ਕੀਚਕੇ ਤੁ ਹਤੇ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟਃ ਪਰਵੀਰਹਾ। ਪਰਾਂ ਸਂਭਾਵਨਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਕੁਨ੍ਤੀਪੁਤ੍ਰੇ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੇ ।। 3
ਪਰ ਜਦ ਕਿਚਕਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵਿਰਾਟ ਰਾਜਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਸ੍ਵਾਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਵਰ੍षਸ੍ਯ ਭਾਰਤ। ਸ਼ੁਸ਼ਰ੍ਮਣਾ ਗृਹੀਤਂ ਤੁ ਗੋਧਨਂ ਤਰਸਾ ਬਹੁ ।। 4
ਫਿਰ, ਭਾਰਤ, ਉਸ ਤੀਰਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸੁਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਫੜ ਲੀਆਂ।
ਤਤਃ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਮਹਾਨਾਸੀਦ੍ਰੇਣੁਸ਼੍ਚ ਦਿਵਮਸ੍ਪृਸ਼ਤ੍। ਸ਼ਙ੍ਖਦੁਨ੍ਦੁਭਿਘੋषਸ਼੍ਚ ਭੇਰੀਣਾਂ ਚ ਮਹਾਸ੍ਵਨਃ। ਗਵਾਸ਼੍ਵਰਥਨਾਗਾਨਾਂ ਨਿਸ਼੍ਵਨਸ਼੍ਚ ਪਦਾਤਿਨਾਮ੍ ।। 5
ਫਿਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਧੂੜ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਸਾਂਖ, ਡੁੰਨੂਬੀਆਂ, ਭੇਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਗਾੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਾਂ, ਗਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਤੈਸ੍ਤ੍ਵਭਿਨਿਰ੍ਯਾਯ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰਾਜਸ੍ਯ ਗੋਧਨੇ। ਤ੍ਰਿਗਰ੍ਤੈਰ੍ਗृਹ੍ਯਮਾਣੇ ਤੁ ਗੋਪਾਲਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯषੇਧਯਨ੍ ।। 6
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਗੋਪਾਲਾਂ ਨੇ ਮਤਸਿਆ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਗਾਂ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲੇ, ਤੇ ਤ੍ਰਿਗਰਤ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਗੋਪਾਲਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਤ੍ਰਿਗਰ੍ਤਾ ਬਹਵਃ ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਧਨਂ ਬਹੁ । ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਹਯੈਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰੈ ਰਥਵ੍ਰਾਤੈਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤ। ਗੋਪਾਲਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੁਧ੍ਯਨ੍ਤ ਰਣੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਯੇ ਧृਤਿਮ੍ ।। 7
ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਲੈ ਕੇ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਗੋਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਜਿੱਤ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲੜੇ।
ਤੇ ਹਨ੍ਯਮਾਨਾ ਬਹੁਭਿਃ ਪ੍ਰਾਸਤੋਮਰਪਾਣਿਭਿਃ । ਗੋਪਾਲਾ ਗੋਕੁਲੇ ਭਕ੍ਤਾ ਵਾਰਯਾਮਾਸੁਰੋਜਸਾ ।। 8
ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਾਲਿਆਂ ਤੇ ਗਦਿਆਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਗੋਪਾਲਾਂ ਜੋ ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਸੀ, ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਪਰਸ਼੍ਵਥੈਸ਼੍ਚ ਮੁਸਲੈਰ੍ਭਿਣ੍ਡਿਪਾਲੈਸ਼੍ਚ ਮੁਦ੍ਗਰੈਃ। ਗੋਪਾਲਾਃ ਕਰ੍षਣੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਰ੍ਜਘ੍ਨੁਰਸ਼੍ਵਾਨ੍ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। 9
ਗੋਪਾਲਾਂ ਨੇ ਕੁਲਹਾੜੀਆਂ, ਗਦਿਆਂ, ਸਲਿੰਗਾਂ ਤੇ ਭਾਰੀ ਮੁਗਦਰਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।
ਤੇ ਹਨ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਸ੍ਤ੍ਰਿਗਰ੍ਤਾ ਰਥਯੋਧਿਨਃ । ਵਿਸृਜ੍ਯ ਸ਼ਰਵਰ੍षਣਿ ਗੋਪਾਨਦ੍ਰਾਵਯਨ੍ਬਲਾਤ੍ ।। 10
ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਵਾਲੇ ਯੋਧੇ ਗੋਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰਕੇ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੋਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।
ਹਨ੍ਯਮਾਨੇषੁ ਗੋਪੇषੁ ਵਿਮੁਖੇषੁ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ। ਤਤੋ ਯੁਵਾਨਃ ਸਂਭੀਤਾਃ ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤੋ ਰੇਣੁਗੁਣ੍ਠਿਤਾਃ ।। 11
ਜਦੋਂ ਗੋਪਾਲਾਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸੀ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਕੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸੀ, ਤਦ ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨੌਜਵਾਨ ਡਰ ਕੇ, ਹਾ-ਹਾ ਕਰਦੇ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਭੱਜ ਪਏ।
ਜਵੇਨ ਮਹਤਾ ਚੈਵ ਗੋਪਾਲਾਃ ਪੁਰਮਾਵ੍ਰਜਨ੍। ਵਿਰਾਟਨਗਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਰਾ ਰਾਜਾਨਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।। 12
ਗੋਪਾਲਾਂ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਵਿਰਾਟ ਨਗਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸਭਾਯਾਂ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਮਾਸੀਨਂ ਪਾਣ੍ਡਵੈਃ ਸਹ। ਸ਼ੂਰੈਃ ਪਰਿਵृਤਂ ਯੋਧੈਃ ਕੁਣ੍ਡਲਾਙ੍ਗਦਧਾਰਿਭਿਃ ।। 13
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਸੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਡੇ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਕੁੰਡਲ ਤੇ ਅੰਗਦ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਪਣ੍ਡਿਤੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਂਵृਤਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤੁ ਗੋਪਾਲਾ ਵਿਰਾਟਮਿਦਮਬ੍ਰਵਨ੍ ।। 14
ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉੱਚੇ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਗੋਪਾਲਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਅਸ੍ਮਾਨ੍ਯੁਧਿ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਪਰਿਭੂਯ ਸਬਾਨ੍ਧਵਾਨ੍। षष੍ਟਿਂ ਗਵਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰਿਗਰ੍ਤਾਃ ਕਾਲਯਨ੍ਤਿ । ਤਾ ਨਿਵਰ੍ਤਯ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮਾ ਨੇਸ਼ੁਃ ਪਸ਼ਵਸ੍ਤਵ ।। 15
''ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਤੇ ਸਾਡੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇਰੀਆਂ ਗਾਂ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਾਜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ, ਤੇਰੇ ਪਸ਼ੂ ਨਾ ਲੈ ਜਾਣ ਦਿਓ!''
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਤੇषਾਂ ਗੋਪਾਲਾਨਾਮਰਿਂਦਮਃ। ਸ ਰਾਜਾ ਮਹਤੀਂ ਸੇਨਾਂ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਾਨਾਂ ਸਮਵਾਹਯਤ੍। ਰਥਨਾਗਾਸ਼੍ਵਕਲਿਲਾਂ ਪਤ੍ਤਿਧ੍ਵਜਸਮਾਕੁਲਾਮ੍ ।। 16
ਗੋਪਾਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮਤਸਿਆ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਰਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਰਾਜਾਨੋ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਤਨੁਤ੍ਰਾਣ੍ਯਥ ਭੇਜਿਰੇ। ਭਾਨੁਮਨ੍ਤਿ ਵਿਵਾਤਾਨਿ ਸੂਪਸੇਵ੍ਯਾਨਿ ਭਾਗਸ਼ਃ ।। 17
ਰਾਜੇ ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗੀ ਲੱਬਾ ਪਹਿਨ ਲਿਆ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਦਰਜੇ ਅਨੁਸਾਰ।
ਪृਥਕ੍ਕਾਞ੍ਚਨਸਨ੍ਨਾਹਾਨ੍ਰਥੇष੍ਵਸ਼੍ਵਾਨਯੋਜਯਨ੍ । ਉਤ੍ਕृष੍ਯ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ਮੌਰ੍ਵੀਣਾਂ ਸ਼ੂਰਾਸ਼੍ਚਾਪੇष੍ਵਯੋਜਯਨ੍ ।। 18
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਲੱਬਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇ। ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਮੌਰਵੀ ਡੋਰੀ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਦृਢਮਾਯਸਗਰ੍ਭਂ ਤੁ ਕਵਚਂ ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਮ੍ । ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸ਼ਤਾਨੀਕੋऽਭ੍ਯਹਾਰਯਤ੍ ।। 19
ਵਿਰਾਟ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਭਰਾ ਸ਼ਤਾਨੀਕ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਿਆ ਤੇ ਕਲਾ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਬਾ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵਭਾਰਸਹਂ ਵਰ੍ਮ ਕਲ੍ਯਾਣਪਟਲਂ ਦृਢਮ੍। ਸ਼ਤਾਨੀਕਾਦਵਰਜੋ ਮਦਿਰਾਕ੍ਸ਼ੋऽਭ੍ਯਹਾਰਯਤ੍ ।। 20
ਸ਼ਤਾਨੀਕ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਮਦਿਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਲੱਬਾ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਜਣ ਨੂੰ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਉਤ੍ਸੇਧੇ ਯਸ੍ਯ ਪਦ੍ਮਾਨਿ ਸ਼ਤਂ ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਾਨਿ ਚ। ਮृष੍ਟਹਾਟਕਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸੂਰ੍ਯਦਤ੍ਤੋऽਭ੍ਯਹਾਰਯਤ੍ ।। 21
ਸੂਰ੍ਯਦੱਤ ਨੇ ਉਹ ਲੱਬਾ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸੌ ਕਮਲ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਨੀਲੇ ਫੁੱਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਚਿੱਟੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।
ਦृਢਮਾਯਸਗਰ੍ਭਂ ਚ ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਰੁਕ੍ਮਪਰਿष੍ਕृਤਮ੍। ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਵੀਰਃ ਸ਼ਙ੍ਖੋऽਭ੍ਯਹਾਰਯਤ੍ ।। 22
ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤ ਸ਼ੰਖ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ, ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਲੱਬਾ ਲਿਆ ਕੇ ਆਇਆ।
ਸ਼ਤਸੂਰ੍ਯਂ ਸ਼ਤਾਵਰ੍ਤਂ ਸ਼ਤਬਿਨ੍ਦੁ ਸ਼ਤਾਕ੍ਸ਼ਿਮਤ੍। ਅਭੇਦ੍ਯਕਲ੍ਪਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨਾਂ ਰਾਜਾ ਕਵਚਮਾਹਰਤ੍ ।। 23
ਮਤਸਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਲਈ ਕਵਚ ਲਿਆਇਆ, ਜੋ 'ਸੌ ਸੂਰਜ', 'ਸੌ ਵਾਰੀ', 'ਸੌ ਬੂੰਦ', 'ਸੌ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ' ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਨਾਨਾਤਨੁਤ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਵਾਨਿਸ੍ਵਾਨਿ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਯੁਯੁਤ੍ਸਵੋऽਭ੍ਯਨਹ੍ਯਨ੍ਤ ਦੇਵਕਲ੍ਪਾਃ ਪ੍ਰਹਾਰਿਣਃ ।। 24
ਫਿਰ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦੇ ਸਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਕਵਚ ਪਾ ਲਿਆ।
ਸੋਪਸ੍ਕਰੇषੁ ਸ਼ੁਭ੍ਰੇषੁ ਮਹਤ੍ਸੁ ਚ ਮਹਾਰਥਾਃ । ਪृਥਕ੍ਕਾਞ੍ਚਨਸਨ੍ਨਾਹਾਨ੍ਰਥੇष੍ਵਸ਼੍ਵਾਨਯੋਜਯਨ੍ ।। 25
ਵੱਡੇ ਰਥ-ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੋੜਿਆ, ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ।
ਸੂਰ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ੇ ਮਣਿਹੇਮਵਿਭੂषਿਤੇ। ਮਹਾਪ੍ਰਮਾਣਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ਯ ਧ੍ਵਜਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਯਤੇ ਰਥੇ ।। 26
ਮਤਸਿਆ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਸੂਰਜ-ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਧ੍ਵਜਾਨ੍ਬਹੁਵਿਧਾਕਾਰਾਨ੍ਸੌਵਰ੍ਣਾਨ੍ਹੇਮਮਾਲਿਨਃ। ਯਥਾਸ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਸ਼ੂਰਾ ਰਥੇषੁ ਸਮਯੋਜਯਨ੍ ।। 27
ਵੀਰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਲਗਾਏ।
ਰਥੇषੁ ਯੁਜ੍ਯਮਾਨੇषੁ ਕਙ੍ਕੋ ਰਾਜਾਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਮਯਾ ਹ੍ਯਸ੍ਰਂ ਚਤੁਰ੍ਵਰ੍ਗਮਵਾਪ੍ਤਮृषਿਸਤ੍ਤਮਾਤ੍ ।। 28
ਜਦੋਂ ਰਥ ਜੋੜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੰਕਾ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਚਾਰ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ-ਮੁਕਤਿ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।'
ਦਂਸ਼ਿਤੋ ਰਥਮਾਸ੍ਥਾਯ ਪਦਂ ਨਿਰ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਗਵਾਮ੍। ਅਯਂ ਚ ਬਲਵਾਞ੍ਛਰੋ ਵਲਲੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇऽਨਘ ।। 29
ਚੁਣੌਤੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗਾਵਾਂ ਲਈ ਪੈਦਲ ਨਿਕਲਦਾ ਹਾਂ; ਤੇ ਇਹ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਵਕਰੀ ਤੀਰ, ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੋਸਙ੍ਖ੍ਯਮਸ਼੍ਵਬਨ੍ਧਂ ਚ ਸਂਯੋਜਯ ਰਥੇषੁ ਵੈਃ। ਨੈਤੇਨ ਜਾਤੁ ਯੁਧ੍ਦ੍ਯੇਯੁਰ੍ਗਵਾਰ੍ਥਮਿਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ ।। 30
ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਬੰਨ੍ਹ ਜੋੜ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਕਰ; ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗਾਵਾਂ ਲਈ ਕਦੇ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ।
ਅਥ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਜਾ ਸ਼ਤਾਨੀਕਂ ਜਘਨ੍ਯਜਮ੍। ਕਙ੍ਕਸ਼੍ਚ ਵਲਲਃ ਸੂਦੋ ਦਾਮਗ੍ਰਨ੍ਥਿਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।। 31
ਫਿਰ ਮਤਸਿਆ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸ਼ਤਾਨੀਕਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ, ਕੰਕਾ, ਵਲਲਾ, ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਦਮਗ੍ਰੰਥੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤਨ੍ਤ੍ਰਿਪਾਲਸ਼੍ਚ ਗੋਸਙ੍ਖ੍ਯੋ ਯਥਾ ਤੇ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਾਃ । ਸ਼ੂਰਾਃ ਸੁਵੀਰਾਃ ਪੁਰੁषਾ ਨਾਗਰਾਜਵਰੋਪਮਾਃ । ਯੁਦ੍ਧ੍ਯੇਯੁਰਿਤਿ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਰ੍ਤਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। 32
ਤੰਤ੍ਰੀਪਾਲ ਤੇ ਗੋਸੰਖਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਮਰਦ — ਵੀਰ, ਵਧੀਆ ਯੋਧੇ, ਜੋ ਨਾਗ ਰਾਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ — ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲੜਨਗੇ; ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।