ਨ ਸੁष੍ਵਾਪ ਸੁਖਂ ਰਾਜਾ ਹृਦਿ ਸ਼ਲ੍ਯੈਰਿਵਾਰ੍ਪਿਤੈਃ। ਦੌਰਾਤ੍ਮ੍ਯਮਨੁਪਸ਼੍ਯਂਸ੍ਤਤ੍ਕਾਲੇ ਦ੍ਯੂਤੋਦ੍ਭਵਸ੍ਯ ਹਿ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਚੈਨ ਨਾਲ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਲਈ, ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚੁਭਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੂਏ ਤੋਂ ਆਈ ਬੇਕਸਮੀ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸਂਸ੍ਮਰਨ੍ਪਰੁषਾ ਵਾਚਃ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪਾਣ੍ਡਵਃ। ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਪਰਮੋ ਦੀਨੋ ਦਧ੍ਰੇ ਕੋਪਵਿषਂ ਮਹਤ੍
ਸੂਤ ਦੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਕਰੜੀ ਬਾਤ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਪਾਂਡਵ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਲੰਮੇ ਸਾਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਰੱਖਿਆ।
ਅਰ੍ਜੁਨੋਯਮਜੌ ਚੋਭੌ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਸ ਚ ਭੀਮੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੁਤ੍ਤਮੋ ਬਲੇ
ਇੱਥੇ ਅਰਜੁਨ, ਦੋ ਜੁੜਵੇ ਭਰਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਅਤੇ ਮਹਾ ਤੇਜੀ ਭੀਮ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਚਿਰਸ੍ਯ ਜਾਤਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਸਾਸੂਯਮਿਵ ਤੇ ਤਦਾ'। ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਮੁਦੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਃ ਸੇਹੁਰ੍ਦੁਖਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਕਈ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਵਸ਼ਿष੍ਟਂ ਤ੍ਵਲ੍ਪਕਾਲਂ ਮਨ੍ਵਾਨਾਃ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਾਃ। ਵਪੁਰਨ੍ਯਦਿਵਾਕਾਰ੍ਪੁਰੁਤ੍ਸਾਹਾਮਰ੍षਚੇष੍ਟਿਤੈਃ
ਉਹ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖੇ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ, ਪਰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਃ। ਆਜਗਾਮ ਮਹਾਯੋਗੀ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਵਲੋਕਕਃ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਸਤਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਮਹਾ ਯੋਗੀ ਵਿਆਸ, ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆ ਗਿਆ।
ਤਮਾਗਤਮਭਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਕੁਨ੍ਤੀਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਦ੍ਗਮ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗृਹ੍ਣਾਦ੍ਯਥਾਵਿਧਿ
ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਤਮਾਸੀਨਮੁਪਾਸੀਨਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਰ੍ਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ। ਤੋषਯਾਮਾਸ ਸ਼ੌਚੇਨ ਵ੍ਯਾਸਂ ਪਾਣ੍ਡਵਨਨ੍ਦਨਃ
ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਵਿਆਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।
ਤਾਨਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਕृਸ਼ਾਨ੍ਪੌਤ੍ਰਾਨ੍ਵਨੇ ਵਨ੍ਯੇਨ ਜੀਵਤਃ। ਮਹਰ੍षਿਰਨੁਕਮ੍ਪਾਰ੍ਥਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਬਾष੍ਪਗਦ੍ਗਦਮ੍
ਜਦੋਂ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੌਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਨ-ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦੇਖਿਆ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕ ਰੁਕ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸ਼ृਣੁ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂਵਰ। ਨਾਤਪ੍ਤਤਪਸੋ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਮਹਤ੍ਸੁਖਮ੍। ਸੁਖਦੁਃਖੇ ਹਿ ਪੁਰੁषਃ ਪਰ੍ਯਾਯੇਣੋਪਸੇਵਤੇ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਵੱਡੀ ਬਾਂਹ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੁਣ: ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ 번번ੇ ਕਰਕੇ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਨਾਤ੍ਯਨ੍ਤਮਸੁਖਂ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ। ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵੇਵ ਪੁਰੁषਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਪਰਯਾ ਧਿਯਾ
ਕੋਈ ਵੀ, ਵਧੀਆ ਪੁਰਖੇ, ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਕੇਵਲ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹੀ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯਾਸ੍ਤਮਯਜ੍ਞੋ ਹਿ ਨ ਹृष੍ਯਤਿ ਨ ਸ਼ੋਚਤਿ। ਸੁਖਮਾਪਤਿਤਂ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਦੁਃਖਮਾਪਤਿਤਂ ਸਹਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਗਣ ਤੇ ਡੁੱਬਣ ਨੂੰ ਯਗਨ ਵਾਂਗ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਉਦਾਸ; ਉਹ ਆਇਆ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਇਆ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮੁਪਾਸੀਤ ਸਸ੍ਯਾਨਾਮਿਵ ਕਰ੍षਕਃ। ਤਪਸੋ ਹਿ ਪਰਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਪਸਾ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਮਹਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਫਸਲ ਲਈ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਤਪ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਤਪ ਨਾਲ ਹੀ ਵੱਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨਾਸਾਧ੍ਯਂ ਤਪਸਃ ਕਿਂਚਿਦਿਤਿ ਬੁਧ੍ਯਸ੍ ਭਾਰਤ। ਸਤ੍ਯਮਾਰ੍ਜਵਮਕ੍ਰੋਧਃ ਸਂਵਿਭਾਗੋ ਦਮਃ ਸ਼ਮਃ
ਭਾਰਤ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਤਪ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਸੱਚ, ਸਿੱਧਾ ਚਲਣ, ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਵੰਡਣਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ, ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ।
ਅਨਸੂਯਾऽਵਿਹਿਂਸਾ ਚ ਸ਼ੌਚਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਯਮਃ। ਸਾਧਨਾਨਿ ਮਹਾਰਾਜ ਨਰਾਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ, ਪਵਿਤਰਤਾ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ—ਇਹ ਗੁਣ ਨੇ ਜੋ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਹਦਾਰੀ ਹਨ।
ਅਧਰ੍ਮਰੁਚਯੋ ਮੂਢਾਸ੍ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਗਤਿਪਰਾਯਣਾਃ। ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਂ ਯੋਨਿਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਨ ਸੁਖਂ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਅਨਾਃ
ਜੋ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਔਖੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਦੇ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
ਇਹ ਯਤ੍ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ਪਰਤ੍ਰੋਪਭੁਜ੍ਯਤੇ। `ਮੂਲਸਿਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਫਲਂ ਸ਼ਾਖਾਸੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ'। ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਰੀਰਂ ਯੁਞ੍ਜੀਤ ਤਪਸਾ ਨਿਯਮੇਨ ਚ
ਇਥੇ ਜੋ ਵੀ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਜੜਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਦਰਖ਼ਤ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ 'ਤੇ ਫਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਪ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛੇਤ ਸਂਪੂਜ੍ਯਾਭਿਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ। ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਚ ਹृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਰਾਜਨ੍ਵਿਗਤਮਤ੍ਸਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਇਰਖਾ ਰਹਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਾ ਦਾਨੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਲਭੇਤਾਯੁਰਨਾਯਾਸਮਥਾਰ੍ਜਵਮ੍। ਅਕ੍ਰੋਧਨੋऽਨਸੂਯਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਂ ਲਭਤੇ ਪਰਾਮ੍
ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਆਸਾਨੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਸੁਭਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਇਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨ੍ਤਃ ਸ਼ਮਪਰਃ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਪਰਿਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ। ਨ ਚ ਤਪ੍ਯਤਿ ਦਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਗਤਾਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਤੇ ਜੋ ਦਿਲੋਂ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵੇਖ ਕੇ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਂਵਿਭਕ੍ਤਾ ਚ ਦਾਤਾ ਚ ਭੋਗਵਾਨ੍ਸੁਖਵਾਨ੍ਨਰਃ। ਭਵਤ੍ਯਹਿਂਸਕਸ਼੍ਚੈਵ ਪਰਮਾਰੋਗ੍ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਿਹਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨ੍ਯਂ ਮਾਨਯਿਤਾ ਜਨ੍ਮ ਕੁਲੇ ਮਹਤਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ। `ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਸੁਖਮਤ੍ਯਰ੍ਥਮਿਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ'। ਵ੍ਯਸਨੈਰ੍ਨ ਤੁਸਂਯੋਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਜੋ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; 'ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ,' ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭਾਨੁਸ਼ਯਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਹਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਕਾਲਧਰ੍ਮਣਾ। ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਤਿ ਤਦ੍ਯੋਗਾਤ੍ਕਲ੍ਯਾਣਮਤਿਰੇਵ ਸਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਚੰਗੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਜੋੜ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਬੁਧੀ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਗਵਨ੍ਦਾਨਧਰ੍ਮਾਣਆਂ ਤਪਸੋ ਵਾ ਮਹਾਮੁਨੇ। ਕਿਂਸ੍ਵਿਦ੍ਬਹੁਗੁਣਂ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਕਿਂ ਵਾ ਦੁष੍ਕਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਦਾਨ ਤੇ ਤਪ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਹੜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਹੈ?
ਦਾਨਾਨ੍ਨ ਦੁष੍ਕਰਂ ਤਾਤ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਸ੍ਤਿ ਕਿਂਚਨ। ਅਰ੍ਥੇ ਚ ਮਹਤੀ ਤृष੍ਣਾ ਸ ਚ ਦੁਃਖੇਨ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਪਿਆਰੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਔਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਧਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਲਾਲਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮੇਵੈਤਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਲੋਕਸਾਕ੍ਸ਼ਿਕਮ੍'। ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਨ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਰਣਾਜਿਰਮ੍। ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਮੁਦ੍ਰਮਟਵੀਂ ਤਥਾ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਿੱਧੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਵੇਖੀ ਹੈ: ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ ਲੋਕ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕृषਿਗੋਰਕ੍ਸ਼੍ਯਮਿਤ੍ਯੇਕੇ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ। ਪੁਰੁषਾਃ ਪ੍ਰੇष੍ਯਤਾਮੇਕੇ ਨਿਰ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਧਨਾਰ੍ਥਿਨਃ
ਕਈ ਮਨੁੱਖ ਖੇਤੀ ਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਧਨ ਦੀ ਖਾਤਰ ਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੁਃਖਾਰ੍ਜਿਤਸ੍ਯੈਵ ਪਰਿਤ੍ਯਾਗਃ ਸੁਦੁष੍ਕਰਃ। ਸੁਦੁष੍ਕਰਤਰਂ ਦਾਨਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਾਨਂ ਮਤਂ ਮਮ
ਇਸ ਲਈ, ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਛੱਡਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ; ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਔਖਾ ਹੈ—ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਵਿਸੇषਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਨ੍ਯਾਯੇਨੋਪਾਰ੍ਜਿਤਂ ਧਨਮ੍। ਪਾਤ੍ਰੇ ਕਾਲੇ ਚ ਦੇਸ਼ੇ ਚ ਪ੍ਰਯਤਃ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯੇਤ੍
ਇਥੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: ਜੋ ਧਨ ਇਨਸਾਫ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਾਤਰ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਾਯਾਤ੍ਸਮੁਪਾਤ੍ਤੇਨ ਦਾਨਧਰ੍ਮੌ ਧਨਨ ਯਃ। ਕੁਰੁਤੇ ਨ ਸ ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਮਹਤੋ ਭਯਾਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਮਾਏ ਹੋਏ ਧਨ ਨਾਲ ਦਾਨ ਤੇ ਚੈਰੀਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਡਰ ਤੋਂ ਕਰਤਾ ਨੂੰ ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।