ਯਦਿਤਾਵਦਨੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ੇਤੇ ਕਾਮਸੁਖਾਤ੍ਮਕਃ। ਨੇਤਵ੍ਯੋ ਵਾਲਿਮਾਰ੍ਗੇਣ ਸਰ੍ਵਭੂਤਗਤਿਂ ਤ੍ਵਯਾ
ਜੇ ਉਹ ਅਜੇ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਲੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਸਮੇਤ।
ਅਥਾਪਿ ਘਟਤੇऽਸ੍ਮਾਕਮਰ੍ਤੇ ਵਾਨਰਪੁਙ੍ਗਵਃ। ਤਮਾਦਾਯੈਵ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਤ੍ਵਰਾਵਾਨ੍ਭਵ ਮਾਚਿਰਮ੍
ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲੈ ਆ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਗੁਰੁਵਾਕ੍ਯਹਿਤੇ ਰਤਃ। ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਰੁਚਿਰਂ ਗृਹ੍ਯ ਸਮਾਰ੍ਗਣਗੁਣਂ ਧਨੁਃ
ਭਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਦ੍ਵਾਰਮਾਸਾਦ੍ਯਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਨਿਵਾਰਿਤਃ। ਸਕ੍ਰੋਧ ਇਤਿਤਂ ਮਤ੍ਵਾਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਯਯੌ ਹਰਿਃ
ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਗਿਆ; ਬਾਂਦਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਮਿਲਣ ਆਇਆ।
ਤਂ ਸਦਾਰੋਵਿਨੀਤਾਤ੍ਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਲਵਗਾਧਿਪਃ। ਪੂਜਯਾ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰੀਯਮਾਣਸ੍ਤਦਰ੍ਹਯਾ
ਸੁਗਰੀਵ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਉਚਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਿਲਿਆ।
ਤਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਮਵਚਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਕੁਤੋਭਯਃ। ਸ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇषੇਣ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹ੍ਵਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਭृਤ੍ਯਦਾਰੋ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਨਰਾਧਿਪਃ। ਇਦਮਾਹ ਵਚਃ ਪ੍ਰੀਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਨਰਕੁਞ੍ਜਰਮ੍
ਸੁਗਰੀਵ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਮਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਦੁਰ੍ਮੇਧਾ ਨਾਕृਤਜ੍ਞੋ ਨ ਨਿਰ੍ਘृਣਃ। ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਯਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੋ ਮੇ ਸੀਤਾਪਰ੍ਯੇषਣੇ ਕृਤਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਂ ਨਾ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਹਾਂ, ਨਾ ਅਪ੍ਰਤੀਕਾਰੀ, ਨਾ ਕਠੋਰ-ਦਿਲ; ਸੁਣ ਕਿ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿੰਨੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਦਿਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇਵਿਨੀਤਾ ਹਰਯੋ ਮਯਾ। ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਕृਤਃ ਕਾਲੋ ਮਾਸੇऽਭ੍ਯਾਗਮਨੇ ਪੁਨਃ
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਨਮ੍ਰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਯੈਰਿਯਂ ਸਵਨਾ ਸਾਦ੍ਰਿਃ ਸਪੁਰਾ ਸਾਗਰਾਮ੍ਬਰਾ। ਵਿਚੇਤਵ੍ਯਾ ਮਹੀ ਵੀਰ ਸਗ੍ਰਾਮਨਗਰਾਕਰਾ
ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਸ਼ਹਿਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ, ਪਿੰਡ, ਨਗਰ ਤੇ ਖਾਣੀਆਂ—ਸਭ ਖੋਜੀ ਜਾਣਗੇ, ਹੇ ਵੀਰ।
ਸ ਮਾਸਃ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰੇਣ ਪੂਰ੍ਣੋ ਭਵਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ। ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੋष੍ਯਸਿ ਰਾਮੇਣ ਸਹਿਤਃ ਸੁਮਹਤ੍ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਹ ਮਹੀਨਾ ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਤ੍ਤੇਨ ਕਵਾਨਰੇਨਦ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ। ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਰੋषਮਦੀਨਾਤ੍ਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪੂਜਯਤ੍
ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਬਾਂਦਰ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇ ਮਨ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸਰਾਮਂ ਸਹਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਮਾਲ੍ਯਵਤ੍ਪੁष੍ਠਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਭਿਗਮ੍ਯੋਦਯਂ ਤਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਸਰਮਾ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਮਾਲ੍ਯਵਤ ਪਹਾੜ ਦੀ ਹਰੀ-ਭਰੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦਿੱਤੀ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂਵਾਨਰੇਨਦ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਸਮਾਜਨ੍ਮੁਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਦਿਸ਼ਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਵਿਚਿਤ੍ਯਾਥ ਨ ਤੁ ਯੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਗਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਜੋ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗਏ ਉਹ ਨਹੀਂ ਆਏ।
ਆਚਖ੍ਯੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਾਯ ਮਹੀਂ ਸਾਗਰਮੇਖਲਾਮ੍। ਵਿਚਿਤਾਂ ਨ ਤੁ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਰਾਵਣਸ੍ ਵਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਸੀਤਾ ਮਿਲੀ, ਨਾ ਹੀ ਰਾਵਣ।
ਗਤਾਸ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਯੇ ਵੈ ਵਾਨਰਪੁਙ੍ਗਵਾਃ। ਆਸ਼ਾਵਾਂਸ੍ਤੇषੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਰ੍ਤੋऽਭ੍ਯਧਾਰਯਤ੍
ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵਣੀ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗਏ ਸਨ, ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਆਸ ਰੱਖੀ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਜੀਵਨ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਸੀ।
ਦ੍ਵਿਮਾਸੋਪਰਮੇ ਕਾਲੇ ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਪ੍ਲਵਗਾਸ੍ਤਤਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਭਿਗਮ੍ਯੇਦਂ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਵਾਨਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ।
ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂਵਾਲਿਨਾ ਯਤ੍ਤਤ੍ਸ੍ਫੀਤਂ ਮਧੁਵਨਂ ਮਹਤ੍। ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਪ੍ਲਵਗਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਦ੍ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ
ਮਧੁਵਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵਣੀ, ਹੁਣ ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਭੋਗਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰੋऽਙ੍ਗਦਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਪ੍ਲਵਗਰ੍षਭਾਃ। ਵਿਚੇਤੁਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਨਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ, ਰਾਜਾ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖੋਜ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਸੀ—
ਤੇषਾਮਪਨਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੇਨੇ ਸਕृਤਕृਤ੍ਯਤਾਮ੍। ਕृਤਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਹਿ ਭृਤ੍ਯਾਨਾਮੇਤਦ੍ਭਵਤਿ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਸਫਲ ਹੋਏ ਸੇਵਕਾਂ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਇੱਧਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਤਦ੍ਰਾਮਾਯ ਮੇਧਾਵੀ ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਪ੍ਲਵਗਰ੍षਭਃ। ਰਾਮਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨੁਮਾਨੇਨ ਮੇਨੇ ਦृष੍ਟਾਂ ਤੁ ਮੈਥਿਲੀਮ੍
ਉਹ ਸਮਝਦਾਰ ਵਾਨਰ-ਸਰਵਣੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਅੰਦੇਸ਼ਾ ਲਗਾ ਕੇ ਮੰਨ ਲਿਆ ਕਿ ਮੈਥਿਲੀ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।
ਹਨੁਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਾਃ। ਅਭਿਜਗ੍ਮੁਰ੍ਹਰੀਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤਂ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਨਰ, ਆਰਾਮ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਆਏ।
ਗਤਿਂ ਚ ਮੁਖਵਰ੍ਣਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਰਾਮੋ ਹਨੂਮਤਃ। ਅਗਮਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਭੂਯੋ ਦृष੍ਟਾ ਸੀਤੇਤਿ ਭਾਰਤ
ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਚਾਲ ਅਤੇ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ, ਭਾਰਤ, ਫਿਰ ਯਕੀਨ ਕਰ ਗਿਆ ਕਿ ਸੀਤਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।
ਹਨੂਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਵਾਨਰਾਃ ਪੂਰ੍ਣਮਾਨਸਾਃ। ਪ੍ਰਣੇਮੁਰ੍ਵਿਧਿਵਦ੍ਰਾਮਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਤਥਾ
ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਨਰ, ਮਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ, ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ।
ਤਾਨੁਵਾਚਾਨਤਾਨ੍ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਸਸ਼ਰਂ ਧਨੁਃ। ਅਪਿ ਮਾਂ ਜੀਵਯਿष੍ਯਧ੍ਵਮਪਿ ਵਃ ਕृਤਕृਤ੍ਯਤਾ
ਰਾਮ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਫੜ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਪੁੱਛਿਆ: 'ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜੀਉਣ ਦੇਵੋਗੇ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ?'
ਅਪਿ ਰਾਜ੍ਯਮਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਕਾਰਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪੁਨਃ। ਨਿਹਤ੍ਯਸਮਰੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨਾਹृਤ੍ਯਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍
‘ਕੀ ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਕੇ, ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰ ਸਕਾਂਗਾ?’
ਅਮੋਕ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾਵੈਦੇਹੀਮਹਤ੍ਵਾ ਚ ਰਣੇ ਰਿਪੂਨ੍। ਹृਤਦਾਰੋऽਵਧੂਤਸ਼੍ਚਨਾਹਂ ਜੀਵਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ
‘ਜੇ ਮੈਂ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਨਾ ਕਰਵਾਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹਰਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਕੇ ਅਤੇ ਬੇਇਜ਼ਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?’
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਚਨਂ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਨਿਲਾਤ੍ਮਜਃ। ਪ੍ਰਿਯਮਾਖ੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਰਾਮ ਦृष੍ਟਾ ਸਾ ਜਾਨਕੀ ਮਯਾ
ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਰਾਮ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ—ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।'
ਵਿਚਿਤ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਸਪਰ੍ਵਤਵਨਾਕਰਾਮ੍। ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਕਾਲੇ ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਸ੍ਮ ਦृष੍ਟਵਨ੍ਤੋ ਮਹਾਗੁਹਾਂ
‘ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਖੋਜ ਕੇ, ਅਸੀਂ, ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਣ ਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗੁਫਾ ਲੱਭੀ।’
ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਾਮੋ ਵਯਂ ਤਾਂ ਤੁ ਬਹੁਯੋਜਨਮਾਯਤਾਮ੍। ਅਨ੍ਧਕਾਰਾਂ ਸੁਵਿਪਿਨਾਂ ਗਹਨਾਂ ਕੀਟਸੇਵਿਤਾਮ੍
‘ਅਸੀਂ ਉਹ ਗੁਫਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ, ਹਨੇਰੀ, ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅੰਦਰ ਵੜ ਗਏ।’