ਅਥੋਤ੍ਤਰੋ ਵਰ੍ਮ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵਂ ਸੁਵਰ੍ਣਵੈਡੂਰ੍ਯਪਰਿष੍ਕृਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍। ਆਮੁਚ੍ਯ ਵੀਰਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਰਥੋਤ੍ਤਮਂ ਧਨਞ੍ਜਯਂ ਸਾਰਥਿਨਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ।। 71
ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ਤੇ ਬੈਰੋਲ ਪਥਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾਰ ਜੰਗੀ ਜ਼ਿਰਹ ਪਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਰਥ ਹੰਕਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਕੇ ਵਧੀਆ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਤਮੁਤ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਥੋਤ੍ਤਮੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਬृਹਨ੍ਨਲਾਂ ਚੈਵ ਮਹਾਜਨਸ੍ਤਦਾ। ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਸ਼੍ਚ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਮਙ੍ਗਲਿਨੋऽਭ੍ਯਪੂਜਯਨ੍ ।। 72
ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਸਭਾ, ਔਰਤਾਂ, ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
ਯਦਰ੍ਜੁਨਸ੍ਯਰ੍षਭਤੁਲ੍ਯਗਾਮਿਨਃ ਪੁਰਾऽਭਵਤ੍ਖਾਣ੍ਡਵਦਾਹਮਙ੍ਗਲਮ੍ । ਕੁਰੂਨ੍ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਰਣੇ ਬृਹਨ੍ਨਲੇ ਸਹੋਤ੍ਤਰੇਣਾਸ੍ਤੁ ਤਵਾਦ੍ਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ।। 73
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਜੁਨ ਲਈ ਖਾਂਡਵ ਜਲਾਉਣਾ ਸੁਭਕਾਮੀ ਘੜੀ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਉੱਤਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਹਨ੍ਨਲਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਲੜਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਚੰਗੀ ਘੜੀ ਮਿਲੇ।
ਸ ਰਾਜਧਾਨ੍ਯ ਨਿਰ੍ਯਾਯ ਵੈਰਾਟਿਰਕੁਤੋਭਯਃ। ਪ੍ਰਯਾਹੀਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੂਤਂ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਕੁਰਵੋ ਗਤਾਃ ।। 1
ਫਿਰ ਵਿਰਾਟ ਰਾਜਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਾਸੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਥਵਾਹਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਉਥੇ ਚਲ ਜਿੱਥੇ ਕੌਰਵ ਗਏ ਹਨ।'
ਸਮਵੇਤਾਨ੍ਕੁਰੂਨ੍ਸਰ੍ਵਾਞ੍ਜਿਗੀषੂਨਵਜਿਤ੍ਯ ਵੈ। ਗਾਸ਼੍ਚੈਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਦਾਯ ਪੁਨਰੇष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪੁਰਮ੍ ।। 2
'ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਗਾਂਵਾਂ ਜਲਦੀ ਫੜ ਲਿਆਂਗਾ ਤੇ ਮੁੜ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਜਾਵਾਂਗਾ।'
ਤਤਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚੋਦਯਾਮਾਸ ਸਦਸ਼੍ਵਾਨ੍ਪਾਣ੍ਡੁਨਨ੍ਦਨਃ ।। 3
ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹ ਚੰਗੇ ਘੋੜੇ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਾ ਦਿੱਤੇ।
ਤੇ ਹਯਾ ਨਰਸਿਂਹੇਨ ਚੋਦਿਤਾ ਵਾਤਰਂਹਸਃ। ਆਲਿਖਨ੍ਤ ਇਵਾਕਾਸ਼ਮੂਹੁਃ ਕਾਞ੍ਚਨਮਾਲਿਨਃ ।। 4
ਉਹ ਘੋੜੇ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲਗਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਉਸ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਦੌੜੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਲਕੀਰਾਂ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਨਾਤਿਦੂਰਮਥੋ ਗਤ੍ਵਾ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਪੁਤ੍ਰਧਨਞ੍ਜਯੌ । ਅਵੈਕ੍ਸ਼ੇਤਾਮਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤੌ ਕੁਰੂਣਾਂ ਬਲਿਨਾਂ ਬਲਮ੍ ।। 5
ਜਦੋਂ ਮਤ्सਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧਨੰਜਯਾ ਕੁਝ ਵੱਧ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਵੇਖੀ।
ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਮਭਿਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ੂਰੌ ਦਦृਸ਼ਤੁਃਕੁਰੂਨ੍ ।। 6 ।। ਤਦਨੀਕਂ ਮਹਤ੍ਤੇषਾਂ ਵਿਸ੍ਤृਤਂ ਸਾਗਰੋਪਮਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਰ੍ਪਮਾਣਮਿਵਾਕਾਸ਼ੇ ਵਨਂ ਬਹੁਲਪਾਦਪਮ੍ ।। 7 ।। ਦਦृਸ਼ੇ ਪਾਰ੍ਥਿਵੋ ਰੇਣੁਰ੍ਜਨਿਤਸ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਪਤਾ
ਉਹ ਫੌਜ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਘਣੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ ਹੋਵੇ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਉਠੀ ਧੂੜ ਵੀ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦृष੍ਟਿਪ੍ਰਣਾਸ਼ੋ ਭੂਤਾਨਾਂ ਦਿਵਸ੍ਪृਕ੍ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮ ।। 8 ।। ਤਦਨੀਕਮਥੋ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਗਜਾਸ਼੍ਵਰਥਸਂਕੁਲਮ੍
ਉਹ ਧੂੜ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੰਨ੍ਹੀਆਂ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੇ ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਫੌਜ, ਜੋ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਵੇਖੀ।
ਕਰ੍ਣਦੁਰ੍ਯੋਧਨਕृਪੈਰ੍ਗੁਪ੍ਤਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵੇਨ ਚ । ਦ੍ਰੋਣੇਨ ਸਹ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਮਹੇष੍ਵਾਸੇਨ ਧੀਮਤਾ ।। 9
ਉਹ ਫੌਜ ਕਰਣ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਉਸਦੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਹृष੍ਟਰੋਮਾ ਭਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨੋ ਨਿਮੀਲ੍ਯ ਸ੍ਵਦृਸ਼ੌ ਤਦਾ। ਕਮ੍ਪਮਾਨਸ਼ਰੀਰਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਂ ਵੈਰਾਟਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। 10
ਵਿਰਾਟ ਰਾਜਾ ਦਾ ਰੋਆਂ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਡਰ ਨਾਲ ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਉਸਨੇ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:
ਨੋਤ੍ਸਹੇ ਕੁਰੁਭਿਰ੍ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਰੋਮਹਰ੍षਂ ਹਿ ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ। ਬਹੁਪ੍ਰਵੀਰਮਤ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਦੇਵੈਰਪਿ ਦੁਰਾਸਦਮ੍। ਪ੍ਰਤਿਯੋਦ੍ਧੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਕੁਰੁਸੈਨ੍ਯਂ ਭਯਾਨਕਮ੍ ।। 11
'ਮੈਂ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਲੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਵੇਖ ਮੇਰੇ ਰੋਆਂ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਯੋਧੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣ ਔਖੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਡਰਾਉਣੀ ਕੌਰਵ ਫੌਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।'
ਨਾਸ਼ਂਸੇ ਭਾਰਤੀਂ ਸੇਨਾਂ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਂ ਭੀਮਕਾਰ੍ਮੁਕਾਮ੍। ਦੇਵੈਰਪਿ ਸਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਕਿਂਪੁਨਰ੍ਨਰੈਃ ।। 12
'ਮੈਂ ਭੀਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਲੈਸ ਭਾਰਤ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਕੰਮ ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਫਿਰ ਆਮ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਔਖਾ।'
ਰਥਨਾਗਾਸ਼੍ਵਕਲਿਲਂ ਪਤ੍ਤਿਧ੍ਵਜਸਮਾਕੁਲਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਹਿ ਪਰਾਨੀਕਂ ਮਨਃ ਪ੍ਰਵ੍ਯਥਤੀਵ ਮੇ ।। 13
'ਦੂਜੀ ਫੌਜ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਤੇ ਝੰਡੇ ਹਨ, ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਡੋਲ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਯਤ੍ਰ ਦ੍ਰੋਣਸ਼੍ਚ ਭੀष੍ਮਸ਼੍ਚ ਕृਪਃ ਕਰ੍ਣੋ ਵਿਵਿਂਸ਼ਤਿਃ । ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਮਾ ਵਿਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਸੋਮਦਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਬਾਹ੍ਲਿਕਃ । ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ੍ਤਥਾ ਰਾਜਾ ਵੀਰੋ ਦੁਰ੍ਮਰ੍षਣਃ ਪਰਃ ।। 14
'ਉਥੇ ਦ੍ਰੋਣ, ਭੀਸ਼ਮ, ਕ੍ਰਿਪਾ, ਕਰਣ, ਵਿਵਿੰਸਤੀ, ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ, ਵਿਕਰਨ, ਸੋਮਦੱਤ, ਬਾਹਲਿਕ, ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੇ ਵੱਡਾ ਬਹਾਦਰ ਦੁਰਮਰਸ਼ਨ ਹਨ।'
ਨੀਤਿਮਨ੍ਤੋ ਮਹੇष੍ਵਾਸਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੁਦ੍ਧਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ । ਮਤ੍ਤਾ ਇਵ ਮਹਾਨਾਗਾ ਯੁਕ੍ਤਧ੍ਵਜਪਤਾਕਿਨਃ ।। 15
'ਸਾਰੇ ਹੀ ਚਲਾਕ, ਵੱਡੇ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਝੰਡੇ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਹਨ।'
ਨੀਤਿਮਨ੍ਤੋ ਮਹੇष੍ਵਾਸਾਃ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾਃ । ਤਾਞ੍ਜੇਤੁਂ ਸਮਰੇ ਸ਼ੂਰਾਨ੍ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰਹਮਾਗਤਃ ।। 16
'ਸਾਰੇ ਹੀ ਚਲਾਕ, ਵੱਡੇ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਹਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨ ਆਉਣਾ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਸੀ।'
ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਹਿ ਕੁਰੂਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵ੍ਯੂਢਾਨੀਕਾਨ੍ਪ੍ਰਹਾਰਿਣਃ । ਹृषਿਤਾਨਿ ਚ ਰੋਮਾਣਿ ਕਸ਼੍ਮਲੇਨਾਹਤਂ ਮਨਃ ।। 17
'ਸਾਰੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਉਤਾਵਲੇ ਹਨ, ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਰੋਆਂ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਮਨ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।'
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਮਹਤੀਂ ਸੇਨਾਂ ਕੁਰੂਣਾਂ ਦृਢਧਨ੍ਵਿਨਾਮ੍। ਪਰਿਦੇਵਯਤੇ ਮਨ੍ਦਃ ਸਕਾਸ਼ੇ ਸਵ੍ਯਸਾਚਿਨਃ ।। 18
ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਤੀਰ-ਕਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਦੇਖ ਕੇ, ਇਹ ਮੂਰਖ ਸਵਯਸਾਚੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤ੍ਰਿਗਰ੍ਤਾਨ੍ਮੇ ਪਿਤਾ ਯਾਤਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਵੈ ਪ੍ਰਣਿਧਾਯ ਮਾਮ੍। ਸਰ੍ਵਾਂ ਸੇਨਾਮੁਪਾਦਾਯ ਨ ਮੇ ਸਨ੍ਤੀਹ ਸੈਨਿਕਾਃ ।। 19
ਮੇਰਾ ਪਿਓ ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਇਕੱਲਾ ਛੱਡ ਕੇ; ਉਹ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸਿਪਾਹੀ ਨਹੀਂ।
ਅਹਮੇਕੋ ਬਹੂਨ੍ਬਾਲਃ ਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਰਾਨਕृਤਸ਼੍ਰਮਃ। ਪ੍ਰਤਿਯੋਦ੍ਧੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਨਿਵਰ੍ਤਯ ਬृਹਨ੍ਨਲੇ ।। 20
ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ, ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਕਸਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਝੱਲੀ; ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ—ਬ੍ਰਿਹਨਲਾ, ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾ।
ਤਂ ਤਥਾ ਵਾਦਿਨਂ ਤਤ੍ਰ ਬੀਭਤ੍ਸੁਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ। ਸਂਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਪੁਨਸ੍ਤਂ ਵੈ ਸਰ੍ਵਲੋਕਮਹਾਰਥਃ ।। 21
ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਨੂੰ ਉਥੇ ਬੀਭਤਸੁ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਸੀ।
ਭਯੇਨ ਦੀਨਰੂਪੋऽਸਿ ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਹਰ੍षਵਰ੍ਧਨਃ । ਨ ਚ ਤਾਵਤ੍ਕृਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪਰੈਃ ਕਰ੍ਮ ਰਣਾਜਿਰੇ ।। 22
ਤੂੰ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਲੜਾਈ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਚ ਮਾਮਾਤ੍ਥ ਨਯ ਮਾਂ ਕੌਰਵਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ । ਸੋਹਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਤ੍ਰ ਨੇष੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਰੈਤੇ ਬਹੁਲਾ ਧ੍ਵਜਾਃ ।। 23
ਤੂੰ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ, 'ਮੈਨੂੰ ਕੌਰਵਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਚਲ'; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਓਥੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਧ੍ਯਮਾਮਿषਗृਧ੍ਰੂਨਾਂ ਕੁਰੂਣਾਮਾਤਤਾਯਿਨਾਮ੍ । ਨੇष੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਵਿਮਨਾ ਭਵ। ਸਮੁਦ੍ਰਮਿਵ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਕੁਰੁਸੈਨ੍ਯਮਰਿਨ੍ਦਮ ।। 24
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਸ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਹਨ; ਤੂੰ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਹਾਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਿਆ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਗਹਿਰੀ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਕਾਸ਼ੇ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਹਿ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਮ੍। ਵਿਕਤ੍ਥਮਾਨੋ ਨਿਰ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰੂषਿ ਕਿਂ ਨਾਤ੍ਰ ਯੁਦ੍ਧ੍ਯਸੇ ।। 25
ਤੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ—ਹੁਣ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਕਿ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ?
ਤਥਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਪੌਰੁषਂ ਪੁਰੁषੇषੁ ਚ। ਰਥਮਾਰੁਹ੍ਯ ਨਿਰ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਨਾਵਬੁਧ੍ਯਸੇ ।। 26
ਤੂੰ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੌਸਲਾ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ, ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨਿਕਲਿਆ ਸੀ—ਹੁਣ ਕਿਉਂ ਹਿੱਲ-ਡੋਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਨ ਚੇਦ੍ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਗਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨਗਰਂ ਪ੍ਰਤਿਯਾਸ੍ਯਸਿ। ਪ੍ਰਹਸਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੀਰਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਨਰਾ ਨਾਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਂਗਤਾਃ ।। 27
ਜੇ ਤੂੰ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਵੀਰ, ਮਰਦ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਤੇਰਾ ਹਾਸਾ ਕਰਨਗੇ।