ਕਸ਼੍ਚ ਤੇ ਦਾਤੁਮੁਚ੍ਛਿष੍ਟਂ ਪੁਮਾਨਰ੍ਹਤਿ ਭਾਮਿਨਿ । ਪ੍ਰਸਾਰਯੇਚ੍ਚ ਕਃ ਪਾਦੌ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ।। 79
ਸੋਹਣੀਏ, ਕਿਹੜਾ ਮਰਦ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਾਂ ਤੇਰੀ ਕismet ਵੇਖ ਕੇ, ਕੌਣ ਅਕਲਮੰਦ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਕਹੇਗਾ?
ਏਵਮਾਚਾਰਸਂਪਨ੍ਨਾ ਏਵਂ ਦੇਵਪਰਾਯਣਾ। ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਤ੍ਵਮਸਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਵਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨਾਮ੍ ।। 80
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਿਤਰੀ ਵਾਂਗ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰੱਖੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।
ਦੇਵਤਾ ਇਵ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਪੂਜਿਤਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ। ਵਸ ਭਦ੍ਰੇ ਮਯਿ ਪ੍ਰੀਤਾ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਹਿ ਮਯਿ ਵਰ੍ਤਤੇ। ਸਰ੍ਵਕਾਮੈਃ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾ ਨਿਰੁਦ੍ਵਿਗ੍ਨਮਨਾਃ ਸੁਖਮ੍ ।। 81
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ।
ਸੁਦੇष੍ਣਯੈਵਮੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਸਂਪ੍ਰੀਤਾ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ। ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਾ ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਵਿਵੇਸ਼ਾਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਸੁਖਮ੍ ।। 82
ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ ਸੁਦੇष੍ਣਾਂ ਤੁ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂਪਨ੍ਤੀ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ। ਅਵਸਤ੍ਪਰਿਚਾਰਾਰ੍ਹਾ ਸੁਦੁਃਖਂ ਜਨਮੇਜਯ ।। 83
ਹੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਯਾਜ਼ਨਸੇਨੀ, ਜੋ ਸੁਦੇਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਰਹੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣਾ ਪਿਆ।
ਏਵਂ ਵਿਰਾਟੇ ਨ੍ਯਵਸਂਸ੍ਤੁ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਕृष੍ਣਾ ਤਥਾऽਨ੍ਤਃਪੁਰਮੇਤ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਾ। ਅਜ੍ਞਾਤਚਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਰੁਦ੍ਧਮਾਨਸਾ ਯਥਾऽਗ੍ਰਥੋ ਭਸ੍ਮਨਿ ਗੂਢਤੇਜਸਃ ।। 84
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਸੁਆਹ ਵਿੱਚ ਛੁਪੀ ਹੋਵੇ।
ਏਵਂ ਵਿਰਾਟਨਗਰੇ ਵਸਨ੍ਤਃ ਸਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਾਃ। ਅਤ ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਃ ਕਿਮਕੁਰ੍ਵਤ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ।। 1
ਸੱਚੇ ਤੇ ਬਹਾਦਰ ਪਾਂਡਵ ਜਦੋਂ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਅੱਗੇ ਉਹ ਸ਼ੇਰ-ਵਾਂਗ ਪੁਰਖ ਕੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ?
ਏਵਂ ਤੇ ਨ੍ਯਵਸਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਾਃ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨਾਃ । ਆਰਾਧਯਨ੍ਤੋ ਰਾਜਾਨਾਂ ਯਦਕੁਰ੍ਵਤ ਤਚ੍ਛृਣੁ ।। 2
ਉਥੇ, ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲੁਕ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ; ਹੁਣ ਸੁਣ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ ਸਭਾਸ੍ਤਾਰਃ ਸਭ੍ਯਾਨਾਮਭਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਃ । ਤਥੈਵ ਚ ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਸਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ ।। 3
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸਭਾ ਦਾ ਮਾਹਿਰ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਵਿਰਾਟ ਰਾਜੇ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ।
ਸ ਹ੍ਯਕ੍ਸ਼ਹृਦਯਜ੍ਞਸ੍ਤਾਨ੍ਕ੍ਰੀਡਯਾਮਾਸ ਪਾਣ੍ਡਵਃ। ਅਕ੍ਸ਼ਬਦ੍ਧਾਨ੍ਯਥਾਕਾਮਂ ਸੂਤ੍ਰਬਦ੍ਧਾਨਿਵ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ ।। 4
ਉਹ ਪਾਂਡਵ, ਜੋ ਜੂਏ ਦੀ ਚਾਲ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਗੰਢ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨਮੁੱਤਾਬਕ ਚਲਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਅਜ੍ਞਾਤਂ ਚ ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਵਸੁ ਧਰ੍ਮਰਾਟ੍। ਭ੍ਰਾਤृਭ੍ਯਃ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਯਥੇष੍ਟਂ ਸਂਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ।। 5
ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਾ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਮ ਰਾਜ ਨੇ ਜਦੋਂ ਦੌਲਤ ਜਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨ ਚਾਹੀ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਦਿੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ।
ਭੀਮਸੇਨੋਪਿ ਮਾਂਸਾਨਿ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਅਤਿਸृष੍ਟਾਨਿ ਮਤ੍ਸ੍ਯੇਨ ਵਿਕ੍ਰੀਣਨ੍ਨਿਵ ਭ੍ਰਾਤृषੁ ।। 6
ਭੀਮਸੇਨ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮਾਸ ਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਭੋਜਨ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੰਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਚ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਵਾਸਾਂਸਿ ਪਰਿਜੀਰ੍ਣਾਨਿ ਲਬ੍ਧਾਨ੍ਯਨ੍ਤਃਪੁਰੇऽਰ੍ਜੁਨਃ । ਵਿਕ੍ਰੀਣਨ੍ਨਿਵ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਪਾਣ੍ਡਵੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ।। 7
ਅਰਜੁਨ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜੇ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਤਬਾਦਲੇ ਵਾਂਗ, ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨਕੁਲੋਪਿ ਧਨਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਕृਤੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਵਾਜਿਨਾਮ੍। ਤੁष੍ਟੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਰਪਤੌ ਪਾਣ੍ਡਵੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ।। 8
ਨਕੁਲ, ਜਦੋਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਦੌਲਤ ਮਿਲਦੀ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸਹਦੇਵੋਪਿ ਗੋਪਾਨਾਂ ਵੇषਮਾਸ੍ਥਾਯ ਪਾਣ੍ਡਵਃ। ਦਧਿ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਘृਤਂ ਚੈਵ ਪਾਣ੍ਡਵੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ।। 9
ਸਹਦੇਵ ਵੀ ਗੋਆਲੇ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਘੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਕृष੍ਣਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਭ੍ਰਾਤॄਂਸ੍ਤਾਨ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੀ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ । ਯਥਾ ਪੁਨਰਵਿਜ੍ਞਾਤਾ ਤਥਾ ਚਰਤਿ ਭਾਮਿਨੀ ।। 10
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਤਪਸਵਿਨੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਦੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਛਾਣ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਏਵਂ ਸਂਭਾਵਯਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਤਦਾऽਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਮਹਾਰਥਾਃ। ਵਿਰਾਟਨਗਰੇ ਚੇਰੁਃ ਪੁਨਰ੍ਗਰ੍ਭਧृਤਾ ਇਵ ।। 11
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਦਰੋਂ ਕੋਈ ਭੇਦ ਲੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਸਾਸ਼ਙ੍ਕਾ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਭਯਾਤ੍ਪਾਣ੍ਡੁਸੁਤਾਸ੍ਤਦਾ । ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਸ੍ਤਦਾ ਕृष੍ਣਾਮੂਪੁਸ਼੍ਛਨ੍ਨਾ ਨਰਾਧਿਪ ।। 12
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਪਾਂਡਵ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਲੁਕ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਅਥ ਮਾਸੇ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਤੁ ਸ਼ਙ੍ਕਰਸ੍ਯ ਮਹੋਤ੍ਸਵਃ। ਆਸੀਤ੍ਸਮृਦ੍ਧੋ ਮਤ੍ਸ੍ਯੇषੁ ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਸੁਸਂਮਤਃ ।। 13
ਫਿਰ ਚੌਥੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮਤਸਯ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਰੌਣਕ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੜੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਮਲ੍ਲਾਃ ਸਮਾਪੇਤੁਰ੍ਦਿਗ੍ਭ੍ਯੋ ਰਾਜਨ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ ।। 14
ਉਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੱਲ੍ਹ ਯੋਧੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਮਹਾਕਾਯਾ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾਃ ਕਾਲਕੇਯਾ ਇਵਾਸੁਰਾਃ। ਵੀਰ੍ਯੋਨ੍ਮਤ੍ਤਾ ਬਲੋਦਗ੍ਰਾ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਮਭਿਪੂਜਿਤਾਃ ।। 15
ਉਹ ਸਭ ਮੱਲ੍ਹ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤਵਰ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲਕੇ ਦੈਤ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਮਸਤ ਸਨ ਤੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਿਂਹਸ੍ਕਨ੍ਧਕਟਿਗ੍ਰੀਵਾਃ ਸ੍ਵਵਦਾਤਾ ਮਨਸ੍ਵਿਨਃ। ਅਸਕृਲ੍ਲਬ੍ਧਲਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਰਙ੍ਗੇ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸਨ੍ਨਿਧੌ ।। 16
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੋਢੇ, ਕਮਰ ਤੇ ਗਰਦਨ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਨ, ਰੰਗ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਮਨ ਵਾਲੇ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਖਾੜੇ ਵਿੱਚ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਤੇषਾਮੇਕੋ ਮਹਾਨਾਸੀਤ੍ਸਰ੍ਵਮਲ੍ਲਾਨਥਾਹ੍ਵਯਤ੍। ਵ੍ਯਾਵਲ੍ਗਮਾਨੋ ਦਦृਸ਼ੇ ਗਰ੍ਜਿਤੋਦ੍ਗਤਿਭਿਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ।। 17
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੱਲ੍ਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਮੱਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਉੱਡ-ਉੱਡ ਕੇ ਗੂੰਜਦਾ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਖੜਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਮਨਸਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਲ੍ਲਾਸ੍ਤੇ ਹਤਚੇਤਸਃ । ਅਵਾਙ੍ਭੁਖਾਸ਼੍ਚ ਭੀਤਾਸ਼੍ਚ ਮਲ੍ਲਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਿਚੇਤਸਃ ।। 18
ਸਾਰੇ ਮੱਲ੍ਹ ਡਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਹੌਸਲਾ ਹਾਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹੋਰ ਵੀ ਹੌਸਲੇ ਤੋਂ ਹਟੇ ਹੋਏ ਤੇ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਵ੍ਯਸੁਤ੍ਵਮਪਰੇ ਚੈਵ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਤਿਵਿਹ੍ਵਲਾਃ। ਗਾਂ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਮਥੇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਖਂ ਗਨ੍ਤੁਮਿਵ ਚੋਤ੍ਥਿਤਾਃ ।। 19
ਕਈ ਮੱਲ੍ਹ ਡਰ ਕਰਕੇ ਭੱਜ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਕੋਈ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਣ ਦੀ ਤਾਂ ਕੋਈ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਉੱਡ ਜਾਣ ਦੀ ਖਾਹਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਵਿषਣਾਙ੍ਗਾ ਨਿਃਸ਼ਬ੍ਦਂ ਵਿਹ੍ਵਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ । ਵਿਰਾਟਰਾਜਮਲ੍ਲਾਸ੍ਤੇ ਭਗ੍ਨਦਰ੍ਪਾ ਹਤਪ੍ਰਭਾਃ ।। 20
ਡਰ ਨਾਲ ਸੁੰਨ ਹੋਏ, ਹੌਸਲਾ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਤੇ ਚਿੰਤਤ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਰਾਟ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੱਲ੍ਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਤੇ ਚਮਕ ਗਵਾ ਬੈਠੇ ਸਨ।
ਮਲ੍ਲੇਨ੍ਦ੍ਰਨਿਹਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਤੇ। ਮਲ੍ਲ ਉਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਨ੍ਮਲ੍ਲਾਂਸ੍ਰਸ੍ਤਾਨ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚਹ ।। 21
ਮੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਮੱਲ੍ਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ। ਉਹ ਜੇਤੂ ਮੱਲ੍ਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ਆਗਤਂ ਮਲ੍ਲਰਾਜਂ ਮਾਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨੇ ਪृਥਿਵਿਮਣ੍ਡਲੇ । ਸਿਂਹਵ੍ਯਾਘ੍ਰਗਣੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਭੂਪਤੇ ।। 22
ਹੇ ਰਾਜੇ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੱਲ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੰਘਾਂ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
ਮਲ੍ਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬਲਦਰ੍ਪਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਵਿਰਾਟੋ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਨ੍ਮਲ੍ਲਾਂਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਾਨ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਹ ।। 23
ਮੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਦੇ ਜੋਸ਼ ਭਰੇ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਮੱਲ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਅਨੇਨ ਸਹ ਮਲ੍ਲੇਨ ਕੋ ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਮਾਨ੍ਨਰਃ ।। 24
ਇਹ ਮੱਲ੍ਹ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੌਣ ਆਦਮੀ ਲੜ ਸਕਦਾ ਹੈ?