ਤਤਸ੍ਤਯੋਰ੍ਮਿਥਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਰੋਧਃ ਸਮਜਾਯਤ। ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਯਾਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਕृਤੇ
ਫਿਰ, ਰਾਜਨ, ਉਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਯਾਨੀ ਤੇ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਵਿਚ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਗृਹ੍ਣਾਸਿ ਮੇ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿष੍ਯਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਮਾਸੁਰਿ। ਸਮੁਦਾਚਾਰਹੀਨਾਯਾ ਨ ਤੇ ਸਾਧੁ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਕੱਪੜਾ ਕਿਉਂ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਹੈਂ, ਅਸੁਰ ਦੀ ਧੀ? ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਆਸੀਨਂ ਚ ਸ਼ਯਾਨਂ ਚ ਪਿਤਾ ਤੇ ਪਿਤਰਂ ਮਮ। ਸ੍ਤੌਤਿਬਨ੍ਦੀਵ ਚਾਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਨੀਚੈਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਵਿਨੀਤਵਤ੍
ਤੇਰਾ ਪਿਓ, ਚਾਹੇ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਲੰਘਿਆ ਹੋਵੇ, ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਪਿਉ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਾਚਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਦੁਹਿਤਾ ਸ੍ਤੁਵਤਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ। ਸੁਤਾਹਂ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ਯ ਦਦਤੋऽਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਃ
ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ ਜੋ ਮੰਗਦਾ, ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਤੇ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ ਜੋ ਵਡਿਆਈ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕਦੇ ਦਾਨ ਨਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਆਦੁਨ੍ਵਸ੍ਵ ਵਿਦੁਨ੍ਵਸ੍ਵ ਦ੍ਰੁਹ੍ਯ ਕੁਪ੍ਯਸ੍ਵ ਯਾਚਕਿ। ਅਨਾਯੁਧਾ ਸਾਯੁਧਾਯਾ ਰਿਕ੍ਤਾ ਕ੍ਸ਼ੁਭ੍ਯਸਿ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਿ
ਹੁਣ ਮੰਗ, ਹੁਣ ਸ਼ਾਪ ਦੇ, ਹੁਣ ਵੈਰ ਕਰ, ਹੁਣ ਗੁੱਸਾ ਕਰ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੀਏ! ਨਿਸ਼ਸਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੀ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਹੋ ਕੇ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੀਏ।
ਲਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਪ੍ਰਤਿਯੋਦ੍ਧਾਰਂ ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਾਂ ਗਣਯਾਮ੍ਯਹਮ੍। `ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਂ ਵਦਸਿ ਚੇਦਿਤਃਪ੍ਰਭृਤਿ ਯਾਚਕਿ
ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ। ਜੇ ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁਝ ਕਹੇਗੀ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੀਏ—
ਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਯਂ ਦੇਵਯਾਨੀਂ ਗਤਾਂ ਸਕ੍ਤਾਂ ਚ ਵਾਸਸਿ। ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ਕੂਪੇ ਤਤਃ ਸ੍ਵਪੁਰਮਾਗਮਤ੍। ਹਤੇਯਮਿਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਪਾਪਨਿਸ਼੍ਚਯਾ
ਜਦ ਦੇਵਯਾਨੀ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਉੱਚੀ ਹੋਈ ਦਿਖੀ, ਤਾਂ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਕੁਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਮਰੀ ਗਈ,' ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਮੰਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਨਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਯਯੌ ਵੇਸ਼੍ਮ ਕ੍ਰੋਧਵੇਗਪਰਾਯਣਾ। `ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਸ੍ਵਸ੍ਥਾ ਧਰ੍ਮਮਾਸੁਰਮਾਸ੍ਥਿਤਾ।' ਅਥ ਤਂ ਦੇਸ਼ਮਭ੍ਯਾਗਾਦ੍ਯਯਾਤਿਰ੍ਨਹੁषਾਤ੍ਮਜਃ
ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਾ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ, ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਆਪਣੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਉਥੇ ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤ Yayati ਆ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਯੁਗ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਹਯੋ ਮृਗਲਿਪ੍ਸੁਃ ਪਿਪਾਸਿਤਃ। ਸ ਨਾਹੁषਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣ ਉਦਪਾਨਂ ਗਤੋਦਕਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਖੇਡ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਪਿਆਸਾ ਸੀ। ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਉਹ ਪੁੱਤ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਕ ਸੁੱਕਾ ਹੋਇਆ ਕੁਆਂ ਵੇਖਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਕਨ੍ਯਾਮਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾਮਿਵ। ਤਾਮਪृਚ੍ਛਤ੍ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਕਨ੍ਯਾਮਮਰਵਰ੍ਣਿਨੀਮ੍
ਉਥੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਿਤ੍ਵਾ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਾਮ੍ਨਾ ਪਰਮਵਲ੍ਗੁਨਾ। ਕਾ ਤ੍ਵਂ ਤਾਮ੍ਰਨਖੀ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਸੁਮृष੍ਟਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾ
ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਕਾਲੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਤਾਮੇ ਵਰਗੇ ਨਖ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੋਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਪਾਈ ਹੋਈ?'
ਦੀਰ੍ਘਂ ਧ੍ਯਾਯਸਿ ਚਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਵਸਿषਿ ਚਾਤੁਰਾ। ਕਥਂ ਚ ਪਤਿਤਾऽਸ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕੂਪੇ ਵੀਰੁਤ੍ਤृਣਾਵृਤੇ
'ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਲੰਮਾ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਸਾਹ ਕਿਉਂ ਭਰਦੀ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਇਸ ਘਾਹ ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਕੁਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਡਿੱਗੀ?'
ਯੋऽਸੌ ਦੇਵੈਰ੍ਹਤਾਨ੍ਦੈਤ੍ਯਾਨੁਤ੍ਥਾਪਯਤਿ ਵਿਦ੍ਯਯਾ
'ਉਹ ਜੋ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ—'
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾਹਂ ਸ ਮਾਂ ਨੂਨਂ ਨ ਬੁਧ੍ਯਤੇ। ਏष ਮੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਰਾਜਨ੍ਪਾਣਿਸ੍ਤਾਮ੍ਰਨਖਾਙ੍ਗੁਲਿਃ
'ਮੈਂ ਉਸ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ; ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਤੇ ਤਾਮੇ ਵਰਗੇ ਨਖ ਹਨ।'
ਸਮੁਦ੍ਧਰ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਕੁਲੀਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮੇ ਮਤਃ। ਜਾਨਾਮਿ ਹਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸਂਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਵੀਰ੍ਯਵਨ੍ਤਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮ੍
'ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈਂ।'
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਂ ਪਤਿਤਾਮਸ੍ਮਾਤ੍ਕੂਪਾਦੁਦ੍ਧਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
'ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਇਸ ਕੁਆਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਯੋਗ ਹੈਂ।'
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਣਾਵੁਜ੍ਜਹਾਰ ਤਤੋऽਵਟਾਤ੍। ਉਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਚੈਨਾਂ ਤਰਸਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੂਪਾਨ੍ਨਰਾਧਿਪਃ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਖੱਡ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ—
ਗਚ੍ਛ ਭਦ੍ਰੇ ਯਥਾਕਾਮਂ ਨ ਭਯਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਵ। ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਮਾਨਾ ਨृਪਤਿਂ ਦੇਵਯਾਨੀਦਮੁਤ੍ਤਰਮ੍
'ਚੰਗੀਏ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ, ਉਥੇ ਚਲੀ ਜਾ; ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।' ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਇਹ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਉਵਾਚ ਮਾਮੁਪਾਦਾਯ ਗਚ੍ਛ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਿਯੋ ਹਿ ਮੇ। ਗृਹੀਤਾਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪਾਣੌ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਰ੍ਤਾ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਲੈ ਚਲੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਬਣੋਗੇ।'
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤੋ ਨृਪਤਿਰਾਹ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਕੁਲੋਦ੍ਭਵਃ। ਤ੍ਵਂ ਭਦ੍ਰੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਯਾ ਨਾਰ੍ਹਸਿ ਸਙ੍ਗਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸੀ, ਕਿਹਾ, 'ਭਲੀ ਮਹਿਲਾ, ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।'
ਸਰ੍ਵਲੋਕਗੁਰੁਃ ਕਾਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਦੁਹਿਤਾ ਸ਼ੁਭੇ। ਤਸ੍ਮਾਦਪਿ ਭਯਂ ਮੇऽਦ੍ਯ ਤਤਃ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਨਾਰ੍ਹਸਿ
ਤੁਸੀਂ ਕਾਵਯਾ ਦੀ ਧੀ ਹੋ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਅੱਜ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸੋ ਸੁਭਾਗੀ, ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ।
ਯਦਿ ਮਦ੍ਵਚਨਾਨ੍ਨਾਦ੍ਯ ਮਾਂ ਨੇਚ੍ਛਸਿ ਨਰਾਧਿਪ। ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਵਰਯੇ ਪਿਤ੍ਰਾ ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਗਚ੍ਛ ਹਿ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਰਾਜਾ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੁਣੇਗਾ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਾ ਲਵੋਗੇ; ਹੁਣ ਜਾਓ।
ਆਮਨ੍ਤ੍ਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਯਯਾਤਿਃ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਯਯੌ। ਗਤੇ ਤੁ ਨਾਹੁषੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਪ੍ਯਨਿਨ੍ਦਿਤਾ
ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਕੇ ਯਯਾਤਿ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਜਦ ਨਾਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਦੇਵਯਾਨੀ ਵੀ—
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਰੁਦਤੀ ਵृਕ੍ਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਧਿष੍ਠਿਤਾ। ਤਤਸ਼੍ਚਿਰਾਯਮਾਣਾਯਾਂ ਦੁਹਿਤਰ੍ਯਥ ਭਾਰ੍ਗਵਃ
ਕਿਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ, ਇੱਕ ਦਰਖ਼ਤ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ; ਫਿਰ, ਜਦ ਧੀ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਰਹੀ, ਭਾਰਗਵ—
ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯੋਵਾਚ ਧਾਤ੍ਰੀਂ ਤਾਂ ਦੁਹਿਤੁਃ ਸ੍ਨੇਹਵਿਕ੍ਲਵਃ। ਧਾਤ੍ਰਿ ਤ੍ਵਮਾਨਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਦੇਵਯਾਨੀਂ ਸਮੁਧ੍ਯਮਾਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਗਵ ਪਿਤਾ, ਧੀ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਦਾਈ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਦਾਈ, ਜਲਦੀ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਲਿਆਓ, ਜੋ ਬਾਹਰ ਗਈ ਹੋਈ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਸਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਤ੍ਵਰਿਤਾऽऽਨਯਿਤੁਂ ਗਤਾ। ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਸਸ਼ੀਭਿਃ ਸਾ ਗਤਾ ਪਦਮਮਾਰ੍ਗਤ
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਦਾਈ ਤੁਰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਚਲੀ; ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਗਈ, ਪੈਰ ਪੈਰ ਤੇ ਖੋਜ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਸਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਥਾ ਦੀਨਾਂ ਸ਼੍ਰਮਾਰ੍ਤਾਂ ਰੁਦਤੀਂ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍। ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਕਿਮਿਦਂ ਭਦ੍ਰੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵਦ ਪਿਤਾਹ੍ਵਯਤ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਉਹ ਦੁਖੀ, ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਤੇ ਰੋਂਦੀ ਖੜੀ ਸੀ; 'ਕੀ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਿਆਰੀ? ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ, ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਬੁਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਹ ਧਾਤ੍ਰੀਂ ਤਾਂ ਸ਼ਰ੍ਮਿष੍ਠਾਵृਜਿਨਂ ਕृਤਮ੍। ਉਵਾਚ ਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤਾ ਘੂਰ੍ਣਿਕਾਮਾਗਤਾਂ ਪੁਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਦਾਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ; ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਘੂਰਨਿਕਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ, ਕਿਹਾ।
ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਘੂਰ੍ਣਿਕੇ ਗਚ੍ਛ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮੇ ਪਿਤੁਃ
'ਘੂਰਨਿਕਾ, ਜਲਦੀ ਜਾ, ਤੇ ਤੁਰਤ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸ।'
ਸਾ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਘੂਰ੍ਣਿਕਾऽਸੁਰਮਨ੍ਦਿਰਮ੍
ਫਿਰ ਘੂਰਨਿਕਾ ਉਥੇ ਜਲਦੀ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।