ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਭਿਃ ਪਰਿਵृਤਾਵੈਦੇਹੀ ਸ਼ੋਕਕਸ਼ਿਂਤਾ। ਸੇਵ੍ਯਮਾਨਾ ਤ੍ਰਿਜਟਯਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਨ੍ਯਵਸਤ੍ਤਦਾ
ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਵੈਦੇਹੀ, ਦੁਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪਈ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੀ।
ਰਾਘਵਃ ਸਹਸੌਮਿਤ੍ਰਿਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣਾਭਿਪਾਲਿਤਃ। ਵਸਨਮਾਲ੍ਯਵਤਃ ਪृष੍ਠੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਮਲਂ ਨਭਃ
ਰਾਘਵ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ, ਮਾਲਯਵਤ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ, ਨਿਰਮਲ ਆਕਾਸ਼ ਵੇਖਿਆ।
ਸਦृष੍ਟ੍ਵਾਵਿਮਲੇ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਸ਼ਸਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਗ੍ਰਹਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਤਾਰਾਭਿਰਨੁਯਾਨ੍ਤਮਮਿਤ੍ਰਹਾ
ਸਾਫ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚੰਨ ਚਮਕਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਗ੍ਰਹਾਂ, ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਪਰ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ।
ਕੁਮੁਦੋਤ੍ਪਲਪਦ੍ਮਾਨਾਂ ਗਨ੍ਧਮਾਦਾਯ ਵਾਯੁਨਾ। ਮਹੀਧਰਸ੍ਥਃ ਸ਼ੀਤੇਨ ਸਹਸਾਪ੍ਰਤਿਬੋਧਿਤਃ
ਹਵਾ, ਕੁਮੁਦ, ਉਤਪਲ ਤੇ ਪਦਮਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲੈ ਕੇ, ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਖੜੇ, ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਜਗਾਇਆ।
ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਵੀਰਮਭ੍ਯਭਾषਤ ਦੁਰ੍ਮਨਾਃ। ਸੀਤਾਂ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ ਯਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਰੁਦ੍ਧਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਸਵੇਰੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਉਦਾਸੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਬੰਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਗਚ੍ਛ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਜਾਨੀਹਿ ਕਿष੍ਕਿਂਦਾਯਾਂ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਂ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਧਰ੍ਮੇषੁ ਕृਤਘ੍ਨਂ ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਪਣ੍ਡਿਤਮ੍
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੂੰ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਜਾ ਕੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਲੱਭ; ਉਹ ਜੋ ਲੋਕੀ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚ ਲਾਪਰਵਾਹ, ਅਪ੍ਰਤੀਕਾਰੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਫਾਇਦੇ ਲਈ ਚਤੁਰ ਹੈ।
ਯੋਸੌ ਕੁਲਾਧਮੋ ਮੂਢੋ ਮਯਾ ਰਾਜ੍ਯੇऽਭਿषੇਚਿਤਃ। ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਗੋਪੁਚ੍ਛਾ ਯਮृਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਭਜਨ੍ਤਿ ਵੈ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਿਕੰਮਾ ਤੇ ਮੂਰਖ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਰਾਜ ਵਿਚ ਬੈਠਾਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰ ਤੇ ਰੀਛ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਦਰ੍ਥਂ ਨਿਹਤੋ ਬਾਲੀ ਮਯਾ ਰਘੁਕੁਲੋਦ੍ਵਹ। ਤ੍ਵਯਾ ਸਹਮਹਾਬਾਹੋ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧੋਪਵਨੇ ਤਦਾ
ਜਿਸ ਦੀ ਖਾਤਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਬਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ—
ਕृਤਘ੍ਨਂ ਤਮਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਵਾਨਰਾਪਸ਼ਦਂ ਭੁਵਿ। ਯੋ ਮਾਮੇਵਂਗਤੋ ਮੂਢੋ ਨ ਜਾਨੀਤੇऽਦ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰਤੀਕਾਰੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮੂਰਖ ਹੋ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ।
ਅਸੌ ਮਨ੍ਯੇ ਨ ਜਾਨੀਤੇ ਸਮਯਪ੍ਰਤਿਪਾਲਨਮ੍। ਕृਤੋਪਕਾਰਂ ਮਾਂ ਨੂਨਮਵਮਤ੍ਯਾਲ੍ਪਯਾ ਧਿਯਾ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਵਾਅਦੇ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਉਹ ਛੋਟੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਭਲਾ ਕੀਤਾ, ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਦਿਤਾਵਦਨੁਦ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ੇਤੇ ਕਾਮਸੁਖਾਤ੍ਮਕਃ। ਨੇਤਵ੍ਯੋ ਵਾਲਿਮਾਰ੍ਗੇਣ ਸਰ੍ਵਭੂਤਗਤਿਂ ਤ੍ਵਯਾ
ਜੇ ਉਹ ਅਜੇ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਲੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਸਮੇਤ।
ਅਥਾਪਿ ਘਟਤੇऽਸ੍ਮਾਕਮਰ੍ਤੇ ਵਾਨਰਪੁਙ੍ਗਵਃ। ਤਮਾਦਾਯੈਵ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਤ੍ਵਰਾਵਾਨ੍ਭਵ ਮਾਚਿਰਮ੍
ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲੈ ਆ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਗੁਰੁਵਾਕ੍ਯਹਿਤੇ ਰਤਃ। ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਰੁਚਿਰਂ ਗृਹ੍ਯ ਸਮਾਰ੍ਗਣਗੁਣਂ ਧਨੁਃ
ਭਰਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਦ੍ਵਾਰਮਾਸਾਦ੍ਯਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ਾਨਿਵਾਰਿਤਃ। ਸਕ੍ਰੋਧ ਇਤਿਤਂ ਮਤ੍ਵਾਰਾਜਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਯਯੌ ਹਰਿਃ
ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਗਿਆ; ਬਾਂਦਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਮਿਲਣ ਆਇਆ।
ਤਂ ਸਦਾਰੋਵਿਨੀਤਾਤ੍ਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਲਵਗਾਧਿਪਃ। ਪੂਜਯਾ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰੀਯਮਾਣਸ੍ਤਦਰ੍ਹਯਾ
ਸੁਗਰੀਵ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਉਚਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਿਲਿਆ।
ਤਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਮਵਚਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਕੁਤੋਭਯਃ। ਸ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇषੇਣ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹ੍ਵਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਭृਤ੍ਯਦਾਰੋ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਨਰਾਧਿਪਃ। ਇਦਮਾਹ ਵਚਃ ਪ੍ਰੀਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਨਰਕੁਞ੍ਜਰਮ੍
ਸੁਗਰੀਵ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਤੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਮਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਦੁਰ੍ਮੇਧਾ ਨਾਕृਤਜ੍ਞੋ ਨ ਨਿਰ੍ਘृਣਃ। ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਯਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੋ ਮੇ ਸੀਤਾਪਰ੍ਯੇषਣੇ ਕृਤਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਂ ਨਾ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਹਾਂ, ਨਾ ਅਪ੍ਰਤੀਕਾਰੀ, ਨਾ ਕਠੋਰ-ਦਿਲ; ਸੁਣ ਕਿ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਮੈਂ ਕਿੰਨੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਦਿਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇਵਿਨੀਤਾ ਹਰਯੋ ਮਯਾ। ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਕृਤਃ ਕਾਲੋ ਮਾਸੇऽਭ੍ਯਾਗਮਨੇ ਪੁਨਃ
ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਨਮ੍ਰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਤੇ ਸਭ ਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਯੈਰਿਯਂ ਸਵਨਾ ਸਾਦ੍ਰਿਃ ਸਪੁਰਾ ਸਾਗਰਾਮ੍ਬਰਾ। ਵਿਚੇਤਵ੍ਯਾ ਮਹੀ ਵੀਰ ਸਗ੍ਰਾਮਨਗਰਾਕਰਾ
ਉਹਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਧਰਤੀ, ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ, ਸ਼ਹਿਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ, ਪਿੰਡ, ਨਗਰ ਤੇ ਖਾਣੀਆਂ—ਸਭ ਖੋਜੀ ਜਾਣਗੇ, ਹੇ ਵੀਰ।
ਸ ਮਾਸਃ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰੇਣ ਪੂਰ੍ਣੋ ਭਵਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ। ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੋष੍ਯਸਿ ਰਾਮੇਣ ਸਹਿਤਃ ਸੁਮਹਤ੍ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਹ ਮਹੀਨਾ ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਤ੍ਤੇਨ ਕਵਾਨਰੇਨਦ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ। ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਰੋषਮਦੀਨਾਤ੍ਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪੂਜਯਤ੍
ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਬਾਂਦਰ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇ ਮਨ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸਰਾਮਂ ਸਹਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਮਾਲ੍ਯਵਤ੍ਪੁष੍ਠਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਭਿਗਮ੍ਯੋਦਯਂ ਤਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਸਰਮਾ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਮਾਲ੍ਯਵਤ ਪਹਾੜ ਦੀ ਹਰੀ-ਭਰੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੰਮ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦਿੱਤੀ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂਵਾਨਰੇਨਦ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਸਮਾਜਨ੍ਮੁਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਦਿਸ਼ਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਵਿਚਿਤ੍ਯਾਥ ਨ ਤੁ ਯੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਗਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਜੋ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗਏ ਉਹ ਨਹੀਂ ਆਏ।
ਆਚਖ੍ਯੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਾਯ ਮਹੀਂ ਸਾਗਰਮੇਖਲਾਮ੍। ਵਿਚਿਤਾਂ ਨ ਤੁ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਰਾਵਣਸ੍ ਵਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਨਾ ਤਾਂ ਸੀਤਾ ਮਿਲੀ, ਨਾ ਹੀ ਰਾਵਣ।
ਗਤਾਸ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਯੇ ਵੈ ਵਾਨਰਪੁਙ੍ਗਵਾਃ। ਆਸ਼ਾਵਾਂਸ੍ਤੇषੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਰ੍ਤੋऽਭ੍ਯਧਾਰਯਤ੍
ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵਣੀ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗਏ ਸਨ, ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਆਸ ਰੱਖੀ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਜੀਵਨ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਸੀ।
ਦ੍ਵਿਮਾਸੋਪਰਮੇ ਕਾਲੇ ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਪ੍ਲਵਗਾਸ੍ਤਤਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਭਿਗਮ੍ਯੇਦਂ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਵਾਨਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ।
ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂਵਾਲਿਨਾ ਯਤ੍ਤਤ੍ਸ੍ਫੀਤਂ ਮਧੁਵਨਂ ਮਹਤ੍। ਤ੍ਵਯਾ ਚ ਪ੍ਲਵਗਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਦ੍ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ
ਮਧੁਵਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵਣੀ, ਹੁਣ ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਲੋਂ ਭੋਗਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰੋऽਙ੍ਗਦਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਪ੍ਲਵਗਰ੍षਭਾਃ। ਵਿਚੇਤੁਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਨਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ, ਰਾਜਾ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖੋਜ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਸੀ—
ਤੇषਾਮਪਨਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੇਨੇ ਸਕृਤਕृਤ੍ਯਤਾਮ੍। ਕृਤਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਹਿ ਭृਤ੍ਯਾਨਾਮੇਤਦ੍ਭਵਤਿ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਸਫਲ ਹੋਏ ਸੇਵਕਾਂ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਇੱਧਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।