ਕਲ੍ਯਾਣਰੂਪਾ ਸੈਰਨ੍ਧ੍ਰੀ ਵਲਲਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੁਨ੍ਦਰਃ। ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹਿ ਦੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯਂ ਯੁਕ੍ਤਰੂਪੌ ਹਿ ਮੇ ਮਤੌ ।। 82
ਸੈਰੰਧਰੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਤੇ ਵਲਲ ਵੀ ਸੋਹਣਾ ਹੈ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦਾ ਮਨ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਚੰਗੀ ਜੋੜੀ ਹਨ।
ਸੈਰਨ੍ਧ੍ਰੀ ਪ੍ਰਿਯਸਂਵਾਸਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਰੁਣਵਾਦਿਨੀ। ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਰਾਜਕੁਲੇ ਚੈਤੌ ਤੁਲ੍ਯਕਾਲਨਿਵਾਸਿਨੌ ।। 83
ਸੈਰੰਧਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਦੀ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਸਾਥੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ; ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਰਾਜਕੁਲ ਵਿਚ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਾਣਾ ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਸਾ ਮਾਂ ਨਿਤ੍ਯਮਜੀਜਪਤ੍ । ਕ੍ਰੁਧ੍ਯਨ੍ਤੀਂ ਮਾਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਰ੍ਯਸ਼ਙ੍ਕਤ ਮਾਂ ਤ੍ਵਯਿ ।। 84
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਜਦ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਤੁ ਭੀਮੋ ਭੀਮਪਰਾਕ੍ਰਮਃ। ਨੋਵਾਚ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਚਨਂ ਸਂਰਮ੍ਭਾਦ੍ਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ ।। 85
ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਭੀਮ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ-ਤੁ ਰੁषਿਤਂ ਭੀਮਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਸ਼ੋਕੇ ਯੌਧਿष੍ਠਿਰੇ ਮਗ੍ਨਾ ਨਾਹਂ ਜੀਵਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ ।। 86
ਭੀਮ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਫਿਰ ਬੋਲੀ: 'ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਗਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀ।'
ਯਂਸ੍ਤੁ ਦੇਵਾਨ੍ਮਨੁष੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨੇਕਰਥੋऽਜਯਤ੍। ਸੋਯਂ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਨਰ੍ਤਕੋ ਯੁਵਾ। ਆਸ੍ਤੇ ਵੇषਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਨਃ ਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਪਰਿਚਾਰਕਃ ।। 87
ਜਿਸ ਨੇ ਇਕ ਰਥ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਵਿਰਾਟ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਨਚਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ, ਲੁਕਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯੋऽਤਰ੍ਪਯਦਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਖਾਣ੍ਡਵੇ ਜਾਤਵੇਦਸਮ੍। ਸੋऽਨ੍ਤਃਪੁਰਗਤਃ ਪਾਰ੍ਥਃ ਕੂਪੇऽਗ੍ਨਿਰਿਵ ਸਂਵृਤਃ ।। 88
ਜਿਸ ਦੀ ਅਣਮਾਪੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਕਦੇ ਖਾਂਡਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਪਾਰਥ ਹੁਣ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ, ਕੂਏ ਵਿਚ ਲੁਕਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਭਯਮਮਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਦੈਵ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਾਤ੍। ਸ ਲੋਕਪਰਿਭੂਤੇਨ ਵੇषੇਣਾਸ੍ਤੇ ਧਨਂਜਯਃ ।। 89
ਜਿਸ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਡਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਧਨੰਜਯ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਵਲੋਂ ਤਿਰਸਕਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਲੁਕਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਂ ਜ੍ਯਾਤਲਨਿਰ੍ਘੋषਾਤ੍ਸਮਕਮ੍ਪਨ੍ਤ ਸ਼ਤ੍ਰਵਃ। षਣ੍ਡਰੂਪਂ ਵਹਨ੍ਤਂ ਤਂ ਗੀਤਂ ਨृਤ੍ਤਾਵਲਮ੍ਬਨਮ੍ । ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਮਰ੍ਜੁਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨ ਮੇ ਸ੍ਵਾਸ੍ਥ੍ਯਂ ਮਨੋ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। 90
ਜਿਸ ਦੀ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸ਼ਤਰੂ ਕੰਬ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਅੱਜ ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਓਹਲੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚ ਗੀਤ ਗਾ ਕੇ ਤੇ ਨੱਚ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਦੇ ਵੀ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਗੀਤਸ੍ਵਰਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਮੁਦਿਤਾਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ ।। 91
ਉਸ ਦੀ ਗੀਤ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਰੀਟਂ ਸੂਰ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਂ ਯਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧਨ੍ਯਸ਼ੋਭਤ। ਵੇਣੀਵਿਕृਤਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਃ ਸੋऽਯਮਦ੍ਯ ਧਨਂਜਯਃ ।। 92
ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਮੋਹਰ ਲਹਿਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਧਨੰਜਯਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਬ੍ਰੈਡ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਸਮਸ੍ਤਾਨਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਿ । ਆਧਾਰਃ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਯੋ ਧਾਰਯਤਿ ਕੁਣ੍ਡਲੇ ।। 93
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾਈ ਹਥਿਆਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਕੰਡੇ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ।
ਯਂ ਵੈ ਰਾਜਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੇਜਸਾऽਪ੍ਰਤਿਮਂ ਭੁਵਿ । ਸਮਰੇ ਨਾਤਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵੇਲਾਮਿਵ ਮਹੋਰ੍ਮਯਃ ।। 94
ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ।
ਸੋਯਂ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਨਰ੍ਤਕੋ ਯੁਵਾ। ਆਸ੍ਤੇ ਵੇषਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਨਃ ਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਪਰਿਚਾਰਕਃ ।। 95
ਉਹੀ ਨੌਜਵਾਨ, ਹੁਣ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਿਚ ਨਚਣ ਵਾਲਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਭੇਸ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਮ ਰਥਨਿਰ੍ਘੋषਾਤ੍ਸਮਕਮ੍ਪਤ ਮੇਦਿਨੀ। ਸਪਰ੍ਵਤਵਨਾਕਾਸ਼ਾ ਸਹਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਾ ।। 96
ਜਿਸ ਦੇ ਰਥ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰਬਤ, ਜੰਗਲ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਅਡਿੱਠ ਜੀਵ ਵੀ ਹਿਲ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਜਾਤੇ ਮਹੇष੍ਵਾਸੇ ਕੁਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੀਤਿਰਵਰ੍ਧਤ। ਨ ਸ ਸ਼ੋਚਤਿ ਮਾਮਦ੍ਯ ਭੀਮਸੇਨ ਤਵਾਨੁਜਃ ।। 97
ਜਿਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਕੁੰਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧੀ ਸੀ, ਉਹ ਭੀਮਸੇਨ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਵਿਭੂषਿਤਮਲਂਕਾਰੈਃ ਕੁਣ੍ਡਲੈਃ ਪਰਿਪਾਤੁਕੈਃ। ਕਮ੍ਬੁਪਾਣਿਮਥਾਯਾਨ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੀਦਤਿ ਮੇ ਮਨਃ ।। 98
ਉਸ ਨੂੰ ਗਹਿਣਿਆਂ, ਕੰਡਿਆਂ ਤੇ ਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੰਕ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਣੀਵਿਕृਤਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਭੀਮਧਨ੍ਵਾਨਮਰ੍ਜੁਨਮ੍। ਕਨ੍ਯਾਪਰਿਵृਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੋਕਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਮੇ ਮਨਃ ।। 99
ਭੀਮਧਨਵਾਂ ਅਰਜੁਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਬ੍ਰੈਡ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹਨ, ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਹ੍ਯੇਨਂ ਪਰਿਵृਤਂ ਕਨ੍ਯਾਭਿਰ੍ਦੇਵਰੂਪਿਣਮ੍। ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਮਿਵ ਮਾਤਙ੍ਗਂ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਂ ਕਰੇਣੁਭਿਃ ।। 100
ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ, ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਾਦਾਂ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਂ ਪਾਰ੍ਥਂ ਚ ਗਾਯਨ੍ਤਂ ਵਿਰਾਟਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੂਰ੍ਯਮਧ੍ਯਸ੍ਥਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਹ੍ਯਤਿ ਮੇ ਮਨਃ ।। 101
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਮਾਤਸਿਆ ਗਾਇਕ ਵਜੋਂ, ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸੰਗੀਤ ਵਿਚ ਗਾਉਂਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੂਨਮਾਰ੍ਯਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਧਨਂਜਯਮ੍। ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਕੌਰਵ੍ਯਂ ਮਗ੍ਨਂ ਦ੍ਯੁਰ੍ਦ੍ਯੂਤਦੇਵਿਨਮ੍ ।। 102
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਉਹ ਮਰਿਆਦਾ ਵਾਲੀ ਮਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਕਿ ਧਨੰਜਯਾ ਨੇ ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖ ਸਹਾਰਿਆ ਹੈ—ਕੌਰਵ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਅਜੈ ਹੈ, ਜੂਏ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਐਨ੍ਦ੍ਰਵਾਰੁਣਵਾਯਵ੍ਯਬ੍ਰਹ੍ਮਾਗ੍ਨੇਯੈਃ ਸਵੈष੍ਣਵੈਃ । ਅਗ੍ਨੀਨ੍ਸਂਤਰ੍ਪਯਨ੍ਪਾਰ੍ਥਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿਬਰ੍ਹਣਃ। ਦਿਵ੍ਯੈਰਸ੍ਤ੍ਰੈਰਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚੈਕਰਥੋऽਜਯਤ੍ ।। 103
ਪਾਰਥ, ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਵਾਯੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਗਨੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ, ਦੇਵਤਾਈ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਣਮਾਪ ਹੈ, ਇਕ ਰਥ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਕੌਬੇਰਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਸ਼ੈਵਮਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਭਾਰਤ। ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨਸ੍ਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯਂ ਚ ਵਾਸੁਦੇਵਸਹਾਯਵਾਨ੍ ।। 104
ਕੁਬੇਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾਉਂਦਾ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚ ਵਾਯਵ੍ਯਮਥ ਵੈष੍ਣਵਮ੍। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤਂ ਚੈਵ ਸ੍ਥੂਣਾਕਰ੍ਣਂ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ ।। 105
ਉਸ ਨੇ ਗਾਂਧਰਵ, ਵਾਯੂ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪਸ਼ੁਪਤ ਅਤੇ ਸਥੂਣਾਕਰਨ ਦੇਵਤਾਈ ਹਥਿਆਰ ਦਿਖਾਏ।
ਪੌਲੋਮਾਨ੍ਕਾਲਕੇਯਾਂਸ਼੍ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਮਹਾਬਲਾਨ੍। ਨਿਵਾਤਕਵਚੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਘੋਰਾਨੇਕਰਥੋऽਜਯਤ੍। ਸੋਨ੍ਤਃਪੁਰਗਤਃ ਪਾਰ੍ਥਃ ਕੂਪੇऽਗ੍ਨਿਰਿਵ ਸਂਵृਤਃ ।। 106
ਉਹ ਪਾਰਥ, ਇਕ ਰਥ ਨਾਲ, ਪੌਲੋਮ, ਕਾਲਕੇਯ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵੈਰੀ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਨਿਵਾਤਕਵਚਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ; ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅੱਗ।
ਯੋ ਵੈ ਮਹਾਤਪਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਯੁਦ੍ਧੇਨ ਤੋषਯਾਮਾਸ ਸ਼ਂਕਰਂ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਨਮ੍ ।। 107
ਜੋ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਦਾ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੰਕਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
ਕਨ੍ਯਾਪੁਰਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੋष੍ਠੇष੍ਵਿਵ ਮਹਾਵृषਮ੍। ਸ੍ਤ੍ਰੀਵੇषਵਿਕृਤਂ ਪਾਰ੍ਥਂ ਕੁਨ੍ਤੀਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਮੇ ਮਨਃ ।। 108
ਪਾਰਥ ਨੂੰ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਸਾਂ ਵਾਂਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਕੁੰਤੀ ਵੱਲ ਚਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਸਂਪਨ੍ਨੋ ਰੂਪੇਣਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮੇਧਯਾ । ਸੋऽਸ਼੍ਵਬਨ੍ਧੋ ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯ ਕਾਲਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯਯਮ੍ ।। 109
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ—ਹੁਣ ਵੇਖੋ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਫੇਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਰਾਜਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵੇਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ਾਂ ਦੁਹਿਤਰਸ਼੍ਚ ਯਾਃ। ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਾਰਯੁਤਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਦਾਮਗ੍ਰਨ੍ਥਿਵਸ਼ਂ ਗਤਾਃ । ਪ੍ਰੇष੍ਯਕਰ੍ਮਣਿ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਵਿਲਪਾਮਿ ਚ ।। 120
ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ, ਵੇਸ਼ਿਆਵਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਗੁਲਾਮੀ ਦੀ ਜ਼ੰਜੀਰ ਵਿਚ ਬੰਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।
ਵਿਰਾਟਮੁਪਤਿष੍ਠਨ੍ਤਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤਂ ਚ ਵਾਜਿਨਮ੍। ਅਭ੍ਯਕੀਰ੍ਯਨ੍ਤ ਬृਨ੍ਦਾਨਿ ਦਾਮਗ੍ਰਨ੍ਥਿਮੁਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍ । ਵਿਨਯਨ੍ਤਂ ਜਵੇਨਾਸ਼੍ਵਾਨ੍ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਃ ।। 111
ਜਦੋਂ ਵਿਰਾਟ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਖੜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਲਗਾਮ ਦਾ ਗੰਢ ਵੇਖਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਧਰਮਰਾਜ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਖ ਰਹੇ ਸਨ।