ਨਵ ਪਞ੍ਚ ਚ ਵਰ੍षਾਣਿ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ। ਚੀਰਾਜਿਨਜਟਾਧਾਰੀ ਰਾਮੋ ਭਵਤੁ ਤਾਪਸਃ
ਨੌਂ ਤੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਰਾਮ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ 'ਚ ਰਹੇ, ਛਾਲਾ, ਚਮੜਾ ਤੇ ਜਟਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਤਪਸੀ ਬਣ ਜਾਵੇ।
ਸ ਤਂ ਰਾਜਾ ਵਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਦਾਰੁਣੋਦਯਮ੍। ਦੁਃਖਾਰ੍ਤੋ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਨ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਹ
ਰਾਜਾ, ਉਹ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ — ਜੋ ਕਠੋਰ ਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਸੀ — ਭਰਤ ਦੀ ਖਾਤਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਥੋਕ੍ਤਂ ਪਿਤਰਂ ਰਾਮੋ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਵਨਂ ਪ੍ਰਤਸ੍ਥੇ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਯੋ ਭਵਤ੍ਵਿਤਿ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਮ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, 'ਰਾਜਾ ਸੱਚਾ ਰਹੇ' ਕਹਿ ਕੇ।
ਤਮਨ੍ਵਗਚ੍ਛਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਾਨ੍ਧਨੁष੍ਮਾਁਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤਦਾ। ਸੀਤਾ ਚ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਧਨੁਸ਼ ਸੀ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਿਆ; ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਵੀ ਨਾਲ ਗਈ।
ਤਤੋ ਵਨਂ ਗਤੇਰਾਮੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਤਦਾ। ਸਮਯੁਜ੍ਯਤ ਦੇਹਸ੍ਯ ਕਾਲਪਰ੍ਯਾਯਧਰ੍ਮਣਾ
ਜਦ ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ।
ਰਾਮਂ ਤੁ ਗਤਮਾਜ੍ਞਾਯ ਰਾਜਾਨਂ ਚ ਤਥਾਗਤਮ੍। ਅਨਾਰ੍ਯਾ ਭਰਤਂ ਦੇਵੀ ਕੈਕੇਯੀ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਰਾਮ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਦ ਕਈਕੇਈ, ਜੋ ਅਨਾਚਾਰੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਗਤੋਦਸ਼ਰਥਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਵਨਸ੍ਥੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ। ਗृਹਾਣ ਰਾਜ੍ਯਂਵਿਪੁਲਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਨਿਹਤਕਣ੍ਟਕਮ੍
ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਮਰੱਥ ਗੱਦੀ ਸੰਭਾਲ, ਜੋ ਹੁਣ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਤਾਮੁਵਾਚ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨृਸ਼ਂਸਂ ਬਤ ਤੇ ਕृਤਮ੍। ਪਤਿਂ ਹਤ੍ਵਾਕੁਲਂ ਚੇਦਮੁਤ੍ਸਾਦ੍ਯ ਧਨਲੁਬ੍ਧਯਾ
ਉਸ ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹਾਏ, ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਨਿਰਦਈ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਇਸ ਘਰ ਨੂੰ ਤੂੰ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।"
ਅਯਸ਼ਃ ਪਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਮੇ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਤ੍ਵਂ ਕੁਲਪਾਂਸਨੇ। ਸਕਾਮਾ ਭਵ ਮੇ ਮਾਤਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਰੁਰੋਦ ਹ
ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਬਦਨਾਮੀ ਪਾ ਕੇ, ਹੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਮਲਿਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈ, ਹੇ ਮਾਂ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸ ਚਾਰਿਤ੍ਰਂ ਵਿਸ਼ੋਧ੍ਯਾਥ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਕृਤਿਸਨ੍ਨਿਧੌ। ਅਨ੍ਵਯਾਦ੍ਧਾਤਰਂ ਰਾਮਂ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਨਲਾਲਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਰਿਤਰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਫ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਚ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂ ਚ ਕੈਕੇਯੀਂ ਚ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ। ਅਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਯਾਨੈਃ ਸ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਸਹਿਤੋ ਯਯੌ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ ਤੇ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਰਥਾਂ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਭੇਜ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪ ਵੀ ਚਲ ਪਿਆ।
ਵਸਿष੍ਠਵਾਮਦੇਵਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਪ੍ਰੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਪੌਰਜਾਨਪਦੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਰਾਮਾਨਯਨਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ ਤੇ ਹੋਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ,
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਸ੍ਥਂ ਸ ਰਾਮਂ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮ੍। ਤਾਪਸਾਨਾਮਲਂਕਾਰਂ ਧਾਰਯਨ੍ਤਂ ਧਨੁਰ੍ਧਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਤੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠੇ ਸਨ।
ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਰਘੂਤ੍ਤਮਮ੍। ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਮਰਣਂ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੋऽਨਾਥਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕੋਸਲਾਨ੍
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ ਕੋਸ਼ਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨਾਥ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ।
ਨਾਥ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯਮਿਤਿ ਚੋਕ੍ਤਵਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲੋ।"
ਸ ਤਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਪਰਮਦੁਃਖਿਤਃ। ਚਕਾਰ ਦੇਵਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਪਿਤੁਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵੋਦਕਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤੁਲ ਪਿਤਾ ਲਈ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕੀਤੀ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸ ਤਦਾਰਾਮੋ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਭ੍ਰਾਤृਵਤ੍ਸਲਮ੍। ਪਾਦੁਕੇ ਮੇ ਭਵਿष੍ਯੇਤੇ ਰਾਜ੍ਯਗੋਪ੍ਤ੍ਰ੍ਯੌ ਪਰਂਤਪ। ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਭਰਤਃ ਪ੍ਰਣਤਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਾਦੂਕਾ ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਨ।" ਭਰਤ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ।"
ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਃ ਸ ਰਾਮੇਣ ਪਿਤੁਰ੍ਵਚਨਕਾਰਿਣਾ। ਨਨ੍ਦਿਗ੍ਰਾਮੇऽਕਰੋਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪਾਦੁਕੇ
ਰਾਮ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਭਰਤ ਨੇ ਨੰਦਿਗ੍ਰਾਮ ਵਿਚ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਾਦੂਕਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ।
ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਪੁਨਰਾਸ਼ਙ੍ਕ੍ਯ ਪੌਰਜਾਨਪਦਾਗਮਮ੍। ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਨਗਰ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਕਰਕੇ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਸ਼ਰਭੰਗ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ।
ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਂ ਸ ਦਣ੍ਡਕਾਰਣ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ। ਨਦੀਂ ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਰਮ੍ਯਾਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਨ੍ਯਵਸਤ੍ਤਦਾ
ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਰਭੰਗ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵਸ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਵਸਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਤਤਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾਕृਤਮ੍। ਖਰੇਣਾਸੀਨ੍ਮਹਦ੍ਵੈਰਂ ਜਨਸ੍ਥਾਨਨਿਵਾਸਿਨਾ
ਉਥੇ ਰਾਮ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸ਼ੂਰਨਖਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਵਾਸੀ ਖਰ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਵੈਰਤਾ ਹੋ ਗਈ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਤੁ ਰਾਘਵੋ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ। ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਜਘਾਨ ਭੁਵਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍
ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਘਵ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦੂषਣਂ ਚ ਸ੍ਵਰਂ ਚੈਵਨਿਹਤ੍ਯ ਸੁਮਹਾਬਲੌ। ਚਕ੍ਰੇ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਪੁਨਰ੍ਧੀਮਾਨ੍ਧਰ੍ਮਾਰਣ੍ਯਂ ਸ ਰਾਘਵਃ
ਰਾਘਵ ਨੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਦੂਸ਼ਣ ਤੇ ਸਵਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਫਿਰ ਸੁਖ-ਚੈਨ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ।
ਹਤੇषੁ ਤੇषੁ ਰਕ੍ਸ਼ਃਸੁ ਤਤਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਣਖਾ ਪੁਨਃ। ਯਯੌ ਨਿਕृਤ੍ਤਨਾਸੋष੍ਠੀ ਲਙ੍ਕਾਂ ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਸ਼ੂਰਨਖਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੱਕ ਤੇ ਹੋਠ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਤਤੋ ਰਾਵਣਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਦੁਃਖਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾ। ਪਪਾਤ ਪਾਦਯੋਰ੍ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਸਂਸ਼ੁष੍ਕਰੁਧਿਰਾਨਨਾ
ਫਿਰ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਕੋਲ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਆਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕਾ ਤੇ ਰਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ।
ਤਾਂ ਤਥਾ ਵਿਕृਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਵਣਃ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ। ਉਤ੍ਪਪਾਤਾਸਨਾਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਦਨ੍ਤੈਰ੍ਦਨ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍
ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਉੱਠ ਗਿਆ, ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਦਾ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਰੁੱਸਿਆ।
ਸ੍ਵਾਨਮਾਤ੍ਯਾਨ੍ਵਿਸृਜ੍ਯਾਥ ਵਿਵਿਕ੍ਤੇ ਤਾਮੁਵਾਚ ਸਃ। ਕੇਨਾਸ੍ਯੇਵਂ ਕृਤਾ ਭਦ੍ਰੇ ਮਾਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਾਵਮਤ੍ਯ ਚ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭੇਜ ਕੇ, ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਕੌਣ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਹਲਕਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?'
ਕਃ ਸ਼ੂਲਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਸੇਵਤੇ। ਕਃ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਗ੍ਨਿਮਾਧਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਃ ਸ੍ਵਪਤੇ ਸੁਖਮ੍
ਕੌਣ ਤੇਜ਼ ਭਾਲਾ ਲੱਭ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਰੱਖ ਕੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੌਂਦਾ ਹੈ?
ਆਸ਼ੀਵਿषਂ ਘੋਰਤਰਂ ਪਾਦੇਨ ਸ੍ਪृਸ਼ਤੀਹ ਕਃ। ਸਿਂਹਂ ਕੇਸਰਿਣਂ ਮਤ੍ਤਃ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਸੁ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਇਥੇ ਕੌਣ ਪੈਰ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਸੱਪ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਚੁਭ ਕੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰੇਭ੍ਯਸ੍ਤੇਜਸੋऽਰ੍ਚਿषਃ। ਨਿਸ਼੍ਚੇਰੁਰ੍ਦਹ੍ਯਤੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯੇਵ ਸ੍ਵਰਨ੍ਧ੍ਰਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੇਜ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖ ਦੇ ਖੋਹ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗ ਫੁੱਟਦੀ ਹੋਵੇ।