ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸਾਰਥਿਰ੍ਵੀਰੋ ਮਾਤਲਿਃ ਖ੍ਯਾਤਵਿਕ੍ਰਮਃ । ਸੁਮਹੋ ਜਾਮਦਗ੍ਨੇਸ਼੍ਚ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਯਨ੍ਤਾ ਚ ਦਾਰੁਕਃ ।। 51
ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਥੀ ਮਾਤਲੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵੀਰ ਹੈ, ਜਾਮਦਗਨੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਥੀ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਰਥੀ ਦਾਰੁਕਾ—ਇਹ ਸਭ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਵਾ ਦਾਸ਼ਰਥੇਃ ਸੂਰ੍ਯਯਨ੍ਤਾ ਤਥਾऽਰੁਣਃ। ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਰਥਯਃ ਖ੍ਯਾਤਾ ਨ ਬृਹਨ੍ਨਲਯਾ ਸਮਾਃ ।। 52
ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਰਥੀ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਥੀ ਅਰੁਣ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਥੀ ਵੀ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਚ ਸੈਰਨ੍ਧ੍ਰ੍ਯਾ ਤੇਨ ਤ੍ਵਾਮਾਹ੍ਵਯਾਮਿ ਵੈ । ਆਹੁਤਾ ਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਯਾਹਿ ਬृਹਨ੍ਨਲੇ ।। 53
ਸੈਰੰਧਰੀ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਹੈਂ, ਆ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲੇ।
ਦੂਰਾਦ੍ਦੂਰਤਰਂ ਗਾਵੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਕੁਰੁਭਿਰ੍ਹृਤਾਃ। ਤਥੋਕ੍ਤਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਦਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਂ ਬृਹਨ੍ਨਲਾ ।। 54
ਕੌਰਵਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਹੋਰ ਦੂਰ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ ਨੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਕਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਮਮ ਸਾਰਥ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਂਗ੍ਰਾਮਮੂਰ੍ਧਨਿ । ਨृਤ੍ਤਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਗੀਤਂ ਵਾਦਿਤ੍ਰਂ ਵਾ ਪृਥਗ੍ਵਿਧਮ੍ । ਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਸਾਰਥ੍ਯਂ ਤੁ ਕੁਤੋ ਮਮ ।। 55
ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਯੋਗਤਾ ਕਿੱਥੇ ਕਿ ਮੈਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਰਥ ਹੰਕ ਸਕਾਂ? ਜੇ ਤੂੰ ਨੱਚਣਾ, ਗਾਉਣਾ ਜਾਂ ਵਜਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ, ਪਰ ਰਥ ਹੰਕਣਾ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਵਂ ਨਰ੍ਤਕੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾऽਪਿ ਗਾਯਕਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਤਨੁਤ੍ਰਂ ਪਰਿਧਤ੍ਸ੍ਵ ਭਾਨੁਮਤ੍। ਅਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਮਾਹੁਸ੍ਤਵ ਕਰ੍ਮ ਪੌਰੁषਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਮਮਾਦ੍ਯ ਚਾਨ੍ਤਿਕੇ ।। 56
ਜੇ ਤੂੰ ਨਚਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਆਪਣਾ ਚਮਕਦਾਰ ਪਹਿਰਾਵਾ ਪਾ ਲੈ। ਤੇਰੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਵਿਰਤਾਂ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸਲਾਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਅੱਜ ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨृਪਸੂਨੁਸਤ੍ਤਮਸ੍ਤਦਾ ਸ੍ਮਯਿਤ੍ਵਾऽਰ੍ਜੁਨਮਭ੍ਯਨਨ੍ਦਯਤ੍। ਅਥੋਤ੍ਤਰਃ ਪਾਰਸ਼ਵਂ ਸ਼ਤਾਕ੍ਸ਼ਿਮਤ੍ਸੁਵਰ੍ਣਚਿਤ੍ਰਂ ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਭਾਨੁਮਤ੍ ।। 57
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੌ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਚਮਕਦਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਬृਹਨ੍ਨਲਾਯੈ ਪ੍ਰਦਦੌ ਸ੍ਵਯਂ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟਪੁਤ੍ਰਃ ਪਰਵੀਰਘਾਤਿਨੇ। ਤਦਾਜ੍ਞਯਾ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਸੁਤਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨਕਰ੍ਤੁਕਾਮੇਵ ਸਮਾਦਦੇ ਤਦਾ ।। 58
ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਛੀ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਉਹ ਬਹਾਦਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਕਰਕੇ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਲਿਆ।
ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਚ ਰਣੇ ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਸ਼ਕ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਵਧਃ। ਅਹਂ ਤ੍ਵਾਮਭਿਗਚ੍ਛਾਮਿ ਯਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਯਾਸਿ ਤਤ੍ਰ ਭੋ ।। 59
ਜੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੌਸਲਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਹੇ ਭਲੇ।
ਤਤਃ ਸ ਨਰ੍ਮਸਂਯੁਕ੍ਤਮਕਰੋਤ੍ਪਾਣ੍ਡਵੋ ਬਹੁ। ਉਤ੍ਤਰਾਯਾਃ ਪ੍ਰਮੁਖਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਜਾਨਨ੍ਨਰਿਨ੍ਦਮਃ ।। 60
ਫਿਰ ਪਾਂਡਵ ਨੇ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉੱਤਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਹਾਸੇ-ਮਜ਼ਾਕ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਤਮਾਦਦਾਨਂ ਪ੍ਰਮਦਾ ਜਹਾਸਿਰੇ ਹ੍ਯਧੋਮੁਖਂ ਵੀਰਵਰੋऽਭ੍ਯਧਾਰਯਤ੍। ਤਤਸ੍ਤਿਰਸ਼੍ਚੀਨਕृਤਂ ਸਪਤ੍ਨਹਾ ਹ੍ਯਧੋਮੁਖਂ ਕਵਚਮਥਾਭ੍ਯਕਰ੍षਤ ।। 61
ਜਦ ਉਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਔਰਤਾਂ ਹੱਸ ਪਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਵੀਰ ਨਜ਼ਰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਥੱਲੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ, ਵਕਰੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਜੰਗੀ ਜ਼ਿਰਹ ਖਿੱਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਜਾਨਨ੍ਨਪਿ ਸਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮੋ ਹ੍ਯਜ੍ਞਾਤਵਤ੍ਸਰ੍ਵਕੁਰੁਪ੍ਰਵੀਰਃ। ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਵੀਰਤਰੋऽਭ੍ਯਧਾਰਯਤ੍ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਯਨ੍ਤਾ ਕਵਚਂ ਧਨਞ੍ਜਯਃ ।। 62
ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਹ ਸੱਚਾ ਬਹਾਦਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜ਼ਿਰਹ ਚੁੱਕੀ ਤੇ ਪਾ ਲਈ, ਤੇ ਰਥ ਹੰਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਏਵਂਪ੍ਰਕਾਰਾਣਿ ਬਹੂਨਿ ਕੁਰ੍ਵਤਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕੁਮਾਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਮਦਾ ਜਹਾਸਿਰੇ । ਤਥਾਪਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਮਮਿਤ੍ਰਕਰ੍ਸ਼ਨਂ ਨੈਵੋਤ੍ਤਰਃ ਪਰ੍ਯਭਵਦ੍ਧਨਞ੍ਜਯਮ੍ ।। 63
ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਹੱਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਉੱਤਰ ਧਨੰਜਯ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਤਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਃ ਸਮਨਾਹਯਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਾਨ੍ਤੇਨ ਸ਼ੁਭੇਨ ਵਰ੍ਮਣਾ। ਕृਸ਼ਾਨੁਤਪ੍ਤਪ੍ਰਤਿਮੇਨ ਭਾਸ੍ਵਤਾ ਜਾਜ੍ਵਲ੍ਯਮਾਨੇਨ ਸਹਸ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਨਾ ।। 64
ਫਿਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰ ਜ਼ਿਰਹ ਪਾਈ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਤਪ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਥਾਸ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭੋਜਯਦ੍ਰਥੇ ਹਯਾਨ੍ਕਾਞ੍ਚਨਜਾਲਸਂਵृਤਾਨ੍। ਸੁਵਰ੍ਣਜਾਲਾਨ੍ਤਰਯੋਕ੍ਤਭੂषਣਂ ਸਿਂਹਂ ਚ ਸੌਵਰ੍ਣਮੁਪਾਸ਼੍ਰਯਦ੍ਰਥੇ ।। 65
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਥ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਆਇਆ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਰਥ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਸ਼ੇਰ ਵੀ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਧਨੂਂषਿ ਚ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਬਾਣਾਂਸ਼੍ਚ ਰੁਚਿਰਾਨ੍ਬਹੂਨ੍। ਆਯੁਧਾਨਿ ਚ ਵੈ ਤਤ੍ਰ ਰਥੋਪਸ੍ਥੇ ਚ ਸ ਨ੍ਯਸਤ੍ ।। 66
ਉਸ ਨੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਤੀਰ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਰਖ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਰਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਸਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਆਰੁਹ੍ਯ ਪ੍ਰਯਯੌ ਵੀਰਃ ਸਬृਹਨ੍ਨਲਸਾਰਥਿਃ। ਅਥੋਤ੍ਤਰਾ ਚ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ ਖ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵਾਬ੍ਰੁਵਂਸ੍ਤਦਾ ।। 67
ਉਹ ਵੀਰ, ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ ਨੂੰ ਰਥ ਹੰਕਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਕੇ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਉੱਤਰ, ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ।
ਬृਹਨ੍ਨਲੇ ਆਨਯੇਥਾ ਵਾਸਾਂਸਿ ਰੁਚਿਰਾਣਿ ਨਃ। ਪਾਞ੍ਚਾਲਿਕਾਰ੍ਥਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮਗਤਾਨ੍ਭੀष੍ਮਦ੍ਰੋਣਮੁਖਾਨ੍ਕੁਰੂਨ੍ ।। 68
ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ, ਜਦ ਤੂੰ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਆਦਿ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਲਏਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਤੇ ਪਾਂਚਾਲੀ ਲਈ ਸੋਹਣੇ ਕੱਪੜੇ, ਨਫ਼ੀਸ ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਹੋਰ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਿਆਈਂ।
ਅਥ ਤਾ ਬ੍ਰੁਵਤੀਃ ਕਨ੍ਯਾਃ ਸਹਿਤਾਃ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹਸਨ੍ਪਾਰ੍ਥੋ ਮੇਘਦੁਨ੍ਦੁਭਿਨਿਸ੍ਵਨਃ ।। 69
ਜਦ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਾਰਥ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਹੱਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਯਦ੍ਯੁਤ੍ਤਰੋऽਯਂ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਵਿਜੇष੍ਯਤਿ ਮਹਾਰਥਾਨ੍ । ਅਥਾਹਰਿष੍ਯੇ ਵਾਸਾਂਸਿ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣ੍ਯਾਭਰਣਾਨਿ ਚ ।। 70
ਜੇ ਉੱਤਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਫ਼ੀਸ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਲਿਆ ਆਵਾਂਗਾ।
ਅਥੋਤ੍ਤਰੋ ਵਰ੍ਮ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵਂ ਸੁਵਰ੍ਣਵੈਡੂਰ੍ਯਪਰਿष੍ਕृਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍। ਆਮੁਚ੍ਯ ਵੀਰਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਰਥੋਤ੍ਤਮਂ ਧਨਞ੍ਜਯਂ ਸਾਰਥਿਨਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ।। 71
ਫਿਰ ਉੱਤਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ਤੇ ਬੈਰੋਲ ਪਥਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕਦਾਰ ਜੰਗੀ ਜ਼ਿਰਹ ਪਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਰਥ ਹੰਕਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਕੇ ਵਧੀਆ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਤਮੁਤ੍ਤਰਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਥੋਤ੍ਤਮੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਬृਹਨ੍ਨਲਾਂ ਚੈਵ ਮਹਾਜਨਸ੍ਤਦਾ। ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਸ਼੍ਚ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਮਙ੍ਗਲਿਨੋऽਭ੍ਯਪੂਜਯਨ੍ ।। 72
ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਸਭਾ, ਔਰਤਾਂ, ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
ਯਦਰ੍ਜੁਨਸ੍ਯਰ੍षਭਤੁਲ੍ਯਗਾਮਿਨਃ ਪੁਰਾऽਭਵਤ੍ਖਾਣ੍ਡਵਦਾਹਮਙ੍ਗਲਮ੍ । ਕੁਰੂਨ੍ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਰਣੇ ਬृਹਨ੍ਨਲੇ ਸਹੋਤ੍ਤਰੇਣਾਸ੍ਤੁ ਤਵਾਦ੍ਯ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ ।। 73
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਰਜੁਨ ਲਈ ਖਾਂਡਵ ਜਲਾਉਣਾ ਸੁਭਕਾਮੀ ਘੜੀ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਉੱਤਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਹਨ੍ਨਲਾ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਲੜਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਚੰਗੀ ਘੜੀ ਮਿਲੇ।
ਸ ਰਾਜਧਾਨ੍ਯ ਨਿਰ੍ਯਾਯ ਵੈਰਾਟਿਰਕੁਤੋਭਯਃ। ਪ੍ਰਯਾਹੀਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੂਤਂ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਕੁਰਵੋ ਗਤਾਃ ।। 1
ਫਿਰ ਵਿਰਾਟ ਰਾਜਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਾਸੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਥਵਾਹਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਉਥੇ ਚਲ ਜਿੱਥੇ ਕੌਰਵ ਗਏ ਹਨ।'
ਸਮਵੇਤਾਨ੍ਕੁਰੂਨ੍ਸਰ੍ਵਾਞ੍ਜਿਗੀषੂਨਵਜਿਤ੍ਯ ਵੈ। ਗਾਸ਼੍ਚੈਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਦਾਯ ਪੁਨਰੇष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪੁਰਮ੍ ।। 2
'ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਗਾਂਵਾਂ ਜਲਦੀ ਫੜ ਲਿਆਂਗਾ ਤੇ ਮੁੜ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਜਾਵਾਂਗਾ।'
ਤਤਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚੋਦਯਾਮਾਸ ਸਦਸ਼੍ਵਾਨ੍ਪਾਣ੍ਡੁਨਨ੍ਦਨਃ ।। 3
ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹ ਚੰਗੇ ਘੋੜੇ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਾ ਦਿੱਤੇ।
ਤੇ ਹਯਾ ਨਰਸਿਂਹੇਨ ਚੋਦਿਤਾ ਵਾਤਰਂਹਸਃ। ਆਲਿਖਨ੍ਤ ਇਵਾਕਾਸ਼ਮੂਹੁਃ ਕਾਞ੍ਚਨਮਾਲਿਨਃ ।। 4
ਉਹ ਘੋੜੇ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲਗਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਉਸ ਦੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਦੌੜੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਲਕੀਰਾਂ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਨਾਤਿਦੂਰਮਥੋ ਗਤ੍ਵਾ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਪੁਤ੍ਰਧਨਞ੍ਜਯੌ । ਅਵੈਕ੍ਸ਼ੇਤਾਮਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤੌ ਕੁਰੂਣਾਂ ਬਲਿਨਾਂ ਬਲਮ੍ ।। 5
ਜਦੋਂ ਮਤ्सਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧਨੰਜਯਾ ਕੁਝ ਵੱਧ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਵੇਖੀ।
ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਮਭਿਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ੂਰੌ ਦਦृਸ਼ਤੁਃਕੁਰੂਨ੍ ।। 6 ।। ਤਦਨੀਕਂ ਮਹਤ੍ਤੇषਾਂ ਵਿਸ੍ਤृਤਂ ਸਾਗਰੋਪਮਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਰ੍ਪਮਾਣਮਿਵਾਕਾਸ਼ੇ ਵਨਂ ਬਹੁਲਪਾਦਪਮ੍ ।। 7 ।। ਦਦृਸ਼ੇ ਪਾਰ੍ਥਿਵੋ ਰੇਣੁਰ੍ਜਨਿਤਸ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਪਤਾ
ਉਹ ਫੌਜ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਘਣੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ ਹੋਵੇ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਉਠੀ ਧੂੜ ਵੀ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।