ਯਾਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਪਾਨਾਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਾਹਸਨ੍ਦਰ੍ਪਮੋਹਿਤਾਃ। ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਹਤਸਂਕਲ੍ਪਾ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਜਿਨਾਂ ਕੁਰੁ ਘਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ, ਅਤਿ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਤੇਰੇ ਵਨਵਾਸ ਸਮੇਂ ਤੈਨੂੰ ਹੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਹੁਣ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ; ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੇਗਾ।
ਤਵ ਦੁਃਖੋਪਪਨ੍ਨਾਯਾ ਯੈਰਾਚਰਿਤਮਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਵਿਦ੍ਧਿ ਸਂਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਕृष੍ਣੇ ਯਮਸਾਦਨਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਾੜਾ ਵਰਤਾਵ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਉਹ ਸਭ ਲੋਕ ਹੁਣ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸੁਤਸੋਮਸ੍ਤਥਾਵਿਧਃ। ਸ਼੍ਰੁਤਕਰ੍ਮਾऽਰ੍ਜੁਨਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਤਾਨੀਕਸ਼੍ਚ ਨਾਕੁਲਿਃ
ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ: ਪ੍ਰਤਿਵਿੰਧਿਆ, ਸੁਤਸੋਮਾ, ਸ਼੍ਰੁਤਕਰਮਾ, ਸ਼ਤਾਨੀਕਾ, ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਨਕੁਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ—
ਸਹਦੇਵਾਚ੍ਚ ਯੋ ਜਾਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤਸੇਨਸ੍ਤਵਾਤ੍ਮਜਃ। ਸਰ੍ਵੇਕੁਸ਼ਲਿਨੋ ਵੀਰਾਃ ਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਸ੍ਤਵ
ਸਹਦੇਵ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸ਼੍ਰੁਤਸੇਨਾ, ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ—ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰਲੇ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਹਨ।
ਅਭਿਮਨ੍ਯੁਰਿਵ ਪ੍ਰੀਤਾ ਦ੍ਵਾਰਵਤ੍ਯਾਂ ਰਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍। ਤ੍ਵਮਿਵੈषਾਂ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਚ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਜਿਵੇਂ ਅਭਿਮਨ्यु ਨੂੰ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਭਦਰਾ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਵਾਂਗ, ਪੂਰੇ ਮਨੋਂ-ਮਨ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ।
ਪ੍ਰੀਯਤੇ ਤਵ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾ ਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਾ। ਦੁਃਖਿਤਾ ਤੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਸੁਖੇਨ ਸੁਖਿਤਾ ਤਥਾ
ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਰੰਜ-ਕਲੇਸ਼ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਭਜੇਤ੍ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਚੈਵ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਜਨਨੀ ਤਥਾ। ਭਾਨੁਪ੍ਰਭृਤਿਭਿਸ਼੍ਚੈਨਾਨ੍ਵਿਸ਼ਿਨष੍ਟਿ ਚ ਕੇਸ਼ਵਃ
ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਪੂਰੇ ਮਨੋਂ-ਮਨ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਕੇਸ਼ਵ, ਭਾਨੂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਨਾਚ੍ਛਾਦਨੇ ਚੈषਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੇ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਃ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਰਾਮਪ੍ਰਭृਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਜਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਧਕਵृष੍ਣਯਃ
ਮੇਰਾ ਸੱਸ-ਸੁਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਖਾਣ-ਪਹਿਨ ਦੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਰਾਮ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਅੰਧਕ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੁਲ੍ਯੋ ਹਿਪ੍ਰਣਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ੍ਯ ਚ ਭਾਮਿਨਿ। ਏਵਮਾਦਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਸਤ੍ਯਂਹृਦ੍ਯਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਨੋਨੁਗਮ੍
ਤੇਰਾ ਪਿਆਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਰਗਾ ਵੀ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਚੀਆਂ, ਪਿਆਰੀਆਂ, ਦਿਲੋਂ-ਦਿਲ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਕਰਕੇ—
ਗਮਨਾਯ ਮਨਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇਵਾਸੁਦੇਵਰਥਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਤਾਂ ਕृष੍ਣਾਂ ਕृष੍ਣਮਹਿषੀ ਚਕਾਰਾਭਿਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਚਲਿਆ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਰਾਣੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਲਾਇਆ।
ਆਰੁਰੋਹ ਰਥਂ ਸ਼ੌਰੇਃ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾऽਥ ਭਾਮਿਨੀ। ਸ੍ਮਯਿਤ੍ਵਾਤੁ ਯਦੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਦ੍ਰੌਪਦੀਂ ਪਰਿਸਾਨ੍ਤ੍ਵ੍ਯ ਚ। ਉਪਾਵਰ੍ਤ੍ਯ ਤਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰੈਰ੍ਹਯੈਃ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ਪਰਂਤਪਃ
ਫਿਰ ਸਤਭਾਮਾ, ਜੋ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਸ਼ੌਰੀ ਦੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ; ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਢਾਢਸ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਲਟ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਤੁਰ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਵਨੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨਾ ਨਰਾਗ੍ਰ੍ਯਾਃ ਸ਼ੀਤੋष੍ਣਵਾਤਾਤਪਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਙ੍ਗਾਃ। ਸਰਸ੍ਤਦਾਸਾਦ੍ਯਵਨਂ ਚ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਤਃ ਪਰਂਕਿਮਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ ਪਾਰ੍ਥਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਠੰਢ, ਗਰਮੀ, ਹਵਾ ਤੇ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਥੱਕ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ, ਤੇ ਫਿਰ ਪਾਂਡਵ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਸਰਸ੍ਤਦਾਸਾਦ੍ਯ ਤੁ ਪਾਣ੍ਡੁਪੁਤ੍ਰਾ ਜਨਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਵਿਧਾਯ ਚੇष੍ਟਮ੍। ਵਨਾਨਿ ਰਮ੍ਯਾਣ੍ਯਥ ਪਰ੍ਵਤਾਂਸ਼੍ਚ ਨਦੀਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਤਦਾ ਵਿਚੇਰੁਃ
ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਨਿਬੜਾ ਕੇ, ਸੁਹਣੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।
ਤਥਾ ਵਨੇ ਤਾਨ੍ਵਸਤਃ ਪ੍ਰਵੀਰਾਨ੍ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਤਪੋਧਨਾਸ਼੍ਚ। ਅਭ੍ਯਾਯਯੁਰ੍ਵੇਦਵਿਦਃ ਪੁਰਾਣਾ- ਸ੍ਤਾਨ੍ਪੂਜਯਾਮਾਸੁਰਥੋ ਨਰਾਗ੍ਰ੍ਯਾਃ
ਜਦ ਉਹ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਪਸਵੀ ਤੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲੇ, ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਆਏ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ਕੁਸ਼ਲਃ ਕਥਾਸੁ ਵਿਪ੍ਰੋऽਭ੍ਯਗਚ੍ਛਦ੍ਭੁਵਿ ਕੌਰਵੇਯਾਨ੍। ਸ ਤੈਃ ਸਮੇਤ੍ਯਾਥ ਯਦृਚ੍ਛਯੈਵ ਵੈਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯਂ ਨृਪਮਭ੍ਯਗਚ੍ਛਤ੍
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੌਰਵਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ-ਯਾਦ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵੈਚਿਤ੍ਰਵੀਰਿਆ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਅਥੋਪਵਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਤਿਸਤ੍ਕृਤਸ਼੍ਚ ਵृਦ੍ਧੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮੇਨ। ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ ਸਂਕਥਯਾਂਬਭੂਵ ਧਰ੍ਮਾਨਿਲੇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭਵਾਨ੍ਯਮੌ ਚ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਦੇ ਕੁਰੁ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਬੈਠਾਇਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਧਰਮ, ਵਾਯੂ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਆਂ।
ਕृਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਵਾਤਾਤਪਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਙ੍ਗਾਨ੍ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਚੋਗ੍ਰਸ੍ ਮੁਖੇ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਨ੍। ਤਾਂ ਚਾਪ੍ਯਨਾਥਾਮਿਵ ਵੀਰਨਾਥਾਂ ਕृष੍ਣਾਂ ਪਰਿਕ੍ਲੇਸ਼ਗੁਣੇਨ ਯੁਕ੍ਤਾਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜੋਰ, ਹਵਾ-ਧੁੱਪ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸਹਾਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਕਲੇਸ਼ ਸਹਿੰਦੀ ਹੋਈ ਦਰਸਾਇਆ।
ਤਤਃ ਕਥਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਰਾਜਾ ਵੈਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯਃ ਕृਪਯਾऽਭਿਤਪ੍ਤਃ। ਵਨੇ ਤਥਾ ਪਾਰ੍ਥਿਵਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾ- ਞ੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਦੁਃਖਨਦੀਂਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਨ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵੈਚਿਤ੍ਰਵੀਰਿਆ ਦਿਲੋਂ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ ਤੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪੀੜ੍ਹਿਆ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਦੈਨ੍ਯਾਭਿਹਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਨਿਸ਼੍ਵਾਸਵਾਤੋਪਹਤਸ੍ਤਦਾਨੀਮ੍। ਵਾਚਂ ਕਥਂਚਿਤ੍ਸ੍ਥਿਰਤਾਮੁਪੇਤ੍ਯ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮਾਤ੍ਮਪ੍ਰਭਵਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ
ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਲੰਬੀ ਤੇ ਭਾਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ।
ਕਥਂਨੁ ਸਤ੍ਯਃ ਸ਼ੁਚਿਰਾਰ੍ਯਵृਤ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸੁਤਾਨਾਂ ਮਮ ਧਰ੍ਮਰਾਜਃ। ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੁਃ ਪृਥਿਵੀਤਲੇ ਸ੍ਮ ਸ਼ੇਤੇ ਪੁਰਾ ਰਾਙ੍ਕਵਕੂਟਸ਼ਾਯੀ
ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਸਚਾ, ਪਵਿੱਤਰ, ਉੱਚ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਪਲੰਗਾਂ ਤੇ ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਨੰਗੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਪ੍ਰਬੋਧ੍ਯਤੇ ਮਾਗਧਸੂਤਪੁਤ੍ਰੈ- ਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਤੁਵਦ੍ਭਿਃ ਸ੍ਵਯਮਿਨ੍ਦ੍ਰਕਲ੍ਪਃ। ਪਤਤ੍ਰਿਸਙ੍ਘੈਃ ਸ ਜਘਨ੍ਯਰਾਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਬੋਧ੍ਯਤੇ ਨੂਨਮਿਲਾਤਲਸ੍ਥਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮਾਗਧ ਤੇ ਸੂਤ ਗਾਇਕ ਜਾਗਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆ ਹੋਇਆ।
ਕਥਂਨੁ ਵਾਤਾਤਪਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਙ੍ਗੋ ਵृਕੋਦਰਃ ਕੋਪਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਙ੍ਗਃ। ਸ਼ੇਤੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਤਥੋਚਿਤਾਙ੍ਗਃ ਕृष੍ਣਾਸਮਕ੍ਸ਼ਂ ਵਸੁਧਾਤਲਸ੍ਥਃ
ਭੀਮ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹਵਾ ਤੇ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਕਦੇ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੰਗੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੈ?
ਤਥਾऽਰ੍ਜੁਨਃ ਸੁਕੁਮਾਰੋ ਮਨਸ੍ਵੀ ਵਸ਼ੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਧਰ੍ਮਸੁਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ। ਵਿਦੂਯਮਾਨੈਰਿਵ ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੈ- ਰ੍ਧ੍ਰੁਵਂ ਨ ਸ਼ੇਤੇ ਵਸਤੀਰਮਰ੍षਾਤ੍
ਅਰਜੁਨ, ਨਰਮ ਤੇ ਉੱਚ ਸੋਚ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੌਂਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ।
ਯਮੌ ਚ ਕृष੍ਣਾਂ ਚ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਂ ਚ ਭੀਮਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਖਵਿਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਨ੍। ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਸਰ੍ਪ ਇਵੋਗ੍ਰਤੇਜਾ ਧ੍ਰੁਵਂ ਨ ਸ਼ੇਤੇ ਵਸਤੀਰਮਰ੍षਾਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੇ ਭੀਮ ਨੂੰ ਸੁਖ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੱਖੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਲੰਬੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੌਂਦਾ।
ਤਥਾ ਯਮੌ ਚਾਪ੍ਯਸੁਖੌ ਸੁਖਾਰ੍ਹੌ ਸਮृਦ੍ਧਰੀਪਾਵਮਰੌ ਦਿਵੀਵ। ਪ੍ਰਜਾਗਰਸ੍ਥੌ ਧ੍ਰੁਵਮਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤੌ ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਸਤ੍ਯੇਨ ਚ ਵਾਰ੍ਯਮਾਣੌ
ਉਹ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ, ਜੋ ਸੁਖ ਦੇ ਹਕਦਾਰ ਹਨ, ਪਰ ਸੁਖ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਗਦੇ ਤੇ ਬੇਚੈਨ ਪਏ ਹਨ, ਸਿਰਫ ਸਚ ਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।
ਸਮੀਰਣੇਨਾਥ ਸਮੋ ਬਲੇਨ ਸਮੀਰਣਸ੍ਯੈਵਸੁਤੋ ਬਲੀਯਾਨ੍। ਸ ਧਰ੍ਮਪਾਸੇਨ ਸਿਤੋऽਗ੍ਰਜੇਨ ਧ੍ਰੁਵਂ ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਸਹਤ੍ਯਮਰ੍षਮ੍
ਭੀਮ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੈ, ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀਕ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਧਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਲੰਬੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਚਾਪਿਭੂਮੌ ਪਰਿਵਰ੍ਤਮਾਨੋ ਵਧਂ ਸੁਤਾਨਾਂ ਮਮ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਮਾਣਃ। ਸਤ੍ਯੇਨ ਧਰ੍ਮੇਣ ਚ ਵਾਰ੍ਯਮਾਣਃ ਕਾਲਂਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕੋ ਰਣੇऽਨ੍ਯੈਃ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੜ੍ਹਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਚ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਹੈ।
ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੌ ਤੁ ਜਿਤੇ ਨਿਕृਤ੍ਯਾ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨੋ ਯਤ੍ਪਰੁषਾਣ੍ਯਵੋਚਤ੍। ਤਾਨਿ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਨਿ ਵृਕੋਦਰਾਙ੍ਗਂ ਦਹਨ੍ਤਿ ਕਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਨਿਰਿਵੇਨ੍ਧਨਾਨਿ
ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਹਾਰਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਕਹੇ, ਉਹ ਭੀਮ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾੜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਨ ਪਾਪਕਂ ਧ੍ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਧਨਂਜਯਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨੁਵਰ੍ਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਤਮ੍। ਅਰਣ੍ਯਵਾਸੇਨ ਵਿਵਰ੍ਧਤੇ ਤੁ ਭੀਮਸ੍ਯ ਕੋਪੋऽਗ੍ਨਿਰਿਵਾਨਿਲੇਨ
ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤ ਪਾਪ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੇ, ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਉਸ ਦੀ ਪੀਛ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ, ਭੀਮ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਹਵਾ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸ ਤੇਨ ਕੋਪੇਨ ਵਿਦੀਰ੍ਯਮਾਣਃ ਕਰਂ ਕਰੇਣਾਭਿਨਿਪੀਡ੍ਯਵੀਰਃ। ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸਤ੍ਯੁष੍ਣਮਤੀਵ ਘੋਰਂ ਦਹਨ੍ਨਿਵੇਮਾਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਸੇਨਾਮ੍
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੀਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਗਰਮ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।