ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤ ਕੁਰੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਵੇਨਾਨੀਕੇਨ ਸਂਵृਤਃ । ਵਾਰ੍ਯਮਾਣੋ ਦੁਰਾਧਰ੍षੈਰ੍ਭੀष੍ਮਦ੍ਰੋਣਕृਪੈਰ੍ਭृਸ਼ਮ੍
ਪਰ ਕੁਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਆਪਣੇ ਦਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੁੜ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਵਾਂਗ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਤੋऽਰ੍ਜੁਨਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਮੁਦਾਰਵੇਗਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਗਾਣ੍ਡੀਵਮੁਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਮ੍। ਭੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਕਲ੍ਪਂ ਭੁਵਨੇषੁ ਰੂਢਮਭੇਦ੍ਯਮਚ੍ਛੇਦ੍ਯਮਦਾਹ੍ਯਮਾਜੌ
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਅਜੋਕੇ, ਤਾਕਤਵਰ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਰਗੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਨਾ ਟੁੱਟਣ ਵਾਲੇ, ਨਾ ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ, ਨਾ ਸੜਨ ਵਾਲੇ ਗਾਂਡੀਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ:
ਇਦਂ ਤ੍ਵਿਦਾਨੀਮਨਯਂ ਕੁਰੂਣਾਂ ਸ਼ਿਵਂ ਧਨੁਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿਬਰ੍ਹਣਂ ਚ। ਅਤ੍ਯਾਸ਼ੁਗਂ ਵੇਗਵਦਾਸ਼ੁਕਰ੍ਤृ ਅਵਾਰਣੀਯਂ ਮਹਤੇ ਰਣਾਯ
ਹੁਣ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਕੁਰਾਂ ਲਈ ਭਲਾਈ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਲਈ ਨਾਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਪ੍ਰਦਾਰਣਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਰੂਥਿਨੀਨਾਮਨੀਕਜਿਤ੍ਸਂਯਤਿ ਵਜ੍ਰਕਲ੍ਪਮ੍। ਵੈਧਵ੍ਯਦਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿਤਮ੍ਬਿਨੀਨਾਂ ਮੁਖਪ੍ਰਦਂ ਕੌਰਵਵਂਸ਼ਜਾਨਾਮ੍
ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੰਦਾ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਇਹ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧਵਾ ਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਹਿ ਯਤ੍ਰੈष ਸੁਯੋਧਨੋ ਹਿ ਤਂ ਪਾਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਰੈਃ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ । ਆਚਾਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਸੁਯੋਧਨਂ ਚ ਪਿਤਾਮਹਂ ਸੂਤਸੁਤਂ ਚ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ । ਦ੍ਰੋਣਂ ਕृਪਂ ਚੈਵ ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਞ੍ਸ਼ਿਰੋ ਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸੁਯੋਧਨਸ੍ਯ
ਤੂੰ ਉੱਥੇ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਯੋਧਨ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢਾਹ ਦਿਆਂਗਾ। ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਅਚਾਰਯਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਯੋਧਨ, ਪਿਤਾਮਾ, ਸੂਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਸੁਯੋਧਨ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਲਿਆਂਗਾ।
ਤਦੁਤ੍ਤਰਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਮੁਦਾਰਵੇਗਂ ਧਨੁਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਸ਼ਿਤਾਞ੍ਸ਼ਰਾਂਸ਼੍ਚ। ਭੀਤੋऽਬ੍ਰਵੀਦਰ੍ਜੁਨਮਾਜਿਮਧ੍ਯੇ ਨਾਹਂ ਤਵਾਸ਼੍ਵਾਨ੍ਵਿषਹੇ ਨਿਯਨ੍ਤੁਮ੍
ਉੱਤਰ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।'
ਤਮਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਸੁਤਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਗਾਣ੍ਡੀਵਧਨ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਨਿਹਨ੍ਤਾ । ਮਯਾ ਸਹਾਯੇਨ ਕੁਤੋ ਭਯਂ ਤੇ ਪ੍ਰੇਹ੍ਯੁਤ੍ਤਰਾਸ਼੍ਵਾਨੁਪਮਨ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਵ
ਗਾਂਡੀਵ ਧਾਰੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਰਜੁਨ ਹੱਸ ਕੇ ਮਤਸਯ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਜਦ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਾਥੀ ਹਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਡਰ ਹੈ? ਚੱਲ ਉੱਤਰ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉ।'
ਆਸ਼੍ਵਾਸਿਤਸ੍ਤੇਨ ਧਨਞ੍ਜਯੇਨ ਵੈਰਾਟਿਰਸ਼੍ਵਾਨਤੁਦਞ੍ਜਵੇਨ। ਵਿष੍ਫਾਰਯਂਸ੍ਤਦ੍ਧਨੁਰੁਗ੍ਰਵੇਗਂ ਯੁਯੁਤ੍ਸਮਾਨਃ ਪੁਨਰੇਵ ਜਿष੍ਣੁਃ
ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਹੌਸਲਾ ਦੇਣ ਤੇ, ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੋੜਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੌੜਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਅਰਜੁਨ, ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਆਪਣਾ ਭਾਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਫੇਰ ਤਾਣ ਲਿਆ।
ਗਾਣ੍ਡੀਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਤੁ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਭੂਮੌ ਨਿषੇਦੁਰ੍ਬਹਵੋऽਤਿਵੇਲਮ੍। ਸ਼ਙ੍ਖਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਤੁ ਵਾਨਰਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਤੇ ਯੋਧਵਰਾਃ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍
ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਕਈ ਯੋਧੇ ਡਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਚੋਟੀ ਦੇ ਯੋਧੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਏषੋऽਤਿਮਾਨੀ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਪੁਤ੍ਰਃ ਸੇਨਾਮੁਖੇ ਸਰ੍ਵਸਮृਦ੍ਧਤੇਜਾਃ। ਪਰਾਜਯਂ ਨਿਤ੍ਯਮਮृष੍ਯਮਾਣੋ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ਯੁਦ੍ਧਮਨਾਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍
ਇਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰੀ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਿੱਤ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਾਰ ਕਦੇ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਮੇਵ ਯਾਹਿ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸੁਯੋਧਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸਹਾਨੁਜਂ ਚ
ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸੁਯੋਧਨ ਵਲ ਜਾ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ।
ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਕੁਰੁਪ੍ਰਵੀਰਾਃ ਸਹਸਾऽਭ੍ਯਗਚ੍ਛਨ੍। ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਵੀਰਃ ਸ ਤੁ ਤਾਨਤੀਤ੍ਯ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੇ ਦ੍ਵੌ ਨਿਚਖਾਨ ਬਾਣੌ
ਜਦ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਅਚਾਨਕ ਆ ਗਏ। ਪਰ ਉਹ ਵੀਰ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਗਿਆ ਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਦੋ ਤੀਰ ਮਾਰੇ।
ਤੇਨਾਰ੍ਦਿਤੋ ਨਾਗ ਇਵ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਃ ਪਾਰ੍ਥੇਨ ਵਿਦ੍ਧੋ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਪੁਤ੍ਰਃ । ਯੁਯੁਤ੍ਸਮਾਨੋऽਤਿਰਥੇਨ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਗृਹ੍ਯਾਰ੍ਜੁਨਮਾਸਸਾਦ
ਪਾਰਥ ਵਲੋਂ ਤੀਰ ਲੱਗਣ ਤੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਿਵੇਂ ਜਖਮੀ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਖੁਦ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਭੀਮਧਨ੍ਵਾਨਮੁਦਗ੍ਰਵੇਗੋ ਧਨਞ੍ਜਯਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸ਼ਤੈਰਜੇਯਮ੍। ਆਕਰ੍ਣਪੂਰ੍ਣਾਯਤਚੋਦਿਤੇਨ ਭਲ੍ਲੇਨ ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਲਲਾਟਮਧ੍ਯੇ
ਉਹ ਬੜਾ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ, ਧਨੰਜਯ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਵੈਰੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਰਾ ਸਕਦੇ, ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਚੌੜਾ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤਾਣਿਆ ਤੀਰ ਲੱਗਿਆ।
ਸ ਤੇਨ ਬਾਣੇਨ ਸਮਰ੍ਪਿਤੇਨ ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਾਭੇਨ ਸੁਸਂਹਿਤੇਨ । ਰਰਾਜ ਪਾਰ੍ਥੋ ਰੁਧਿਰਂ ਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਵੈ ਯਥੈਕਰਸ਼੍ਮਿਰ੍ਭਗਵਾਨ੍ਦਿਵਾਰ੍ਕਃ
ਉਸ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਤੇ ਠੀਕ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਪਾਰਥ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਲਹੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਉਹ ਐਸਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹੀ ਕਿਰਣ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਅਥਾਸ੍ਯ ਬਾਣੇਨ ਵਿਦਾਰਿਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਵਭੂਵਾਸ੍ਰਮਜਸ੍ਰਮੁष੍ਣਮ੍। ਸਾ ਤਸ੍ਯ ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਪੁष੍ਪਚਿਤ੍ਰਾ ਮਾਲੇਵ ਧਾਰਾऽਭਿਵਿਰਾਜਤੇ ਸ੍ਮ
ਉਸ ਤੀਰ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਚੋਟ ਤੋਂ, ਗਰਮ ਲਹੂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਧਾਰ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਧਾਰ, ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ ਤੇਨ ਬਾਣਾਭਿਹਤਸ੍ਤਰਸ੍ਵੀ ਦੁਯੋਧਨੇਨੋਦ੍ਧਤਮਨ੍ਯੁਵੇਗਃ । ਸ਼ਰਾਨੁਪਾਦਾਯ ਵਿषਾਗ੍ਨਿਕਲ੍ਪਾਨ੍ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਰਾਜਾਨਮਦੀਨਸਤ੍ਵਃ
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਡਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਮੁਗ੍ਰਤੇਜਾਃ ਪਾਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਮੇਕਵੀਰਃ । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਾਜੌ ਪੁਰੁषਪ੍ਰਵੀਰੌ ਸਮ ਸਮਾਜਘ੍ਨਤੁਰਾਜਮੀਢੌ
ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਾਰਥ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਵੱਡਾ ਵੀਰ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਵਾਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨੇਨ ਮਹਾਗਜੇਨ ਮਹੀਧਰਾਭੇਨ ਪੁਨਰ੍ਵਿਕਰ੍ਣਃ । ਰਥੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ਗਜਪਾਦਰਕ੍ਸ਼ੈਃ ਕੁਨ੍ਤੀਸੁਤਂ ਪਾਣ੍ਡਵਮਭ੍ਯਧਾਵਤ੍
ਫਿਰ ਵਿਕਰਨ, ਇਕ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਚਾਰ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਡਵ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
ਤਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਧਨਞ੍ਜਯਃ ਕੁਮ੍ਭਲਲਾਟਮਧ੍ਯੇ। ਆਕਰ੍ਣਪੂਰ੍ਣੇਨ ਦृਢਾਯਸੇਨ ਬਾਣੇਨ ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਭृਸ਼ਂ ਤੁ ਵੀਰਃ
ਜਦ ਉਹ ਹਾਥੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਆਇਆ, ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤਾਣੇ ਹੋਏ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪਾਰ੍ਥੇਨ ਸृष੍ਟਃ ਸ ਤੁ ਗृਧ੍ਰਪਤ੍ਰੋ ਹ੍ਯਾਪੁਙ੍ਖਦੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਨਾਗਮ੍। ਵਿਦਾਰ੍ਯ ਸ਼ੈਲਪ੍ਰਵਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਯਥਾऽਸ਼ਨਿਃ ਪਰ੍ਵਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸृष੍ਟਃ
ਪਾਰਥ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਗਿੱਧ ਦੇ ਪਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੀਰ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿਚ ਜਾ ਵੱਸਿਆ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਇੰਝ ਚੀਰ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦੇਵੇ।
ਸ਼ਰਪ੍ਰਤਪ੍ਤਃ ਸ ਤੁ ਨਾਗਰਾਜਃ ਪ੍ਰਵੇਪਿਤਾਙ੍ਗੋ ਵ੍ਯਥਿਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ। ਸਂਸੀਦਮਾਨੋ ਨਿਪਪਾਤ ਭੂਮੌ ਵਜ੍ਰਾਹਤਂ ਸ਼ृਙ੍ਗਮਿਵਾਚਲਸ੍ਯ
ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਹਿਲ ਗਿਆ ਤੇ ਮਨ ਵੀ ਡੋਲ ਗਿਆ; ਥੱਕ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਢਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਿਪਾਤਿਤੇ ਦਨ੍ਤਿਵਰੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਤ੍ਰਾਸਾਦ੍ਵਿਕਰ੍ਣਃ ਸਹਸਾऽਵਤੀਰ੍ਯ । ਤੂਰ੍ਣਂ ਪਦਾਨ੍ਯष੍ਟਸ਼ਤਾਨਿ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਵਿਂਸ਼ਤੇਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਮਾਰੁਰੋਹ
ਜਦੋਂ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਵਿਕਰਣ ਫੌਰਨ ਉੱਤਰ ਆਇਆ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਠ ਸੌ ਕਦਮ ਦੌੜ ਕੇ ਵਿਵਿੰਸ਼ਤੀ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਨਿਹਤ੍ਯ ਨਾਗਂ ਤੁ ਸ਼ਰੇਣ ਤੇਨ ਵਜ੍ਰੋਪਮੇਨਾਦ੍ਰਿਵਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮ੍। ਤਥਾਵਿਧੇਨੈਵ ਸ਼ਰੇਣ ਪਾਰ੍ਥੋ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਨਿਰ੍ਬਿਭੇਦ
ਉਸ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ, ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਪਾਰਥ ਨੇ ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਤੀਰ ਚਲਾ ਕੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਛਾਤੀ ਵਿਚ ਵੀ ਘੁਸਾ ਦਿੱਤਾ।
ਹਤੇ ਗਜੇ ਰਾਜਨਿ ਚੈਵ ਭਿਨ੍ਨੇ ਭਗ੍ਨੇ ਵਿਕਰ੍ਣੇ ਚ ਸਪਾਦਰਕ੍ਸ਼ੇ । ਗਾਣ੍ਡੀਵਮੁਕ੍ਤੈਰ੍ਵਿਸ਼ਿਖੈਃ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਯੋਧਮੁਖ੍ਯਾਃ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਜਗ੍ਮੁਃ
ਹਾਥੀ ਮਰ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਜਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਵਿਕਰਣ ਆਪਣੇ ਸੈਣਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਭੱਜ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਏ ਮੁੱਖ ਯੋਧੇ ਅਚਾਨਕ ਮੈਦਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਪਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਬਾਣੇਨ ਹਤਂ ਚ ਨਾਗਂ ਯੋਧਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨृਪਤਿਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ। ਰਥਂ ਸਮਾਵृਤ੍ਯ ਕੁਰਗ੍ਨਵੀਰੋ ਰਣਾਤ੍ਪ੍ਰਦੁਦ੍ਰਾਵ ਯਤੋ ਨ ਪਾਰ੍ਥਃ
ਤੀਰ ਨਾਲ ਹਾਥੀ ਮਰਿਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਰਥ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਾਰਥ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।
ਤਂ ਭੀਤਰੂਪਂ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਗਣਾਵਮਰ੍ਦੀ । ਅਨ੍ਵਾਹ੍ਵਯਦ੍ਯੋਦ੍ਧੁਮਨਾਃ ਕਿਰੀਟੀ ਬਾਣਾਭਿਵਿਦ੍ਧਂ ਰੁਧਿਰਂ ਵਮਨ੍ਤਮ੍
ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੌਂਦਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਤੇ ਖੂਨ ਵਗਾਉਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਿਰਟੀਧਾਰੀ ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹੇष੍ਵਾਸਵਰੇऽਤਿਵਿਦ੍ਧੇ ਧਨਞ੍ਜਯੇਨਾਪ੍ਰਤਿਮੇਨ ਯੁਦ੍ਧੇ। ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਭਯਾਰ੍ਦਿਤਾਨਿ ਤ੍ਰਾਸਂ ਯਯੁਃ ਪਾਰ੍ਥਮੁਦੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਨਿ
ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ ਧਨੁਧਾਰੀ ਨੂੰ ਧਨੰਜੈ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘਾਇਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਫੌਜਾਂ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਪਰਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਰ੍ਜੁਨਂ ਨਾਗਮਿਵ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਮ੍। ਉਚ੍ਚੈਰ੍ਨਦਨ੍ਤਂ ਬਲਮਤ੍ਤਮਾਜੌ ਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਸਿਂਹਮਿਵਰ੍षਭਾਣਾਮ੍
ਫਿਰ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਭੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੰਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੱਜਦਾ ਤੇ ਸਾਂਡਾਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ, ਜੋ ਸਾਂਤਿ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਗਾਣ੍ਡੀਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਤੁ ਪਾਣ੍ਡਵਸ੍ਯ ਯੋਧਾ ਨਿਪੇਤੁਃ ਸਹਸਾ ਰਥੇਭ੍ਯਃ। ਭਯਾਰ੍ਦਿਤਾਃ ਪਾਰ੍ਥਸ਼ਰਾਭਿਤਪ੍ਤਾਃ ਸਿਂਹਾਭਿਪਨ੍ਨਾ ਇਵ ਵਾਰਣੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ
ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਯੋਧੇ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਤੇ ਪਾਰਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਉੱਤਰ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।