ਨ ਹ੍ਯਤੋ ਦੁष੍ਕਰਤਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਲੋਕੇष੍ਵਪਿ ਤ੍ਰਿषੁ। ਯਃ ਸਪਤ੍ਨਸ਼੍ਰਿਯਂ ਦੀਪ੍ਤਾਂ ਹੀਨਸ਼੍ਰੀਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ
ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਖਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਵੈਰੀ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ।
ਮਰਣਂ ਸ਼ੋਭਨਂ ਤਸ੍ਯ ਇਤਿ ਵਿਦ੍ਵਜ੍ਜਨਾ ਵਿਦੁਃ। `ਅਵਮਾਨਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ਨੈਰ੍ਨੀਚਸਮਾਗਮਾਤ੍
ਵਿਦਵਾਨ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਹੈ; ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨੀਚ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ-ਜੁਲਣ ਕਰਕੇ ਅਪਮਾਨ ਸਹੇੜਦਾ ਹੈ।
ਅਤਿਵਾਦਾ ਵਕ੍ਤ੍ਰਤੋ ਨਿਃਸਰਨ੍ਤਿ ਯੈਰਾਹਤਃ ਸ਼ੋਚਤਿ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਾਨਿ। ਪਰਸ੍ਯ ਵੈ ਮਰ੍ਮਸੁ ਤੇ ਪਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧੀਰੋ ਨੈਵ ਮੁਚ੍ਯੇਤ੍ਪਰੇषੁ
ਕੜ੍ਹੇ ਬੋਲ ਜਦ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੋਲ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਵੱਜਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬੋਲ ਦੂਜਿਆਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।
ਨਿਰੋਹੇਦਾਯੁਧੈਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਸਂਰੋਹੇਦ੍ਦਗ੍ਧਮਾਗ੍ਨਿਨਾ। ਵਾਕ੍ਕ੍ਸ਼ਤਂ ਚ ਨ ਸਂਰੋਹੇਦਾਸ਼ਰੀਰਂ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍
ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਚੋਟ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੀ ਹੋਈ ਚੋਟ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਚੋਟ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਕਦੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਸਂਰੋਹਿਤ ਸ਼ਰੈਰ੍ਵਿਦ੍ਧਂ ਨਵਂ ਪਰਸ਼ੁਨਾ ਹਤਮ੍। ਵਾਚਾ ਦੁਰੁਕ੍ਤਂ ਬੀਭਤ੍ਸਂ ਨ ਸਂਰੋਹੇਤ ਵਾਕ੍ਕ੍ਸ਼ਤਮ੍
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਚੋਟ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੁਹਾੜੀ ਨਾਲ ਨਵੀਂ ਲੱਗੀ ਚੋਟ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਬੁਰੇ ਤੇ ਕੜ੍ਹੇ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਕਦੇ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ—ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਚੋਟ ਨਹੀਂ ਭਰਦੀ।
ਤਤਃ ਕਾਵ੍ਯੋ ਭृਗੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਮਨ੍ਯੁਰੁਪਗਮ੍ਯ ਹ। ਵृषਪਰ੍ਵਾਣਮਾਸੀਨਮਿਤ੍ਯੁਵਾਚਾਵਿਚਾਰਯਨ੍
ਫਿਰ ਕਵੀ, ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਨਾਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਰਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਸਦ੍ਯਃ ਫਲਤਿ ਗੌਰਿਵ। ਸ਼ਨੈਰਾਵਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨੋ ਹਿ ਕਰ੍ਤੁਰ੍ਮੂਲਾਨਿ ਕृਨ੍ਤਤਿ
ਅਧਰਮ, ਰਾਜਾ, ਤੁਰੰਤ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਗਾਂ ਵਾਂਗ; ਪਰ ਜਦ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਵਾ ਨਪ੍ਤृषੁ ਵਾ ਨ ਚੇਦਾਤ੍ਮਨਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ। ਫਲਤ੍ਯੇਵ ਧ੍ਰੁਵਂ ਪਾਯਂ ਗੁਰੁਭੁਕ੍ਤਮਿਵੋਦਰੇ
ਜੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਜਾਂ ਪੋਤਿਆਂ 'ਚ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਚ ਪਾਪ ਦਾ ਫਲ ਜਰੂਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੁਆਰਾ ਖਾਧਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਪੇਟ 'ਚ ਜਰੂਰ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਧੀਯਾਨਂ ਹਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਨ੍ਤਂ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍।' ਯਦਘਾਤਯਥਾ ਵਿਪ੍ਰਂ ਕਚਮਾਙ੍ਗਿਰਸਂ ਤਦਾ। ਅਪਾਪਸ਼ੀਲਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਂ ਮਦ੍ਗृਹੇ ਰਤਮ੍
ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਕਚ, ਅੰਗਿਰਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਚ ਲੱਗਾ, ਸਬਰ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਘਰ 'ਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮਾਰਿਆ?
ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਯਾ ਦੇਵਯਾਨੀ ਕ੍ਰੂਰਮੁਕ੍ਤਾ ਬਹੁ ਪ੍ਰਭੋ। ਵਿਪ੍ਰਕृਤ੍ਯ ਚ ਸਂਰਮ੍ਭਾਤ੍ਕੂਪੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਾ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀ
ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੜ੍ਹੇ ਤੇ ਕੁਰੂ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਬੜੀ ਬੇਦਰਦੀ ਨਾਲ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾ ਨ ਕਲ੍ਪੇਤ ਵਾਸਾਯ ਤਯਾਹਂ ਰਹਿਤਃ ਕਥਮ੍। ਵਸੇਯਮਿਹ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਤ੍ਯਜਾਮਿ ਵਿषਯਂ ਨृਪ
ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਛੱਡਦਾ ਹਾਂ।
ਵਧਾਦਨਰ੍ਹਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਧਾਚ੍ਚ ਦੁਹਿਤੁਰ੍ਮਮ। ਵषਪਰ੍ਵਨ੍ਨਿਬੋਧੇਯਂ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸਬਾਨ੍ਧਵਮ੍। ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿषਯੇ ਰਾਜਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ
ਉਸ ਦੀ ਨਾਹਕ ਮੌਤ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਹੋਈ ਚੋਟ ਕਰਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਤੇਰੇ ਰਾਜ 'ਚ ਰਹਿਣਾ, ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ, ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।
ਮਾ ਸ਼ੋਚ ਵृषਪਰ੍ਵਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਕ੍ਰੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ। ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਤੇ ਵਿषਯੇ ਰਾਜਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਯਾ ਵਿਨਾ। ਅਸ੍ਯਾ ਗਤਿਰ੍ਗਤਿਰ੍ਮਹ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਮਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਮਮ
ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ, ਨਾ ਦੁਖੀ ਹੋ, ਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ। ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੇਰੇ ਰਾਜ 'ਚ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਹੈ; ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਉਹੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰਾ।
ਯਦਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਘਾਤਯਾਮਿ ਯਦਿ ਵਾ ਕ੍ਰੋਸ਼ਯਾਮ੍ਯਹਮ੍। ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਯਾ ਦੇਵਯਾਨੀਂ ਤੇਨ ਗਚ੍ਛਾਮ੍ਯਸਦ੍ਗਤਿਮ੍
ਚਾਹੇ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂ ਜਾਂ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਰੋਵਾਂ, ਜੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਮਾੜੀ ਅਵਸਥਾ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਅਹੋ ਮਾਮਭਿਜਾਨਾਸਿ ਦੈਤ੍ਯ ਮਿਥ੍ਯਾਪ੍ਰਲਾਪਿਨਮ੍। ਯਥੇਮਮਾਤ੍ਮਨੋ ਦੋषਂ ਨ ਨਿਯਚ੍ਛਸ੍ਪੁਪੇਕ੍ਸ਼ਸੇ
ਹਾਏ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਦੈਤਿਆ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਇਸ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਠੀਕ ਕਰਦਾ, ਬਲਕਿ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਨਾਧਰ੍ਮਂ ਨ ਮृषਾਵਾਦਂ ਤ੍ਵਯਿ ਜਾਨਾਮਿ ਭਾਰ੍ਗਵ। ਤ੍ਵਯਿ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਤਤ੍ਪ੍ਰਸੀਦਤੁ ਨੋ ਭਵਾਨ੍
ਭਾਰਗਵ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਅਧਰਮ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਝੂਠ। ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਧਰਮ ਤੇ ਸਚ ਹੈ; ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ।
ਯਦ੍ਯਸ੍ਮਾਨਪਹਾਯ ਤ੍ਵਮਿਤੋ ਗਚ੍ਛਸਿ ਭਾਰ੍ਗਵ। ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਸਂਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਦ੍ਬਾਨ੍ਧਵੈਃ ਸਹ
ਜੇ ਤੂੰ, ਭਾਰਗਵ, ਸਾਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਪਾਤਾਲਮਥਵਾ ਚਾਗ੍ਨਿਂ ਨਾਨ੍ਯਦਸ੍ਤਿ ਪਰਾਯਣਮ੍। ਯਦ੍ਯੇਵ ਦੇਵਾਨ੍ਗਚ੍ਛੇਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਚ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗ੍ਰਹਾਧਿਪ। ਸਰ੍ਵਤ੍ਯਾਗਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਾਮਿ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਾਤਾਲ ਜਾਂ ਅੱਗ 'ਚ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਠਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੂੰ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਮੈਂ ਧਧਕਦੀ ਅੱਗ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਧ੍ਵਂ ਵਾ ਦਿਸ਼ੋ ਵਾ ਦ੍ਰਵਤਾਸੁਰਾਃ। ਦੁਹਿਤੁਰ੍ਨਾਪ੍ਰਿਯਂ ਸੋਹੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਹਂ ਦਯਿਤਾ ਹਿ ਮੇ
ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਓ ਜਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜੋ, ਅਸੁਰੋ! ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯਤਾਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਜੀਵਿਤਂ ਯਤ੍ਰ ਮੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਯੋਗਕ੍ਸ਼ੇਮਕਰਸ੍ਤੇऽਹਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯੇਵ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਉਸ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਯੋਗ-ਕਸ਼ੇਮ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਲਈ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਵਸੁ ਭਾਰ੍ਗਵ। ਭੁਵਿ ਹਸ੍ਤਿਗਵਾਸ਼੍ਵਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਚੇਸ਼੍ਚਰਃ
ਭਾਰਗਵ ਜੀ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਦੌਲਤ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਹਾਥੀ ਹੋਣ, ਗਾਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਘੋੜੇ—ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਤੇਰੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹੈ।
ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦਸ੍ਤਿ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਹਾਸੁਰ। ਤਸ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰੋਸ੍ਮਿ ਯਦ੍ਯੇषਾ ਦੇਵਯਾਨੀ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯਤਾਮ੍
ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ, ਜੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਥੇਤ੍ਯਾਹ ਵृषਪਰ੍ਵਾ ਮਹਾਕਵਿਮ੍। ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤਮਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਾਹ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ।' ਫਿਰ ਭਾਰਗਵ ਦੇਵਯਾਨੀ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਯਦਿ ਤ੍ਵਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਾਤ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਗਵ। ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ ਤਤ੍ਤੇऽਹਂ ਰਾਜਾ ਤੁ ਵਦਤੁ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਭਾਰਗਵ ਜੀ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜੇ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ; ਰਾਜਾ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੇ।
ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵृषਪਰ੍ਵਾ ਸਬਾਨ੍ਧਵਃ। ਦੇਵਯਾਨਿ ਪ੍ਰਸੀਦੇਤਿ ਪਪਾਤ ਭੁਵਿ ਪਾਦਯੋਃ
ਸ਼ੁਕਰ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, 'ਦੇਵਯਾਨੀ ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।'
ਸ੍ਤੁਤ੍ਯੋ ਵਨ੍ਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਤਤਂ ਮਯਾ ਤਾਤਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸ਼ੁਭੇ।' ਯਂ ਕਾਮਮਭਿਕਾਮਾऽਸਿ ਦੇਵਯਾਨਿ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ। ਤਤ੍ਤੇऽਹਂ ਸਂਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯਦਿ ਵਾਪਿ ਹਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਸ਼ੁਭੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੋ। ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਇੱਛਾ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਾਉਣੀ ਔਖੀ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।
ਦਾਸੀਂ ਕਨ੍ਯਾਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਮਭਿਕਾਮਯੇ। ਅਨੁ ਮਾਂ ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸਾ ਯਤ੍ਰ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਮੇ ਪਿਤਾ
ਮੈਂ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਦਾਸੀ ਵਜੋਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਸਮੇਤ; ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਵੇ ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵੇ।
ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਤ੍ਵਂ ਗਚ੍ਛ ਧਾਤ੍ਰਿ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਨਯ। ਯਂ ਚ ਕਾਮਯਤੇ ਕਾਮਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਕਰੋਤੁ ਤਮ੍
ਉਠ, ਧਾਈ, ਜਾ ਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆ; ਦੇਵਯਾਨੀ ਜੋ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਕਰੇ।
ਤ੍ਯਜੇਦੇਕਂ ਕੁਲਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਗ੍ਰਾਮਾਰ੍ਥੇ ਚ ਕੁਲਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍। ਗ੍ਰਾਮਂ ਜਨਪਦਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਆਤ੍ਮਾਰ੍ਥੇ ਪृਥਿਵੀਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿਓ।
ਤਤੋ ਧਾਤ੍ਰੀ ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਭਦ੍ਰੇ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠੇ ਜ੍ਞਾਤੀਨਾਂ ਸੁਖਮਾਵਹ
ਫਿਰ ਧਾਈ ਉਥੇ ਗਈ ਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਉਠ ਪਿਆਰੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਆਪਣੇ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ।'