ਉਕ੍ਤਾਪ੍ਯੇਵਂ ਭृਸ਼ਂ ਮਾਂ ਸਾ ਨਿਗृਹ੍ਯ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ। ਕੂਪੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੇਪਯਾਮਾਸ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਗृਹਮਾਗਮਤ੍
ਇੰਝ ਗੱਲਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਬਰ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ, ਕੂਏ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸ੍ਤੁਵਤੋ ਦੁਹਿਤਾ ਨ ਤ੍ਵਂ ਯਾਚਤਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ। ਅਸ੍ਤੋਤੁਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ਯ ਦੁਹਿਤਾ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਉਹ ਧੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਤੂੰ ਮੰਗਣ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਤਾਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
ਵृषਪਰ੍ਵੈਵ ਤਦ੍ਵੇਦ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਰਾਜਾ ਚ ਨਾਹੁषਃ। ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਮੈਸ਼੍ਵਰਂ ਹਿ ਬਲਂ ਮਮ
ਇਹ ਗੱਲ ਵਾਰਸ਼ਪਰਨ ਆਪ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਨਾਹੁਸ਼ ਰਾਜਾ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਅਸਲੀ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।
ਜਾਨਾਮਿ ਜੀਵਿਨੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਲੋਕੇਸ੍ਮਿਞ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਮृਤਃ ਸਂਜੀਵਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਯਯਾ ਕਮਲਲੋਚਨੇ
ਮੈਂ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਦੀਵੀ ਤੇ ਪੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਕੰਵਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੀ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵੀ ਜੀਉਂਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਤ੍ਥਨਂ ਸ੍ਵਗੁਣਾਨਾਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਪ੍ਯਤਿ ਸਜ੍ਜਨਃ। ਤਤੋ ਵਕ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿਤ੍ਵਂ ਮੇ ਜਾਨਾਸਿ ਯਦ੍ਬਲਮ੍
ਜੋ ਭਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿੱਛੋਂ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ।
ਤਸਮਾਦੁਤ੍ਤਿष੍ਠ ਗਚ੍ਛਾਮਃ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਕੁਲਨਨ੍ਦਿਨਿ। ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਕ੍ਸ਼ਮਾਸਾਰਾ ਹਿ ਸਾਧਵਃ
ਇਸ ਲਈ, ਉੱਠ, ਚੱਲੀਏ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਹੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ; ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ, ਹੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਫੀ ਹੀ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਖੂਬੀ ਹੈ।
ਯਚ੍ਚ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਭੂਮੌ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਿ। ਤਸ੍ਯਾਹਮੀਸ਼੍ਵਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤੁष੍ਟੇਨੋਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਖੁਦ-ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਆਖਿਆ।
ਅਹਂ ਜਲਂ ਵਿਮੁਞ੍ਚਾਮਿ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ। ਪੁष੍ਣਾਮ੍ਯੌषਧਯਃ ਸਰ੍ਵਾ ਇਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਰਸਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹਾਂ—ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚੀ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਵਿषਾਦਮਾਪਨ੍ਨਾਂ ਮਨ੍ਯੁਨਾ ਸਂਪ੍ਰਪੀਡਿਤਾਮ੍। ਵਚਨੈਰ੍ਮਧੁਰੈਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਪਿਤਾ
ਜਦ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਓ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ।
ਯਃ ਪਰੇषਾਂ ਨਰੋ ਨਿਤ੍ਯਮਤਿਵਾਦਾਂਸ੍ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਤੇ। ਦੇਵਯਾਨਿ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਿਤਮ੍
ਹੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਨਿਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਇਯਂ ਯਥਾ। ਸ ਯਨ੍ਤੇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਨ ਯੋ ਰਸ਼੍ਮਿषੁ ਲਮ੍ਬਤੇ
ਜੋ ਉਠੇ ਹੋਏ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸਿਆਣੇ ਅਸਲ ਰਥੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਸਿਰਫ ਰੱਸੇ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਰੋਧਮਕ੍ਰੋਧੇਨ ਨਿਰਸ੍ਯਤਿ। ਦੇਵਯਾਨਿ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਿਤਮ੍
ਜੋ ਉਠੇ ਹੋਏ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਕ੍ਸ਼ਮਯੇਹ ਨਿਰਸ੍ਯਤਿ। ਯਥੋਰਗਸ੍ਤ੍ਵਚਂ ਜੀਰ੍ਣਾਂ ਸ ਵੈ ਪੁਰੁष ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਉਠੇ ਹੋਏ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਮਾਫੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਲ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਮਰਦ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਂਧਾਰਯਤੇ ਮਨ੍ਯੁਂ ਯੋऽਤਿਵਾਦਾਂਸ੍ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਤੇ। ਯਸ਼੍ਚ ਤਪ੍ਤੋ ਨ ਤਪਤਿ ਦृਢਂ ਸੋऽਰ੍ਥਸ੍ਯ ਭਾਜਨਮ੍
ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਨਹੀਂ ਸੜਦਾ, ਉਹੀ ਪੱਕਾ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਯਜੇਦਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਮਾਸਿਮਾਸਿ ਸ਼ਤਂ ਸਮਾਃ। ਨ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧ੍ਯੇਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤਯੋਰਕ੍ਰੋਧਨੋऽਧਿਕਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਥੱਕੇ ਬਿਨਾਂ, ਮਹੀਨੇ ਦਰ ਮਹੀਨੇ, ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਯਜਨ ਕਰੇ, ਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਸਭ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਰਹੇ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁੱਸਾ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਕ੍ਰੋਧਨਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧੌ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤੌ। ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਨਿष੍ਫਲਾਨ੍ਯੇਵ ਦਾਨਯਜ੍ਞਤਪਾਂਸਿ ਚ
ਇਸ ਲਈ ਗੁੱਸਾ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹਨ। ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਲਈ ਦਾਨ, ਯਜਨ ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵੀ ਬੇਫਲ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦਕ੍ਰੋਧਨੇ ਯਜ੍ਞਤਪੋਦਾਨਫਲਂ ਮਹਤ੍। ਭਵੇਦਸਂਸ਼ਯਂ ਭਦ੍ਰੇ ਨੇਤਰਸ੍ਮਿਨ੍ਕਦਾਚਨ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਲੇ ਜੀ, ਜਿੱਥੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਥੇ ਯਜਨ, ਤਪਸਿਆ ਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
ਨ ਯਤਿਰ੍ਨ ਤਪਸ੍ਵੀ ਚ ਨ ਯਜ੍ਵਾ ਨ ਚ ਧਰ੍ਮਭਾਕ੍। ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਯ ਯੋ ਵਸ਼ਂ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਲੋਕਦ੍ਵਯਂ ਨ ਚ
ਜੇ ਕੋਈ ਯਤੀ, ਤਪਸੀ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਪੁਤ੍ਰੋ ਭृਤ੍ਯਃ ਸੁਹृਦ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਤਾ। ਤਸ੍ਯੈਤਾਨ੍ਯਪਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕ੍ਰੋਧਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਨੌਕਰ, ਦੋਸਤ, ਭਰਾ, ਪਤਨੀ, ਧਰਮ ਤੇ ਸਚਾਈ—ਇਹ ਸਭ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਕੁਮਾਰਾਃ ਕੁਮਾਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੈਰਂ ਕੁਰ੍ਯੁਰਚੇਤਸਃ। ਨ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋऽਨੁਕੁਰ੍ਵੀਤ ਨ ਵਿਦੁਸ੍ਤੇ ਬਲਾਬਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ, ਜੋ ਅਕਲ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਵੇਦਾਹਂ ਤਾਤ ਬਾਲਾऽਪਿ ਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਯਦਿਹਾਨ੍ਤਰਮ੍। ਅਕ੍ਰੋਧੇ ਚਾਤਿਵਾਦੇ ਚ ਵੇਦ ਚਾਪਿ ਬਲਾਬਲਮ੍
ਪਿਆਰੇ ਜੀ, ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਥੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀਅਤ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਬੋਲਣ ਦੀ ਵੱਖਰੀਅਤ, ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਵृਤ੍ਤਿਮਨਨੁष੍ਠਾਯ ਧਰ੍ਮਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ।' ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯਾਸ਼ਿष੍ਯਵृਤ੍ਤੇਸ੍ਤੁ ਨ ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਬੁਭੂषਤਾ
ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਚਲਣ ਨਹੀਂ ਪਾਲਦਾ, ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਚਲਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਨੇਕਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪ੍ਰੇष੍ਯਃ ਸ਼ਿष੍ਯਃ ਸ੍ਵਵृਤ੍ਤਿਂ ਹਿ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਵਿਫਲਂ ਗਤਃ।' ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਕੀਰ੍ਣਵृਤ੍ਤੇषੁ ਵਾਸੋ ਮਮ ਨ ਰੋਚਤੇ
ਨੌਕਰ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਜੇ ਆਪਣੀ ਚਲਣ ਛੱਡ ਕੇ ਬੇਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।
ਪੁਮਾਂਸੋ ਯੇ ਹਿ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਵृਤ੍ਤੇਨਾਭਿਜਨੇਨ ਚ। ਨ ਤੇषੁ ਨਿਵਸੇਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋऽਰ੍ਥੀ ਪਾਪਬੁਦ੍ਧਿषੁ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਲਣ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੇਕਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯੇ ਤ੍ਵੇਨਮਭਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਵृਤ੍ਤੇਨਾਭਿਜਨੇਨ ਵਾ। ਤੇषੁ ਸਾਧੁषੁ ਵਸ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ ਵਾਸਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਚਲਣ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ, ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਉਹ ਥਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸੁਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਪਰਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਹੀਨਾਸ਼੍ਚ ਧਨੈਰ੍ਵਰਾਃ। ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਾਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਾਣਸ਼੍ਚਣ੍ਡਾਲਾ ਧਨਿਨੋਪਿ ਚ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਹਨ, ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹਨ, ਮਾੜੀ ਚਲਣ, ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਚੰਡਾਲ ਵੀ ਹਨ—
ਨੈਵ ਜਾਤ੍ਯਾ ਹਿ ਚਣ੍ਡਾਲਾਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਵਿਹਿਤੈਰ੍ਵਿਨਾ। ਧਨਾਭਿਜਨਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਸਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚਣ੍ਡਾਲਧਰ੍ਮਿਣਃ
ਚੰਡਾਲ ਸਿਰਫ ਜਾਤੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਵੈ ਚਲਣ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਧਨ, ਵੰਸ਼ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਪਰ ਚੰਡਾਲ ਵਰਗੀ ਚਲਣ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਅਕਾਰਣਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵੇष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਰਿਵਾਦਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਤੇ। ਸਾਧੋਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਵਾਸੋਸ੍ਤਿ ਪਾਪਿਭਿਃ ਪਾਪਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੇਕ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ ਮੰਦਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਕृਤੇ ਦੁष੍ਕृਤੇ ਵਾਪਿ ਯਤ੍ਰ ਸਜ੍ਜਤਿ ਯੋ ਨਰਃ। ਧ੍ਰੁਵਂ ਰਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵੇषਂ ਨ ਰੋਚਯੇਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਰੁਚੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਵਾਗ੍ਦੁਰੁਕ੍ਤਂ ਮਹਾਘੋਰਂ ਦੁਹਿਤੁਰ੍ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ। ਮਮ ਮਥ੍ਨਾਤਿ ਹृਦਯਮਗ੍ਨਿਕਾਮ ਇਵਾਰਣਿਮ੍
ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਣ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਜਲਦੀ ਹੋਵੇ।