ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਸ਼ਤਾਨ੍ਯੇਵਂ ਕਚਸ੍ਯ ਚਰਤੋ ਵ੍ਰਤਮ੍। ਤਤ੍ਰਾਤੀਯੁਰਥੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਦਾਨਵਾਸ੍ਤਂ ਤਤਃ ਕਚਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਚ ਨੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸਾਲ ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾਇਆ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਹੁਣ...
ਗਾ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਂ ਵਨੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਹਸ੍ਯੇਕਮਮਰ੍षਿਤਾਃ। ਜਘ੍ਨੁਰ੍ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰ੍ਦ੍ਵੇषਾਦ੍ਵਿਦ੍ਯਾਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮੇਵ ਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਚ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨਾਲ ਵੈਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਹਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਲਾਵृਕੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਁਲ੍ਲਵਸ਼ਃ ਕृਤਮ੍। ਤਤੋ ਗਾਵੋ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਸ੍ਤਾ ਅਗੋਪਾਃ ਸ੍ਵਂ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨੂੰ ਭੇੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਗਾਂਵਾਂ, ਜਦ ਗਵਾਲਾ ਨਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈਆਂ।
ਸਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਹਿਤਾ ਗਾਸ਼੍ਚ ਕਚੇਨਾਭ੍ਯਾਗਤਾ ਵਨਾਤ੍। ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਕਾਲੇ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਥ ਭਾਰਤ
ਜਦ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਗਾਂਵਾਂ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਕਚ ਦੇ ਬਿਨਾ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਆਹੁਤਂ ਚਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਤੇ ਸੂਰ੍ਯਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤਂ ਗਤਃ ਪ੍ਰਭੋ। ਅਗੋਪਾਸ਼੍ਚਾਗਤਾ ਗਾਵਃ ਕਚਸ੍ਤਾਤ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਤੇਰਾ ਹਵਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਗਾਂਵਾਂ ਗਵਾਲੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਚ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਹਤੋ ਮृਤੋ ਵਾਪਿ ਕਚਸ੍ਤਾਤ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਤਂ ਵਿਨਾ ਨ ਚ ਜੀਵੇਯਮਿਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਚ ਮਰ ਗਿਆ ਜਾਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ—ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਤਤਃ ਸਂਜੀਵਿਨੀਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯ ਕਚਮਾਹ੍ਵਯਤ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ ਵਰਤ ਕੇ ਕਚ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਵृਕਾਣਾਂ ਸ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਃ। ਆਹੂਤਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭਵਤ੍ਕਚੋ ਹृष੍ਟੋऽਥ ਵਿਦ੍ਯਯਾ
ਭੇੜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਕਚ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਸੀ।
ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਚਿਰਾਯਿਤੋऽਸੀਤਿ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਾਮਾਹ ਭਾਰ੍ਗਵੀਮ੍
ਜਦੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, 'ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਦੇਰ ਕਿਉਂ ਲਾ ਦਿੱਤੀ?', ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਗਵ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੀ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਮਭਾਰਾਰ੍ਤੋ ਵਟਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ। ਗਾਵਸ਼੍ਚ ਸਹਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਚ੍ਛਾਯਾਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਥਕਾਵਟ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਆਰਾਮ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਂ ਭੀ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਅਸੁਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਸ੍ਤ੍ਵਮਿਤ੍ਯਭ੍ਯਚੋਦਯਨ੍। ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸੁਤਸ਼੍ਚਾਹਂ ਕਚ ਇਤ੍ਯਭਿਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਥੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?' ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਚ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਮਾਂ ਹਤ੍ਵਾ ਪੇषੀਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦਾਨਵਾਃ। ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਲਾਵृਕੇਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸੁਖਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਵਮਾਲਯਂ
ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ ਸੀ ਕਿ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਕੁੱਟ ਕੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਦੇਹ ਜੰਗਲੀਆਂ ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੇ ਭੇੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਆਹੂਤੋ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਭਦ੍ਰੇ ਭਾਰ੍ਗਵੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੀਪਮਿਹਾਯਾਤਃ ਕਥਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਜੀਵਿਤਃ
ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਭਾਰਗਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੇ ਹੇ ਭਲੀਏ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੰਦ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਹਤੋऽਹਮਿਤਿ ਚਾਚਖ੍ਯੌ ਪृष੍ਟੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਨ੍ਯਯਾ। ਸ ਪੁਨਰ੍ਦੇਵਯਾਨ੍ਯੋਕ੍ਤਃ ਪੁष੍ਪਾਣ੍ਯਾਹਰ ਮੇ ਦ੍ਵਿਜ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।' ਫਿਰ ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਲਈ ਫੁੱਲ ਲਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।'
ਵਨਂ ਯਯੌ ਕਚੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਦਾਨਵਾਸ਼੍ਚ ਤਮ੍। ਪੁਨਸ੍ਤਂ ਪੇषਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਮੁਦ੍ਰਾਮ੍ਭਸ੍ਯਮਿਸ਼੍ਰਯਨ੍
ਕਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਫੁੱਲ ਲੈਣ ਜੰਗਲ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਕੁੱਟ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ।
ਚਿਰਂ ਗਤਂ ਪੁਨਃ ਕਨ੍ਯਾ ਪਿਤ੍ਰੇ ਤਂ ਸਂਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍। ਵਿਪ੍ਰੇਣ ਪੁਨਰਾਹੂਤੋ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਗੁਰੁਦੇਹਜਃ। ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਯ ਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ ਤਦ੍ਯਥਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਕੁੜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕਚ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਜੋ ਅਜੇ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸੀ। ਉਹ ਆ ਕੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਸੀ, ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤृਤੀਯਂ ਹਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਚੂਰ੍ਣਸ਼ਃ। ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯੈਵ ਸੁਰਾਯਾਮਸੁਰਾਸ੍ਤਥਾ
ਫਿਰ ਤੀਜੀ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਾੜ ਕੇ, ਸੁੱਟ ਸੁੱਟ ਕੇ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਹ ਰਾਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਦਿੱਤੀ।
ਅਪਿਬਤ੍ਸੁਰਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕਚਭਸ੍ਮ ਭृਗੂਦ੍ਵਹਃ। ਸਾ ਸਾਯਨ੍ਤਨਵੇਲਾਯਾਮਗੋਪਾ ਗਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਚ ਦੀ ਰਾਖ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀ ਲਈ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵੇਲੇ ਗੋਪਾਲ ਗਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਆਏ।
ਦੇਵਯਾਨੀ ਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਿਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍।' ਪੁष੍ਪਾਹਾਰਃ ਪ੍ਰੇषਣਕृਤ੍ਕਚਸ੍ਤਾਤ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਦੇਵਯਾਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਪਿਉ ਜੀ, ਕਚ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਫੁੱਲ ਲੈਣ ਭੇਜਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ।'
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਹਤੋ ਮृਤੋ ਵਾਪਿ ਕਚਸ੍ਤਾਤ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਤਂ ਵਿਨਾ ਨ ਚ ਜੀਵੇਯਂ ਕਚਂ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
'ਪਿਉ ਜੀ, ਪੱਕਾ ਕਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਜਾਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਆਖ ਰਹੀ ਹਾਂ।'
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰੀਵਚਃ ਕਾਵ੍ਯੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਹੂਤਵਾਨ੍ਕਚਮ੍। ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਬਹਿष੍ਠਮਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕੁਕ੍ਸ਼ਿਸ੍ਥਂ ਕਚਂ ਨृਪ
ਪੁੱਤਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਾਵਯ ਨੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕਚ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕਚ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਸੁਤਃ ਪੁਤ੍ਰਿ ਕਚਃ ਪ੍ਰੇਤਗਤਿਂ ਗਤਃ। ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਜੀਵਿਤੋऽਪ੍ਯੇਵਂ ਹਨ੍ਯਤੇ ਕਰਵਾਮ ਕਿਮ੍
'ਪੁੱਤਰੀਏ, ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਚ ਮਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਿੰਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?'
ਮੈਵਂ ਸ਼ੁਚੋ ਮਾ ਰੁਦ ਦੇਵਯਾਨਿ ਨ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ੀ ਮਰ੍ਤ੍ਯਮਨੁਪ੍ਰਸ਼ੋਚਤੇ। ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਦੇਵਾ ਵਸਵੋऽਥਾਸ਼੍ਵਿਨੌ ਚ
'ਇੰਝ ਨਾ ਰੋ, ਨਾ ਹੀ ਦੁੱਖ ਕਰ, ਦੇਵਯਾਨੀ। ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ ਇੰਝ ਸੋਗ ਕਰਦਾ। ਤੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੰਦਰ, ਵਸੂ ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਭਰਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।'
ਸੁਰਦ੍ਵਿषਸ਼੍ਚੈਵ ਜਗਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵ- ਮੁਪਸ੍ਥਾਨੇ ਸਨ੍ਨਮਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਭਾਵਾਤ੍। ਅਸ਼ਕ੍ਯੋऽਸੌ ਜੀਵਯਿਤੁਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਃ ਸਂਜੀਵਿਤੋ ਵਧ੍ਯਤੇ ਚੈਵ ਭੂਯਃ
'ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵੀ ਤੇਰੇ ਆਗੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੁੜ ਜਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ; ਜੇ ਜਿੰਦਾ ਹੋਵੇ ਵੀ, ਫੇਰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਯਸ੍ਯਾਙ੍ਗਿਰਾ ਵृਦ੍ਧਤਮਃ ਪਿਤਾਮਹੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪਿਤਾ ਤਪੋਨਿਧਿਃ। ऋषੇਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਤਮਥੋ ਵਾਪਿ ਪੌਤ੍ਰਂ ਕਥਂ ਨ ਸ਼ੋਚੇਯਮਹਂ ਨ ਰੁਦ੍ਯਾਮ੍
'ਅੰਗਿਰਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦਾਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ, ਜੋ ਤਪ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਉ ਹੈ। ਐਸੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪੌਤ੍ਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਦੁੱਖ ਕਰਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਰੋਵਾਂ?'
ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਚ ਤਪੋਧਨਸ਼੍ਚ ਸਦੋਤ੍ਥਿਤਃ ਕਰ੍ਮਸੁ ਚੈਵ ਦਕ੍ਸ਼ਃ। ਕਚਸ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯੇ ਨ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਪ੍ਰਿਯੋ ਹਿ ਮੇ ਤਾਤ ਕਚੋऽਭਿਰੂਪਃ
'ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੈ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਧਨੀ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੁਸਤ ਤੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਕਚ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਾਂਗੀ, ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਉ ਜੀ, ਕਚ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਸੀ।'
ਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਨ ਦਹੇਦਪੀਨ੍ਦ੍ਰਮ੍
ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਸਾੜ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ?
ਸਂਚੋਦਿਤੋ ਦੇਵਯਾਨ੍ਯਾ ਮਹਰ੍षਿਃ ਪੁਨਰਾਹ੍ਵਯਤ੍। ਸਂਰਮ੍ਭੇਣੈਵ ਕਾਵ੍ਯੋ ਹਿ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸੁਤਂ ਕਚਮ੍
ਦੇਵਯਾਨੀ ਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਚ ਨੂੰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਬੁਲਾਇਆ।
ਕਚੋऽਪਿ ਰਾਜਨ੍ਸ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਵਿਦ੍ਯਾਬਲਾਲ੍ਲਬ੍ਧਮਤਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ।' ਗੁਰੋਰ੍ਹਿ ਭੀਤੋ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਚੋਪਹੂਤਃ। ਸ਼ਨੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਠਰੇ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਕਚ ਵੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਵਿਚੋਂ ਬੋਲਿਆ।
ਪ੍ਰਸੀਦ ਭਗਵਨ੍ਮਹ੍ਯਂ ਕਚੋऽਹਮਭਿਵਾਦਯੇ। ਯਥਾ ਬਹੁਮਤਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਥਾ ਮਨ੍ਯਤੁ ਮਾਂ ਭਵਾਨ੍
ਕਚ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ ਭਗਵਨ, ਮੈਂ ਕਚ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਐਸਾ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝੋ।'