ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਵ੍ਯਮੁਵਾਚੇਦਂ ਸਂਭ੍ਰਮਾਵਿष੍ਟਚੇਤਨਾ। ਆਚਚਕ੍ਸ਼ੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਂ ਦੇਵਯਾਨੀਂ ਵਨੇ ਹਤਾਮ੍
ਕਾਵਯਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।'
ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਯਾ ਮਹਾਭਾਗ ਦੁਹਿਤ੍ਰਾ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੁਹਿਤਰਂ ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਯਾ ਹਤਾਮ੍
'ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ ਨੇ, ਇਹ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ।' ਜਦ ਕਾਵਯਾ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਇਆ—
ਤ੍ਵਰਯਾ ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਦੁਃਖਾਨ੍ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਃ ਸੁਤਾਂ ਵਨੇ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੁਹਿਤਰਂ ਕਾਵ੍ਯੋ ਦੇਵਯਾਨੀਂ ਤਤੋ ਵਨੇ
ਕਾਵਯਾ ਦੁਖ ਤੇ ਤੁਰਤ ਵਿਚ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਤੇ ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਵੇਖਿਆ—
ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਸਂਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਦੁਃਖਿਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਆਤ੍ਮਦੋषੈਰ੍ਨਿਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਦੁਃਖਸੁਖੇ ਜਨਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਦੁਖ ਤੇ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।'
ਮਨ੍ਯੇ ਦੁਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਤੇऽਸ੍ਤਿ ਯਸ੍ਯੇਯਂ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ ਕृਤਾ
'ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।'
ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਯਾ ਯਦੁਕ੍ਤਾऽਸ੍ਮਿ ਦੁਹਿਤ੍ਰਾ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ।। ਸਤ੍ਯਂ ਕਿਲੈਤਤ੍ਸਾ ਪ੍ਰਾਹ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਮਸਿ ਗਾਯਨਃ
'ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਠੀਕ ਕਿਹਾ—ਤੁਸੀਂ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਗਾਇਕ ਹੋ।'
ਏਵਂ ਹਿ ਮੇ ਕਥਯਤਿ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਵਾਰ੍षਪਰ੍ਵਣੀ। ਵਚਨਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਪਰੁषਂ ਕ੍ਰੋਧਰਕ੍ਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ਭृਸ਼ਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰਸ਼ਪਰਨ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਸ੍ਤੁਵਤੋ ਦੁਹਿਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਾਚਤਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ। ਅਹਂ ਤੁ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ਯ ਦਦਤੋऽਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਧੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੀ, ਮੰਗਦੀ ਤੇ ਜੋ ਮਿਲਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਪਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ—ਮੈਂ ਤਾਂ ਵਡਿਆਈ ਹੋਣ ਤੇ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।
ਇਦਂ ਮਾਮਾਹ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਦੁਹਿਤਾ ਵृषਪਰ੍ਵਣਃ। ਕ੍ਰੋਧਸਂਰਕ੍ਤਨਯਨਾ ਦਰ੍ਪਪੂਰ੍ਣਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਜੋ ਵਾਰਸ਼ਪਰਨ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਆਖਦੀ ਰਹੀ।
ਯਦ੍ਯਹ ਸ੍ਤੁਵਤਸ੍ਤਾਤ ਦੁਹਿਤਾ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ। ਪ੍ਰਸਾਦਯਿष੍ਯੇ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਸਖੀ ਮਯਾ
ਜੇ ਪਿਓ ਜੀ, ਮੈਂ ਧੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਡਿਆਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮਨਾਉਂਦੀ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸਖੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਉਕ੍ਤਾਪ੍ਯੇਵਂ ਭृਸ਼ਂ ਮਾਂ ਸਾ ਨਿਗृਹ੍ਯ ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ। ਕੂਪੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ੇਪਯਾਮਾਸ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਗृਹਮਾਗਮਤ੍
ਇੰਝ ਗੱਲਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਬਰ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਖਤੀ ਨਾਲ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ, ਕੂਏ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁੱਟ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸ੍ਤੁਵਤੋ ਦੁਹਿਤਾ ਨ ਤ੍ਵਂ ਯਾਚਤਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ। ਅਸ੍ਤੋਤੁਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ਯ ਦੁਹਿਤਾ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਉਹ ਧੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਤੂੰ ਮੰਗਣ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਤਾਂ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ।
ਵृषਪਰ੍ਵੈਵ ਤਦ੍ਵੇਦ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਰਾਜਾ ਚ ਨਾਹੁषਃ। ਅਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਮੈਸ਼੍ਵਰਂ ਹਿ ਬਲਂ ਮਮ
ਇਹ ਗੱਲ ਵਾਰਸ਼ਪਰਨ ਆਪ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਨਾਹੁਸ਼ ਰਾਜਾ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਅਸਲੀ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਸਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ।
ਜਾਨਾਮਿ ਜੀਵਿਨੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਲੋਕੇਸ੍ਮਿਞ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਮृਤਃ ਸਂਜੀਵਤੇ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਯਯਾ ਕਮਲਲੋਚਨੇ
ਮੈਂ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਦੀਵੀ ਤੇ ਪੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਕੰਵਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੀ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵੀ ਜੀਉਂਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਤ੍ਥਨਂ ਸ੍ਵਗੁਣਾਨਾਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਪ੍ਯਤਿ ਸਜ੍ਜਨਃ। ਤਤੋ ਵਕ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿਤ੍ਵਂ ਮੇ ਜਾਨਾਸਿ ਯਦ੍ਬਲਮ੍
ਜੋ ਭਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿੱਛੋਂ ਪਛਤਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ।
ਤਸਮਾਦੁਤ੍ਤਿष੍ਠ ਗਚ੍ਛਾਮਃ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਕੁਲਨਨ੍ਦਿਨਿ। ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਕ੍ਸ਼ਮਾਸਾਰਾ ਹਿ ਸਾਧਵਃ
ਇਸ ਲਈ, ਉੱਠ, ਚੱਲੀਏ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਹੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ; ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ, ਹੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਫੀ ਹੀ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਖੂਬੀ ਹੈ।
ਯਚ੍ਚ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਭੂਮੌ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਿ। ਤਸ੍ਯਾਹਮੀਸ਼੍ਵਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤੁष੍ਟੇਨੋਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਖੁਦ-ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਆਖਿਆ।
ਅਹਂ ਜਲਂ ਵਿਮੁਞ੍ਚਾਮਿ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ। ਪੁष੍ਣਾਮ੍ਯੌषਧਯਃ ਸਰ੍ਵਾ ਇਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਰਸਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹਾਂ—ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚੀ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਵਿषਾਦਮਾਪਨ੍ਨਾਂ ਮਨ੍ਯੁਨਾ ਸਂਪ੍ਰਪੀਡਿਤਾਮ੍। ਵਚਨੈਰ੍ਮਧੁਰੈਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਾਮਾਸ ਤਾਂ ਪਿਤਾ
ਜਦ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਓ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ।
ਯਃ ਪਰੇषਾਂ ਨਰੋ ਨਿਤ੍ਯਮਤਿਵਾਦਾਂਸ੍ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਤੇ। ਦੇਵਯਾਨਿ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਿਤਮ੍
ਹੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਨਿਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਇਯਂ ਯਥਾ। ਸ ਯਨ੍ਤੇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਨ ਯੋ ਰਸ਼੍ਮਿषੁ ਲਮ੍ਬਤੇ
ਜੋ ਉਠੇ ਹੋਏ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸਿਆਣੇ ਅਸਲ ਰਥੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਸਿਰਫ ਰੱਸੇ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਰੋਧਮਕ੍ਰੋਧੇਨ ਨਿਰਸ੍ਯਤਿ। ਦੇਵਯਾਨਿ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਿਤਮ੍
ਜੋ ਉਠੇ ਹੋਏ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਯਾਨੀ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਕ੍ਸ਼ਮਯੇਹ ਨਿਰਸ੍ਯਤਿ। ਯਥੋਰਗਸ੍ਤ੍ਵਚਂ ਜੀਰ੍ਣਾਂ ਸ ਵੈ ਪੁਰੁष ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਉਠੇ ਹੋਏ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਮਾਫੀ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਲ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਮਰਦ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਂਧਾਰਯਤੇ ਮਨ੍ਯੁਂ ਯੋऽਤਿਵਾਦਾਂਸ੍ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਤੇ। ਯਸ਼੍ਚ ਤਪ੍ਤੋ ਨ ਤਪਤਿ ਦृਢਂ ਸੋऽਰ੍ਥਸ੍ਯ ਭਾਜਨਮ੍
ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਨਹੀਂ ਸੜਦਾ, ਉਹੀ ਪੱਕਾ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਯਜੇਦਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਮਾਸਿਮਾਸਿ ਸ਼ਤਂ ਸਮਾਃ। ਨ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧ੍ਯੇਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤਯੋਰਕ੍ਰੋਧਨੋऽਧਿਕਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਥੱਕੇ ਬਿਨਾਂ, ਮਹੀਨੇ ਦਰ ਮਹੀਨੇ, ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਯਜਨ ਕਰੇ, ਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਸਭ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਰਹੇ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁੱਸਾ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਕ੍ਰੋਧਨਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧੌ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤੌ। ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਨਿष੍ਫਲਾਨ੍ਯੇਵ ਦਾਨਯਜ੍ਞਤਪਾਂਸਿ ਚ
ਇਸ ਲਈ ਗੁੱਸਾ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹਨ। ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਲਈ ਦਾਨ, ਯਜਨ ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵੀ ਬੇਫਲ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦਕ੍ਰੋਧਨੇ ਯਜ੍ਞਤਪੋਦਾਨਫਲਂ ਮਹਤ੍। ਭਵੇਦਸਂਸ਼ਯਂ ਭਦ੍ਰੇ ਨੇਤਰਸ੍ਮਿਨ੍ਕਦਾਚਨ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਲੇ ਜੀ, ਜਿੱਥੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਥੇ ਯਜਨ, ਤਪਸਿਆ ਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
ਨ ਯਤਿਰ੍ਨ ਤਪਸ੍ਵੀ ਚ ਨ ਯਜ੍ਵਾ ਨ ਚ ਧਰ੍ਮਭਾਕ੍। ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਯ ਯੋ ਵਸ਼ਂ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਲੋਕਦ੍ਵਯਂ ਨ ਚ
ਜੇ ਕੋਈ ਯਤੀ, ਤਪਸੀ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਪੁਤ੍ਰੋ ਭृਤ੍ਯਃ ਸੁਹृਦ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਤਾ। ਤਸ੍ਯੈਤਾਨ੍ਯਪਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕ੍ਰੋਧਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਨੌਕਰ, ਦੋਸਤ, ਭਰਾ, ਪਤਨੀ, ਧਰਮ ਤੇ ਸਚਾਈ—ਇਹ ਸਭ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਕੁਮਾਰਾਃ ਕੁਮਾਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵੈਰਂ ਕੁਰ੍ਯੁਰਚੇਤਸਃ। ਨ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋऽਨੁਕੁਰ੍ਵੀਤ ਨ ਵਿਦੁਸ੍ਤੇ ਬਲਾਬਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਤੇ ਕੁੜੀਆਂ, ਜੋ ਅਕਲ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਵੈਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।