ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂ ਚ ਕੈਕੇਯੀਂ ਚ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ। ਅਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਯਾਨੈਃ ਸ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸਹਿਤੋ ਯਯੌ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਤੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਰਥਾਂ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਭੇਜ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪ ਵੀ ਚਲ ਪਿਆ।
ਵਸਿष੍ਠਵਾਮਦੇਵਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਪ੍ਰੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਪੌਰਜਾਨਪਦੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਰਾਮਾਨਯਨਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ ਤੇ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ,
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਸ੍ਥਂ ਸ ਰਾਮਂ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍। ਤਾਪਸਾਨਾਮਲਂਕਾਰਂ ਧਾਰਯਨ੍ਤਂ ਧਨੁਰ੍ਧਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਤੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠੇ ਸਨ।
ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਰਘੂਤ੍ਤਮਮ੍। ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਮਰਣਂ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੋऽਨਾਥਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕੋਸਲਾਨ੍
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਕੋਸ਼ਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨਾਥ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ।
ਨਾਥ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯਮਿਤਿ ਚੋਕ੍ਤਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲੋ।"
ਸ ਤਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਪਰਮਦੁਃਖਿਤਃ। ਚਕਾਰ ਦੇਵਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਪਿਤੁਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤੁਲ ਪਿਤਾ ਲਈ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸ ਤਦਾਰਾਮੋ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਭ੍ਰਾਤृਵਤ੍ਸਲਮ੍। ਪਾਦੁਕੇ ਮੇ ਭਵਿष੍ਯੇਤੇ ਰਾਜ੍ਯਗੋਪ੍ਤ੍ਰ੍ਯੌ ਪਰਂਤਪ। ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਭਰਤਃ ਪ੍ਰਣਤਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਾਦੂਕਾ ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਨ।" ਭਰਤ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ।"
ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਃ ਸ ਰਾਮੇਣ ਪਿਤੁਰ੍ਵਚਨਕਾਰਿਣਾ। ਨਨ੍ਦਿਗ੍ਰਾਮੇऽਕਰੋਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪਾਦੁਕੇ
ਰਾਮ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਭਰਤ ਨੇ ਨੰਦਿਗ੍ਰਾਮ ਵਿਚ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਾਦੂਕਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ।
ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਪੁਨਰਾਸ਼ਙ੍ਕ੍ਯ ਪੌਰਜਾਨਪਦਾਗਮਮ੍। ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਨਗਰ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਸ਼ਰਭੰਗ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ।
ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਂ ਸ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ। ਨਦੀਂ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਰਮ੍ਯਾਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਨ੍ਯਵਸਤ੍ਤਦਾ
ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਰਭੰਗ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵਸ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਵਸਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਤਤਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾਕृਤਮ੍। ਖਰੇਣਾਸੀਨ੍ਮਹਦ੍ਵੈਰਂ ਜਨਸ੍ਥਾਨਨਿਵਾਸਿਨਾ
ਉਥੇ ਰਾਮ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸ਼ੂਰਨਖਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਵਾਸੀ ਖਰ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਵੈਰਤਾ ਹੋ ਗਈ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਤੁ ਰਾਘਵੋ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ। ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਜਘਾਨ ਭੁਵਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍
ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਘਵ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦੂषਣਂ ਚ ਸ੍ਵਰਂ ਚੈਵਨਿਹਤ੍ਯ ਸੁਮਹਾਬਲੌ। ਚਕ੍ਰੇ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਪੁਨਰ੍ਧੀਮਾਨ੍ਧਰ੍ਮਾਰਣ੍ਯਂ ਸ ਰਾਘਵਃ
ਰਾਘਵ ਨੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਸਵਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਫਿਰ ਸੁਖ-ਚੈਨ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ।
ਹਤੇषੁ ਤੇषੁ ਰਕ੍ਸ਼ਃਸੁ ਤਤਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਪੁਨਃ। ਯਯੌ ਨਿਕृਤ੍ਤਨਾਸੋष੍ਠੀ ਲਙ੍ਕਾਂ ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਸ਼ੂਰਨਖਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੱਕ ਤੇ ਹੋਠ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਤਤੋ ਰਾਵਣਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਦੁਃਖਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾ। ਪਪਾਤ ਪਾਦਯੋਰ੍ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਸਂਸ਼ੁष੍ਕਰੁਧਿਰਾਨਨਾ
ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਕੋਲ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਆਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਰਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ।
ਤਾਂ ਤਥਾ ਵਿਕृਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਵਣਃ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ। ਉਤ੍ਪਪਾਤਾਸਨਾਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਦਨ੍ਤੈਰ੍ਦਨ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍
ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉੱਠ ਗਿਆ, ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਦਾ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਰੁੱਸਿਆ।
ਸ੍ਵਾਨਮਾਤ੍ਯਾਨ੍ਵਿਸृਜ੍ਯਾਥ ਵਿਵਿਕ੍ਤੇ ਤਾਮੁਵਾਚ ਸਃ। ਕੇਨਾਸ੍ਯੇਵਂ ਕृਤਾ ਭਦ੍ਰੇ ਮਾਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਵਮਤ੍ਯ ਚ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭੇਜ ਕੇ, ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਕੌਣ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਹਲਕਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?'
ਕਃ ਸ਼ੂਲਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਸੇਵਤੇ। ਕਃ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਗ੍ਨਿਮਾਧਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਃ ਸ੍ਵਪਤੇ ਸੁਖਮ੍
ਕੌਣ ਤੇਜ਼ ਭਾਲਾ ਲੱਭ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਰੱਖ ਕੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੌਂਦਾ ਹੈ?
ਆਸ਼ੀਵਿषਂ ਘੋਰਤਰਂ ਪਾਦੇਨ ਸ੍ਪृਸ਼ਤੀਹ ਕਃ। ਸਿਂਹਂ ਕੇਸਰਿਣਂ ਮਤ੍ਤਃ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਸੁ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਇਥੇ ਕੌਣ ਪੈਰ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਸੱਪ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਚੁਭ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰੇਭ੍ਯਸ੍ਤੇਜਸੋऽਰ੍ਚਿषਃ। ਨਿਸ਼੍ਚੇਰੁਰ੍ਦਹ੍ਯਤੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੇਵ ਸ੍ਵਰਨ੍ਧ੍ਰਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੇਜ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗ ਫੁੱਟਦੀ ਹੋਵੇ।
ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਾਚਖ੍ਯੌ ਭਗਿਨੀ ਰਾਮਵਿਕ੍ਰਮਮ੍। ਖਰਦੂषਣਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਪਰਾਭਵਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ: ਰਾਮ ਦੀ ਵਿਰਤਾ, ਖਰ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਹਾਰ।
ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਤਿਵਧਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣਃ ਕਾਲਚੋਦਿਤਃ। ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਧਮਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਮਾਰੀਚਂ ਮਨਸਾਗਮਤ੍
ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਮੌਤ ਸੁਣੀ, ਤਕਦੀਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਉਕਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮਾਰੀਚਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
ਸ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯਤਤਃ ਕृਤ੍ਯਂ ਸਾਗਰਂ ਲਵਣਾਕਰਮ੍। ਊਰ੍ਧ੍ਵਮਾਚਕ੍ਰਮੇ ਰਾਜਾ ਵਿਧਾਯ ਨਗਰੇ ਵਿਧਿਮ੍
ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਲੂਣ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਕੂਟਂ ਸਮਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕਾਲਪਰ੍ਵਤਮੇਵ ਚ। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਕਰਾਵਾਸਂ ਗਮ੍ਭੀਰੋਦਂ ਮਹੋਦਧਿਮ੍
ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਪਹਾੜ ਤੇ ਕਾਲਾ ਪਹਾੜ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਮਕਰਾਂ ਦੇ ਵਸੇ, ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਮਤੀਤ੍ਯਾਥ ਗੋਕਰ੍ਣਮਭ੍ਯਗਚ੍ਛਦ੍ਦਸ਼ਾਨਨਃ। ਦਯਿਤਂ ਸ੍ਤਾਨਮਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਸ਼ੂਲਪਾਣੇਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਵਣ ਗੋਕਰਨ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਥਾਂ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਾਭ੍ਯਗਚ੍ਛਨ੍ਮਾਰੀਚਂ ਪੂਰ੍ਵਾਮਾਤ੍ਯਂ ਦਸ਼ਾਨਨਃ। ਪੁਰਾ ਰਾਮਭਯਾਦੇਵ ਤਾਪਸਂ ਪ੍ਰਿਯਜੀਵਿਤਮ੍
ਉਥੇ, ਰਾਵਣ ਮਾਰੀਚਾ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦਾ ਮੰਤਰੀ ਸੀ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਿਆਂ ਤਪਸੀ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਾਰੀਚਸ੍ਤ੍ਵਥ ਸਂਭ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਵਣਮਾਗਤਮ੍। ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਸਤ੍ਕਾਰੈਃ ਫਲਮੂਲਾਦਿਭਿਸ੍ਤਤਃ
ਮਾਰੀਚਾ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਹੜਬੜਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਫਲ, ਮੂਲ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਚੈਨਮਾਸੀਨਮਨ੍ਵਾਸੀਨਃ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞੋ ਵਾਕ੍ਯਕੋਵਿਦਮ੍
ਜਦ ਰਾਵਣ ਆਰਾਮ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਮਾਰੀਚਾ ਵੀ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਤੇ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਬੋਲਣ ਦੀ ਕਲਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕृਤਿਮਾਨ੍ਵਰ੍ਣਃ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਪੁਰੇ ਤਵ। ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਕृਤਯਃ ਸਰ੍ਵਾ ਭਜਨ੍ਤੇ ਤ੍ਵਾਂ ਯਥਾ ਪੁਰਾ
ਤੇਰਾ ਰੰਗ-ਰੂਪ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ, ਕੀ ਤੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਹੈ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਕਿਮਿਹਾਗਮਨੇ ਚਾਪਿ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰ। ਕृਤਮਿਤ੍ਯੇਵ ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਧਿ ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਇਥੇ ਆਉਣ ਦਾ ਤੇਰਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ? ਜੇਹੀ ਵੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸਮਝ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੋਵੇ।