ਭ੍ਰਾਤ ਚ ਵਿਗਰ੍ਹਸ੍ਵ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਦੁਰ੍ਦ੍ਯੂਤਦੇਵਿਨਮ੍। ਯਸ੍ਮਾਸ੍ਮਿ ਕਰ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਦੁਃਖਮੇਤਦਨਨ੍ਤਕਮ੍ ।। 52
ਭਰਾ, ਵੱਡੇ ਨੂੰ ਜੋ ਮਾੜੇ ਜੂਏ ਦਾ ਆਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਣ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਸ ਅੰਤਹੀਣ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹਾਂ।
ਯੇषਾਂ ਮੁਖ੍ਯਤਮੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਭਵੇਤ੍ਤੁ ਕੁਲਪਾਂਸਨਃ। ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਪਰਮਨ੍ਵੀਯੁਸ੍ਤੇऽਪਿ ਸ਼ਾਲੀਨਬੁਦ੍ਧਯਃ ।। 53
ਜਦੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮੁਖੀ ਤੇ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੀ ਕਲੰਕ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਸਿਆਣੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਮਲਿਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੋ ਹਿ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਪੁਤ੍ਰਪਸ਼ੁਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ । ਪ੍ਰਵ੍ਰਜੇਤ ਮਹਾਰਣ੍ਯਮਜਿਨੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ ।। 54
ਕੌਣ ਰਾਜ, ਪੁੱਤਰ, ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ?
ਯਦਿ ਨਿष੍ਕਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯਦ੍ਵਾऽਨ੍ਯਤ੍ਸਾਰਵਦ੍ਧਨਮ੍ । ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰਦੇਵਿष੍ਯਦਪਿ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਯੁਤਮ੍ ।। 55
ਭਾਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਕ ਹੋਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਧਨ ਹੋਵੇ, ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮਿਲੇ—
ਰੁਕ੍ਮਂ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਵਾਸਾਂਸਿ ਯਾਨਂ ਯੁਗ੍ਯਮਜਾਵਿਕਮ੍ । ਅਸ਼੍ਵਾਸ਼੍ਵਤਰਸਙ੍ਘਾਸ਼੍ਚ ਨ ਜਾਤੁ ਕ੍ਸ਼ਯਮਾਵ੍ਰਜੇਤ੍।। 56
ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਕਪੜੇ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਰਥ, ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਖਚਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ — ਇਹ ਕਦੇ ਘਟਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਸੋਯਂ ਦ੍ਯੂਤਪ੍ਰਵਾਦੇਨ ਸ਼੍ਰਿਯਸ਼੍ਚੈਵਾਵਰੋਪਿਤਃ। ਤੂष੍ਣੀਮਾਸ੍ਤੇ ਯਥਾ ਮੂਢਃ ਸ੍ਵਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ।। 57
ਹੁਣ ਜੂਏ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਦੌਲਤ ਉਲਟ ਗਈ ਹੈ; ਉਹ ਚੁੱਪ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗੁੰਝਲ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ।
ਪੁਰਾ ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਨ੍ਤਿਨਾਂ ਵਾਜਿਨਾਮਪਿ। ਯਂ ਯਾਨ੍ਤਮਨੁਯਾਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਸੋਯਂ ਦ੍ਯੂਤੇਨ ਜੀਵਤਿ ।। 58
ਕਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਸਨ; ਹੁਣ ਉਹ ਜੂਏ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਮਿਤਤੇਜਸਾਮ੍। ਉਪਾਸਤੇ ਸ੍ਮ ਰਾਜਾਨਮਿਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਮ੍ ।। 59
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਣਗਣਤ ਚਮਕ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਖਾਂ ਔਰਤਾਂ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਸ਼ਤਂ ਦਾਸੀਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਯਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਹਾਨਸੇ। ਪਾਤ੍ਰਹਸ੍ਤਾ ਦਿਵਾਰਾਤ੍ਰਮਤਿਥੀਨ੍ਭੋਜਯਨ੍ਤ੍ਯੁਤ ।। 60
ਲੱਖਾਂ ਦਾਸੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਬਰਤਨ ਲੈ ਕੇ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਪਕਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਏष ਨਿष੍ਕਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਦਿਨੇਦਿਨੇ । ਦ੍ਯੂਤਜੇਨ ਹ੍ਯਨਰ੍ਥੇਨ ਮਹਤਾ ਸਮੁਪਾਵृਤਃ ।। 61
ਉਹ ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੱਕੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਜੂਏ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਨਂ ਸੁਸ੍ਵਰਸਂਪਨ੍ਨਾ ਬਹਵਃ ਸੂਤਮਾਗਧਾਃ। ਸੁਪ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਤਰੁਪਾਤਿष੍ਠਨ੍ਸੁਮृष੍ਟਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾਃ ।। 62
ਕਈ ਸੁਰੀਲੇ ਗਾਇਕ ਤੇ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੰਡਲਾਂ ਪਹਿਨੇ, ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਜਗਾਉਂਦੇ ਸਨ।
[ਸਹਸ੍ਰਂ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਮੁਦਵਾਸਿਨਾਮ੍। ਸਹਸ੍ਰਮਸ਼੍ਮਕੁਟ੍ਟਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਵਾਯੁਭੋਜਿਨਾਮ੍ ।। 63
ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਸਾਧੂ, ਹਜ਼ਾਰ ਉਦਵਾਸੀਨ ਤਪਸਵੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੱਥਰ ਪੀਸਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਹਵਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ।
ਸਹਸ੍ਰਂ ਮੁਨਿਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾਮ੍। ਸਹਸ੍ਰਂ ਮੌਨਸ਼ੀਲਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਗृਹਮੇਧਿਨਾਮ੍ ।। 64
ਹਜ਼ਾਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗ੍ਰਿਹਸਥ।
ਹਂਸਾਃ ਪਰਮਹਂਸਾਸ਼੍ਚ ਯੋਗਿਨਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ। ਕੁਟੀਰਕਾਃ ਪਰਿਵ੍ਰਾਜੋ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਨਚਾਰਿਣਃ ।। 65
ਹੰਸ, ਪਰਮਹੰਸ, ਯੋਗੀ, ਦੁਜਾਤੀ, ਕੁਟੀਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਸੰਨਿਆਸੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ।
ਸਂਵਿਭਕ੍ਤਾਤ੍ਮਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਬਹਵਸ਼੍ਚੋਰ੍ਧ੍ਵਰੇਤਸਃ । ਚਤੁਰ੍ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਮੀਮਾਂਸਪਾਰਗਾਃ । ਕ੍ਰਮਪਾਠਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਾਮਾਧ੍ਯਾਯਨਿਕਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ।। 66 ।।]
ਕਈ ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਉੱਚ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ, ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਸਹਸ੍ਰਮृषਯੋ ਯਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਮਾਸਨ੍ਸਭਾਸਦਃ। ਤਪਃਸ਼੍ਰੁਤੋਪਸਂਪਨ੍ਨਾਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਰੁਪਾਸ੍ਥਿਤਾਃ ।। 67
ਹਜ਼ਾਰ ਰਿਸ਼ੀ, ਤਪ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਹਰ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਸੁਵਿਧਾ ਨਾਲ।
ਅਨ੍ਧਾਨ੍ਵृਦ੍ਧਾਨਨਾਥਾਂਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਰਾष੍ਟ੍ਰੇषੁ ਦੁਃਖਿਤਾਨ੍। ਬਿਭਰ੍ਤ੍ਯਨ੍ਨਾਰ੍ਥਿਨੋ ਨਿਤ੍ਯਮਾਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਾਦ੍ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ ।। 68
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੰਨ ਦੇ ਕੇ ਅੰਨ੍ਹੇ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਅਨਾਥ ਤੇ ਹਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸ ਏष ਨਿਲਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਿਚਾਰਕਃ। ਸਭਾਯਾਂ ਵਿਨਤੋ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕਙ੍ਕੋ ਨਾਮ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ ।। 69
ਹੁਣ ਉਹ ਮਤਸਯ ਰਾਜੇ ਦਾ ਨੌਕਰ ਬਣ ਕੇ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰ ਬੈਠਾ ਹੈ, 'ਕੰਕ' ਨਾਮ ਨਾਲ — ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਨਿਵਸਤਃ ਸਮਯੇ ਯਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ। ਆਸਨ੍ਬਲਿਕਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੋਨ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਭृਤਿਮਿਚ੍ਛਤਿ ।। 70
ਜਦ ਉਹ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਟ੍ਰਿਬਿਊਟ ਦਿੰਦੇ ਸਨ; ਹੁਣ ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ।
ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਃ ਪृਥਿਵੀਪਾਲਾ ਯਸ੍ਯਾਸਨ੍ਵਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨਃ। ਸ ਵਸ਼ੇ ਵਿਵਸ਼ੋ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਪਰੇषਾਮਦ੍ਯ ਵਰ੍ਤਤੇ ।। 71
ਪृथਵੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਹਕਮਦਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਸਨ; ਹੁਣ ਉਹ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਰਸ਼੍ਮਿਵਾਨਿਵ ਤੇਜਸਾ। ਸੋਦ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਸਭਾਸ੍ਤਾਰੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ ।। 72
ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਹੁਣ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਕ ਤਾਰਾ ਵਾਂਗ ਬੈਠਾ ਹੈ।
ਯਮੁਪਾਸਤ ਰਾਜਾਨਂ ਸਭਾਯਾਮृषਿਸਤ੍ਤਮਾਃ। ਤਮੁਪਾਸੀਨਮਦ੍ਯਾਨ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯ ਪਾਣ੍ਡਵ ਪਾਣ੍ਡਵਮ੍ ।। 73
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਟੋਲੀ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਹੁਣ, ਪਾਂਡਵ, ਵੇਖ, ਪਾਂਡਵ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹੈ।
ਅਨਵਦ੍ਯਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਂ ਜੀਵਿਤਾਰ੍ਥੇਨ ਸਂਵृਤਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਯ ਨ ਦੁਃਖਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਰ੍ਮਰਾਜਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਮ੍ ।। 74
ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਲੋੜ ਕਰਕੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋਇਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ?
ਉਪਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਮ ਸਭਾਯਾਂ ਯਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾऽਪਿ ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ। ਤਮੁਪਾਸੀਨਮਦ੍ਯਾਨ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯ ਭਾਰਤ ਭਾਰਤਮ੍ ।। 75
ਭਾਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਮਿਲਦੀ ਸੀ, ਵੇਖ, ਅੱਜ ਉਹ ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਦੈਰ੍ਦੁਃਖੈਃ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਾਮਨਾਥਵਤ੍। ਸ਼ੋਕਸਾਗਰਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾਂ ਕਿਂ ਮਾਂ ਭੀਮ ਨ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ।। 76
ਅਨੇਕਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰੱਖਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਗਮ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਖੜੀ, ਭੀਮ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ?
ਇਦਂ ਤੁ ਮੇ ਦੁਃਖਤਰਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਾਰਤ। ਨ ਮੇऽਭ੍ਯਸੂਯਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਦੁਃਖਾਦੇਤਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍ ।। 77
ਭਾਰਤ, ਜੋ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਣੀ ਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੀਂ, ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਵਿਚੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੈਰ੍ਮਹਿषੈਰ੍ਨਾਗੌਰਗਾਰੇ ਯੋਤ੍ਸ੍ਯਸੇ ਸਦਾ। ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਯਾਸ੍ਤਦਾ ਮੇ ਕਸ਼੍ਮਲੋऽਭਵਤ੍ ।। 78
ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੇਰਾਂ, ਮੱਝਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਧੀ ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮ ਆਈ।
ਹਸਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤਃਪੁਰੇ ਨਾਰ੍ਯੋ ਮਮ ਚੇष੍ਟਾਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ।। 79
ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸਦੀਆਂ ਸਨ।
ਤਤ ਉਤ੍ਥਾਯ ਕੈਕੇਯੀ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ। ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਾਮਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀਂ ਕਸ਼੍ਮਲਾਭਿਹਤਾਮਿਵ ।। 80
ਫਿਰ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਧੀ ਉੱਠੀ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਦ ਕਿ ਮੇਰੀ ਸਰੀਰਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੋਈ ਖਾਮੀ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਗਮ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਸਂਵਾਸਜਾਦੇਵ ਤਦਾ ਵੈ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ । ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਂ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਮਿਮਂ ਸਮਨੁਸ਼ੋਚਤਿ ।। 81
ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਥ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਪਿਆਰ ਪਾਇਆ, ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ, ਇਸ ਮਹਾਂਵੀਰ ਨੂੰ ਲੜਦੇ ਵੇਲੇ ਤਰਸ ਖਾਂਦੀ ਸੀ।