ਤ੍ਵਂ ਚਾਪਿ ਤਰੁਣੀ ਸੁਭ੍ਰੂ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭੁਵਿ । ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਨृਣਾਂ ਭਦ੍ਰੇ ਰਕ੍ਤਾਨਿ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਜੇ ਸੁਖੇ ।। 37
ਤੂੰ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈਂ, ਸੁੰਦਰ ਭੌਂ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੀ ਸੋਭਾ ਦੀ ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ। ਭਲੇ ਮਨ ਵਾਲੀ, ਮਰਦਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇਰੇ ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਸੁਖ ਵੱਲ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਭਯਂ ਮਹ੍ਯਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਨਗਰਸ੍ਯ ਚ। ਗਚ੍ਛਾਦ੍ਯੈਵ ਯਥੇष੍ਟਂ ਤ੍ਵਂ ਨਗਰਾਦ੍ਯਤ੍ਰ ਰਂਸ੍ਯਸੇ ।। 38
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਰਾਜ ਲਈ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਡਰ ਹੈ। ਤੂੰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਉਥੇ ਚਲੀ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇ।
ਤ੍ਵਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸ਼ੁਭੇ ਮਹ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵੋ ਬਨ੍ਧੁਜਨੋ ਹਤਃ। ਨृਸ਼ਂਸਾ ਖਲੁ ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭ੍ਰਾਤॄਣਾਂ ਮੇ ਕृਤੋ ਵਧਃ ।। 39
ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਸੁਭਾਗੀ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਤੇਰੀ ਸੋਚ ਨਿਰਦਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਜੇਭ੍ਯੋ ਭਯਮਦ੍ਯ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ। ਯਥੇष੍ਟਂ ਗਚ੍ਛ ਸੈਰਨ੍ਧ੍ਰਿ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਚੇਹ ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍ ।। 40
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅੱਜ ਗੰਧਰਵ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸੈਰੰਧਰੀ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਉਥੇ ਜਾ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਤੇਰੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਰਹੇ।
ਸੁਦੇष੍ਣਾਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੈਰਨ੍ਧ੍ਰੀ ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਹਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਰਾਜਾ ਕ੍ਸ਼ਾਮ੍ਯਤੁ ਭਾਮਿਨਿ ।। 41
ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੈਰੰਧਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਰਾਜਾ, ਸੁੰਦਰੋ, ਕੇਵਲ ਤੇਰਾਂ ਦਿਨ ਸਹਿ ਲਵੇ।'
ਕृਤਕृਤ੍ਯਾ ਅਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਸ੍ਤੇ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤਤੋ ਮਾਮੁਪਨੇष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ।। 42
ਜਦ ਉਹ ਗੰਧਰਵ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਣਗੇ, ਉਹ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਉਣਗੇ ਤੇ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ।
ਧ੍ਰੁਵਂ ਚ ਸ਼੍ਰੇਯਸਾ ਰਾਜਾ ਯੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸਹ ਬਾਨ੍ਧਵੈਃ । ਰਾਜ੍ਞਃ ਕृਤੋਪਕਾਰਾਸ਼੍ਚ ਕृਤਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਸਦਾ ਸ਼ੁਭੇ। ਸਾਧਵਸ਼੍ਚ ਬਲੋਤ੍ਸਿਕ੍ਤਾਃ ਕृਤਪ੍ਰਤਿਕृਤੇਪ੍ਸਵਃ ।। 43
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਹਾਸਲ ਕਰੇਗਾ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਤੇ ਜੋ ਮਦਦ ਦਾ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੁਭਾਗੀ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲੇ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਦੇਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਰ੍ਥਿਨੀ ਮਾ ਬ੍ਰਵੀਤ੍ਯੇषਾ ਯਦ੍ਵਾਤਦ੍ਵੇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯ। ਭਰਸ੍ਵ ਤਦਹਰ੍ਮਾਤ੍ਰਂ ਤਤ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। 44
ਇਹ ਔਰਤ ਮਦਦ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ; ਸੋਚ ਕਿ ਦੇਣੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਕੇਵਲ ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਸਹਿ ਲੈ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕੈਕੇਯੀ ਦੁਃਖਮੋਹਿਤਾ। ਉਵਾਚ ਦ੍ਰੌਪਦੀਮਾਰ੍ਤਾ ਭ੍ਰਾਤृਵ੍ਯਸਨਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ ।। 45
ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਰਾਣੀ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਜੋ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ।
ਵਸ ਭਦ੍ਰੇ ਯਥੇष੍ਟਂ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾ। ਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵ ਮਮ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। 46
ਭਲੀਏ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਇੱਥੇ ਰਹਿ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਈ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਾ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਰਾਜ੍ਞੇ ਸਰ੍ਵਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ । ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਰਾਤ੍ਰਿਮਿਮਾਂ ਭੀਰੁਃ ਕृਤਕृਤ੍ਯਾ ਨਿਵਾਸਯੇ ।। 47
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦੱਸਿਆ: 'ਇਹ ਡਰਪੋਕ ਔਰਤ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੀਹ ਰਾਤਾਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਲਵੇ।'
ਕੀਚਕੇ ਤੁ ਹਤੇ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟਃ ਪਰਵੀਰਹਾ। ਸ਼ੋਕਮਾਹਾਰਯਤ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਸਾਮਾਤ੍ਯਃ ਸਪੁਰੋਹਿਤਃ ।। 1
ਕੀਚਕ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਵਿਰਾਟ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਸਮੇਤ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਕੀਚਕਸ੍ਯ ਵਧਂ ਘੋਰਂ ਸਾਨੁਜਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ । ਅਤ੍ਯਾਹਿਤਂ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਸ੍ਮਯਨ੍ਤ ਪृਥਗ੍ਜਨਾਃ ।। 2
ਕੀਚਕ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਰਹੇ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਰੇ ਜਨਪਦੇ ਜਜਲ੍ਪੁਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ਦਯਿਤੋ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਰ੍ਪੋਤ੍ਸਿਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕੀਚਕਃ ।। 3
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਲੋਕ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕੀਚਕ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਚਾਹਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਾਂਪਰਾਯੇ ਪਰਿਕ੍ਰੁष੍ਟੋ ਬਲਵਾਨ੍ਦੁਰ੍ਜਯੋ ਰਣੇ। ਆਸੀਤ੍ਪ੍ਰਹਰ੍ਤਾ ਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਦਾਰਦਰ੍ਸ਼ੀ ਚ ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ । ਸ ਹਤਃ ਕਿਲ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃ ਸੈਰਨ੍ਧ੍ਰੀਕਾਰਣਾਨ੍ਨਿਸ਼ਿ ।। 4
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਦਾ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੈਯ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਮਾੜਾ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ; ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸੈਰੰਧਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯਜਲ੍ਪਨ੍ਮਹਾਰਾਜ ਕੀਚਕਸ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਦੇਸ਼ੇਦੇਸ਼ੇ ਮਨੁष੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ ਕੀਚਕੇ ਹਤੇ ।। 5
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਲੋਕ ਹਰ ਥਾਂ ਕੀਚਕ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹੇ।
ਅਥ ਵੈਃ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾ ਯੇ ਬਹਿਸ਼੍ਚਰਾਃ । ਮृਗਯਿਤ੍ਵਾ ਬਹੂਨ੍ਦੇਸ਼ਾਨ੍ਗ੍ਰਾਮਾਂਸ਼੍ਚ ਨਗਰਾਣਿ ਚ ।। 6
ਫਿਰ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ, ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
ਸਂਵਿਧਾਯ ਯਥਾऽऽਦਿष੍ਟਂ ਯਥਾਦੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਕਾਃ । ਕृਤਸਂਕੇਤਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਪੁਰਂ ਤਤਃ ।। 7
ਜੋ ਹੁਕਮ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।
ਆਗਮ੍ਯ ਹਾਸ੍ਤਿਨਪੁਰਂ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਮਰਿਨ੍ਦਮਮ੍। ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਰਾਜਾਨਂ ਕੌਰਵ੍ਯਂ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਜਮ੍ ।। 8
ਹਾਸਤਿਨਾਪੁਰ ਆ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪਾਸ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੌਰਵ ਰਾਜੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਦ੍ਰੋਣਕਰ੍ਣਕृਪੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਭੀष੍ਮੇਣ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਸਂਗਤਂ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤ੍ਰਿਗਰ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰਥੈਃ ।। 9
ਡ੍ਰੋਣ, ਕਰਣ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਭੀਸ਼ਮ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਗਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਭੂਮੌ ਵਰ੍ਧਯਿਤ੍ਵਾ ਜਯਾਸ਼ਿषਾ। ਆਸੀਨਂ ਸੂਰ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ੇ ਕਾਞ੍ਚਨੇ ਪਰਮਾਸਨੇ ।। 10
ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਉਹਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਉੱਚ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਬੈਠਾ ਵੇਖਿਆ।
ਉਪਾਸ੍ਯਮਾਨਂ ਸਚਿਵੈਰ੍ਮਰੁਦ੍ਭਿਰਿਵ ਵਾਸਵਮ੍ । ਵਿਦ੍ਵਦ੍ਭਿਰ੍ਗਾਯਕੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕਵਿਭਿਃ ਸ੍ਤੁਤਿਪਾਠਕੈਃ ।। 11
ਉਹ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੁਦਾਂ ਵਿਚ ਇੰਦਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਗਾਇਕਾਂ ਤੇ ਕਵੀਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਨੇਕੈਰਪਿ ਰਾਜਨ੍ਯੈਃ ਸੇਵਿਤਂ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦੈਃ। ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਆਸੀਨਮਿਦਮਬ੍ਰੁਵਨ੍ ।। 12
ਅਨੇਕ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ, ਉਹ ਸਭਾ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰਦੇ।
ਕृਤੋऽਸ੍ਮਾਭਿਃ ਪਰੋ ਯਤ੍ਨਸ੍ਤੇषਾਮਨ੍ਵੇषਣੇ ਸਦਾ । ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਮਨੁष੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਤਿ ਕਾਨਨੇ ।। 13
ਅਸੀਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ।
ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਵ੍ਯਾਲਸਂਕੀਰ੍ਣੇ ਨਾਨਾਭ੍ਰਮਰਸਂਕੁਲੇ । ਲਤਾਪ੍ਰਤਾਨਗਹਨੇ ਨਾਨਾਗੁਲ੍ਮਸਮਾਵृਤੇ ।। 14
ਉਸ ਸੁੰਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭੰਬੀਰ ਹਨ, ਲਤਾਂ ਦੇ ਘਣੇ ਜਾਲ ਤੇ ਕਈ ਝਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ।
ਨ ਚ ਵਿਦ੍ਮੋ ਗਤਾ ਯੇਨ ਪਾਰ੍ਥਾਃ ਸੁਦृਢਵਿਕ੍ਰਮਾਃ । ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਾਃ ਪਦਨ੍ਯਾਸਮਾਸ਼੍ਰਮੇषੁ ਵਨੇषੁ ਚ ।। 15
ਪਰ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵ ਕਿੱਥੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸੀਂ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਭਦੇ ਰਹੇ।
ਗਿਰਿਕੂਟੇषੁ ਤੁਙ੍ਗੇषੁ ਨਾਨਾਜਨਪਦੇषੁ ਚ। ਜਨਾਕੀਰ੍ਣੇषੁ ਦੇਸ਼ੇषੁ ਚਤ੍ਵਰੇषੁ ਪੁਰੇषੁ ਚ ।। 16
ਉੱਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਭੀੜ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ, ਚੌਕਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ।
ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਹਸਾ ਨष੍ਟਾਨ੍ਨੈਵ ਵਿਦ੍ਮ ਚ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨ੍। ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਾਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍ਨष੍ਟਾ ਭਦ੍ਰਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਰਰ੍षਭ ।। 17
ਰਾਜੇ, ਪਾਂਡਵ ਅਚਾਨਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ, ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਦਿੱਖ ਹਨ, ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ—ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਗਿਰੀਣਾਂ ਕੂਟਕੁਞ੍ਜੇषੁ ਕਨ੍ਦਰੋਦਰਸਾਨੁषੁ। ਨਦੀਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣੇष੍ਵੇਵ ਹ੍ਰਦੇषੁ ਚ ਸਰਸ੍ਸੁ ਚ।। 18
ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਖੱਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ, ਝੀਲਾਂ ਤੇ ਪੰਡਾਂ ਵਿੱਚ।
ਗਹ੍ਵਰੇषੁ ਚ ਦੁਰ੍ਗੇषੁ ਗ੍ਰਾਮੇषੂ ਪਵਨੇषੁ ਚ। ਦੁਰ੍ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਗਤਿਸ੍ਤੇषਾਂ ਮृਗ੍ਯਤੇऽਸ੍ਮਾਭਿਰੇਵ ਚ ।। ਗਜਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸਮੀਪੇषੁ ਸਿਂਹਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ਰਭਾਨ੍ਤਰੇ ।। 19
ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਕਿਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਖੁੱਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਪਤਾ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਾਂ—ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸਿੰਘਾਂ ਦੇ ਕੋਲ, ਤੇ ਸ਼ਰਭਾਂ ਵਿਚ।