ਸ਼੍ਰੀਜੁष੍ਟਃ ਪਞ੍ਚਮੀਸ੍ਕਨ੍ਦਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਰੀਃ ਪਞ੍ਚਮੀ ਸ੍ਮृਤਾ। षष੍ਠ੍ਯਾਂ ਕृਤਾਰ੍ਥੋऽਭੂਦ੍ਯਸ੍ਥਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍षष੍ਠੀ ਮਹਾਤਿਧਿਃ
ਸਕੰਦ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਲਾ ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਸਫਲ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਛਠੀ ਮਹਾਨ ਤਿਥੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਜੁष੍ਟਂ ਮਹਾਸੇਨਂ ਦੇਵਸੇਨਾਪਤੀਕृਤਮ੍। ਸਪ੍ਤਰ੍षਿਪਤ੍ਨਯਃ षਡ੍ ਦੇਵ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਸਕਾਸ਼ਮਥਾਗਮਨ੍
ਮਹਾਸੇਨ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਦੇਵਸੇਨਾ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਬਣਿਆ, ਉਸ ਕੋਲ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਛੇ ਪਤਨੀਆਂ ਆਈਆਂ।
ऋषਿਭਿਃ ਸਂਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਵ੍ਰਤਾਃ। ਦ੍ਰੁਤਮਾਗਮ੍ਯ ਚੋਚੁਸ੍ਤਾ ਦੇਵਸੇਨਾਪਤਿਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਧਰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਵਰਤ ਵਾਲੀਆਂ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਆਈਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਵਯਂ ਪੁਤ੍ਰ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾਂ ਭਰ੍ਤृਭਿਰ੍ਦੇਵਸਂਮਿਤੈਃ। ਅਕਾਰਣਾਦ੍ਰੁषਾ ਤੈਸ੍ਤੁ ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ਪਰਿਚ੍ਯੁਤਾਃ
'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਾਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕੱਢ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਾਂ।'
ਅਸ੍ਮਾਭਿਃ ਕਿਲ ਜਾਤਸ੍ਤ੍ਵਮਿਤਿ ਕੇਨਾਪ੍ਯੁਦਾਹृਤਮ੍। ਤਤ੍ਸਤ੍ਯਮੇਤਤ੍ਸਂਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਸ੍ਤ੍ਰਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
'ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਵਲੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਉਂਣ ਜੋਗਾ ਹੈ।'
ਅਕ੍ਸ਼ਯਸ਼੍ਚ ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਧਿ ਨਃ ਪ੍ਰਭੋ। ਤ੍ਵਾਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਚਾਪ੍ਯਭੀਪ੍ਸਾਮਃ ਕृਤ੍ਵੈਤਦਨृਣੋ ਭਵ
'ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਵਰਗ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ—ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕਾ।'
ਮਾਤਰੋ ਹਿ ਭਵਤ੍ਯੋ ਮੇ ਸੁਤੋ ਵੋऽਹਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾਃ। ਯਦ੍ਵਾਪੀਚ੍ਛਤ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਭਵਿष੍ਯਤਿ ਵਸ੍ਤਥਾ
'ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਮਾਵਾਂ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੋ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚਾਹੋਗੇ, ਉਹ ਸਭ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਂ ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਉਕ੍ਤਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਨ ਬ੍ਰੂਹਿਤਿ ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਸਵਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਸਕੰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?' ਸਕੰਦ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵਾਸਵ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਅਭਿਜਿਤ੍ਸ੍ਪਰ੍ਧਮਾਨਾ ਤੁ ਰੋਹਿਣ੍ਯਾ ਕਨ੍ਯਸੀ ਸ੍ਵਸਾ। ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਜ੍ਯੇष੍ਠਤਾਂ ਦੇਵੀ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤੁਂ ਵਨਂ ਗਤਾ
'ਅਭਿਜਿਤ, ਜੋ ਰੋਹਣੀ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਵੱਡੀ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ, ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਚਲੀ ਗਈ।'
ਤਤ੍ਰ ਮੂਢੋਸ੍ਮਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਗਗਨਾਚ੍ਚ੍ਯੁਤਮ੍। ਕਾਲਂ ਤ੍ਵਿਮਂ ਪਰਂ ਸ੍ਕਨ੍ਦ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹ ਚਿਨ੍ਤਯ
'ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਲੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਤਾਰਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚ।'
ਧਨਿष੍ਠਾਦਿਸ੍ਤਦਾ ਕਾਲੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਃ। ਪੂਰ੍ਵਕਾਲੇ ਰੋਹਿਣ੍ਯਾਰਮ੍ਭੇ ਏਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰ, ਸੂਰ੍ਯ ਏਵਂ ਗੁਰੋਃ ਯੋਗਂ ਭਵਤਿ ਸ੍ਮ। - ਟਿਪ੍ਪਣੀ ਰੋਹਿਣੀ ਹ੍ਯਭਵਤ੍ਪੂਰ੍ਵਮੇਵਂ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਸਮਾਭਵਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਰੋਹਣੀ ਤੋਂ ਗਿਣਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਗੁਰੂ ਤਿੰਨੇ ਇਕੱਠੇ ਸੀ। ਨੋਟ: ਪਹਿਲਾਂ ਰੋਹਣੀ ਹੀ ਪਹਿਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਉਹੀ ਸੀ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਕृਤ੍ਤਿਕਾ ਗਤਾਃ। ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਸਪ੍ਤਸ਼ੀਰ੍षਾਭਂਂ ਇਤਿ ਪਾਠਭੇਦਃ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਕਟਾਕਾਰਂ ਭਾਤਿ ਤਦ੍ਵਹ੍ਨਿਦੈਵਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਤਾਰੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਨਕਸ਼ਤਰ ਜੋ ਰਥ ਵਰਗਾ ਜਾਂ ਸੱਤ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਦੇਵਤਾ ਅੱਗ ਹੈ।
ਵਿਨਤਾ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸ੍ਕਨ੍ਦਂ ਮਮ ਤ੍ਵਂ ਪਿਣ੍ਡਦਃ ਸੁਤਃ। ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵਾਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਤ੍ਰ ਸਹਾਸਿਤੁਮ੍
ਫਿਰ ਵਿਨਤਾ ਨੇ ਸਕੰਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹੈਂ, ਜੋ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਾਂ, ਪੁੱਤ੍ਰ।'
ਏਵਮਸ੍ਤੁ ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਾਧਿ ਮਾਮ੍। ਸ੍ਨੁषਯਾ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨਾ ਵੈ ਦੇਵਿ ਵਤ੍ਸ੍ਯਸਿ ਨਿਤ੍ਯਦਾ
'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੁੱਤ੍ਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਗਿਆ ਦੇ। ਤੇਰੀ ਵਹੁਟੀ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਵੱਸੇਂ।'
ਅਥ ਮਾਤृਗਣਃ ਸਰ੍ਵਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਵਯਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਮਾਤਰਃ ਕਵਿਭਿਃ ਸ੍ਤੁਤਾਃ। ਇਚ੍ਛਾਮੋ ਮਾਤਰਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਭਵਿਤੁਂ ਪੂਜਯਸ੍ਵ ਨਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੇ ਸਕੰਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹਾਂ, ਕਵੀ ਸਾਨੂੰ ਸਲਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੀ ਮਾਵਾਂ ਬਣੀਏ—ਸਾਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇ।'
ਤਾਸਾਂ ਤੁ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਸ੍ਕਨ੍ਦੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍'। ਮਾਤਰੋ ਹਿ ਭਵਤ੍ਯੋ ਮੇ ਭਵਤੀਨਾਮਹਂ ਸੁਤਃ। ਉਚ੍ਯਤਾਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਭਵਤੀਨਾਮਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਕੰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹੋ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤ੍ਰ ਹਾਂ। ਦੱਸੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?'
ਯਾਸ੍ਤੁ ਤਾ ਮਾਤਰਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਲੋਕਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਾਃ। ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਤੁ ਭਵੇਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਾਸਾਂ ਚੈਵ ਨ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍
'ਜੋ ਮਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਸਾਡੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਡੀ ਥਾਂ ਨਾ ਲੈ ਸਕਣ।'
ਭਵੇਮ ਪੂਜ੍ਯਾ ਲੋਕਸ੍ਯ ਨ ਤਾਃ ਪੂਜ੍ਯਾਃ ਸੁਰਰ੍षਭ। ਪ੍ਰਜਾऽਸ੍ਮਾਕਂ ਹृਤਾਸ੍ਤਾਭਿਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਤਾਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਨਃ
'ਸਾਡਾ ਆਦਰ ਹੋਵੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਜੋ ਸੰਤਾਨ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਵਲੋਂ ਲੈ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਲਈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ।'
ਵृਤ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਨ ਤਾਃ ਪ੍ਰਕ੍ਯਾ ਭਵਤੀਭਿਰ੍ਨਿषੇਵਿਤੁਮ੍। ਅਨ੍ਪ੍ਰਾਂ ਵਃ ਕਾਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਪ੍ਰਜਾਂ ਯਾਂ ਮਨਸੇਚ੍ਛਥਾ
'ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਤਾਂ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਦੇਵਾਂਗਾ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਵਿਚ ਚਾਹੋਗੇ।'
ਇਚ੍ਚਾਮ ਤਾਸਾਂ ਮਾਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰਜਾ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਨਃ। ਤ੍ਵਯਾ ਸਹ ਪृਥਗ੍ਭੂਤਾ ਯੇ ਚ ਤਾਸਾਮਥੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
'ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਭੋਗੀਏ—ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਦੇ ਦੇ, ਜੋ ਤੈਥੋਂ ਵੱਖ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਵੀ।'
ਪ੍ਰਜਾ ਵੋ ਦਦ੍ਮਿ ਕष੍ਟਂ ਤੁ ਭਵਤੀਭਿਰੁਦਾਹृਤਮ੍। ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਤ ਭਦ੍ਰਂ ਵਃ ਪ੍ਰਜਾ ਸਾਧੁਨਮਸ੍ਕृਤਾਃ
'ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ—ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ।'
ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਾਮ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦ ਯਥੇਚ੍ਛਸਿ। ਤ੍ਵਯਾ ਨੋ ਰੋਚਤੇ ਸ੍ਕਨ੍ਦ ਸਹਵਾਸਸ਼੍ਚਿਰਂਪ੍ਰਭੋ
'ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗੀਆਂ, ਹੇ ਸਕੰਦ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ। ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵੱਸੀਏ।'
ਯਾਵਤ੍षੋਡਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਰੁਣਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ। ਪ੍ਰਬਾਧਤ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਤਾਵਦ੍ਰੂਪੈਃ ਪृਥਗ੍ਵਿਧੈਃ
'ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਸੰਤਾਨ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦਿਓ।'
ਅਹਂ ਚ ਵਃ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਰੌਦ੍ਰਮਾਤ੍ਮਾਨਮਵ੍ਯਯਮ੍। ਪਰਮਂ ਤੇਨ ਸਹਿਤਾਃ ਸੁਖਂ ਵਤ੍ਸ੍ਯਥ ਪੂਜਿਤਾਃ
'ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਟੱਲ ਰੂਪ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਉਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸੋਗੇ।'
ਤਤਃ ਸ਼ਰੀਰਾਤ੍ਸ੍ਕਨ੍ਦਸ੍ਯ ਪਰੁषਃ ਪਾਵਕਪ੍ਰਭਃ। ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਨਿष੍ਪਪਾਤ ਮਹਾਬਲਃ
ਫਿਰ ਸਕੰਦ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਕਰੜਾ, ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੀਵ ਨਿਕਲਿਆ, ਜੋ ਮਾਨਵਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਸੀ।
ਅਪਤਤ੍ਸਹਸਾ ਭੂਮੌ ਵਿਸਂਜ੍ਞੋऽਥ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਦਿਤਃ। ਸ੍ਕਨ੍ਦੇਨ ਸੋऽਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤੋ ਰੌਦ੍ਰਰੂਪੋऽਭਵਦ੍ਗ੍ਰਹਃ
ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਹੋਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਸਕੰਦ ਵਲੋਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਭੂਤ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਪਸ੍ਮਾਰ ਇਤ੍ਯਾਹੁਰ੍ਗृਹਂ ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ। ਵਿਨਤਾ ਤੁ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਾ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸ਼ਕੁਨਿਗ੍ਰਹਃ
ਦੁਇਜਾਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸਕੰਦ-ਅਪਸਮਾਰ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਮਹਾਂਭਿਆਨਕ ਪੰਛੀ-ਭੂਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤॄਣਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂਪ੍ਰਾਹੁਸ੍ਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਪੂਤਨਾਗ੍ਰਹਮ੍। ਕष੍ਟਾ ਦਾਰੁਣਰੂਪੇਣ ਘੋਰਰੂਪਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰੀ
ਮਾਵਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਪੂਤਨਾ-ਭੂਤ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਕਰੜੀ, ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਪਸ਼ਾਚੀ ਰਦਾਰੁਣਾਕਾਰਾ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸ਼ੀਤਪੂਤਨਾ। ਗਰ੍ਭਾਨ੍ਸਾ ਮਾਨੁषੀਣਾਂ ਤੁ ਹਰਤੇ ਘੋਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾ
ਪਸ਼ਾਚੀ ਨਾਂ ਦੀ ਡੈਮਣੀ, ਜਿਸਦੇ ਦੰਦ ਲਾਲ ਲਹੂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਠੰਡ ਪੂਤਨਾ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਅਦਿਤਿਂ ਰੇਵਤੀਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਗ੍ਰਹਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਰੈਵਤਃ। ਸੋऽਪਿ ਬਾਲਾਨ੍ਮਹਾਗੋਰੋ ਬਾਧਤੇ ਵੈ ਮਹਾਗ੍ਰਹਃ
ਅਦਿਤੀ ਨੂੰ ਰੇਵਤੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਗ੍ਰਹਿ ਰੈਵਤ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਗ੍ਰਹਿ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।