ਤਤੋ ਦਿਵ੍ਯਾ ਦੁਨ੍ਦੁਭਯਃ ਪ੍ਰਣੇਦੁਃ ਪਪਾਤੋਚ੍ਚੈਃ ਪੁष੍ਪਵਰ੍षਂ ਚ ਦਿਵ੍ਯਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਰ੍ਣਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਸਂਕृਤ੍ਤਗਾਤ੍ਰਂ ਮਹੁਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸ੍ਮਯਮਾਨਂ ਨृਵੀਰਮ੍
ਫਿਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਢੋਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗੇ, ਤੇ ਉਪਰੋਂ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਰਣ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਖੜਾ ਸੀ।
ਤਤਸ਼੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਕਵਚਂ ਦਿਵ੍ਯਮਙ੍ਗਾ- ਤ੍ਤਥੈਵਾਰ੍ਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਦਦੌ ਵਾਸਵਾਯ। ਤਥੋਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਦਦੌ ਕੁਣ੍ਡਲੇ ਤੇ ਕਰ੍ਣਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਰ੍ਮਣਾ ਤੇਨ ਕਰ੍ਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਦਿਵਿਆ ਕਵਚ ਕੱਟ ਕੇ, ਹਾਲੇ ਵੀ ਨਮੀ ਨਾਲ, ਵਾਸਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁੰਡਲ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਕਰਣ ਦਾ ਨਾਮ 'ਕਰਣ' ਹੋਇਆ।
ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦਿਵਮੇਵੋਤ੍ਪਪਾਤ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਣਂ ਮੁषਿਤਂ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾ ਦੀਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਗ੍ਨਦਰ੍ਪਾ ਇਵਾਸਨ੍। ਤਾਂ ਰਚਾਵਸ੍ਥਾਂ ਗਮਿਤਂ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਾਰ੍ਥਾ ਜਹृਪੁਃ ਕਾਨਨਸ੍ਥਾਃ
ਜਦ ਕਰਣ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੁਣਿਆ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਘਮੰਡ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਪਰ ਜਦ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦੀ ਹਾਲਤ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਕ੍ਵਸ੍ਤਾ ਵੀਰਾਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਸ੍ਤੇ ਬਭੂਵੁਃ ਕੁਤਸ਼੍ਚੈਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਵਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਤਤ੍। ਕਿਂ ਵਾऽਕਾਰ੍षੁਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇऽਬ੍ਦੇ ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਤਨ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵਂ ਭਗਵਾਨ੍ਵ੍ਯਾਕਰੋਤੁ
ਉਹ ਵਿਰਲੇ ਪਾਂਡਵ ਕਿੱਥੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਇਹ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਕਿਵੇਂ ਸੁਣੀ? ਦਵਾਦਸਾ ਸਾਲ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕੀ ਕਰਦੇ ਸਨ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਦੱਸਣ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਾਂ ਸੈਨ੍ਧਵਂ ਦ੍ਰਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਕਾਮ੍ਯਕਾਦਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ਤੇ। ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਾਚ੍ਛ੍ਰੁਤਵਨ੍ਤਃ ਪੁਰਾਣਂ ਕਦੇਵਰ੍षੀਣਆਂ ਚਰਿਤਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸਿੰਧ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਮਯਕ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਿਆ, ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਆਪਕ ਕਹਾਣੀਆਂ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਜਗ੍ਮੁਃ ਸਰਥਾਃ ਸਾਨੁਯਾਤ੍ਰਾਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸੂਤਪੌਰੋਗਵੈਸ੍ਤੇ। ਤਤੋ ਯਯੁਰ੍ਦ੍ਵੈਤਵਨਂ ਨृਵੀਰਾ ਨਿਸ੍ਤੀਰ੍ਯੈਵਂ ਵਨਵਾਸਂ ਸਮਗ੍ਰਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨਾਲ, ਵਾਪਸ ਆਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨ੍ਰਵੀਰ ਦਵੈਤ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਏਵਂ ਹृਤਾਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕ੍ਲੇਸ਼ਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯ ਤਤਃ ਕृष੍ਣਾਂ ਕਿਮਕੁਰ੍ਵਤ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ
ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲੈ ਲਈ ਗਈ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੇਹੱਦ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਏਵਂ ਹृਤਾਯਾਂ ਕृष੍ਣਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕ੍ਲੇਸ਼ਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਵਿਹਾਯ ਕਾਮ੍ਯਕਂ ਰਾਜਾ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਰਚ੍ਯੁਤਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਤੇ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਅਚੁਤ ਦੇ ਨਾਲ ਕਾਮਯਕ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਵੈਤਵਨਂ ਰਮ੍ਯਮਾਜਗਾਮ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ। ਸ੍ਵਾਦੁਮੂਲਫਲਂ ਰਮ੍ਯਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਬਹੁਪਾਦਪਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਮੁੜ ਸੁੰਦਰ ਦਵੈਤ ਜੰਗਲ ਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਠੇ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਅਨੇਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਸੋਹਣਾ ਸੀ।
ਅਨੁਭੁਕ੍ਤਫਲਾਹਾਰਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਮਿਤਾਸ਼ਨਾਃ। ਨ੍ਯਵਸਨ੍ਪਾਣ੍ਡਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰਕृष੍ਣਯਾ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ
ਉਥੇ, ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸਮੇਤ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ, ਠੀਕ-ਠੀਕ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵਸਨ੍ਦ੍ਵੈਤਵਨੇ ਰਾਜਾ ਕੁਨ੍ਤੀਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ। ਭੀਮਸੇਨੋऽਰ੍ਜੁਨਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਦ੍ਰੀਪੁਤ੍ਰੌ ਚ ਪਾਣ੍ਡਵੌ
ਦਵੈਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਭੀਮਸੇਨ, ਅਰਜੁਨ, ਤੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਡਵ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥੇ ਪਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯਤਵ੍ਰਤਾਃ। ਕ੍ਲੇਸ਼ਮਾਰ੍ਚ੍ਛਨ੍ਤ ਵਿਪੁਲਂ ਸੁਖੋਦਰ੍ਕਂ ਪਰਂਤਪਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਯਤਨ ਕਰਦੇ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਠ, ਵਚਨ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਆਖਰ ਸੁਖ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਤਿਵਸਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਪੁਃ ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮਾਃ। ਵਨੇ ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਸੁਖੋਦਰ੍ਕਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਸ਼ृਣੁ
ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੇ ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਦੁੱਖ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਆਖਰ ਸੁਖ ਦੇਵੇਗਾ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ—ਸੁਣ।
ਅਰਣੀਸਹਿਤਂ ਭਾਣ੍ਡਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ। ਮृਗਸ੍ ਘਰ੍षਣਸ੍ਯ ਵਿਪਾਣੇ ਸਮਸਜ੍ਜਤ
ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਹਿਰਣ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਅਰਣੀ ਸਮੇਤ ਅੱਗ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਮਾਨ ਚੱਕ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਗਿਆ।
ਤਦਾਦਾਯ ਗਤੋ ਰਾਜਂਸ੍ਤ੍ਵਰਮਾਣੋ ਮਹਾਮृਗਃ। ਆਸ਼੍ਰਮਾਨ੍ਤਰਿਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਲਵਮਾਨੋ ਮਹਾਜਵਃ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਹਿਰਣ, ਉਹ ਸਾਮਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਹ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਤੁ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਵਿਪ੍ਰਃ ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮ। ਤ੍ਵਰਿਤੋऽਭ੍ਯਾਗਮਤ੍ਤਤ੍ਰਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਪਰੀਪ੍ਸਯਾ। `ਤੇषਾਂ ਤੁ ਵਸਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਮਹਾਰਥਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣਾ ਅੱਗ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸਾਮਾਨ ਲੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।
ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁਮਾਸੀਨਂ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਹਿਤਂ ਵਨੇ। ਆਗਮ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਸਂਤਪ੍ਤਸ਼੍ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਜਦ ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਜਲਦੀ ਆ ਕੇ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਅਰਣੀਸਹਿਤਂ ਭਾਣ੍ਡਂ ਸਮਾਸਕ੍ਤਂ ਵਨਸ੍ਪਤੌ। ਮृਗਸ੍ਯ ਘਰ਼੍षਮਾਣਸ੍ਯ ਵਿषਾਣੇ ਸਮਸਜ੍ਜਤ
ਅਰਣੀ ਵਾਲਾ ਭਾਂਡਾ, ਜੋ ਰੁੱਖ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਘਸਾਈ ਕਰਦੇ ਹਿਰਣ ਦੇ ਸਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਤਮਾਦਾਯ ਗਤੋ ਰਾਜਂਸ੍ਤ੍ਵਰਮਾਣੋ ਮਹਾਮृਗਃ। ਆਸ਼੍ਰਮਾਤ੍ਤ੍ਵਰਿਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਲਵਮਾਨੋ ਮਹਾਜਵਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਹਿਰਣ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯ ਗਤ੍ਵਾ ਪਦਂ ਰਾਜਨ੍ਨਾਸਾਦ੍ਯ ਚ ਮਹਾਮृਗਮ੍। ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਨ ਲੁਪ੍ਯੇਤ ਤਦਾਨਯਤ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਵੱਡਾ ਹਿਰਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਅਗਨਿ-ਹੋਤ੍ਰਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਂ ਬੁਝ ਜਾਵੇ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਪ੍ਤੋऽਥ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ। ਧਨੁਰਾਦਾਯ ਕੌਨ੍ਤੇਯਃ ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਦ੍ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਹ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੌੜ ਪਿਆ।
ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਾ ਧਨ੍ਵਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਦ੍ਰਵਨ੍ਨਰਪੁਙ੍ਗਵਾਃ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥੇ ਯਤਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਨ੍ਵਗਮਨ੍ਮृਗਮ੍
ਸਾਰੇ ਧਨੁਸ਼-ਧਾਰੀ ਯੋਧੇ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਹਿਰਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਕਰ੍ਣਿਨਾਲੀਕਨਾਰਾਚਾਨੁਤ੍ਸृਜਨ੍ਤੋ ਮਹਾਰਥਾਃ। ਨਾਵਿਧ੍ਯਨ੍ਪਾਣ੍ਡਵਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੋ ਮृਗਮਨ੍ਤਿਕਾਤ੍
ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਚੌੜੇ, ਨੁਕੀਲੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਛੱਡੇ, ਪਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਹਿਰਣ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿੱਥ ਨਹੀਂ ਸਕੇ।
ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਯਤਮਾਨਾਨਾਂ ਨਾਦृਸ਼੍ਯਤ ਮਹਾਮृਗਃ। ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੋਮृਗਂ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਦੁਃਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮਨਸ੍ਵਿਨਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਵੱਡਾ ਹਿਰਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ। ਹਿਰਣ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਦੁਖੀ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ।
ਸ਼ੀਤਲਚ੍ਛਾਯਮਾਗਮਯ੍ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਂ ਗਹਨੇ ਵਨੇ। ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਪਰੀਤਾਙ੍ਗਾਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਸਮੁਪਾਵਿਸ਼ਨ੍
ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬੜ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠ ਗਏ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ।
ਤੇषਾਂ ਸਮੁਪਵਿष੍ਟਾਨਾਂ ਨਕੁਲੋ ਦੁਃਖਿਤਸ੍ਤਦਾ। ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਮਰ੍षਾਤ੍ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਬੈਠੇ, ਨਕੁਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਨਾਸ੍ਮਿਨ੍ਕੁਲੇ ਜਾਤੁ ਮਮਜ੍ਜ ਧਰ੍ਮੋ ਨ ਚਾਲਸ੍ਯਾਦਰ੍ਥਲੋਪੋ ਬਭੂਵ। ਅਨੁਤ੍ਤਰਾਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਭੂਪ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸ੍ਮਃ ਸਂਸ਼ਯਂ ਕਿਂਨੁ ਰਾਜਨ੍
ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਧਰਮ ਡੁੱਬਿਆ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਆਲਸੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਧਾਰਣ ਰਹੇ ਹਾਂ—ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਏ?
ਨਾਪਦਾਮਸ੍ਤਿ ਮਰ੍ਯਾਦਾ ਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਕਾਰਣਮ੍। ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੁ ਵਿਭਜਤ੍ਯਰ੍ਥਮੁਭਯੋਃ ਪੁਣ੍ਯਪਾਪਯੋਃ
ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਨਿਯਮ, ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵਜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਧਰਮ ਹੀ ਪੂਣ ਤੇ ਪਾਪ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਤਿਕਾਮ੍ਯਨਯਤ੍ਕृष੍ਣਾਂ ਸਭਾਯਾਂ ਪ੍ਰੇष੍ਯਵਤ੍ਤਦਾ। ਨ ਮਯਾ ਨਿਹਤਸ੍ਤਤ੍ਰਤੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸ੍ਮ ਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਜਦ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰ ਵਾਂਗ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ।