ਸੁਸ਼ਰ੍ਮਾ ਪਰਵੀਰਘ੍ਨੋ ਬਲਵਾਨ੍ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ਗਦੀ। ਵਿਰਥਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰਾਜਾਨਂ ਜੀਵਗ੍ਰਾਹਮਥਾਗ੍ਰਹੀਤ੍ ।। 11
ਸੁਸ਼ਰਮਾ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਗਦੇ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮਾਤਸਿਆ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਿਉਂਦਾ ਫੜ ਲਿਆ।
ਤਮੁਨ੍ਮਥ੍ਯ ਸੁਸ਼ਰ੍ਮਾ ਤੁ ਯੁਵਤੀਮਿਵ ਕਾਮੁਕਃ। ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਂ ਸ੍ਵਂ ਸਮਾਰੋਪ੍ਯ ਪ੍ਰਯਯੌ ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਃ ।। 12
ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਮੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜਿਆ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ ਤੇ ਵੱਡੀ ਬਹਾਦਰੀ ਵਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਲੈ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਗृਹੀਤੇ ਵਿਰਥੇ ਵਿਰਾਟੇ ਬਲਵਤ੍ਤਰੇ। ਬਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਭਗ੍ਨਂ ਤਨ੍ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਂ ਨਿਰਾਸ਼ਕਮ੍ ।। 13
ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਹੌਸਲਾ ਹਾਰ ਬੈਠੀ ਤੇ ਉਮੀਦ ਵੀ ਛੱਡ ਬੈਠੀ।
ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਨ੍ਤ ਭਯਾਨ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਿਗਰ੍ਤੈਰਰ੍ਦਿਤਾ ਰਣੇ । ਵਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁਃ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਪਲਾਯਨ੍ਤਿ ਚ ਯਾਨ੍ਤਿ ਚ ।। 14
ਜੰਗ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਤਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ, ਕਦੇ ਇੱਧਰ ਤੇ ਕਦੇ ਉੱਧਰ, ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਰਾਹ ਮਿਲਿਆ ਉਥੇ-ਉਥੇ ਪਲਾਇਣ ਕਰ ਗਏ।
ਤੇषੁ ਵਿਦ੍ਰਾਂਵ੍ਯਮਾਣੇषੁ ਕੁਨ੍ਤੀਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ। ਅਭ੍ਯਭਾषਤ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਭਿਮਸੇਨਮਰਿਨ੍ਦਮਮ੍ ।। 15
ਜਦ ਮਾਤਸਿਆਂ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਰਾਜਸ੍ਤ੍ਰਿਗਰ੍ਤੇਨ ਪਰਾਮृष੍ਟਃ ਸੁਸ਼ਰ੍ਮਣਾ। ਤਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਯ ਮਹਾਬਾਹੀ ਮਾ ਗਮਦ੍ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਵਸ਼ਮ੍ ।। 16
ਮਾਤਸਿਆ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਦੇ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਭੀਮ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਲੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾ ਲੱਗਣ ਦੇ।
ਭੀਮਸੇਨਃ ਮਹਾਬਾਹੋ ਗृਹੀਤਂ ਤੁ ਸੁਸ਼ਰ੍ਮਣਾ। ਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵ ਮੋਚਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਸ੍ਮਤ੍ਪ੍ਰੀਤਿਕਰਂ ਨृਪਮ੍ ।। 17
ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮਸੇਨ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ, ਛੁਡਾ ਲੈ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹੈ।
ਉषਿਤਾਃ ਸ੍ਮ ਸੁਖਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਃ ਸੁਪੂਜਿਤਾਃ। ਭੀਮਸੇਨ ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਵਾਤਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ ।। 18
ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸਭ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾ ਨਾਲ, ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲ ਕੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਇਆ ਹੈ। ਭੀਮਸੇਨ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਵਾਤਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਇਹ ਨੇਕੀ ਲੌਟਾ।
ਤਂ ਤਥਾਵਾਦਿਨਂ ਤਤ੍ਰ ਭੀਮਸੇਨੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਅਭ੍ਯਭਾषਤ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षੋ ਰਣਮਧ੍ਯੇ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਮ੍ ।। 19
ਜਦ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਇੰਝ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਬਲੀ ਤੇ ਅਜਿੱਤ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਹੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਹਮੇਨਂ ਪਰਿਤ੍ਰਾਸ੍ਯੇ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ਤਵ ਪਾਰ੍ਥਿਵ। ਪਸ਼੍ਯੇਦਂ ਸੁਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਯੁਧ੍ਯਤੋ ਮਮ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਃ ।। 20
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਬਚਾਵਾਂਗਾ। ਮੇਰਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਵੇਖ, ਜਦ ਮੈਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ।
ਸ੍ਵਬਾਹੁਬਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪਰੇषਾਮਸਮਂ ਰਣੇ। ਏਕਾਨ੍ਤਮਾਸ਼੍ਰਿਤੋ ਰਾਜਂਸ੍ਤਿष੍ਠ ਤ੍ਵਂ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਹ ।। 21
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਲ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜੰਗ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ।
ਅਯਂ ਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਸ਼ਾਖੋ ਗਿਰਿਮਾਤ੍ਰੋ ਵਨਸ੍ਪਤਿਃ। ਅਹਮੇਨਂ ਸਮਾਰੁਜ੍ਯ ਪੋਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਾਤ੍ਰਵਾਨ੍ ।। 22
ਇੱਥੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਡੱਲੀਆਂ ਵੀ ਪਹਾੜ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਜਾਂਗਾ।
ਤਂ ਮਤ੍ਤਮਿਵ ਮਾਤਙ੍ਗਂ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਂ ਵਨਸ੍ਪਤਿਮ੍। ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਵੀਰਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ ।। 23
ਭੀਮ ਜਦ ਦਰੱਖਤ ਵੱਲ ਐਵੇਂ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਸਤ ਹਾਥੀ, ਤਾਂ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਭੀਮ ਮਾ ਸਾਹਸਂ ਕਾਰ੍षੀਸ੍ਤਿष੍ਠਤ੍ਵੇष ਵਨਸ੍ਪਤਿਃ ।। 24
ਭੀਮ, ਤੂੰ ਕੋਈ ਉਤਾਵਲਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਹਿਣ ਦੇ।
ਮਾ ਤ੍ਵਾਂ ਵृਕ੍ਸ਼ੇਣ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਮਤਿਮਾਨੁषਮ੍ । ਜਨਾਃ ਸਮਵਬੁਧ੍ਯੇਰਨ੍ਭੀਮੋऽਯਮਿਤਿ ਭਾਰਤ ।। 25
ਹੇ ਭੀਮ, ਦਰੱਖਤ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਸਾਧਾਰਣ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ ਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਭੀਮ ਹੈਂ।
ਮਾ ਗ੍ਰਹੀਸ੍ਤ੍ਵਮਿਮਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਸਿਂਹਨਾਦਂ ਚ ਮਾ ਨਦ। ਕਰ੍ਮਣਾ ਸਿਂਹਨਾਦੇਨ ਵਿਜ੍ਞਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਜਨਾ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ।। 26
ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਨਾ ਚੁੱਕ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਗੱਜ। ਤੇਰੇ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਗੱਜਣ ਨਾਲ ਲੋਕ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਣਗੇ।
ਇਮਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਨੇਮਾਂ ਸੇਨਾਮਭਿਦ੍ਰਵ । ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਰੁਜਨ੍ਤਂ ਵੈ ਵਿਜ੍ਞਾਸ੍ਯਤਿ ਜਨੋ ਧ੍ਰੁਵਂ ।। 27
ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਚੁੱਕ ਕੇ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਦਰੱਖਤ ਚੁੱਕਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਪਛਾਣ ਹੀ ਲੈਣਗੇ।
ਅਨ੍ਯਦੇਵਾਯੁਧਂ ਗृਹ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਮਾਨੁषਮ੍। ਚਾਪਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਨਿਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਂ ਵਾ ਪਰਸ਼੍ਵਥਮ੍ ।। 28
ਕੋਈ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ, ਜੋ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ—ਚਾਹੇ ਧਨੁਸ਼, ਭਾਲਾ, ਤਲਵਾਰ ਜਾਂ ਕੁਹਾੜੀ।
ਯਦੇਵ ਮਾਨੁषਂ ਭੀਮ ਭਵੇਦਨ੍ਯੈਰਲਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਤਦੇਵਾਯੁਧਮਾਦਾਯ ਮੋਚਯਾਸ਼ੁ ਮਹੀਤਿਮ੍ ।। 29
ਹੇ ਭੀਮ, ਜੋ ਵੀ ਆਮ ਹਥਿਆਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਵੇ, ਉਹੀ ਚੁੱਕ ਲੈ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਛੁਡਾ ਲੈ।
ਯਮੌ ਚ ਚਕ੍ਰਰਕ੍ਸ਼ੌ ਤੇ ਭਵਿਤਾਰੌ ਮਹਾਬਲੌ। ਵ੍ਯਾਯਚ੍ਛਤਸ੍ਤੇ ਸਮਰੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰਾਜਂ ਪਰੀਪ੍ਸ੍ਰਤਃ ।। 30
ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਮਾਤਸਿਆ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਣ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੇ।
ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵਚਨਮਾਦਾਯ ਭੀਮੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਚ। ਚਾਪਮਾਦਾਯ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯ ਪਾਣ੍ਡਵਃ ।। 31
ਭੀਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਕੇ, ਵ੍ਰੱਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਧਨੁਸ਼ ਉਠਾਇਆ, ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆ ਗਿਆ।
ਵ੍ਯਮੁਞ੍ਚਚ੍ਛਰਵਰ੍षਾਣਿ ਸਤੋਯ ਇਵ ਤੋਯਦਃ । ਤਂ ਭੀਮੋ ਭੀਮਕਰ੍ਮਾਣਂ ਸ਼ੁਸ਼ਰ੍ਮਾਣਮਥਾऽऽਦ੍ਰਵਤ੍ ।। 32
ਉਹ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਵਰਗਾ ਵਾਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਬਦਲ ਵਰ੍ਹਦਾ ਹੋਵੇ; ਫਿਰ ਭੀਮ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਵਿਰਾਟਮਭਿਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯੈਨਂ ਤਿष੍ਠਿਤਿष੍ਠੇਤਿ ਚਾਵਦਤ੍ ।। 33
ਵੀਰਾਟ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਰੁਕੋ, ਰੁਕੋ!'
ਸੁਸ਼ਰ੍ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਕਾਲਾਨ੍ਤਕਯਮੋਪਮਮ੍ । ਤਿष੍ਠਤਿष੍ਠੇਤਿ ਭਾषਨ੍ਤਂ ਪृष੍ਠਤੋ ਰਥਪੁਙ੍ਗਵਃ ।। 34
ਸੁਸ਼ਰਮਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਕਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਜਦ ਪਿੱਛੋਂ ਰਥੀ ਨੇ 'ਰੁਕੋ, ਰੁਕੋ!' ਚੀਕਿਆ।
ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸੁਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮ ਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਪਰਾਵृਤ੍ਤੋ ਧਨੁਰ੍ਗृਹ੍ਯ ਸੁਸ਼ਰ੍ਮਾ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਹ ।। 35
ਉਹ ਵੱਡਾ ਕਰਤਬ ਤੇ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਆਉਂਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਸ਼ਰਮਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੁੜਿਆ, ਧਨੁਸ਼ ਫੜਿਆ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਿਮੇषਾਨ੍ਤਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਭੀਮਸੇਨੇਨ ਤੇ ਰਥਾਃ । ਰਥਾਨਾਂ ਚ ਗਜਾਨਾਂ ਚ ਵਾਜਿਨਾਂ ਚ ਸਸਾਦਿਨਾਂ ।। 36
ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਪਲਕ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਤਸਂਘਾਤਾਃ ਸ਼ੂਰਾਣਾਮੁਗ੍ਰਧਨ੍ਵਿਨਾਮ੍ । ਪਾਤਿਤਾ ਭੀਮਸੇਨੇਨ ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਸਮੀਪਤਃ ।। 37
ਵੀਰਾਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਰਲੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਜਥੇ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੇ।
ਪਤ੍ਤਯੋ ਨਿਹਤਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਗਦਾਂ ਗृਹ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।। 38
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸੁਸ਼ਰ੍ਮਾ ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦਃ। ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਮਨਸਾ ਕਿਂ ਸ਼ੇषਂ ਹਿ ਬਲਸ੍ਯ ਮੇ ।। 39
ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਯੁੱਧ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਸ਼ਰਮਾ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, 'ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕੀ ਬਚਿਆ?'
ਅਪਰੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸੈਨ੍ਯੇ ਪੁਰਾ ਮਗ੍ਨੋ ਮਹਾਬਲੇ। ਆਕਰ੍ਣਪੂਰ੍ਣੇਨ ਤਦਾ ਧਨੁषਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਤ ।। 40
ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯੋਧਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼ ਕੰਨ ਤੱਕ ਖਿੱਚ ਕੇ ਡਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।