ਪਾਰ੍ਥੇਨ ਸृष੍ਟਃ ਸ ਤੁ ਗृਧ੍ਰਪਤ੍ਰੋ ਹ੍ਯਾਪੁਙ੍ਖਦੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਨਾਗਮ੍। ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਸ਼ੈਲਪ੍ਰਵਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਯਥਾऽਸ਼ਨਿਃ ਪਰ੍ਵਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸृष੍ਟਃ
ਪਾਰਥ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਗਿੱਧ ਦੇ ਪਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੀਰ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿਚ ਜਾ ਵੱਸਿਆ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਇੰਝ ਚੀਰ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦੇਵੇ।
ਸ਼ਰਪ੍ਰਤਪ੍ਤਃ ਸ ਤੁ ਨਾਗਰਾਜਃ ਪ੍ਰਵੇਪਿਤਾਙ੍ਗੋ ਵ੍ਯਥਿਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ। ਸਂਸੀਦਮਾਨੋ ਨਿਪਪਾਤ ਭੂਮੌ ਵਜ੍ਰਾਹਤਂ ਸ਼ृਙ੍ਗਮਿਵਾਚਲਸ੍ਯ
ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਹਿਲ ਗਿਆ ਤੇ ਮਨ ਵੀ ਡੋਲ ਗਿਆ; ਥੱਕ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਢਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਿਪਾਤਿਤੇ ਦਨ੍ਤਿਵਰੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਾਸਾਦ੍ਵਿਕਰ੍ਣਃ ਸਹਸਾऽਵਤੀਰ੍ਯ । ਤੂਰ੍ਣਂ ਪਦਾਨ੍ਯष੍ਟਸ਼ਤਾਨਿ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਵਿਂਸ਼ਤੇਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਮਾਰੁਰੋਹ
ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਵਿਕਰਣ ਫੌਰਨ ਉੱਤਰ ਆਇਆ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਠ ਸੌ ਕਦਮ ਦੌੜ ਕੇ ਵਿਵਿੰਸ਼ਤੀ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਨਿਹਤ੍ਯ ਨਾਗਂ ਤੁ ਸ਼ਰੇਣ ਤੇਨ ਵਜ੍ਰੋਪਮੇਨਾਦ੍ਰਿਵਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ੍। ਤਥਾਵਿਧੇਨੈਵ ਸ਼ਰੇਣ ਪਾਰ੍ਥੋ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਨਿਰ੍ਬਿਭੇਦ
ਉਸ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪਾਰਥ ਨੇ ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਤੀਰ ਚਲਾ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਵੀ ਘੁਸਾ ਦਿੱਤਾ।
ਹਤੇ ਗਜੇ ਰਾਜਨਿ ਚੈਵ ਭਿਨ੍ਨੇ ਭਗ੍ਨੇ ਵਿਕਰ੍ਣੇ ਚ ਸਪਾਦਰਕ੍ਸ਼ੇ । ਗਾਣ੍ਡੀਵਮੁਕ੍ਤੈਰ੍ਵਿਸ਼ਿਖੈਃ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਯੋਧਮੁਖ੍ਯਾਃ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਜਗ੍ਮੁਃ
ਹਾਥੀ ਮਰ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਜਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਵਿਕਰਣ ਆਪਣੇ ਸੈਣਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਭੱਜ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਏ ਮੁੱਖ ਯੋਧੇ ਅਚਾਨਕ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਪਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਬਾਣੇਨ ਹਤਂ ਚ ਨਾਗਂ ਯੋਧਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨृਪਤਿਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ। ਰਥਂ ਸਮਾਵृਤ੍ਯ ਕੁਰਗ੍ਨਵੀਰੋ ਰਣਾਤ੍ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰਾਵ ਯਤੋ ਨ ਪਾਰ੍ਥਃ
ਤੀਰ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਮਰਿਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਰਥ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਰਥ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।
ਤਂ ਭੀਤਰੂਪਂ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਗਣਾਵਮਰ੍ਦੀ । ਅਨ੍ਵਾਹ੍ਵਯਦ੍ਯੋਦ੍ਧੁਮਨਾਃ ਕਿਰੀਟੀ ਬਾਣਾਭਿਵਿਦ੍ਧਂ ਰੁਧਿਰਂ ਵਮਨ੍ਤਮ੍
ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੌਂਦਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਤੇ ਖੂਨ ਵਗਾਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਿਰਟੀਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹੇष੍ਵਾਸਵਰੇऽਤਿਵਿਦ੍ਧੇ ਧਨਞ੍ਜਯੇਨਾਪ੍ਰਤਿਮੇਨ ਯੁਦ੍ਧੇ। ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਭਯਾਰ੍ਦਿਤਾਨਿ ਤ੍ਰਾਸਂ ਯਯੁਃ ਪਾਰ੍ਥਮੁਦੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਨਿ
ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ ਧਨੁਧਾਰੀ ਨੂੰ ਧਨੰਜੈ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘਾਇਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਫੌਜਾਂ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਪਰਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਰ੍ਜੁਨਂ ਨਾਗਮਿਵ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਮ੍। ਉਚ੍ਚੈਰ੍ਨਦਨ੍ਤਂ ਬਲਮਤ੍ਤਮਾਜੌ ਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਸਿਂਹਮਿਵਰ੍षਭਾਣਾਮ੍
ਫਿਰ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਭੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੱਜਦਾ ਤੇ ਸਾਂਡਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ, ਜੋ ਸਾਂਤਿ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਗਾਣ੍ਡੀਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਤੁ ਪਾਣ੍ਡਵਸ੍ਯ ਯੋਧਾ ਨਿਪੇਤੁਃ ਸਹਸਾ ਰਥੇਭ੍ਯਃ। ਭਯਾਰ੍ਦਿਤਾਃ ਪਾਰ੍ਥਸ਼ਰਾਭਿਤਪ੍ਤਾਃ ਸਿਂਹਾਭਿਪਨ੍ਨਾ ਇਵ ਵਾਰਣੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ
ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਯੋਧੇ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਤੇ ਪਾਰਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਉੱਤਰ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਰਕ੍ਤਨੇਤ੍ਰਃ ਪੁਨਰਿਨ੍ਦ੍ਰਕਰ੍ਮਾ ਵੈਕਰ੍ਤਨਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਃ ਪृषਤ੍ਕੈਃ। ਵਿਤ੍ਰਾਸ੍ਯ ਤੇषਾਂ ਦ੍ਰਵਤਾਂ ਸਮੈਕ੍ਸ਼ਦ੍ਦੁਃਸ਼ਾਸਨਂ ਚੈਕਰਥੇਨ ਪਾਰ੍ਥਃ
ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਕੇ, ਕਰਣ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਮਾਰੇ ਤੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਰਥ ਲੈ ਆਇਆ।
ਕਰ੍ਣੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪਾਰ੍ਥਸ਼ਰਾਭਿਤਪ੍ਤੋ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਦੁष੍ਪ੍ਰਸਹਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ । ਦृष੍ਟੋऽਰ੍ਜੁਨੋऽਯਂ ਪ੍ਰਤਿਯਾਮ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਵਿਧਾਸ੍ਯਾਮ ਇਤੋ ਗਤੇਨ
ਪਾਰਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਕਰਣ ਨੇ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ, ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਔਖੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਅਰਜੁਨ ਆ ਗਿਆ! ਚਲੋ ਜਲਦੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਈਏ, ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਯੋਜਨਾ ਸੋਚਾਂਗੇ।'
ਮਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵਯਾ ਤਾਤ ਕृਤਂ ਚ ਕਾਰ੍ਯਂ ਯਦਰ੍ਜੁਨੋऽਸ੍ਮਾਭਿਰਿਹਾਦ੍ਯ ਦृष੍ਟਃ । ਭੂਯੋ ਵਨਂ ਗਚ੍ਛਤੁ ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੂਰ੍ਣਂ ਸਮਯਂ ਨ ਤੇषਾਮ੍
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਪੁੱਤ੍ਰ, ਕਿ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਸੀ। ਹੁਣ ਸਵਯਸਾਚੀ ਮੁੜ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਹਾਲੇ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਸ਼ਰਾਰ੍ਦਿਤਾਸ੍ਤੇ ਯੁਧਿ ਪਾਣ੍ਡਵੇਨ ਪ੍ਰਸਸੁਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਥਾਹ੍ਵਯਨ੍ਤਃ। ਕਰ੍ਣੋऽਬ੍ਰਵੀਦਾਪਤਤ੍ਯੇष ਜਿष੍ਣੁਰ੍ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਸਂਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਯਾਮਃ
ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ للਕਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਰਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਜਿਸ਼ਨੁ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ! ਆਓ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਈਏ।'
ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦ੍ਵਾਰਣਯੂਥਪਾਭਃ ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਹਰ੍ਤਾ ਯੁਧਿ ਸ਼ਾਤ੍ਰਵਾਣਾਮ੍। ਅਯਂ ਚ ਪਾਰ੍ਥਃ ਪੁਨਰਾਗਤੋ ਨੋ ਮੂਲਂ ਚ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਭਰਤਰ੍षਭਾਣਾਮ੍
ਉਹ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਹੈ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਮੁਖੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਕਤ ਆਉਣ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਪਾਰਥ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਂ ਤਰਸਾऽऽਪਤਨ੍ਤਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਃ ਕਾਲਮਿਵਾਤ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮ੍ । ਭਯਾਰ੍ਤਰੂਪਃ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪੇਦੇ ਦ੍ਰੋਣਂ ਚ ਕਰ੍ਣਂ ਚ ਕृਪਂ ਚ ਭੀष੍ਮਮ੍
ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦ੍ਰੋਣ, ਕਰਣ, ਕ੍ਰਿਪ ਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਕੋਲ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤਂ ਭੀਤਰੂਪਂ ਸ਼ਰਣਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸਹੋ ਨਿषਙ੍ਗੀ। ਇਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰੀਤਮਨਾਃ ਕਿਰੀਟੀ ਬਾਣਾਭਿਤਪ੍ਤਂ ਰੁਧਿਰਂ ਵਮਨ੍ਤਮ੍
ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਜੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਤੇ ਖੂਨ ਵਗਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
ਵਿਹਾਯ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਚ ਯਸ਼ਸ਼੍ਚ ਲੋਕੇ ਯੁਦ੍ਧਾਤ੍ਪਰਾਵृਤ੍ਯ ਪਲਾਯਸੇ ਕਿਮ੍। ਨ ਨਨ੍ਦਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਵਾਹਤਾਨਿ ਤੂਰ੍ਯਾਣਿ ਯੁਦ੍ਧਾਦਵਰੋਪਿਤਸ੍ਯ
ਤੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਨਾਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਹਾਰ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਵੇਂਗਾ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਤੁਰੇ ਵੱਜਣਗੇ ਨਹੀਂ।
ਨ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਸੋऽਦ੍ਯ ਮਹੀਂ ਸਮਗ੍ਰਾਂ ਯਾਨਾਨਿ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਥ ਭੋਜਨਾਨਿ। ਕਲ੍ਯਾਣਗਨ੍ਧੀਨਿ ਚ ਚਨ੍ਦਨਾਨਿ ਯੁਦ੍ਧਾਤ੍ਪਰਾਵृਤ੍ਯ ਤੁ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਕਿਮ੍ । ਸੁਵਰ੍ਣਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਚ ਕੁਣ੍ਡਲਾਨਿ ਹਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਵੈਡੂਰ੍ਯਕृਤੋਪਧਾਨਾਨ੍
ਅੱਜ ਤੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਨਾ ਰਥ, ਨਾ ਕੱਪੜੇ, ਨਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਨਾ ਚੰਗੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ, ਨਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਰ, ਕੁੰਡਲ ਜਾਂ ਨੀਲਮ ਵਾਲੇ ਹਾਰ ਭੋਗ ਸਕੇਂਗਾ, ਜੇ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।
ਚ੍ਯੁਤਰਾ ਯੁਦ੍ਧਾਨ੍ਨ ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਬ੍ਦਾਸ੍ਤਥਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਵਾਦ੍ਯ ਪਾਪ। ਨ ਭੋਗਹੇਤੋਰ੍ਵਰਚਨ੍ਦਨਂ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਮੁਖ੍ਯਾ ਮਧੁਰਪ੍ਰਲਾਪਾਃ । ਯੁਦ੍ਧਾਤ੍ਪ੍ਰਯਾਤਸ੍ਯ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸੂਨੋ ਪਰੇ ਚ ਲੋਕੇ ਫਲਿਤਾ ਨ ਚੇਹ
ਜੇ ਤੂੰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਭੱਜ ਗਿਆ, ਤਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅੱਜ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨ ਨਹੀਂ ਵੱਜੇਗੀ। ਤੈਨੂੰ ਭੋਗਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਚੰਦਨ, ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਗੱਲਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਗੇ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਲਈ, ਜੋ ਜੰਗ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਤਾਂ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿਚ ਤੇ ਨਾ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਲ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸ੍ਯਾਸ੍ਮਿ ਨਿਦੇਸ਼ਕਾਰੀ ਪਾਰ੍ਥਸ੍ਤृਤੀਯੋ ਯੁਧਿ ਚ ਸ੍ਥਿਰੋਸ੍ਮਿ। ਤਦਰ੍ਥਮਾਵृਤ੍ਯ ਮੁਖਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਵृਤ੍ਤਂ ਸ੍ਮਰ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਃ
ਮੈਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਉਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਪਾਰਥਾ ਹਾਂ ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮੁੱਖ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਮੋੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤ।
ਮੋਘਂ ਤਵੈਤਦ੍ਭੁਵਿ ਨਾਮਧੇਯਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੇਤੀਹ ਕृਤਂ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍। ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਥਿਤੋਸਿ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸੁਯੋਧਨਃ ਸਨ੍ਨਿਕृਤਿਪ੍ਰਧਾਨਃ
ਤੇਰਾ 'ਦੁਰਯੋਧਨ' ਨਾਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸੁਯੋਧਨ ਹੈਂ, ਜੋ ਸੈਨਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ।
ਨ ਤੇ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਥ ਪृष੍ਠਤੋ ਵਾ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਰਮ੍। ਪਰੀਪ੍ਸ ਯੁਦ੍ਧੇਨ ਕੁਰੁਪ੍ਰਵੀਰ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਯਾ ਬਾਣਬਲਾਭਿਤਪ੍ਤਾਨ੍
ਦੁਰਯੋਧਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਤਾਪ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਆਹੂਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਸ ਤੇਨ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ਵੈ ਧृ ਨਿਵਰ੍ਤਿਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗਿਰਾਙ੍ਕੁਸ਼ੇਨ ਗਜੋ ਮਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤ ਇਵਾਙ੍ਕੁਸ਼ੇਨ
ਜਦ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋਮृष੍ਯਮਾਣੋ ਵਚਸਾऽਭਿਮृष੍ਟੋ ਮਹਾਰਥੇਨਾਤਿਰਥਸ੍ਤਰਸ੍ਵੀ । ਤਤਃ ਸ ਪਰ੍ਯਾਵਵृਤੇ ਰਥੇਨ ਭੋਗੀ ਯਥਾ ਪਾਦਤਲਾਭਿਮृष੍ਟਃ
ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰਥੀ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਚੋਟ ਖਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸੱਪ ਵਾਂਗ, ਜਿਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮਾਰ ਪਈ ਹੋਵੇ, ਆਪਣਾ ਰਥ ਮੋੜ ਲਿਆ।
ਤਤੋ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਧਨੁਰੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਧृਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਵਿਪੁਲਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪਨ਼ਞ੍ਜਯਮ੍
ਫਿਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣਾ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੀ ਹਿੰਮਤ ਜੋੜ ਕੇ ਪਰੰਜਯ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਸੋਹਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾਦਭਿਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਨ੍ਨ ਬਿਭੇਮੀਹ ਭਾਰਤ । ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਵਿਪੁਲਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਵਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਸੁਖਾਨਿ ਚ। ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਯੁਦ੍ਧਸਮਯੇ ਪਲਾਪਿष੍ਯੇ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਰਾਜ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੰਗ ਦੇ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਭੱਜਾਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ?
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਰਾਜਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੁਧ੍ਯਤ ਭਾਰਤ। ਸਂਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ਸ਼ੀਘ੍ਰਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤੋਤ੍ਰਾਰ੍ਦਿਤ ਇਵ ਦ੍ਵਿਪਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੁਟ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਜਲਦੀ ਮੁੜ ਗਿਆ।
ਆਕ੍ਰਾਨ੍ਤਭੋਗਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਧਨੁਰ੍ਵਕ੍ਰ ਇਵੋਰਗਃ । ਰਥਂ ਰਥੇਨ ਸਂਗਮ੍ਯ ਯੋਧਯਾਮਾਸ ਪਾਣ੍ਡਵਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਫਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਥ ਨੂੰ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਰਥ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਰ੍ਣਃ ਪਰਿਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਨਿਵृਤ੍ਯ ਸਂਸ੍ਤਮ੍ਭਿਤਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰਮ੍ । ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤੋऽਨ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਤ੍ਪਾਰ੍ਥਾਨ੍ਮਹਾਬਾਹੁਰਧਿਜ੍ਯਧਨ੍ਵਾ
ਉਸਨੂੰ ਰਥ ਮੋੜਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਰਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।