ਸਾऽਭਿਵਾਦ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਚ੍ਛ੍ਵਸ਼੍ਰੂਂ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਂ ਚ ਮਹਾਵ੍ਰਤਾ। ਅਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਮੇ ਭਰ੍ਤਾ ਫਲਾਹਾਰੋ ਮਹਾਵਨਮ੍
ਵੱਡੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਤੇ ਸੱਸੁਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।'
ਇਚ੍ਛੇਯਮਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਾ ਆਰ੍ਯਯਾ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰੇਣ ਹ। ਅਨੇਨ ਸਹ ਨਿਰ੍ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਮੇऽਦ੍ਯ ਵਿਰਹਃ ਕ੍ਸ਼ਮਃ
'ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।'
ਗੁਰ੍ਵਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਰ੍ਤਕृਤੇਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ਚ ਸੁਤਸ੍ਤਵ। ਨ ਨਿਵਾਰ੍ਯੋ ਨਿਵਾਰ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਦਨ੍ਯਥਾ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਨਮ੍
'ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।'
ਸਂਵਤ੍ਸਰਃ ਕਿਂਚਿਦੂਨੋ ਨ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾऽਹਮਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍। ਵਨਂ ਕੁਸੁਮਿਤਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
'ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗਈ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜੰਗਲ ਵੇਖਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਇੱਛਾ ਹੈ।'
ਯਦਾ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪਿਤ੍ਰਾ ਦਤ੍ਤਾ ਸ੍ਨਾषੁ ਮਮ। ਨਾਨਯਾऽਭ੍ਯਰ੍ਥਨਾਯੁਕ੍ਤਮੁਕ੍ਤਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਮਰਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਓ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਮੰਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੇਵਕਤ ਕੁਝ ਆਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਤਦੇषਾ ਲਭਤਾਂ ਕਾਮਂ ਯਥਾਭਿਲषਿਤਂ ਵਧੂਃ। ਅਪ੍ਰਮਾਦਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਪੁਤ੍ਰਿ ਸਤ੍ਯਵਤਃ ਪਥਿ
ਇਹ ਵਧੂ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਧੀਏ, ਤੂੰ ਸੱਚ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਚੱਲੀਂ।
ਉਭਾਭ੍ਯਾਮਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਾ ਸਾ ਜਗਾਮ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਸਹਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਹਸਨ੍ਤੀਵ ਹृਦਯੇਨ ਵਿਦੂਯਤਾ
ਦੋਵਾਂ ਵਲੋਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਹਲਕੀ ਮੁਸਕਾਨ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਅੰਦਰੋਂ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਾ ਵਨਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਰਮਣੀਯਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਮਯੂਰਗਣਜੁष੍ਟਾਨਿ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਪੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਅਨੋਖੇ ਜੰਗਲ ਵੇਖਦੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਨਦੀਃ ਪੁਣ੍ਯਵਹਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁष੍ਪਿਤਾਂਸ਼੍ਚ ਨਗੋਤ੍ਤਮਾਨ੍। ਸਤ੍ਯਵਾਨਾਹ ਪਸ਼੍ਯੇਤਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਂ ਮਧੂਰਂ ਵਚਃ
ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਵੇਖੋ!'
ਨੀਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਸਰ੍ਵਾਵਸ੍ਥਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾ। ਮृਤਮੇਵ ਹਿਂ ਮੇਨੇ ਕਾਲੇ ਮੁਨਿਵਚਃ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਹੀ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ, ਉਸਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਪਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਅਨੁਵ੍ਰਜਨ੍ਤੀ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਜਗਾਮ ਮृਦੁਗਾਮਿਨੀ। ਦ੍ਵਿਧੇਵ ਹृਦਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਂ ਚ ਕਾਲਮਵੇਕ੍ਸ਼ਤੀ
ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ, ਨਰਮ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨਿਯਤ ਵੇਲੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਥ ਭਾਰ੍ਯਾਸਹਾਯਃ ਸ ਫਲਾਨ੍ਯਾਦਾਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਕਠਿਨਂ ਪੂਰਯਾਮਾਸ ਤਤਃ ਕਾष੍ਠਾਨ੍ਯਪਾਟਯਤ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ ਲਿਆਇਆ ਤੇ ਕਠੋਰ ਲੱਕੜ ਕੱਟਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚੀਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਪਾਟਯਤਃ ਕਾष੍ਠਂ ਸ੍ਵੇਦੋ ਵੈ ਸਮਜਾਯਤ। ਵ੍ਯਾਯਾਮੇਨ ਚ ਤੇਨਾਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞੇ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵੇਦਨਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੱਕੜ ਚੀਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਪਸੀਨਾ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸੋऽਭਿਗਮ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਮੁਵਾਚ ਸ਼੍ਰਮਪੀਡਿਤਃ। ਵ੍ਯਾਯਾਮੇਨ ਮਮਾਨੇਨ ਜਾਤਾ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵੇਦਨਾ
ਉਹ ਥੱਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਇਸ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਚੈਵ ਸਾਵਿਤ੍ਰਿ ਹृਦਯਂ ਦੂਯਤੀਵ ਚ। ਅਸ੍ਵਸ੍ਥਮਿਵ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ਮਿਤਭਾषਿਣਿ
'ਸਾਵਿਤਰੀ, ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਤੇ ਦਿਲ ਜਿਵੇਂ ਟੁੱਟਦੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਘੱਟ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ।'
ਸ਼ੂਲੈਰਿਵ ਸ਼ਿਰੋ ਵਿਦ੍ਧਮਿਦਂ ਸਂਲਕ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ਯਹਮ੍। `ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੀਵ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਰੂਢਂ ਮਨੋ ਮਮ'। ਤਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛੇ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਨ ਸ੍ਤਾਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਮੇ
'ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਜਿਵੇਂ ਕੀਲਾਂ ਨਾਲ ਛੇਦਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਜਿਵੇਂ ਪਹੀਏ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਚੰਗੀ ਨਾਰੀ, ਮੈਂ ਸੁੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।'
ਸਾ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਭਰ੍ਤਾਰਮੁਪਗਮ੍ਯ ਚ। ਉਤ੍ਸਙ੍ਗੇऽਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿषਸਾਦ ਮਹੀਤਲੇ
ਫਿਰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਆਈ, ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਈ।
ਤਤਃ ਸਾ ਨਾਰਦਵਚੋ ਵਿਮृਸ਼ਨ੍ਤੀ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ। ਤਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵੇਲਾਂ ਦਿਵਸਂ ਚ ਯੁਯੋਜ ਹ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਤਪਸਵਿਨੀ ਸਮਾਂ, ਪਲ, ਵੇਲਾ ਤੇ ਦਿਨ ਗਿਣਦੀ ਰਹੀ।
ਹਨ੍ਤ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ ਕਾਲੋऽਯਮਿਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਾ ਸਤੀ'। ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦੇਵ ਚਾਪਸ਼੍ਯ੍ਪੁਰੁषਂ ਰਕ੍ਤਵਾਸਸਮ੍। ਵਦ੍ਧਮੌਲਿਂ ਵਪੁष੍ਮਨ੍ਤਮਾਦਿਤ੍ਯਸਮਤੇਜਸਮ੍
ਉਹ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਰਹੀ, 'ਹਾਏ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।' ਤੇ ਓਸੇ ਪਲ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ, ਜਟਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਪੁਰਸ਼ ਵੇਖਿਆ।
ਸ਼੍ਯਾਮਾਵਦਾਤਂ ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਂ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤਂ ਭਯਾਵਹਮ੍। ਸ੍ਥਿਤਂ ਸਤ੍ਯਵਤਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਂ ਤਮੇਵ ਚ
ਉਹ ਕਾਲਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਾਹੀ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਡਰਾਉਣਾ। ਉਹ ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਸੀ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਸਹਸੋਤ੍ਥਾਯ ਭਰ੍ਤੁਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਿਰਃ। ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰੁਵਾਚਾਰ੍ਤਾ ਹृਦਯੇਨ ਪ੍ਰਵੇਪਤੀ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਉੱਠੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਸਿਰ ਹੌਲੀ ਨਾਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲ ਪਈ।
ਦੈਵਤਂਤ੍ਵਾਭਿਜਾਨਾਮਿ ਵਪੁਰੇਤਦ੍ਧ੍ਯਮਾਨੁषਮ੍। ਕਾਮਯਾ ਬ੍ਰੂਹਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਿਂਚ ਚਿਕੀਰ੍षਸਿ
'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਦੇਵੀ-ਪੁਰਖਾ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਰੂਪ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਦੱਸੋ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਤੇ ਕੀ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹੈਂ?'
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾऽਸਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰਿ ਤਥੈਵ ਚ ਤਪੋਨ੍ਵਿਤਾ। ਅਸ੍ਤ੍ਵਾਮਭਿਭਾषਾਮਿ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੁਭੇ ਯਮਮ੍
ਸਾਵਿਤਰੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਤਪ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈਂ। ਪਰ, ਸੁਭਾਗਣੀਏ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ—ਮੈਨੂੰ ਯਮ ਸਮਝ ਲੈ।
ਅਯਂ ਤੇ ਰਸਤ੍ਯਵਾਨ੍ਭਰ੍ਤਾ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯੁਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਤ੍ਮਜਃ। ਨੇष੍ਯਾਮਿ ਤਮਹਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਧ੍ਯੇਤਨ੍ਮੇ ਚੀਕਿਰ੍षਿਤਂ
ਇਹ ਤੇਰਾ ਪਤੀ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ—ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਭਗਵਨ੍ਦੂਤਾਸ੍ਤਵਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਨ੍। ਨੇਤੁਂ ਕਿਲ ਭਵਾਨ੍ਕਸ੍ਮਾਦਾਗਤੋਸਿ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੋ
ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਦੂਤ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਖੁਦ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹੈਂ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪਿਤृਰਾਜਸ੍ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ੍ਸ੍ਵਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍। ਯਥਾਵਤ੍ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤੁਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਰ ਗੱਲ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਅਯਂ ਚ ਧਰ੍ਮਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਰੂਪਵਾਨ੍ਗੁਣਸਾਗਰਃ। ਨਾਰ੍ਹੋ ਮਤ੍ਪੁਰੁषੈਰ੍ਨੇਤੁਮਤੋਸ੍ਮਿ ਸ੍ਵਯਮਾਗਤਃ
ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਦੂਤਾਂ ਵਲੋਂ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਖੁਦ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਤਤਃ ਸਤ੍ਯਵਤਃ ਕਾਯਾਤ੍ਪਾਸ਼ਬਦ੍ਧਂ ਵਸ਼ਂਗਤਮ੍। ਅਙ੍ਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰਂ ਪੁਰੁषਂ ਨਿਸ਼੍ਚਕਰ੍ष ਯਮੋ ਬਲਾਤ੍
ਫਿਰ ਯਮ ਨੇ ਸਤ੍ਯਵਤ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ, ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਜੀਵ ਜਬਰਦਸਤੀ ਕੱਢ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਸਮੁਦ੍ਧृਤਪ੍ਰਾਣਂ ਗਤਸ਼੍ਵਾਸਂ ਹਤਪ੍ਰਭਮ੍। ਨਿਰਵਿਚੇष੍ਟਂਸ਼ਰੀਰਂ ਤਦ੍ਬਭੂਵਾਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸਨਮ੍
ਜਦ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਨਿਕਲ ਗਈ, ਸਾਹ ਰੁਕ ਗਿਆ ਤੇ ਚਹਿਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਮਿਟ ਗਈ, ਤਾਂ ਸਤ੍ਯਵਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਮਸ੍ਤੁ ਤਂ ਤਤੋ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖਃ। ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਚੈਵ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਯਮਮੇਵਾਨ੍ਵਗਚ੍ਛਤ
ਯਮ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਚਲ ਪਿਆ। ਸਾਵਿਤਰੀ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਗਈ।