ਕੀਚਕਾਨਾਂ ਤੁ ਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯ ਨਰਾਣਾਮੁਤ੍ਤਮਸ੍ਯ ਚ। ਵਾਲਿਸੁਗ੍ਰੀਵਯੋਰ੍ਭ੍ਰਾਤ੍ਰੋਃ ਪੁਰੇਵ ਕਪਿਸਿਂਹਯੋਃ ।। 26
ਇਹ ਲੜਾਈ ਕੀਚਕਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਵਾਨਰ-ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਲੀ ਵਲੀ ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਭਰਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਰਗੀ ਸੀ।
ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਵਿਵ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤੌ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਨਾਗਾਵਿਵੋਦ੍ਯਤੌ। ਸਮਯਤ੍ਨੌ ਸਮਕ੍ਰੋਧੌ ਪਤਿਤੌ ਭੀਮਕੀਚਕੌ ।। 27
ਭੀਮ ਤੇ ਕੀਚਕ, ਬਿਲਕੁਲ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਬਬਰ-ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ, ਗਰੁੜ ਤੇ ਅਜਗਰ ਵਾਂਗ ਉੱਠਦੇ ਹੋਏ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਗਜਾਵਿਵ ਮਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤੌ ਨਦਨ੍ਤੌ ਪਤਿਤੌ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ। ਵृषਭਾਵਿਵ ਵਲ੍ਮੀਕਂ ਮृਦ੍ਗਨ੍ਤੌ ਸਮਵਿਕ੍ਰਮੌ ।।28
ਦੋ ਮਸਤ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਦੋ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਚੀਟੀ ਦੇ ਟਿਲ੍ਹੇ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਲੜੇ।
ਈषਦਾਗਲਿਤਂ ਚਾਪਿ ਕ੍ਰੋਧਾਚ੍ਚਾਵਾਙ੍ਮੁਖਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਕੀਚਕੋ ਬਲਵਾਨ੍ਭੀਮਂ ਜਾਨੁਭ੍ਯਾਂ ਪਾਤਯਦ੍ਭੁਵਿ ।। 29
ਕੀਚਕ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭੀਮ ਨੂੰ ਗੁੱਟਿਆਂ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪਾਤਿਤੋ ਭੀਮਸੇਨਸ੍ਤੁ ਕੀਚਕੇਨ ਬਲੀਯਸਾ। ਉਤ੍ਪਪਾਤਾਥ ਵੇਗੇਨ ਦਣ੍ਡਾਹਤ ਇਵੋਰਗਃ ।। 30
ਤਾਕਤਵਾਨ ਕੀਚਕ ਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਭੀਮਸੇਨ ਛੜੀ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਅਜਗਰ ਵਾਂਗ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਸ੍ਪਰ੍ਧਯਾ ਚ ਬਲੋਨ੍ਮਤ੍ਤੌ ਤਾਵੁਭੌ ਭੀਮਕੀਚਕੌ। ਨਿਸ਼੍ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਪਰ੍ਯਕਰ੍षੇਤਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਨਿਰ੍ਜਯੇ ।। 31
ਭੀਮ ਤੇ ਕੀਚਕ, ਤਾਕਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਚੁੱਪਚਾਪ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਖਿੱਚਦੇ ਰਹੇ।
ਤਤਸ੍ਤਦ੍ਭਵਨਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪ੍ਰਾਕਮ੍ਪਤ ਤਦਾ ਭृਸ਼ਮ੍। ਤੌ ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਮਾਪਨ੍ਨਾਵਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਭਿਜਘ੍ਨਤੁਃ ।। 32
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਮਹਲ ਬੜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਲਣ ਲੱਗਾ, ਜਦੋਂ ਦੋਨੋ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲੱਗੇ।
ਤਲਾਭ੍ਯਾਂ ਭੀਮਸੇਨੇਨ ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਭਿਹਤੋ ਬਲੀ। ਕੀਚਕੋ ਰੋषਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ੋ ਨ ਚਚਾਲ ਪਦਾਤ੍ਪਦਮ੍ ।। 33
ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀਚਕ ਦੇ ਸੀਨੇ ਤੇ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਕੀਚਕ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਇਕ ਪੈਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਿਲਾਇਆ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਸ਼ਕਤ੍ਸੋਢੁਂ ਵੇਗਂ ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਕੀਚਕੋ ਭੀਮਸੇਨੇਨ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦਹੀਯਤ ।। 34
ਕੀਚਕ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਉਸ ਮਹਾਨ ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ, ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ, ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਧੀਕ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦਬਾ ਲਿਆ।
ਤਂ ਹੀਯਮਾਨਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਭੀਮਸੇਨੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਨੀਯ ਵੇਗੇਨ ਪ੍ਰਮਮਾਥ ਵਿਚੇਤਸਮ੍ ।। 35
ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਵੇਖ ਲਿਆ ਕਿ ਕੀਚਕ ਹੁਣ ਦਬ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਲਿਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਖੋ ਬੈਠਣ ਤੱਕ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।
ਕ੍ਰੋਧਾਵਿष੍ਟੋ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਸ੍ਯ ਪੁਨਸ਼੍ਚੈਨਂ ਵृਕੋਦਰਃ । ਜਗ੍ਰਾਹ ਜਯਤਾਂਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਕੇਸ਼ੇष੍ਵੇਵ ਭृਸ਼ਂ ਤਦਾ ।। 36
ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਕੀਚਕ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਕੀਚਕਂ ਭੀਮੋ ਵਿਰਰਾਜ ਮਹਾਬਲਃ । ਆਮਿषਾਰ੍ਥੇ ਗृਹੀਤ੍ਵੈਵ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਮृਗਯੂਥਪਮ੍ ।। 37
ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮ ਨੇ ਕੀਚਕ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਵਾਂਗਰਾਂ ਦੇ ਜੱਥੇ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਬਬਰ-ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ, ਚਮਕ ਉਠਿਆ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਤਿਬਲਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੀਚਕੋ ਬਲਦਰ੍ਪਿਤਃ । ਵ੍ਯਾਯਚ੍ਛਨ੍ਨੇਵ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਃ ਪਾਣ੍ਡਵੇਨ ਤਰਸ੍ਵਿਨਾ ।। 38
ਉਥੇ, ਕੀਚਕ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਗਰਵ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲੜਿਆ, ਪਰ ਤਾਕਤਵਾਨ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਬਾ ਲਿਆ।
ਮੁष੍ਟਿਨਾ ਭੀਮਸੇਨੇਨ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਭਿਹਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍। ਕੀਚਕੋ ਵृਤ੍ਤਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ੋ ਗਤਾਸੁਰਪਤਦ੍ਭੁਵਿ ।। 39
ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੁੱਕ ਨਾਲ ਕੀਚਕ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਕੀਚਕ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਤੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਆਸ੍ਯੇ ਪਾਣੀ ਚ ਪਾਦੌ ਚ ਸ਼ਿਰੋਗ੍ਰੀਵਾਂ ਸਕੁਣ੍ਡਲਾਮ੍ । ਕਾਯੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਮृਦਿਤ੍ਵਾऽਙ੍ਗਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। 40
ਭੀਮ ਨੇ ਕੀਚਕ ਦੇ ਹੱਥ, ਪੈਰ, ਸਿਰ (ਕੁੰਡਲ ਸਮੇਤ) ਤੇ ਗਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਤਂ ਮਥਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਮਾਂਸਪਿਣ੍ਡਮਥਾਕਰੋਤ੍ ।। 41
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਕੇ, ਭੀਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਸ ਦਾ ਇਕ ਗੋਲਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਂ ਸ੍ਵਯਮੁਜ੍ਜ੍ਵਾਲ੍ਯ ਪਾਣਿਸਂਘਰ੍षਜਂ ਬਲੀ। ਕष੍ਣਾਯੈ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਭੀਮਸੇਨੋ ਮਹਾਬਲਃ ।। 42
ਉਥੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਰਗੜ ਕੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅੱਗ ਜਗਾਈ, ਤੇ ਉਹ ਅੱਗ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਦਿਖਾਈ।
ਉਵਾਚ ਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਦ੍ਰੌਪਦੀਂ ਯੋषਿਤਾਂ ਵਰਾਮ੍। ਤ੍ਵਯਿ ਕਾਮੁਕਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਪਾਪਿਨਂ ਪਾਰਦਾਰਿਕਮ੍। ਪਸ਼੍ਯੈਨਮੇਹਿ ਪਾਞ੍ਚਾਲਿ ਕਾਮੁਕੋऽਯਂ ਮਯਾ ਹਤਃ ।। 43
ਤੇ ਭੀਮਸੇਨ, ਜੋ ਬੜੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਆਖਿਆ: 'ਪਾਂਚਾਲੀ, ਵੇਖ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਬੜਾ ਪਾਪੀ ਤੇ ਕਾਮੀ ਸੀ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਦ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈਂ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਨ੍ਤੇ ਸੁਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤੇ ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ੀਲਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ । ਏਵਂ ਸ੍ਵਪਨ੍ਤਿ ਤੇ ਭੀਰੁ ਸ਼ੇਤੇऽਯਂ ਕੀਚਕੋ ਯਥਾ। ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਮਭ੍ਯਹਨਦ੍ਭਦ੍ਰੇ ਪਦਾ ਭੂਮੌ ਨਿਪਾਤ੍ਯ ਚ ।। 44
'ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰੀ ਸੋਹਣੀ ਵੱਲੀ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਾਮ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹਾਲ ਪਾਵਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਕੀਚਕ ਪਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪਿਆ ਹੈ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੇਣ ਹਤਂ ਤਦਾ। ਵਿਜ੍ਞਾਪਨਾਰ੍ਥਮਨ੍ਯੇषਾਂ ਵਿਰਰਾਮ ਮਹਾਹਵਮ੍ ।। 45
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਬੜੀਆਂ ਤਾਕਤਵਰ ਸਨ, ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕਿ ਹੋਰ ਲੋਕ ਜਾਣ ਲੈਣ ਕਿ ਕੀਚਕ ਗੰਧਰਵ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।
ਤਥਾ ਸ ਕੀਚਕਂ ਹਤ੍ਵਾ ਗਤ੍ਵਾ ਰੋषਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤਿਮ੍। ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਦ੍ਰੌਪਦੀਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਾਯਾਨ੍ਮਹਾਨਸਮ੍ ।। 46
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਚਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰ ਕੇ, ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਤੇ ਫ਼ੌਰਨ ਰਸੋਈ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾऽਨੁਲੇਪਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਪੂਰ੍ਯ ਚ ਮਨੋਰਥਮ੍। ਸੁਖੋਪਵਿष੍ਟਃ ਸ਼ਯਨੇ ਭੀਮੋ ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ।। 47
ਭੀਮਸੇਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ, ਨੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਲੇਪ ਲਾ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਚਾਹਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਲੰਗ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਕृष੍ਣਾ ਯਦਾ ਮੇਨੇ ਗਤਂ ਭੀਮਂ ਮਹਾਨਸਮ੍ । ਕੀਚਕਂ ਘਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਯੋषਿਤਾਂ ਵਰਾ। ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾ ਗਤਸਂਤ੍ਰਾਸਾ ਸਭਾਪਾਲਾਨੁਵਾਚ ਹ ।। 48
ਫਿਰ, ਜਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਭੀਮਸੇਨ ਕੀਚਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਰਸੋਈ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਭਾ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕੀਚਕੋ ਨਿਹਤਃ ਸ਼ੇਤੇ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃ ਪਤਿਭਿਰ੍ਮਮ। ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀਕਾਮਸਂਤਪ੍ਤਂ ਸਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤ ਪਸ਼੍ਯਤ ।। 49
'ਕੀਚਕ ਮੇਰੇ ਗੰਧਰਵ ਪਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਪਿਆ ਹੈ! ਆਓ, ਵੇਖੋ, ਉਹ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਮਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ।'
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਾषਿਤਂ ਤਸ੍ਯਾ ਨਰ੍ਤਨਾਗਾਰਰਕ੍ਸ਼ਿਣਃ । ਸਹਸੈਵ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰੁਲ੍ਕਾਮਾਦਾਯ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ ।। 50
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਚਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਖਵਾਲੇ ਫ਼ੌਰਨ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਮਸ਼ਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਂ ਨਿਹਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕੀਚਕਸ੍ਯ ਸਹੋਦਰਾਃ। ਤਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਦ੍ਵੇਸ਼੍ਮ ਕੀਚਕਂ ਵਿਨਿਪਾਤਿਤਮ੍। ਗਤਾਸੁਂ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਭੂਮੌ ਰੁਧਿਰੇਣ ਸਮੁਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ।। 51
ਕੀਚਕ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਕੀਚਕ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੁਰਦਾ ਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਤਪਤ ਵੇਖਿਆ।
ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਪਾਮਿਸ਼ਿਰੋਹੀਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾऽਭਵਨ੍ ।। 52
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੀਚਕ ਨੂੰ ਪੈਰ, ਬਾਂਹ, ਸਿਰ ਤੇ ਗਰਦਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਕ੍ਵਾਸ੍ਯ ਗ੍ਰੀਵਾ ਕ੍ਵ ਚਰਮੌ ਕ੍ਵ ਪਾਮੀ ਕ੍ਵ ਸ਼ਿਰਃ ਕ੍ਵ ਦृਕ੍ । ਇਤਿ ਸ੍ਮ ਤੇ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੇ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੇਣ ਹਤਂ ਤਦਾ ।। 53
'ਇਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਬਾਂਹਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਪੈਰ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਸਿਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਅੱਖਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?' ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਧਰਵ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਕੀਚਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜਾਂਚ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਮਾਨੁषਂ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਨਿਪਾਤਿਤਮ੍ । ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੇ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਾਃ ।। 54
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਮਾਨਵੀ ਕੰਮ ਤੇ ਕੀਚਕ ਨੂੰ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ।
ਤਤ੍ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਯ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ । ਰੁਰੁਦੁਃ ਕੀਚਕਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯੋਪਤਸ੍ਥਿਰੇ ।। 1
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕੀਚਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਤੇ ਵੇਖ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ।