ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਧ੍ਯਾਨਯੋਗਪਰਾਯਣਾ। ਮਨਸਾ ਤਾ ਗਿਰਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗृਹ੍ਣਾਤ੍ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਸਾਵਿਤਰੀ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ 'ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਚਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਏ।
ਤਂ ਕਾਲਂ ਤਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਚ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੀ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਾ। ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਨਾਰਦਵਚਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੀ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ
ਉਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਈ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਾਵੂਚਤੁਸ੍ਤਾਂ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਾਮ੍। ਏਕਾਨ੍ਤਮਾਸ੍ਥਿਤਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਭਰਤਸਤ੍ਤਮ
ਫਿਰ, ਭਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਦੀ ਸੱਸ ਤੇ ਸੱਸੁਰ, ਜੋ ਇਕੱਲੀ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵ੍ਰਤਂ ਯਥੋਪਦਿष੍ਟਂ ਤੁ ਤਥਾ ਤਤ੍ਪਾਰਿਤਂ ਤ੍ਵਯਾ। ਆਹਾਰਕਾਲਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਯਦਨਨ੍ਤਰਮ੍
'ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਖਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਕਰ ਲੈ,' ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਅਸ੍ਤਂ ਗਤੇ ਮਯਾऽऽਦਿਤ੍ਯੇ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕृਤਕਾਮਯਾ। ਏष ਮੇ ਹृਦਿ ਸਂਕਲ੍ਪਃ ਸਮਯਸ਼੍ਚ ਕृਤੋ ਮਯਾ
'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਨਿਸਚਾ ਤੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਖਾਵਾਂਗੀ,' ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਇਹ ਮੇਰੀ ਪੱਕੀ ਨੀਤ ਹੈ।'
ਏਵਂ ਸਂਭਾषਮਾਣਾਯਾਃ ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾ ਭੋਜਨਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਸ੍ਕਨ੍ਧੇ ਪਰਸ਼ੁਮਾਦਾਯ ਸਤ੍ਯਵਾਨ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਸਾਵਿਤਰੀ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੁਹਾੜਾ ਮੋਢੇ ਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਤ੍ਵਾਹ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਨੈਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਗਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਸਹ ਤ੍ਵਯਾ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਨ ਹਿਤ੍ਵਾਂ ਹਾਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ
ਪਰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ ਨਾ ਜਾਓ; ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜੁਦਾਈ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।'
ਵਨਂ ਨ ਗਤਪੂਰ੍ਵਂ ਤੇ ਦੁਃਖ ਪਨ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਭਾਮਿਨਿ। ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਕ੍ਸ਼ਾਮਾ ਚ ਕਥਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਗਮਿष੍ਯਸਿ
'ਤੂੰ ਕਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਗਈ, ਪਿਆਰੀ, ਤੇ ਰਾਹ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ; ਵਰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਪੈਦਲ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵੇਂਗੀ?'
ਉਪਵਾਸਾਨ੍ਨ ਮੇ ਗ੍ਲਾਨਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਾਪਿ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ। ਗਮਨੇ ਚ ਕृਤੋਤ੍ਸਾਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿषੇਦ੍ਧੁਂ ਨ ਮਾऽਰ੍ਹਸਿ
'ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਥਕਾਵਟ ਹੈ; ਮੈਂ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕੋ ਨਾ।'
ਯਦਿ ਤੇ ਗਮਨੋਤ੍ਸਾਹਃ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਪ੍ਰਯਮ੍। ਮਮ ਤ੍ਵਾਮਨ੍ਤ੍ਰਯ ਗੁਰੂਨ੍ਨ ਮਾਂ ਦੋषਃ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਦਯਮ੍
'ਜੇਕਰ ਤੇਰੀ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਾਂਗਾ; ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਵੱਡਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਲੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਲੱਗੇ।'
ਸਾऽਭਿਵਾਦ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਚ੍ਛ੍ਵਸ਼੍ਰੂਂ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਂ ਚ ਮਹਾਵ੍ਰਤਾ। ਅਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਮੇ ਭਰ੍ਤਾ ਫਲਾਹਾਰੋ ਮਹਾਵਨਮ੍
ਵੱਡੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੱਸ ਤੇ ਸੱਸੁਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਜੋ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।'
ਇਚ੍ਛੇਯਮਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਾ ਆਰ੍ਯਯਾ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰੇਣ ਹ। ਅਨੇਨ ਸਹ ਨਿਰ੍ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਮੇऽਦ੍ਯ ਵਿਰਹਃ ਕ੍ਸ਼ਮਃ
'ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।'
ਗੁਰ੍ਵਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਰ੍ਤਕृਤੇਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ਚ ਸੁਤਸ੍ਤਵ। ਨ ਨਿਵਾਰ੍ਯੋ ਨਿਵਾਰ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਦਨ੍ਯਥਾ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਵਨਮ੍
'ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਵੱਡਿਆਂ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।'
ਸਂਵਤ੍ਸਰਃ ਕਿਂਚਿਦੂਨੋ ਨ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾऽਹਮਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍। ਵਨਂ ਕੁਸੁਮਿਤਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
'ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਗਈ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਜੰਗਲ ਵੇਖਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਇੱਛਾ ਹੈ।'
ਯਦਾ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪਿਤ੍ਰਾ ਦਤ੍ਤਾ ਸ੍ਨਾषੁ ਮਮ। ਨਾਨਯਾऽਭ੍ਯਰ੍ਥਨਾਯੁਕ੍ਤਮੁਕ੍ਤਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਮਰਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪਿਓ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਮੰਗਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੇਵਕਤ ਕੁਝ ਆਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਤਦੇषਾ ਲਭਤਾਂ ਕਾਮਂ ਯਥਾਭਿਲषਿਤਂ ਵਧੂਃ। ਅਪ੍ਰਮਾਦਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਪੁਤ੍ਰਿ ਸਤ੍ਯਵਤਃ ਪਥਿ
ਇਹ ਵਧੂ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਧੀਏ, ਤੂੰ ਸੱਚ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਚੱਲੀਂ।
ਉਭਾਭ੍ਯਾਮਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਾ ਸਾ ਜਗਾਮ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਸਹਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਹਸਨ੍ਤੀਵ ਹृਦਯੇਨ ਵਿਦੂਯਤਾ
ਦੋਵਾਂ ਵਲੋਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਹਲਕੀ ਮੁਸਕਾਨ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਅੰਦਰੋਂ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਾ ਵਨਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਰਮਣੀਯਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਮਯੂਰਗਣਜੁष੍ਟਾਨਿ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਪੁਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਅਨੋਖੇ ਜੰਗਲ ਵੇਖਦੀ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਨਦੀਃ ਪੁਣ੍ਯਵਹਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁष੍ਪਿਤਾਂਸ਼੍ਚ ਨਗੋਤ੍ਤਮਾਨ੍। ਸਤ੍ਯਵਾਨਾਹ ਪਸ਼੍ਯੇਤਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਂ ਮਧੂਰਂ ਵਚਃ
ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਵੇਖੋ!'
ਨੀਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਸਰ੍ਵਾਵਸ੍ਥਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾ। ਮृਤਮੇਵ ਹਿਂ ਮੇਨੇ ਕਾਲੇ ਮੁਨਿਵਚਃ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਹੀ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ, ਉਸਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਪਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਅਨੁਵ੍ਰਜਨ੍ਤੀ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਜਗਾਮ ਮृਦੁਗਾਮਿਨੀ। ਦ੍ਵਿਧੇਵ ਹृਦਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਂ ਚ ਕਾਲਮਵੇਕ੍ਸ਼ਤੀ
ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ, ਨਰਮ ਚਾਲ ਵਾਲੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨਿਯਤ ਵੇਲੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਅਥ ਭਾਰ੍ਯਾਸਹਾਯਃ ਸ ਫਲਾਨ੍ਯਾਦਾਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਕਠਿਨਂ ਪੂਰਯਾਮਾਸ ਤਤਃ ਕਾष੍ਠਾਨ੍ਯਪਾਟਯਤ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਕੇ ਲਿਆਇਆ ਤੇ ਕਠੋਰ ਲੱਕੜ ਕੱਟਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚੀਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਪਾਟਯਤਃ ਕਾष੍ਠਂ ਸ੍ਵੇਦੋ ਵੈ ਸਮਜਾਯਤ। ਵ੍ਯਾਯਾਮੇਨ ਚ ਤੇਨਾਸ੍ਯ ਜਜ੍ਞੇ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵੇਦਨਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਲੱਕੜ ਚੀਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਪਸੀਨਾ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸੋऽਭਿਗਮ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਮੁਵਾਚ ਸ਼੍ਰਮਪੀਡਿਤਃ। ਵ੍ਯਾਯਾਮੇਨ ਮਮਾਨੇਨ ਜਾਤਾ ਸ਼ਿਰਸਿ ਵੇਦਨਾ
ਉਹ ਥੱਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਇਸ ਮਿਹਨਤ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਚੈਵ ਸਾਵਿਤ੍ਰਿ ਹृਦਯਂ ਦੂਯਤੀਵ ਚ। ਅਸ੍ਵਸ੍ਥਮਿਵ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਲਕ੍ਸ਼ਯੇ ਮਿਤਭਾषਿਣਿ
'ਸਾਵਿਤਰੀ, ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਤੇ ਦਿਲ ਜਿਵੇਂ ਟੁੱਟਦੇ ਹੋਏ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਘੱਟ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ।'
ਸ਼ੂਲੈਰਿਵ ਸ਼ਿਰੋ ਵਿਦ੍ਧਮਿਦਂ ਸਂਲਕ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ਯਹਮ੍। `ਭ੍ਰਮਨ੍ਤੀਵ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਰੂਢਂ ਮਨੋ ਮਮ'। ਤਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛੇ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਨ ਸ੍ਤਾਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤਿ ਮੇ
'ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਜਿਵੇਂ ਕੀਲਾਂ ਨਾਲ ਛੇਦਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ ਹਨ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਜਿਵੇਂ ਪਹੀਏ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਚੰਗੀ ਨਾਰੀ, ਮੈਂ ਸੁੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।'
ਸਾ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਭਰ੍ਤਾਰਮੁਪਗਮ੍ਯ ਚ। ਉਤ੍ਸਙ੍ਗੇऽਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿषਸਾਦ ਮਹੀਤਲੇ
ਫਿਰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਆਈ, ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਈ।
ਤਤਃ ਸਾ ਨਾਰਦਵਚੋ ਵਿਮृਸ਼ਨ੍ਤੀ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ। ਤਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵੇਲਾਂ ਦਿਵਸਂ ਚ ਯੁਯੋਜ ਹ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਤਪਸਵਿਨੀ ਸਮਾਂ, ਪਲ, ਵੇਲਾ ਤੇ ਦਿਨ ਗਿਣਦੀ ਰਹੀ।
ਹਨ੍ਤ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ ਕਾਲੋऽਯਮਿਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਾ ਸਤੀ'। ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦੇਵ ਚਾਪਸ਼੍ਯ੍ਪੁਰੁषਂ ਰਕ੍ਤਵਾਸਸਮ੍। ਵਦ੍ਧਮੌਲਿਂ ਵਪੁष੍ਮਨ੍ਤਮਾਦਿਤ੍ਯਸਮਤੇਜਸਮ੍
ਉਹ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਰਹੀ, 'ਹਾਏ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।' ਤੇ ਓਸੇ ਪਲ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ, ਜਟਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਪੁਰਸ਼ ਵੇਖਿਆ।
ਸ਼੍ਯਾਮਾਵਦਾਤਂ ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਂ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤਂ ਭਯਾਵਹਮ੍। ਸ੍ਥਿਤਂ ਸਤ੍ਯਵਤਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਂ ਤਮੇਵ ਚ
ਉਹ ਕਾਲਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਾਹੀ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਡਰਾਉਣਾ। ਉਹ ਸਤ੍ਯਵਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਸੀ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।