ਆਰਕ੍ਤਨਿਮ੍ਨਨਯਨਂ ਹ੍ਰਸ੍ਵਸ੍ਥੂਲਸ਼ਿਰੋਧਰਮ੍। ਅਤਿਸ਼੍ਲਿष੍ਟੋਦਰੋਰਸ੍ਕਂ ਤਿਰ੍ਯਗਾਨਨਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਤੇ ਗਹਿਰੀਆਂ ਸਨ, ਸਿਰ ਤੇ ਗਰਦਨ ਛੋਟੀ ਤੇ ਮੋਟੀ, ਪੇਟ ਤੇ ਛਾਤੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਚੌੜਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਚਿਹਰਾ।
ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਸਾਮਗ੍ਰ੍ਯਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੋਭਯਨ੍ਨਿਵ । ਮਰੁਦ੍ਭਿਰ੍ਦਸ਼ਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਾਧ੍ਮਾਪਯਦਰਿਂਦਮਃ ]
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਦਸ ਵਾਯੂਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ।
ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਬ੍ਦੋਸ੍ਯ ਸੋਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਕਾਲਮੇਘਵਤ੍
ਉਸਦੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੜ੍ਹੀ ਤੇ ਗੱਜਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗਰਜ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਖਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਧਨੁਪੋ ਨਿਸ੍ਵਨੇਨ ਚ। ਵਾਨਰਸ੍ਯ ਨਿਨਾਦੇਨ ਰਥਨੇਮਿਸ੍ਵਨੇਨ ਚ। ਜਙ੍ਗਮਸ੍ਯ ਭਯਂ ਘੋਰਮਕਰੋਤ੍ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਿਃ
ਉਸ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨ, ਧਨੁ ਦੀ ਤਣੀ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਵਾਨਰ ਦੀ ਚੀਕ, ਤੇ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ, ਪਾਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਮੁਖੇਨਾਸ਼੍ਵਾਃ ਪਤਨ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ । ਉਤ੍ਤਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਥੋ ਰਥੋਪਸ੍ਥ ਉਪਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਪਾਰਥ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ ਤਾਂ ਘੋੜੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਤੇ ਉਤਤਰ ਡਰ ਕੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਅਥਾਸ਼੍ਵਾਨ੍ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ ਪਾਰ੍ਥਃ ਸਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਪਰਂਤਪਃ । ਅਭ੍ਰਾਜਤ ਰਥੋਪਸ੍ਥੇ ਭਾਨੁਰ੍ਮੇਰਾਵਿਵੋਤ੍ਤਰੇ
ਫਿਰ ਪਾਰਥ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਗਾਮਾਂ ਫੜੀ, ਤੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਮੇਰੂ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
ਸ਼ਙ੍ਖਘੋषੇਣ ਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਂ ਜ੍ਯਾਘਾਤੇਨ ਚ ਮੂਰ੍ਛਿਤਮ੍ । ਉਤ੍ਤਰਂ ਸਂਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਦਰ੍ਜੁਨਃ
ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਤੇ ਧਨੁ ਦੀ ਤਣੀ ਦੀ ਧੁਨ ਤੋਂ ਸੁੰਨ ਹੋਇਆ ਉਤਤਰ ਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾ ਭੈਸ੍ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਗ੍ਰ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋਸਿ ਪਰਨ੍ਤਪ । ਕਥਂ ਪੁਰੁषਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਧ੍ਯੇ ਵਿषੀਦਸਿ
''ਤੂੰ ਡਰ ਨਾ, ਰਾਜਪੁਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹੈਂ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ। ਆਦਮੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਤੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹਿੰਮਤ ਹਾਰ ਗਿਆ?''
ਸ਼੍ਰੁਤਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਬ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਭੇਰੀਸ਼ਬ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਕੁਞ੍ਜਰਾਣਾਂ ਚ ਨਿਨਦਾ ਵ੍ਯੂਢਾਨੀਕੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
''ਤੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਸ਼ੰਖਾਂ ਤੇ ਭੇਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣੀ ਹਨ।''
ਸ ਤ੍ਵਂ ਕਥਮਿਵਾਨੇਨ ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਭੀषਿਤਃ । ਵਿਪਣ੍ਣਰੂਪੋ ਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਪੁਰੁषਃ ਪ੍ਰਾਕृਤੋ ਯਥਾ
''ਫਿਰ ਤੂੰ ਇਸ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਡਰ ਗਿਆ, ਆਮ ਆਦਮੀ ਵਾਂਗ ਬੇਚੈਨ ਤੇ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ ਹੈਂ?''
ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਮੇ ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਬ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਭੇਰੀਸ਼ਬ੍ਦਾਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ। ਕੁਞ੍ਜਰਾਣਾਂ ਚ ਨਿਨਦਾ ਵ੍ਯੂਢਾਨੀਕੇषੁ ਤਿष੍ਠਤਃ
''ਮੈਂ ਵੀ ਸਦਾ ਸ਼ੰਖਾਂ ਤੇ ਭੇਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀ ਹਨ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਵੀ।''
ਨੈਵਂਵਿਧਾਃ ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਬ੍ਦਾਃ ਪੁਰਾ ਜਾਤੁ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾਃ। ਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਚਾਪਿ ਰੂਪਂ ਮੇ ਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਂ ਨਹੀਦृਸ਼ਮ੍ । ਧਨੁषਸ਼੍ਚਾਪਿ ਘੋषਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਪੂਰ੍ਵੋ ਨ ਮੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
''ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ, ਨਾ ਐਸਾ ਝੰਡਾ ਕਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਧਨੁ ਦੀ ਧੁਨ ਵੀ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ।''
ਅਸ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਖਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਧਨੁषੋ ਨਿਸ੍ਵਨੇਨ ਚ। ਅਮਾਨੁषਾਣਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਭੂਤਾਨਾਂ ਨਿਸ੍ਵਸੇਨ ਚ। ਰਥਨੇਮਿਪ੍ਰਣਾਦੇਨ ਮਨੋ ਕਮੇ ਮੁਹ੍ਯਤੇ ਭृਸ਼ਮ੍
''ਇਸ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਧਨੁ ਦੀ ਤਣੀ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਅਜੀਬ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ, ਭੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਆਹਾਂ, ਤੇ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਲਝ ਗਿਆ ਹੈ।''
ਵ੍ਯਾਕੁਲਾਸ਼੍ਚ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਹृਦਯਂ ਵ੍ਯਥਤੀਵ ਚ। ਧ੍ਵਜੇਨ ਪਿਹਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਦਿਸ਼ੋ ਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾਨ੍ਤਿ ਮੇ। ਗਾਣ੍ਡੀਵਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਕਰ੍ਣੌ ਮੇ ਬਧਿਰੀਕृਤੌ
''ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਉਲਝੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ, ਦਿਲ ਕੰਬਦਾ ਹੈ; ਝੰਡਾ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਵੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਧੁਨ ਨੇ ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਸੁੰਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।''
ਪੁਨਰ੍ਧ੍ਵਜਂ ਪੁਨਃ ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਧਨੁਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਸ ਮੂਢਚੇਤਾ ਵੈਰਾਟਿਰਰ੍ਜੁਨਂ ਸਮੁਦੈਕ੍ਸ਼ਤ
''ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਝੰਡਾ, ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਧਨੁ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ, ਮਤਸਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ।''
ਸ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯਾਤਂ ਤੁ ਪਾਰ੍ਥੋ ਵੈਰਾਟਿਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
''ਜਦ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਪਾਰਥ ਨੇ ਉਤਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।''
ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਚਾਤ੍ਮਾਨਮਾਨਯ। ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਮਵਪੀਡ੍ਯ ਚ। ਦृਢਂ ਚ ਰਸ਼੍ਮੀਨ੍ਸਂਯਚ੍ਛ ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਧ੍ਮਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪੁਨਃ
ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲੋ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ। ਆਪਣੀ ਹੋਸ਼ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਵਾਪਸ ਲੈਓ। ਰਥ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਲੈ ਜਾ ਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਉਤਰੋ ਅਤੇ ਰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਫੜੋ। ਮੈਂ ਫਿਰ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਵਾਂਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ ਪਰਨ੍ਤਪਃ। ਤਤਃ ਸ਼ਙ੍ਖਮੁਪਾਧ੍ਮਾਸੀਦ੍ਦਾਰਯਨ੍ਨਿਵ ਪਰ੍ਵਤਾਨ੍। ਗੁਹਾ ਗਿਰੀਣਾਂ ਚ ਤਦਾ ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼ੈਲਾਂਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਦਾ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰਦੀ ਹੋਈ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਟੇਕੀਆਂ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜੀ।
ਜ੍ਯਾਘੋषਂ ਤਲਘੋषਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੂਤਾਨ੍ਯਮੋਹਯਤ੍। ਉਤ੍ਤਰਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਂਲੀਨੋ ਰਥੋਪਸ੍ਥ ਉਪਾਵਿਸ਼ਤ੍। ਤਂ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਪੁਨਰੇਵ ਧਨਞ੍ਜਯਃ
ਉਸ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਦ ਅਤੇ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉੱਤਰ ਰਥ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਖਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਰਥਨੇਮਿਸ੍ਵਨੇਨ ਚ। ਗਾਣ੍ਡੀਵਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪृਥਿਵੀ ਸਮਕਮ੍ਪਤ
ਉਸ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਤੰਦ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਗਈ।
ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਤਤੋ ਦ੍ਰੋਣਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਭृਤਾਂਵਰਃ। ਰਾਜਾਨਂ ਚਾਹ ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਮਰਿਂਦਮਃ
ਫਿਰ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦ੍ਰੋਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ।
ਯਥਾ ਰਥਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਘੋषੋ ਯਥਾ ਸ਼ਙ੍ਖ ਉਦੀਰ੍ਯਤੇ। ਕਮ੍ਪਤੇ ਚ ਯਥਾ ਭੂਮਿਰ੍ਨੈषੋਨ੍ਯਃ ਸਵ੍ਯਸਾਚਿਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਰਥ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਕੰਬਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਸਵਯਸਾਚੀ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਔਤ੍ਪਾਤਿਕਮਿਦਂ ਰਾਜਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਭਵਤੀਹ ਨਃ। ਨ ਹਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਜਯਂ ਸੈਨ੍ਯੇऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪਰਨ੍ਤਪ
ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮੰਦ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ੍ਤੇ ਨ ਪ੍ਰਹृष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਾਹਨਾਃ । ਅਗ੍ਨਯਸ਼੍ਚ ਨ ਭਾਸਨ੍ਤੇ ਸੁਸਮਿਦ੍ਧਾ ਨ ਸ਼ੋਭਨਾਃ
ਹਥਿਆਰ ਚਮਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਾਨਵਰ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੱਗਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਲ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚਮਕਦੀਆਂ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਂ ਚ ਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮृਗਾ ਘੋਰਾ ਨਦਨ੍ਤਿ ਚ। ਸ਼ਕੁਨਾਸ਼੍ਚਾਪਸਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਭਯਮ੍
ਸਾਰੇ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਚੀਕ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਪੰਛੀ ਵੱਡਾ ਡਰ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਗੋਮਾਯੁਰੇष ਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਰੁਦਨ੍ਮਧ੍ਯੇਨ ਧਾਵਤਿ। ਚਾषਾ ਨਦਨ੍ਤਿ ਚਾਕਾਸ਼ੇ ਵੇਦਯਨ੍ਤੋ ਮਹਦ੍ਭਯਮ੍
ਇੱਕ ਗਿੱਟਾ ਫੌਜ ਵਿਚ ਰੋਂਦਾ ਹੋਇਆ ਦੌੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਂਵਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਭਵਤਾਂ ਚੈਵ ਰੋਮਾਣਿ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਨੀਵ ਲਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਵੀ ਰੋਮ-ਰੋਮ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ।
ਅਨੁष੍ਣਾਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਸਂਸ੍ਵਿਨ੍ਨਾ ਜृਮ੍ਭਨ੍ਤੇ ਚਾਪ੍ਯਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸ਼ਃ । ਵਿष੍ਕਮ੍ਭਨ੍ਤਿ ਚ ਮਾਤਙ੍ਗਾ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਰੂਣਿ ਵਾਜਿਨਃ । ਸਦਾ ਮੂਤ੍ਰਂ ਪੁਰੀषਂ ਚ ਉਤ੍ਸृਜਨ੍ਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਸਰੀਰ ਗਰਮ ਤੇ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਲੋਕ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਉਂਘਦੇ ਹਨ; ਹਾਥੀ ਡਗਮਗਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਘੋੜੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂ ਵਗਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪਿਸਾਬ ਤੇ ਗੰਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਲੋਹਿਤਾਰ੍ਦ੍ਰਾ ਚ ਪृਥਿਵੀ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਧੂਮਿਤਾਃ । ਨ ਚ ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਪਤਿ ਮਹਦ੍ਵੇਦਯਤੇ ਭਯਮ੍
ਧਰਤੀ ਲਾਲ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
ਹਸ੍ਤਿਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਯੋਧਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਤਤ੍ਰਸੁਃ । ਪਰਾਭੂਤਾ ਚ ਵਃ ਸੇਨਾ ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਯੋਦ੍ਭੁਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਹਾਥੀ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਯੋਧੇ ਵੀ ਡਰ ਗਏ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੀ ਫੌਜ ਹਾਰ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।