਾਚ ਪਾਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਰੂਪੋ ਰਥਿਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਃ
ਉਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਆਂ ਕਪੜੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੜਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਟੁੱਟੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਪਾਰਥ ਜੋ ਰਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਜਿੱਤ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਤ्सਯ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਆਵਰ੍ਤਯਾਸ਼੍ਵਾਨ੍ਪਸ਼ਵੋ ਜਿਤਾਸ੍ਤੇ ਯਾਤਾਃ ਪਰੇ ਪ੍ਰੈਹਿ ਪੁਰਂ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ । ਉਦ੍ਧੁष੍ਯਤਾਂ ਤੇ ਵਿਜਯੋऽਦ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਤੇ ਸੇਵਤੁ ਮਾਲ੍ਯਗਨ੍ਧਃ । ਮਾਤਾ ਤੁ ਤੇ ਨਨ੍ਦਤੁ ਬਾਨ੍ਧਵਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਾਮਦ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮੁਦੀਰ੍ਣਹਰ੍षਮ੍
ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜੋ; ਗਾਂਵਾਂ ਜਿੱਤ ਲਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਵੈਰੀ ਭੱਜ ਗਏ ਹਨ। ਤੁਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਓ, ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਸਜਾਓ। ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ।
ਤਤੋ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਕੁਰੁਗੋਵृषਭੇਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਸਮਾਨਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਧਨਂ ਮਹਤ੍
ਫਿਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਕੁਰੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਬਲਦ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।