ਨੋਪਾਲਭੇ ਤ੍ਵਾਂ ਨृਪਤੇ ਵਿਰਾਟਂ ਨृਪਸਂਸਦਿ। ਨਾਹਮੇਤੇਨ ਯੁਕ੍ਤਾ ਵੈ ਹਨ੍ਤੁਂ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯ ਤਵਾਨ੍ਤਿਕੇ ।। 8
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਵਿਰਾਟ ਰਾਜਨ, ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਉਪਾਲਭਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ; ਤੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਤਸਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਅਨੁਮਤੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ।
ਸਭਾਸਦਸ੍ਤੁ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁ ਕੀਚਕਂ ਧਰ੍ਮਲਙ੍ਘਿਨਮ੍। ਵਿਰਾਟਨृਪਤੇ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾਮਨਾਥਾਮਨਾਗਸਮ੍ ।। 9
ਸਭਾ ਦੇ ਲੋਕ ਕੀਚਕ ਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਵਿਰਾਟ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਬਿਨਾ ਰਾਖੇ ਵਾਲੀ ਹਾਂ।
ਨ ਸਾਮ ਫਲਤੇ ਦੁष੍ਟੇ ਦੁष੍ਟੇ ਦਣ੍ਡਃ ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਤੇ ।। 10
ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਫਲਦੀ; ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਹੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਦਣ੍ਡ੍ਯਾਨ੍ਦਣ੍ਡਯਨ੍ਰਾਜਾ ਦਣ੍ਡ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚੈਵਾਪ੍ਯਦਣ੍ਡਯਨ੍। ਸ ਰਾਜਾ ਨ ਭਵੇਲ੍ਲੋਕੇ ਰਾਜਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਯ ਭਾਜਨਮ੍ ।। 11
ਜੇ ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਵੇ ਜੋ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜੋ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ 'ਰਾਜਾ' ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਦੀਨਾਨ੍ਧਕृਪਣਾਸ਼ਕ੍ਤਪਙ੍ਗੁਕੁਬ੍ਜਜਡਾਦਿਕਾਨ੍। ਅਨਾਥਬਾਲਵृਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਪੁਰੁषਾਨ੍ਵਾ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਪਿ ਵਾ । ਦੁष੍ਟਚੋਰਾਭਿਭੂਤਾਂਸ਼੍ਚ ਪਾਲਯੇਦਵਨੀਪਤਿਃ ।। 12
ਜੋ ਲੋਕ ਗਰੀਬ, ਅੰਨ੍ਹੇ, ਦੁਖੀ, ਬੇਸਹਾਰੇ, ਲੰਘੜੇ, ਪਿੱਠ ਮੁੜੇ, ਮੂਰਖ, ਅਨਾਥ, ਬੱਚੇ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰਦਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਨਾਥਾਨਾਂ ਚ ਨਾਥਃ ਸ੍ਯਾਦਪਿਤॄਣਾਂ ਪਿਤਾ ਨृਪਃ । ਮਾਤਾ ਭਵੇਦਮਾਤॄਣਾਮਗੁਰੂਣਾਂ ਗੁਰੁਰ੍ਭਵੇਤ੍। ਅਗਤੀਨਾਂ ਗਤੀ ਰਾਜਾ ਨृਣਾਂ ਰਾਜਾ ਪਰਾਯਣਮ੍ ।। 13
ਰਾਜਾ ਅਨਾਥਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ, ਪਿਤਾਵਾਂ ਲਈ ਪਿਤਾ, ਮਾਵਾਂ ਲਈ ਮਾਂ, ਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਲਈ ਗੁਰੂ ਹੋਵੇ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰਾਜਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਰਾਜਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਹਾਰਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਪਰੈਰ੍ਦੁष੍ਟੈਃ ਪਰਾਮृष੍ਟਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ। ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਸਾਧ੍ਵੀਮਨਾਥਾਂ ਚ ਪਾਲਯੇਤ੍ਸ੍ਵਸੁਤਾਮਿਵ ।। 14
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਕੋਈ ਨੇਕ ਤੇ ਅਨਾਥ ਔਰਤ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਾਂਗ ਕਰੇ।
ਤ੍ਵਦ੍ਗृਹਾਵਸਤਿਂ ਰਾਜਨ੍ਨੇਤਾਵਤ੍ਕਾਲਪਰ੍ਯਯਮ੍। ਅਧਿਕਾਂ ਤ੍ਵਤ੍ਸੁਤਾਯਾਸ਼੍ਚ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾਂ ਕੀਚਕਾਹਤਾਂ ।। 15
ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਉਤਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦੇ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ; ਵੇਖ, ਮੈਨੂੰ ਕੀਚਕ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।
ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ ਵਿਗ੍ਰਹਂ ਯੁਵਯੋਰਹਮ੍। ਅਰ੍ਥਤਤ੍ਤ੍ਵਮਵਿਜ੍ਞਾਯ ਕਿਂ ਸ੍ਯਾਦਕੁਸ਼ਲਂ ਮਮ ।। 16
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ; ਜੇ ਹਕੀਕਤ ਸਮਝ ਨਾ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯੇषਾਂ ਨ ਵੈਰੀ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਪਦਾ ਭੂਮਿਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍। ਤੇषਾਂ ਮਾਂ ਮਾਨਿਨੀਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਃ ਪਦਾऽਵਧੀਤ੍ ।। 17
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁੱਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੁਹਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਣਵਾਂ ਭਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
ਯੇ ਚ ਦਦ੍ਯੁਰ੍ਨ ਯਾਚੇਯੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯਾਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ। ਯੇषਾਂ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਨਿਰ੍ਘੋषੋ ਜ੍ਯਾਘੋषਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਭृਸ਼ਮ੍। ਤੇषਾਂ ਮਾਂ ਦਯਿਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਃ ਪਦਾऽਵਧੀਤ੍ ।। 18
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਮੰਗਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੇ ਸਚ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਗਾਰੇ ਤੇ ਧਨੁਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੂਰ ਤੱਕ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਸ੍ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਬਲਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਾਨਿਨਃ। ਮਹੇष੍ਵਾਸਾ ਰਣੇ ਸ਼ੂਰਾ ਗਰ੍ਵਿਤਾ ਮਾਨਤਤ੍ਪਰਾਃ। ਤੇषਾਂ ਮਾਂ ਮਾਨਿਨੀਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਃ ਪਦਾऽਵਧੀਤ੍ ।। 19
ਜੋ ਤੇਜਸਵੀ, ਧੀਰਜਵਾਨ, ਤਾਕਤਵਾਨ, ਮਾਣਵਾਂ ਭਰੇ, ਵੱਡੇ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਸ਼ੂਰਾ, ਤੇ ਮਾਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਣਵਾਂ ਭਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
ਸਰ੍ਵਲੋਕਮਿਮਂ ਹਨ੍ਯੁਰ੍ਯਦਿ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਤੇषਾਂ ਮਾਂ ਦਯਿਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਃ ਪਦਾऽਵਧੀਤ੍ ।। 20
ਜੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਤਾਕਤਵਾਨ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
ਯੇषਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਮਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵੀਰ੍ਯੇ ਸਤ੍ਯੇ ਬਲੇ ਦਮੇ। ਤੇषਾਂ ਮਾਂ ਦਯਿਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਃ ਪਦਾऽਵਧੀਤ੍ ।। 21
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰਤਾ, ਸਚ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਸੰਜਮ ਵਿਚ ਕੋਈ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
ਯੇषਾਂ ਨ ਸਦृਸ਼ਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧਨਾਦ੍ਯੈਰ੍ਭੁਵਿ ਮਾਨਵਃ। ਤੇषਾਂ ਮਾਂ ਦਯਿਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਃ ਪਦਾऽਵਧੀਤ੍ ।। 22
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
ਤਵਾਗ੍ਰਤੋ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਚ ਹਿਤੈषਿਣਃ। ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਨਿਹਤਾ ਰਾਜਂਸ੍ਤੇਨੇਹ ਜਗਤੀਪਤੇ ।। 23
ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਤੇਰੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਮਾਰਿਆ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।
ਸ਼ਰਣਂ ਯੇ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਨਾਂ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸ਼ਰਣਾਰ੍ਥਿਨਾਮ੍। ਚਰਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਾਃ ਕ੍ਵਨੁ ਤੇऽਦ੍ਯ ਮਹਾਬਲਾਃ ।। 24
ਜੋ ਆਸਰਾ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਤਾਕਤਵਾਨ ਅੱਜ ਕਿੱਥੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਲੁਕਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ?
ਕਥਂ ਤੇ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰੇਣ ਵਧ੍ਯਮਾਨਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਸਤੀਮ੍। ਮਰ੍षਯਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਕ੍ਲੀਬਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋऽਤਿਤੇਜਸਃ ।। 25
ਜੋ ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਨੇਕ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਤੇ ਸਹਿ ਲੈਂਦੇ ਹਨ?
ਕ੍ਵਨੁ ਤੇषਾਮਮਰ੍षਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਂ ਤੇषਾਂ ਚ ਤਦ੍ਬਲਮ੍। ਨ ਪਰੀਪ੍ਸਨ੍ਤਿ ਯੇ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਵਧ੍ਯਮਾਨਾਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨਾ ।। 26
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਤਾਕਤ ਕਿੱਥੇ ਗਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮੰਦ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਤੇ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਚਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ?
ਮਯਾऽਪਿ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵਿਰਾਟੇ ਧਰ੍ਮਦੂषਣੇ। ਮਾਂ ਮਰ੍षਂਯਤਿ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਵਧ੍ਯਮਾਨਾਮਨਾਗਸਮ੍ ।। 27
ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਪੀੜਤ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਸਹਿ ਗਿਆ?
ਧਰ੍ਮੋ ਵਿਦ੍ਧੋ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮੇਣ ਸਭਾਂ ਯਤ੍ਰੋਪਤਿष੍ਠਤਿ। ਨ ਚੇਦ੍ਵਿਸ਼ਲ੍ਯਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਦ੍ਧਾਃ ਸਭਾਸਦਃ ।। 28
ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਧਰਮ ਵੱਲੋਂ ਘਾਇਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਸ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾ ਉਤਾਰੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਭਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਵੀ ਘਾਇਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮੋ ਹ੍ਯਧਰ੍ਮੇਮ ਸਤ੍ਯਂ ਯਤ੍ਰਾਨृਤੇਨ ਚ। ਹਨ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਨਾਂ ਹਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਭਾਸਦਃ ।। 29
ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਧਰਮ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਝੂਠ ਵੱਲੋਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਉਥੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਮਾਨੋ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ਕृਪਣਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੈਰਨ੍ਧ੍ਰ੍ਯਾਃ ਪਰਿਦੇਵਿਤਮ੍। ਤਤਃ ਸਭ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਭੂਯਃ ਕृष੍ਣਾਮਪੂਜਯਨ੍। ਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਚਾਪ੍ਯਾਹੁਃ ਕੀਚਕਂ ਚਾਪ੍ਯਗਰ੍ਹਯਨ੍ ।। 30
ਸੈਰੰਧਰੀ ਦੀ ਦੁਖੀ ਰੋਣ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭਾ ਦੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਕੀਚਕ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ।
ਕੇਚਿਤ੍ਕृष੍ਣਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿਨ੍ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਕੀਚਕਮ੍। ਕੇਚਿਨ੍ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨਂ ਕੇਚਿਦ੍ਦੇਵੀਂ ਚ ਤਾਂ ਨਰਾਃ ।। 31
ਕਈ ਲੋਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਕੀਚਕ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਆਦਮੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯੇਯਂ ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸ੍ਯਾਦਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾ। ਪਰੋ ਲਾਭਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਸ ਸ਼ੋਚੇਤ੍ਕਦਾਚਨ ।। 32
ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਮਿਲਿਆ ਸਮਝੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਯਸ੍ਯਾ ਗਾਤ੍ਰਂ ਸ਼ੁਭਂ ਪੀਨਂ ਮੁਖਂ ਜਯਤਿ ਪਙ੍ਕਜਮ੍। ਗਤਿਰ੍ਹਂਸਂ ਸ੍ਮਿਤਂ ਕੁਨ੍ਦਂ ਸੌषਾ ਨਾਰ੍ਹਤਿ ਪਦ੍ਵਧਮ੍ ।। 33
ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਮਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਹੋਵੇ, ਚਾਲ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ, ਮੁਸਕਾਨ ਚੰਬੇ ਦੀ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦਸ਼ਨਾ ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਮਾਂਸਨਿਬਨ੍ਧਨਾਃ। ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਮृਦਵਃ ਕੇਸ਼ਾਃ ਸੈषਾ ਨਾਰ੍ਹਤਿ ਪਦ੍ਵਧਮ੍ ।। 34
ਜਿਸ ਦੇ ਬਤੀ ਦੰਦ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਨਰਮ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋਣ—ਉਹ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਪਦ੍ਮਂ ਚਕ੍ਰਂ ਧ੍ਵਜਂ ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦੋ ਮਕਰਸ੍ਤਥਾ। ਯਸ੍ਯਾਃ ਪਾਣਿਤਲੇ ਸਨ੍ਤਿ ਸੈषਾ ਨਾਰ੍ਹਤਿ ਪਦ੍ਵਧਮ੍ ।। 35
ਜਿਸ ਦੀ ਹਥੇਲੀ 'ਤੇ ਕਮਲ, ਚੱਕਰ, ਝੰਡਾ, ਸ਼ੰਖ, ਮਹਿਲ ਤੇ ਮਕਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਣ—ਉਹ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਆਵਰ੍ਤਾਃ ਖਲੁ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚੈਵ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ । ਸਮਂ ਗਾਤ੍ਰਂ ਸ਼ੁਭਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਯਸ੍ਯਾ ਨਾਰ੍ਹਤਿ ਪਦ੍ਵਧਮ੍ ।। 36
ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਾਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੋਣ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸਮ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਨਰਮ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਰਹਸ੍ਤਪਾਦਾ ਚ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਰਦਸ਼ਨਾ ਚ ਯਾ। ਕਨ੍ਯਾ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀ ਕਥਮਰ੍ਹਤਿ ਪਦ੍ਵਧਮ੍ ।। 37
ਜਿਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਤੇ ਦੰਦ ਬਿਨਾ ਦਾਗ ਦੇ ਹੋਣ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੋਣ—ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?