ਮਹਾਬਲਾ ਕਿਂਤ੍ਵਿਹ ਦੁਰ੍ਬਲੇਵ ਸੌਵੀਰਰਾਜਸ੍ਯ ਮਤਾऽਹਮਸ੍ਮਿ। ਨਾਹਂ ਪ੍ਰਮਾਥਾਦਿਹ ਸਂਪ੍ਰਤੀਤਾ ਸੌਵੀਰਰਾਜਂ ਕृਪਣਂ ਵਦੇਯਮ੍
ਭਾਵੇਂ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਸੌਵੀਰ ਰਾਜਾ ਮੈਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਨਿਮਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾ ਹਿ ਕृष੍ਣੌ ਪਦਵੀਂ ਚਰੇਤਾਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਾਵੇਕਰਥੇ ਸਮੇਤੌ। ਇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿਤਾਂ ਨਾਪਹਰੇਤ੍ਕਥਂਚਿ- ਨ੍ਮਨੁष੍ਯਮਾਤ੍ਰਃ ਕृਪਣਃ ਕੁਤੋऽਨ੍ਯਃ
ਜੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਇਕ ਰਥ 'ਤੇ ਇਕਠੇ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਵੀ ਉਹ ਰਸਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਛੀਨ ਸਕਦਾ; ਫਿਰ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਯਥਾ ਵਿਕੀਟੀ ਪਰਵੀਰਘਾਤੀ ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਰਥਸ੍ਥੋ ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਮਨਾਂਸਿ। ਮਦਨ੍ਤਰੇ ਤ੍ਵਦ੍ਧ੍ਵਜਿਨੀਂ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟਾ ਵਕ੍ਸ਼ਂ ਦਹਨ੍ਨਗ੍ਨਿਰਿਵੋष੍ਣਗੇषੁ
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਯੋਧਾ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਇਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਰਥ 'ਤੇ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਵਿਚ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੇਰੇ ਸੀਨੇ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਗਰਮ ਕੋਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਾੜ ਦਿਆਂਗਾ।
ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ਸਾਨ੍ਧਕਵृष੍ਣਿਵੀਰੋ ਮਹੇष੍ਵਾਸਾਃ ਕੇਕਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵੇ। ਏਤੇ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇ ਮਮ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਰੂਪਾਃ ਪਦਵੀਂ ਚਰੇਯੁਃ
ਜਨਾਰਦਨ, ਅੰਧਕ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਯੋਧਾ, ਅਤੇ ਕੇਕਯਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਧਨੁਧਾਰੀ—ਇਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਣਗੇ।
ਮੌਰ੍ਵੀਵਿਸृष੍ਟਾਃ ਸ੍ਤਨਯਿਤ੍ਨੁਘੋषਾ ਗਾਣ੍ਡੀਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਤਿਵੇਗਵਨ੍ਤਃ। ਹਸ੍ਤਂ ਸਮਾਹਤ੍ਯ ਧਨਂਜਯਸ੍ਯ ਭੀਮਾਃ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਘੋਰਤਰਂ ਨਦਨਤਿ
ਧਨੰਜਯ ਦੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਡੋਰ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗਾਣ੍ਡੀਵਮੁਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਮਹਾਸ਼ਰੌਘਾਨ੍ ਪਤਙ੍ਗਸਙ੍ਘਾਨਿਵ ਸ਼ੀਘ੍ਰਵੇਗਾਨ੍। ਯਦਾ ਦ੍ਰष੍ਟਾਸ੍ਯਰ੍ਜੁਨਂ ਵੀਰ੍ਯਸ਼ਾਲਿਨਂ ਤਦਾ ਸ੍ਵਬੁਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਤਿਨਿਨ੍ਦਿਤਾਸਿ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਹੈ, ਗਾਂਡੀਵ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਜੋ ਟिड਼ੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ, ਤਦ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ 'ਤੇ ਪਛਤਾਵੇਂਗਾ।
ਸਸ਼ਙ੍ਖਘੋषਃ ਸਤਲਤ੍ਰਘੋषੋ ਗਾਣ੍ਡੀਵਧਨ੍ਵਾ ਮੁਹੁਰੁਦ੍ਵਹਂਸ਼੍ਚ। ਯਦਾ ਸ਼ਰਾਨਰ੍ਪਯਿਤਾ ਤਵੋਰਸਿ ਤਦਾ ਮਨਸ੍ਤੇ ਕਿਮਿਵਾਭਵਿष੍ਯਤ੍
ਜਦੋਂ ਗਾਂਡੀਵ ਦਾ ਧਾਰੀ, ਸਿੰਘਣੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ ਤੇਰੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਤੀਰ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ, ਤਦ ਤੇਰਾ ਮਨ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਗਦਾਹਸ੍ਤਂ ਭੀਮਮਭਿਦ੍ਰਵਨ੍ਤਂ ਮਾਦ੍ਰੀਪੁਤ੍ਰੌ ਸਂਪਤਨ੍ਤੌ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ। ਅਮਰ੍षਜਂ ਕ੍ਰੋਧਵਿषਂ ਵਮਨ੍ਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਿਰਂ ਤਾਪਮੁਪੈष੍ਯਸੇऽਧਮ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਭੀਮ ਨੂੰ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦੌੜਦੇ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰ ਉਗਲਦੇ ਵੇਖੇਂਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਲੰਬਾ ਦੁੱਖ ਸਹੇਗਾ, ਹੇ ਨਿਕੰਮਾ।
ਯਥਾ ਵਾऽਹਂ ਨਾਤਿਚਰੇ ਕਥਂਚਿ- ਤ੍ਪਤੀਨ੍ਮਹਾਰ੍ਹਾਨ੍ਮਨਸਾऽਪਿਜਾਤੁ। ਤੇਨਾਦ੍ਯ ਸਤ੍ਯੇਨ ਵਸ਼ੀਕृਤਂਤ੍ਵਾਂ ਦ੍ਰष੍ਟਾਸ੍ਮਿ ਪਾਰ੍ਥੈਃ ਪਰਿਕृष੍ਯਮਾਣਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ, ਉਲੰਘਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਸਚ ਦੇ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਘਸੀਟਦੇ ਵੇਖਾਂਗੀ।
ਨ ਸਂਭ੍ਰਮਂ ਗਨ੍ਤੁਮਹਂ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਤ੍ਵਯਾ ਨृਸ਼ਂਸੇਨ ਵਿਕृष੍ਯਮਾਣਾ। ਸਮਾਗਤਾऽਹਂ ਹਿ ਕੁਰੁਪ੍ਰਵੀਰੈਃ ਪੁਨਰ੍ਵਨਂ ਕਾਮ੍ਯਕਮਾਗਤਾऽਸ੍ਮਿ
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਘਸੀਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਨਿਰਦਈ, ਘਬਰਾਹਟ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕੁਰੂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਹੁਣ ਫਿਰ ਕਾਮਯਕ ਜੰਗਲ ਆ ਗਈ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸ ਸਿਨ੍ਧੁਨਾਥ- ਸ੍ਤਾਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀਮਾਹਵਿਸ਼ਾਲਨੇਤ੍ਰਾਮ੍। ਆਰੁਹ੍ਯਤਾਮਾਸ਼ੁ ਰਥਂ ਮਦੀਯਂ ਮਾ ਤ੍ਵਾਂ ਵਲਾਦ੍ਦੌਪਦਿਕਰ੍षਯੇਹਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਿੰਧ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਜਲਦੀ ਮੇਰੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾ; ਹੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੀ ਧੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਬਰਦस्ती ਨਾ ਘਸੀਟਾਂ।'
ਸਾ ਤਾਨਨੁਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਸ਼ਾਲਨੇਤ੍ਰਾ ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਨਵਭਰ੍ਤ੍ਸਯਨ੍ਤੀ। ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮਾ ਮਾ ਸ੍ਪृਸ਼ਤੇਤਿ ਭੀਤਾ ਧੌਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਚੁਕ੍ਰੋਸ਼ ਪੁਰੋਹਿਤਂ ਸਾ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੀ ਤੇ ਡਾਂਟਦੀ ਹੋਈ, ਡਰ ਵਿਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, 'ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਛੁਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਛੁਹੋ!' ਤੇ ਧੌਮਯ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜਗ੍ਰਾਹ ਤਾਮੁਤ੍ਤਰਵਸ੍ਤ੍ਰਦੇਸ਼ੇ ਜਯਦ੍ਰਥਸ੍ਤਂ ਸਮਵਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ਸਾ। ਤਯਾ ਸਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਤਨੁਃ ਸ ਪਾਪਃ ਪਪਾਤ ਸ਼ਾਖੀਵ ਨਿਕृਤ੍ਤਮੂਲਃ
ਜਯਦ੍ਰਥ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵਸਤ੍ਰ ਤੋਂ ਫੜ ਲਿਆ, ਤੇ ਜਦ ਉਹਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ, ਉਹ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਰਹੀ; ਉਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ, ਉਸਦੇ ਵਲੋਂ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਟਾਹਣੀ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਜਿਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕੱਟੀ ਹੋਵੇ।
ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯਮਾਣਾ ਤੁ ਮਹਾਜਵੇਨ ਮੁਹੁਰ੍ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀ। ਸਾ ਮृष੍ਯਮਾਣਾ ਰਥਮਾਰੁਰੋਹ ਧੌਮ੍ਯਸ੍ਯ ਪਾਦਾਵਭਿਵਾਦ੍ਯ ਕृष੍ਣਾ
ਵੱਡੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘਸੀਟੀ ਜਾਂਦੀ ਹੋਈ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਹ ਭਰਦੀ ਤੇ ਸਹਿੰਦੀ ਹੋਈ, ਧੌਮਯ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮ ਸਕੇ, ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ।
ਨੇਯਂ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਨੇਤੁਮਵਿਜਿਤ੍ਯ ਮਹਾਰਥਾਨ੍। ਧਰ੍ਮਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸ੍ ਪੌਰਾਣਮਵੇਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਜਯਦ੍ਰਥ
ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਜਯਦ੍ਰਥ, ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ।
ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਂ ਕृਤ੍ਵਾਫਲਂਪਾਪਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਆਸਾਦ੍ਯ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨ੍ਵੀਰਾਨ੍ਧਰ੍ਮਰਾਜਪੁਰੋਗਮਾਨ੍
ਤੂੰ ਘਟੀਆ ਤੇ ਪਾਪ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸਦਾ ਫਲ ਪਾਵੇਂਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਆਗੂ ਪਾਂਡਵਾਂ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹਨ, ਨੂੰ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਵਾਹ੍ਰਿਯਮਾਣਾਂ ਤਾਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍। ਅਨ੍ਵਗਚ੍ਛਤ੍ਤਦਾ ਧੌਮ੍ਯਃ ਪਦਾਤਿਗਣਮਧ੍ਯਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜੋ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਹੈ, ਲੈ ਜਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਧੌਮਯ ਪਦਾਤੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਦਾ।
ਤਤੋ ਦਿਸ਼ਃ ਸਂਪਰਿਵृਤ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਾ ਮृਗਾਨ੍ਵਰਾਹਾਨ੍ਮਹਿਪਾਂਸ੍ਚ ਹਨ੍ਵਾ। ਧਨੁਰ੍ਧਰਾਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਤਮਾਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਪृਥਕ੍ਚਰਨ੍ਤਃ ਸਹਿਤਾ ਬਭੂਵੁਃ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਲ ਮੁੜ ਕੇ, ਹਿਰਨ, ਸੂਰ ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ।
ਤਤੋ ਮृਗਵ੍ਯਾਲਜਨਾਨੁਕੀਰ੍ਣਂ ਮਹਾਵਨਂ ਤਦ੍ਵਿਹਗੋਪਘੁष੍ਟਮ੍। ਭ੍ਰਾਤॄਂਸ਼੍ਚ ਤਾਨਭ੍ਯਵਦਦ੍ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗਿਰੋ ਵ੍ਯਾਹਰਤਾਂ ਮृਗਾਣਾਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਜੋ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਆਦਿਤ੍ਯਦੀਪ੍ਤਾਂ ਦਿਸ਼ਮਭ੍ਯੁਪੇਤ੍ਯ ਮृਗਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਕ੍ਰੂਰਮਿਮੇ ਵਦਨ੍ਤਿ। ਆਯਾਸਮੁਗ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿਵੇਦਯਨ੍ਤੋ ਮਹਾਭਯਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਰ੍ਵਾऽਵਮਾਨਮ੍
ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੀ ਦਿਸਾ ਵਲ ਜਾ ਕੇ, ਜਾਨਵਰ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ, ਇਹ ਕਠੋਰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਠਿਨ ਥਕਾਵਟ, ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਨਿਵਰ੍ਤਧ੍ਵਮਲਂ ਮृਗੈਰ੍ਨੋ ਮਨੋ ਹਿ ਮੇ ਦੂਯਤਿ ਦਹ੍ਯਤੇ ਚ। ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਚ ਮੇ ਸਮਨ੍ਯੁ- ਰੁਦ੍ਧੂਯਤੇ ਪ੍ਰਾਣਪਤਿਃ ਸ਼ਰੀਰੇ
ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਓ; ਹੁਣ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਾਫੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਢੱਕ ਗਈ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਰਃ ਸੁਪਰ੍ਣਨ ਹृਤੋਰਗੇਨ੍ਦ੍ਰ- ਮਰਾਜਕਂ ਰਾष੍ਟ੍ਰਮਿਵੇਹ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮ੍। ਏਵਂਵਿਧਂ ਮੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਕਾਮ੍ਯਕਂ ਸ਼ੌਣ੍ਡੈਰ੍ਯਥਾ ਪੀਤਸੁਰਸ਼੍ਚ ਕੁਮ੍ਭਃ
ਇਹ ਝੀਲ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਪੰਛੀ ਤੇ ਸੱਪ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਰਾਜ ਬਿਨਾ ਦੇਸ਼ ਵਾਂਗ ਸੁੰਨ ਹੈ। ਕਾਮਯਕ ਜੰਗਲ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੀ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਮਦਿਰਾ ਦਾ ਘੜਾ।
ਤੇ ਸੈਨ੍ਧਵੈਰਗ੍ਨ੍ਯਨਿਲੋਗ੍ਰਵੇਗੈ- ਰ੍ਮਹਾਜਵੈਰ੍ਵਾਜਿਭਿਰੁਹ੍ਯਮਾਨਾਃ। ਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਬृਹਦ੍ਭਿਃ ਸੁਰਥੈਰ੍ਨृਵੀਰਾ- ਸ੍ਤਦਾਸ਼੍ਰਮਾਯਾਭਿਮੁਖਾ ਬਭੂਵੁਃ
ਉਹ ਮਹਾਂਵੀਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਸਨ, ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਤੇषਾਂ ਤੁ ਗੋਮਾਯੁਰਨਲ੍ਪਘੋषੋ ਨਿਵਰ੍ਤਤਾਂ ਵਾਮਮੁਪੇਤ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮ੍। ਪ੍ਰਵ੍ਯਾਹਰਤ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਭੀਮਂ ਚ ਧਨਂਜਯਂ ਚ
ਜਦ ਉਹ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਗਿੱਦੜ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਆ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਭੀਮ ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਯਥਾ ਵਦਤ੍ਯੇਪ ਵਿਹੀਨਯੋਨਿਃ ਸਾਲਾਵृਕੋਵਾਮਮੁਪੇਤ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ੍ਵਮ੍। ਸੁਵ੍ਯਕ੍ਤਮਸ੍ਮਾਨਵਮਤ੍ਯ ਪਾਪੈਃ ਕृਤੋऽਭਿਮਰ੍ਦਃ ਕੁਰੁਭਿਃ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਗਿੱਦੜ, ਨੀਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਡੀ ਖੱਬੀ ਪਾਸੇ ਆ ਕੇ ਚੀਕਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਰੂਆਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਪਾਪੀ ਮਨ ਨਾਲ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਕੇ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਏਤ੍ਯਾਥ ਤੇ ਤਦ੍ਵਨਮਾਵਿਸ਼ਨ੍ਤੋ ਮਹਤ੍ਯਰਣ੍ਯੇ ਮृਗਯਾਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ। ਬਾਲਾਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ ਤਦਾ ਰੁਦਨ੍ਤੀਂ ਧਾਤ੍ਰੇਯਿਕਾਂ ਪ੍ਰੇष੍ਯਵਧੂਂ ਪ੍ਰਿਯਾਯਾਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਜਦ ਅੰਦਰ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਨੂੰ ਰੋਂਦਿਆਂ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਦੀ ਧਾਈ ਦੀ ਨੂਹ ਸੀ।
ਤਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸੇਨਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤੋऽਭਿਸृਤ੍ਯ ਰਥਾਦਵਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਤਤੋऽਭ੍ਯਧਾਵਤ੍। ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਚੈਨਾਂ ਵਚਨਂ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਧਾਤ੍ਰੇਯਿਕਾਮਾਰ੍ਤਤਰਸ੍ਤਦਾਨੀਮ੍
ਇੰਦਰਸੇਨ ਨੇ ਜਲਦੀ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜ ਲਾਇਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਧਾਈ ਦੀ ਨੂਹ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਪਰੈਰ੍ਨਾਪਕृਤਂ ਵਨੇऽਸ੍ਮਿਨ੍
ਕੀ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ?
ਪਰ੍ਯਾਕੁਲਾ ਸਾਧੁ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਸੂਤ- ਮਭ੍ਯਾਪਤਨ੍ਤਂ ਦ੍ਰੁਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸੇਨਮ੍। ਉਰੋ ਘ੍ਨਤੀ ਕष੍ਟਤਰਂ ਤਦਾਨੀ- ਮੁਚ੍ਚੈਃ ਪ੍ਰਚੁਕ੍ਰੋਸ਼ ਹृਤੇਤਿ ਦੇਵੀ
ਇੰਦਰਸੇਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਘਬਰਾਹਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਛਾਤੀ ਪਿੱਟੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, 'ਉਹ ਲੈ ਗਈ ਹੈ!'
ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਯਰੂਪਾ ਤੁ ਵਿਸ਼ਾਲਨੇਤ੍ਰਾ ਸ਼ਰੀਰਤੁਲ੍ਯਾ ਕੁਰੁਪੁਙ੍ਗਵਾਨਾਮ੍। `ਕੇਨਾਤ੍ਮਨਾਸ਼ਾਯ ਯਦਾਪਨੀਤਾ ਛਿਦ੍ਰਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਪਤ੍ਨੀ
ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਣੀ, ਕਿਸ ਨੇ ਮੌਕਾ ਲੱਭ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਾਸ ਲਈ ਲੈ ਗਈ?