ਨਿਪਾਤਿਤਾ ਯਕ੍ਸ਼ਵਰੇਣ ਤੇ ਵਨੇ ਮਹਾਹਵੇ ਵਜ੍ਰਭृਤੇਵ ਦਾਨਵਾਃ । ਮਯਾ ਚ ਗਤ੍ਵਾ ਵਰਦੋ ਹਿ ਤੋषਿਤੋ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਸਮੁਚ੍ਚਯਂ ਗੁਰੁਃ ।। 4
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ 'ਚ, ਉਹ ਯਕਸ਼ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਵਜਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਜਾ ਕੇ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਸ ਮੇ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਵਰਂ ਦਦੌ ਪਰਿष੍ਵਜਂਸ਼੍ਚਾਹ ਤਥੈਵ ਸੌਹृਦਾਤ੍। ਵृਣੀष੍ਵ ਯਦ੍ਵਾਞ੍ਛਸਿ ਪਾਣ੍ਡੁਨਨ੍ਦਨ ਸ੍ਥਿਤੋऽਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਵਰਦੋऽਸ੍ਮਿ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾਮ੍ ।। 5
ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸਤੀ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਫਿਰ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੰਗ ਲੈ, ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ; ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਖੜਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ।'
ਸ ਵੈ ਮਯੋਕ੍ਤੋ ਵਰਦਃ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਭੁਃ ਸਦੈਵ ਮੇ ਧਰ੍ਮਰਤਾ ਮਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍। ਇਮੇ ਚ ਜੀਵਨ੍ਤੁ ਮਮਾਨੁਜਾਃ ਪ੍ਰਭੋ ਵਯਂ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਚ ਜਯਂ ਤਥਾऽऽਪ੍ਨੁਮਃ ।। 6
ਮੈਂ ਫਿਰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਦਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ; ਮੇਰੇ ਇਹ ਭਰਾ ਜੀਵਨ ਰਹਿਣ; ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।'
ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਂ ਭਵੇਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਤੁ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਸਮਾਪ੍ਤਿਰੇਵ ਚ। ਵਰੋ ਮਮੈषੋਸ੍ਤੁ ਯਥਾऽਨੁਕੀਰ੍ਤਿਤੋ ਨ ਤਨ੍ਮृषਾ ਦੇਵਵृषੋ ਯਥਾऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। 7
ਮੇਰੇ ਮਨ ਚਾਹੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਤੇ ਕੀਰਤੀ ਮਿਲੇ, ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ। ਇਹੀ ਵਰ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਇਹ ਝੂਠ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਮੇਵਾਨੁਚਿਨ੍ਤਯਨ੍। ਤਦੈਵ ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਰੂਪਮੇਵਾਭਵਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍ ।। 8
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਉਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਸ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਸ੍ਤਰੁਣਸ੍ਤ੍ਰਿਦਣ੍ਡਭृਤ੍ਕਮਣ੍ਡਲੂष੍ਣੀषਧਰੋ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਸੁਰਕ੍ਤਮਾਞ੍ਜਿष੍ਠਵਰਾਮ੍ਬਰਃ ਸ਼ਿਖੀ ਪਵਿਤ੍ਰਪਾਣਿਰ੍ਦਦृਸ਼ੇ ਤਦਾऽਦ੍ਭੁਤਮ੍ ।। 9
ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਨੌਜਵਾਨ ਤਿੰਨ ਡੰਡਾ, ਕਮੰਡਲ ਅਤੇ ਪੱਗ ਵਾਲਾ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਜੁੜੀ ਵਾਲਾ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡਾ ਅਜੋਬਾ ਦਿੱਸਿਆ।
ਤਥੈਵ ਤੇषਾਮਪਿ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਾਂ ਯਥੋਚਿਤਾਰ੍ਹਾਭਰਣਾਮ੍ਬਰਸ੍ਰਜਃ। ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਰਾਜਨ੍ਨਭਵਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਧਰ੍ਮਾਗ੍ਰ੍ਯਫਲਾਭਿਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ ।। 10
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਹੋਰ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਖਦਾਰ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ ਹੀ ਢੁਕਵੇਂ ਗਹਿਣੇ, ਕਪੜੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਗਏ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਨਵੇਨ ਰੂਪੇਣ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤਿਰ੍ਯੁਤਸ੍ਤ੍ਵਥਰ੍ਵਰੂਪੇਣ ਬਭੌ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਨਿਬਦ੍ਧਵੈਡੂਰ੍ਯਸਿਤਾਨ੍ਸਕਾਞ੍ਚਨਾਨ੍ਨृਪਸ੍ਤਥਾऽਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਪਰਿਵੇष੍ਟ੍ਯ ਵਾਸਸਃ ।। 11
ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਂਗ, ਨੀਲਮ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਈ।
ਤਤੋ ਵਿਰਾਟਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਦੂਰਾਤ੍ਸੁਸਮृਦ੍ਧਤੇਜਸਮ੍। ਅਨਨ੍ਤਤੇਜੋਜ੍ਵਲਿਤਂ ਹੁਤਾਸ਼ਨਂ ਦੁਰਾਸਦਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਵਿषਂ ਯਥੋਰਗਮ੍ ।। 12
ਫਿਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਵਿਰਾਟ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਅੰਤਹੀਨ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ।
ਸਭਾਸਦਂ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਭਿਰ੍ਜਨੈਰ੍ਵृਤਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਨਾਨਾਵਿਧਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਿਭਿਃ । ਉਪਾਯਨੌਘੈਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਦ੍ਭਿਰਾਚਿਤਂ ਦ੍ਵਿਜੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਮਨ੍ਤ੍ਰਧਾਰਿਭਿਃ ।। 13
ਉਹ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਸਨ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਲੋਕ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਢੇਰ ਸਾਰੇ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ; ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ।
ਗਜੈਰੁਦੀਰ੍ਮਂ ਤੁਰਗੈਸ਼੍ਚ ਸਙ੍ਕੁਲਂ ਮृਗਦ੍ਵਿਪੈਃ ਕੁਬ੍ਜਗਣੈਃ ਸਮਾਵृਤਮ੍ । ਸਿਤੋਚ੍ਛ੍ਰਿਤੋष੍ਣੀषਨਿਰੁਦ੍ਧਮੂਰ੍ਧਜਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੈਡੂਰ੍ਯਵਿਕਾਰਕੁਣ੍ਡਲਮ੍ । ਵਿਰਾਟਮਾਯਾਚ੍ਚ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸ੍ਤਦਾ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ਸ਼ਕ੍ਰਮਿਵ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪੇ ।। 14
ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਬੋਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ; ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਚਿੱਟੇ ਪੱਗ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੀਲਮ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ; ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਮਾਵ੍ਰਜਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਾਣ੍ਡਵਂ ਵਿਰਾਟਰਾਜੋ ਮੁਦਿਤੇਨ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਚੈਨਂ ਸ ਨਰਾਧਿਪੋ ਮੁਹੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਚਾਸ੍ਯ ਸਭਾਸਦਸ੍ਤਦਾ ।। 15
ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਰਾਟ ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਸਭ ਦਰਬਾਰੀ ਵੀ।
ਕੋ ਵਾ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਪੁਰਾऽਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਯੁਵਾ ਸਭਾਂ ਯੋऽਯਮੁਪੈਤਿ ਮਾਮਿਕਾਮ੍। ਰੂਪੇਣ ਸਾਰੇਣ ਵਿਰਾਜਯਨ੍ਮਹੀਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਹ੍ਯਯਂ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋ ਦ੍ਵਿਜੋ ਯਥਾ ।। 16
ਕੌਣ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿੱਥੇ ਦਿੱਸਿਆ, ਜੋ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਤੇ ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚਮਕਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਧਨ ਦੇਵਤਾ ਵਾਂਗ।
ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਰਾਡ੍ਵਾਰਣਯੂਥਪੋਪਮਃ ਪ੍ਰਭਾਤ੍ਯਯਂ ਕਾਞ੍ਚਨਪਰ੍ਵਤੋ ਯਥਾ। ਵਿਰਾਜਤੇ ਪਾਵਕਸੂਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਂ ਸਚਨ੍ਦ੍ਰਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ ਇਵਾਂਸ਼ੁਮਾਨ੍ਗ੍ਰਹਃ ।। 17
ਇਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਦ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ।
ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇऽਸ੍ਯਾਨੁਚਰੋ ਨ ਕੁਞ੍ਜਰੋ ਨ ਚੋष੍ਣਰਸ਼੍ਮ੍ਯਾਵਰਣਂ ਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਮ੍ । ਨ ਕੁਣ੍ਡਲਂ ਨਾਙ੍ਗਦਮਸ੍ਯ ਨ ਸ੍ਰਜੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤਾਙ੍ਗਸ਼੍ਚ ਰਥਸ਼੍ਰਤੁਰ੍ਯੁਜਃ ।। 38
ਇਸ ਦੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹਾਥੀ, ਨਾ ਉੱਚਾ ਛਤਰੀ; ਨਾ ਕੁੰਡਲ, ਨਾ ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਨਾ ਮਾਲਾ; ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਰਥ ਦਾ ਸਵਾਰੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਂ ਚ ਰੂਪਂ ਹਿ ਬਿਭਰ੍ਤ੍ਯਯਂ ਭृਸ਼ਂ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਮਹਰ੍षਭੋਪਮਃ । ਅਭ੍ਯਾਗਤੋऽਸ੍ਮਾਨਨਲਂਕृਤੋਪਿ ਸਨ੍ ਵਿਰੋਚਤੇ ਭਾਨੁਰਿਵਾਚਿਰੋਦਿਤਃ ।। 19
ਇਹ ਸੱਚਾ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਹਾਥੀ, ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਬਲਦ ਵਾਂਗ; ਬਿਨਾ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਆਇਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਨਵੇਂ ਉੱਗੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਭਾਤ੍ਯਯਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ ਏਵ ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਿਰਾਟ ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਵਾਚ ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਸਸਾਗਰਾਨ੍ਤਾਮਯਮਦ੍ਯ ਮੇਦਿਨੀਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤੁਂ ਚਾਰ੍ਹਤਿ ਵਾਸਵੋਪਮਃ ।। 20
ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਰਾਜਾ ਹੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਵਿਰਾਟ ਨੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ; ਅੱਜ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਜੋਗਾ ਹੈ।
ਨਾਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਨੂਨਮਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮੂਰ੍ਧਾਭਿषਿਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮਾਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਤੁਲ੍ਯਂ ਹਿ ਰੂਪਂ ਪ੍ਰਤਿਦृਸ਼੍ਯਤੇऽਸ੍ਯ ਗਜਸ੍ਯ ਸਿਂਹਸ੍ਯ ਤਥਰ੍षਭਸ੍ਯ ।। 21
ਇਹ ਰਾਜਾ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਮੱਥੇ ਤੇ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹਾਥੀ, ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਯਮੇष ਕਾਮਂ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ ਸ ਚਾਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਸਂਸ਼ਯਮ੍ । ਪ੍ਰਿਯਂ ਚ ਮੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮੀਦृਸ਼ੇ ਜਨੇ ਦ੍ਵਿਜੇषੁ ਮੁਖ੍ਯੇषੁ ਤਥਾऽਤਿਥਿष੍ਵਪਿ ।। 22
ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਉਸ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ; ਮੈਨੂੰ ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਚਾਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਆਦਰਯੋਗ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਵਿਚ, ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਧਨੇषੁ ਰਤ੍ਨੇष੍ਵਥ ਗੋषੁ ਵੇਸ਼੍ਮਸੁ ਪ੍ਰਕਾਮਤੋ ਮੇ ਵਿਚਰਤ੍ਵਵਾਰਿਤਃ ।। 23
ਉਹ ਮੇਰੇ ਧਨ, ਰਤਨ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਸ੍ਤਮਨਨ੍ਤਤੇਜਸਂ ਵਿਰਾਜਮਾਨਂ ਸਹਸੋਤ੍ਥਿਤੋ ਨृਪਃ। ਅਨ੍ਯੇਨ ਰੂਪੇਣ ਸਮੀਪਮਾਗਤਂ ਤ੍ਰਿਦਣ੍ਡਕੁਣ੍ਡ੍ਯਙ੍ਕੁਸ਼ਸ਼ਿਕ੍ਯਪਾਣਿਨਮ੍ ।। 24
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਚਮਕਦੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤਿੰਨ ਡੰਡਾ, ਕਮੰਡਲ, ਅੰਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਥੈਲਾ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਸੀ।
ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾ ਸਾ ਹਿ ਸਭਾ ਸਪਾਰ੍ਥਿਵਾ ਸਵਿਪ੍ਰਰਾਜਨ੍ਯਵਿਸ਼ਾ ਸਸ਼ੂਦ੍ਰਕਾ । ਸਭਾਗਤ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਪਨ੍ਤਮਰ੍ਚਿषਾਂ ਵਿਨਿਃਸृਤਂ ਰਾਹੁਮੁਖਾਦ੍ਯਥਾ ਰਵਿਮ੍ ।। 25
ਫਿਰ ਪੂਰੀ ਸਭਾ—ਰਾਜੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜਪੁਤ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕ—ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜੋ ਰਾਹੂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ ਸੀ।
ਸ ਤੇਨ ਪੂਰ੍ਵਂ ਜਯਤਾਂ ਭਵਾਨਿਹ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਨੋਕ੍ਤੋऽਭਿਮੁਖਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ । ਜਯਂ ਜਯਾਰ੍ਹੇਣ ਸਮੇਤ੍ਯ ਵਰ੍ਧਿਤੋ ਵਿਰਾਟਰਾਜੋ ਹ੍ਯਭਿਵਾਦਯਚ੍ਚ ਤਮ੍ ।। 26
ਉਹ ਜੇਤਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਇੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਇਆ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਜਿੱਤ ਦੇ ਯੋਗ ਵਿਰਾਟ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰੇष ਪਾਰ੍ਥਿਵੋ ਵਿਰਾਟਰਾਜੋ ਮਧੁਰਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਵਚਃ। ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕੁਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਗਵਨ੍ਕਿਮਿਚ੍ਛਸਿ ਕ੍ਵ ਯਾਸ੍ਯਸੇ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣਿ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜ ।। 27
ਵਿਰਾਟ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ, ਪੂਜਨਯੋਗ ਜੀ? ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜੀ?"
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚ ਸ਼ੀਲਂ ਚ ਕੁਲਂ ਚ ਸ਼ਂਸ ਮੇ ਗੋਤ੍ਰਂ ਤਥਾ ਨਾਮ ਚ ਦੇਸ਼ਮੇਵ ਤੇ। ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਹਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਾਧਵੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ ।। 28
ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗਿਆਨ, ਚਲਣ, ਵੰਸ਼, ਗੋਤ, ਨਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੱਸੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਨੇਕ ਲੋਕ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾऽਨੁਰੂਪਂ ਪ੍ਰਚਰਾਮਿ ਤੇ ਤ੍ਵਹਂ ਨ ਚਾਵਮਨ੍ਤਾ ਨ ਤਵਾਭਿਭਾषਿਤਮ੍ । ਅਪੂਜਿਤਾ ਹ੍ਯਗ੍ਨਿਸਮਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ ਕੁਲਂ ਦਹੇਯੁਃ ਸਵਿषਾ ਇਵੋਰਗਾਃ ।। 29
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਾਂਗਾ; ਨਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਨਾ ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਣਸਨਮਾਨਿਤ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਜਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ।
ਸਰ੍ਵਾਂ ਚ ਭੂਮਿਂ ਤਵ ਦਾਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ ਸਦਣ੍ਡਕੋਸ਼ਾਂ ਵਿਸृਜਾਮਿ ਤੇ ਪੁਰਮ੍ । ਕਸ੍ਯਾਸਿ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵਿषਯਾਦਿਹਾਗਤਃ ਕਿਂ ਕਰ੍ਮ ਚਾਤ੍ਰਾਚਰਸਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ ।। 30
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਖ਼ਜਾਨਾ ਤੇ ਫੌਜ ਸਮੇਤ; ਆਪਣਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ? ਇੱਥੇ ਕੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ?
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਤਮੁਵਾਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਧਰ੍ਮਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚਾਸਕृਤ੍ । ਸਤ੍ਯਂ ਵਚਃ ਕੋ ਨ੍ਵਿਹ ਵਕ੍ਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇਦ੍ਯਥਾਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਂ ਤੁ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ।। 31
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚ ਬਚਨ, ਵਾਅਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਬੋਲ ਸਕੇ? ਪਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੇਰੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।"
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚ ਸ਼ੀਲਂ ਚ ਕੁਲਂ ਚ ਕਰ੍ਮ ਚ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮੇ ਜਨ੍ਮ ਚ ਦੇਸ਼ਮੇਵ ਚ । ਗੁਰੂਪਦੇਸ਼ਾਨ੍ਨਿਯਮਾਚ੍ਚ ਮੇ ਵ੍ਰਤਂ ਕੁਲਕ੍ਰਮਾਰ੍ਥਂ ਪਿਤृਭਿਰ੍ਨਿਯੋਜਿਤਮ੍ ।। 32
ਮੇਰਾ ਗਿਆਨ, ਚਲਣ, ਵੰਸ਼, ਕੰਮ, ਜਨਮ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਸੁਣੋ; ਮੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਲਈ ਮੇਰੇ ਪਿਤਿਆਂ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ।
ਦ੍ਵਿਜੋ ਵ੍ਰਤੇਨਾਸ੍ਮਿ ਨ ਚ ਸ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਭੋ ਸਂਮੁਣ੍ਡਿਤਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਤਸ੍ਤ੍ਰਿਦਣ੍ਡਭृਤ੍ । ਇਦਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਮਮ ਪਸ਼੍ਯ ਮਾਨੁषਂ ਸਮਾਵृਤਂ ਪਞ੍ਚਭਿਰੇਵ ਧਾਤੁਭਿਃ ।। 33
ਮੈਂ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਭੂ; ਮੈਂ ਮੂੰਡਾ ਹੋਇਆ, ਤੀਨ ਡੰਡਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ।