ਆਹੁਤਿष੍ਵੇਵ ਯਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਰ੍ਹਵਿਰਾਜ੍ਯਂ ਵਿਧੀਯਤੇ। ਸੋਗ੍ਨਿਰ੍ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰ ਸ਼ਂਯੁਰ੍ਨਾਮ ਮਹਾਪ੍ਰਭਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਘੀ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੰਯੁ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇषੁ ਯਸ੍ਯੇष੍ਟਮਸ਼੍ਵਮੇਧਾਗ੍ਰਭਾਗਭੂਤ੍। ਦੀਪ੍ਤਿਜ੍ਵਾਲੈਰਨੇਕਾਗ੍ਰੈਰਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮੋऽਥ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਭਾਗ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਲਪਟਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਸ਼ਂਯੋਰਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਤ੍ਯਾ ਸਤ੍ਯਾऽਥ ਧਰ੍ਮਜਾ। ਅਗ੍ਨਿਤਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਦੀਪ੍ਤਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ
ਸ਼ੰਯੁ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪਤਨੀ ਸਤਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਚੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ; ਅਗਨਿਤਸ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀਪਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਨੇਕ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਮੇਨਾਜ੍ਯਭਾਗੇਨ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਯੋऽਗ੍ਨਿਰਧ੍ਵਰੇ। ਅਗ੍ਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਰਦ੍ਵਾਜਃ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪੁਤ੍ਰ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਅੱਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਘੀ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਅੱਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਦਵਾਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਹਵਿਰਾਜ੍ਯਂ ਧ੍ਰੁਵੋਦ੍ਯਤਮ੍। ਭਰਤੋ ਨਾਮਤਃ ਸੋਗ੍ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸ਼ਂਯੁਤਃ ਸੁਤਃ
ਸਭ ਪੂਰਨਮਾਸ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘੀ ਦੀ ਭੇਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਭਰਤਾ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਉਹ ਅੱਗ, ਸ਼ੰਯੁ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਤਿਸ੍ਰਃ ਕਨ੍ਯਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਾ ਯਾਸਾਂ ਸ ਭਰਤ ਪਤਿਃ। ਭਾਰਤਸ੍ਤੁ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਾਰਤ੍ਯੇਕਾ ਚ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ
ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਧੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤੀ ਭਰਤਾ ਹੈ; ਭਾਰਤਾ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੋ ਭਰਤਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਃ ਪਾਵਕਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ। ਮਹਾਨਤ੍ਯਰ੍ਥਮਹਿਤਸ੍ਤਥਾ ਭਰਤਸਤ੍ਤਮ
ਭਾਰਤਾ ਅੱਗ ਤੋਂ ਪਾਵਕਾ ਜਨਮਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤੁ ਵੀਰਾ ਵੀਰਸ਼੍ਚ ਪਿਣ੍ਡਦਃ। ਪ੍ਰਾਹੁਰਾਜ੍ਯੇਨ ਤਸ੍ਯੇਜ੍ਯਾਂ ਸੋਮਸ੍ਯੇਵ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸ਼ਨੈਃ
ਭਰਦਵਾਜ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੀਰਾ ਪਿੰਡਦਾ ਹੈ; ਦੁਜਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਯਜਨਾ ਘੀ ਨਾਲ, ਸੋਮਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਿषਾ ਯੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ ਸੋਮੇਨ ਸਹ ਯੁਜ੍ਯਤੇ। ਰਥਪ੍ਰਭੂ ਰਥਧ੍ਵਾਨਃ ਕੁਮ੍ਭਰੇਤਾਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਦੂਜੇ ਹਵਨ ਦੀ ਘੀ ਦੀ ਭੇਟ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਥਪ੍ਰਭੂ, ਰਥਧਵਾਨ ਅਤੇ ਕੁੰਭਰੇਤਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰਯ੍ਵਾਂ ਜਨਯਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਭਾਨੁਂ ਭਾਭਿਃ ਸਮਾਵृਣੋਤ੍। ਆਗ੍ਨੇਯਮਨਯਨ੍ਮਿਥ੍ਯਂ ਮਿਥ੍ਯੋ ਨਾਮੈਵ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਸਰਯੂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਭਾਨੂ ਨੂੰ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ; ਜੋ ਅੱਗ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਿਥਿਆ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਨ ਚ੍ਯਵਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ਯਸਾ ਵਰ੍ਚਸਾ ਸ਼੍ਰਿਯਾ। ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਨਿਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨੋ ਨਾਮ ਪृਥਿਵੀਂ ਸ੍ਤੌਤਿ ਕੇਵਲਮ੍
ਜੋ ਕਦੇ ਡੋਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਰਾਮ, ਚਮਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗ ਨਿਸਚਯਵਨ ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਪਾਪ੍ਮਾ ਕਲੁषੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ਼੍ਚਾਰ੍ਚਿषਾ ਜ੍ਵਲਨ੍। ਵਿਪਾਪੋऽਗ੍ਨਿਃ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯੋਜ੍ਯਃ ਸਮਯਕਰ੍ਮਸੁ
ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਕਲੁਸ਼ ਤੋਂ ਸਾਫ, ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵਿਪਾਪਾ ਉਸ ਅੱਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਹੀ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।
ਅਕ੍ਰੋਸ਼ਤਾਂ ਹਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਹਿ ਨਿष੍ਕृਤਿਮ੍। ਅਗ੍ਨਿਃ ਸ ਨਿष੍ਕृਤਿਰ੍ਨਾਮ ਸ਼ੋਭਯਤ੍ਯਭਿਸੇਵਿਤਃ
ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁੱਖ ਭਰੀਆਂ ਅਵਾਜਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਕਾਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਅੱਗ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਅਨੁਕੂਜਨ੍ਤਿ ਯੇਨੇਹ ਵੇਦਨਾਰ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਯਂ ਜਨਾਃ। ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ੍ਵਨੋ ਨਾਮ ਪਾਵਕਃ ਸਰੁਜਸ੍ਕਰਃ
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਕਰਾਹਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 'ਸਵਨ' ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ ਜਗਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ। ਤਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰਧ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਦੋ ਵਿਸ਼੍ਵਜਿਨ੍ਨਾਮ ਪਾਵਕਮ੍
ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ 'ਵਿਸ਼ਵਜਿੱਤ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤਰਾਗ੍ਨਿਃ ਸ੍ਮृਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਭੁਕ੍ਤਂ ਪਚਤਿ ਦੇਹਿਨਾਮ੍। ਸ ਯਜ੍ਞੇ ਵਿਸ਼੍ਵਭੁਙ੍ਵਾਮ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਭਾਰਤ
ਜੋ ਅੰਦਰਲੀ ਅੱਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਖਾਧੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਪਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਯਜਨ ਵਿੱਚ 'ਵਿਸ਼ਵਭੁਕ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਯਤਾਤ੍ਮਾ ਚ ਸਤਤਂ ਵਿਪੁਲਪ੍ਰਭਃ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਪੂਜਯਨ੍ਤ੍ਯੇਨਂ ਪਾਕਯਜ੍ਞੇषੁ ਪਾਵਕਮ੍
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਕ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਿਤੋ ਗੋਪਤਿਰ੍ਨਾਮ ਨਦੀ ਯਸ੍ਯਾਭਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਧਰ੍ਮਕਰ੍ਤृਭਿਃ
ਜੋ 'ਗੋਪਤਿਰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਨਦੀ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਡਬਾਗ੍ਨਿਃ ਪਿਬਤ੍ਯਮ੍ਭੋ ਯੋਸੌ ਪਰਮਦਾਰੁਣਃ। ਊਰ੍ਦ੍ਵਭਾਗੂਰ੍ਧ੍ਵਭਾਙ੍ਨਾਮ ਕਵਿਃ ਪ੍ਰਾਣਾਸ਼੍ਰਿਤਸ੍ਤੁ ਯਃ
ਜੋ ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਬੜਬਾ ਅੱਗ ਪਾਣੀ ਪੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕਵੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਉਰਧਵਭਾਨੁ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਉਦਗ੍ਦ੍ਵਾਰਂ ਹਵਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ। ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਭਵੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਿष੍ਟਕृਤ੍ਪਰਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ 'ਸਵਿਸ਼ਟਕ੍ਰਿਤ' ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਕਰਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਆਵਿਰ੍ਭਵਤਿ ਪਾਵਕਃ। ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਤੁ ਰਸੋ ਜਜ੍ਞੇ ਮਨ੍ਯੁਤੀਵ੍ਰਾ ਚ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ
ਜੋ ਅੱਗ ਸ਼ਾਂਤ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਰਸ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤੀਬਰ ਪੁਤਰੀ 'ਮਨਯੁਤੀਵ੍ਰਾ' ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਦਾਰੁਣਾ ਕ੍ਰੂਰਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਤਿष੍ਠਤਿ। ਤ੍ਰਿਦਿਵੇ ਯਸ੍ਯ ਸਦृਸ਼ੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਰੂਪੇਣ ਕਸ਼੍ਚਨ। ਅਤੁਲਤ੍ਵਾਤ੍ਕृਤੋ ਦੇਵੈਰ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਕਾਮਸ੍ਤੁ ਪਾਵਕਃ
ਉਹ, ਜੋ ਕਠੋਰ ਤੇ ਕਰੂੜ ਹੈ, 'ਸਵਾਹਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦੀ ਅਦੁੱਤੀਤਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ 'ਕਾਮ' ਨਾਮ ਦੀ ਅੱਗ ਰੱਖਿਆ।
ਸਂਹਰ੍षਾਦ੍ਧਾਰਯਨ੍ਕ੍ਰੋਧਂ ਧਨ੍ਵੀ ਸ੍ਰਗ੍ਵੀ ਰਥੇ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਸਮਰੇ ਨਾਸ਼ਯੇਚ੍ਛਤ੍ਰੂਨਮੋਘੋ ਨਾਮ ਪਾਵਕਃ
ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਹਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਰਥ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ 'ਅਮੋਘ' ਨਾਮ ਦੀ ਅੱਗ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਉਕ੍ਥ੍ਯੋ ਨਾਮ ਮਹਾਭਾਗ ਤ੍ਰਿਭਿਰੁਕ੍ਥੈਰਭਿष੍ਟੁਤਃ। ਮਹਾਵਰ੍षਂ ਤ੍ਵਜਨਯਤ੍ਸਕਾਮਾਸ਼੍ਵਂ ਹਿ ਯਂ ਵਿਦੁਃ
ਜੋ 'ਉਕਥਯ' ਨਾਮ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਉਕਥਿਆਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਵਰ੍ਹਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਸੀ।
ਕਾਸ਼੍ਯਪੋ ਹ੍ਯਥ ਵਾਸਿष੍ਠਃ ਪ੍ਰਾਣਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਣਪੁਤ੍ਰਕਃ। ਅਗ੍ਨਿਰਾਙ੍ਗਿਰਸਸ਼੍ਚੈਵ ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਤੀਵ੍ਰਵਰ੍ਚਕਃ
ਕਾਸ਼ਯਪ, ਜਾਂ ਵਾਸਿਸ਼ਠ, ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਅੰਗੀਰਸ ਦੀ ਅੱਗ, ਤੇ ਚਯਵਨ, ਜੋ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—
ਅਚਰਤ੍ਸ ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਬਹੁਵਾਰ੍षਿਕਮ੍। ਪੁਤ੍ਰਂ ਲਭੇਯਂ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਂ ਯਸ਼ਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਮਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕੀਤਾ: 'ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਯਸ਼ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ।'
ਮਹਾਵ੍ਯਾਹृਤਿਭਿਰ੍ਧ੍ਯਾਤਃ ਪਞ੍ਚਭਿਸ੍ਤੈਸ੍ਤਦਾ ਤ੍ਵਥ। ਜਜ੍ਞੇ ਤੇਜੋਮਯਾਰ੍ਚਿष੍ਮਾਨ੍ਪਞ੍ਚਵਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਾਕਰਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਪੰਜ ਜਣਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ, ਪੰਜ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਸਮਿਦ੍ਧੋऽਗ੍ਨਿਃ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਾਹੂ ਸੂਰ੍ਯਨਿਭੌ ਤਥਾ। ਤ੍ਵਙ੍ਨੇਤ੍ਰੇ ਚ ਸੁਵਰ੍ਣਾਭੇ ਕृष੍ਣੇ ਜਙ੍ਘੇ ਚ ਭਾਰਤ
ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਬਾਂਹਾਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਚਮੜੀ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਤੇ ਜੰਘਾਂ ਕਾਲੀਆਂ ਸਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਃ ਸ ਤਪਸਾ ਕृਤਸ੍ਤੈਃ ਪਞ੍ਚਭਿਰ੍ਜਨੈਃ। ਪਾਞ੍ਚਜਨ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਦੇਵਃ ਪਞ੍ਚਵਂਸ਼ਕਰਸ੍ਤੁ ਸਃ
ਉਹ ਪੰਜ ਜਣਿਆਂ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ 'ਪਾਂਚਜਨਯ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪੰਜ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤਪਾਃ। ਜਨਯਤ੍ਪਾਵਕਂ ਘੋਰਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਸ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृਜਨ੍
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਤਪਸੀ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਬਣੀ।