ਅਗ੍ਨਿਤ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਨष੍ਟਂ ਹਿ ਤਪ੍ਯਮਾਨਸ੍ ਮੇ ਤਪਃ। ਕਥਮਗ੍ਨਿਃ ਪੁਨਰਹਂ ਭਵੇਯਮਿਤਿ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਃ
'ਮੇਰਾ ਅੱਗ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਖੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਵੇਂ ਅੱਗ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਪਸ਼੍ਯਦਗ੍ਨਿਵਲ੍ਲੋਕਾਂਸ੍ਤਾਪਯਨ੍ਤਂ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍। ਸੋਪਾਸਰ੍ਪਚ੍ਛਨੈਰ੍ਭੀਤਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਤਦਾਙ੍ਗਿਰਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਚੁਪ ਚਾਪ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਭਵਸ੍ਵਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਰ੍ਲੋਕਭਾਵਨਃ। ਵਿਜ੍ਞਾਤਸ਼੍ਚਾਸਿ ਲੋਕੇषੁ ਤ੍ਰਿषੁ ਸਂਸ੍ਥਾਨਚਾਰਿषੁ
'ਤੁਰੰਤ ਦੁਬਾਰਾ ਅੱਗ ਬਣ ਜਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਤ੍ਵਮਗ੍ਨੇ ਪ੍ਰਥਮਃ ਸृष੍ਟੋ ਬ੍ਰ੍ਹਮਣਾ ਤਿਮਿਰਾਪਰ੍ਹਃ। ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਤਮੋ ਨੁਦ
'ਤੂੰ, ਅੱਗ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਨੇਰਾ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆ ਅਤੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰ।'
ਨष੍ਟਕੀਰ੍ਤਿਰਹਂ ਲੋਕੇ ਭਵਾਞ੍ਜਾਤੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ। ਭਵਨ੍ਤਮੇਵ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਾਵਕਂ ਨ ਤੁ ਮਾਂ ਜਨਾਃ
'ਮੈਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇਜ਼ਤ ਗੁਆ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਹਵਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ; ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਪਾਵਕਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਣਗੇ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ।'
ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪਮ੍ਯਹਮਗ੍ਨਿਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਮਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਭਵ। ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਹਂ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਕ ਏਵ ਚ
'ਮੈਂ ਅੱਗ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਛੱਡਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਪਹਿਲਾ ਅੱਗ ਬਣ। ਮੈਂ ਦੂਜਾ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿਚੋਂ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਕੁਰੁ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਵਰ੍ਗ੍ਯਂ ਭਵਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤਿਮਿਰਾਪਹਃ। ਮਾਂ ਚ ਦੇਵ ਕੁਰੁष੍ਵਾਗ੍ਨੇ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪੁਤ੍ਰਮਞ੍ਜਸਾ
'ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗਤਿ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ; ਹਨੇਰਾ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅੱਗ ਬਣ। ਅਤੇ, ਹੇ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਤੁਰੰਤ ਬਣਾਓ।'
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਙ੍ਗਿਰਸੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਾਤਵੇਦਾਸ੍ਤਥਾऽਕਰੋਤ੍। ਰਾਜਨ੍ਵृਹਸ੍ਪਤਿਰ੍ਨਾਮ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਙ੍ਗਿਰਸਃ ਸੁਤਃ
ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਤਵੇਦਸ ਨੇ ਉਹੀ ਕੀਤਾ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਥਮਜਂ ਤਂ ਤੁ ਵਹ੍ਨੇਰਙ੍ਗਿਰਸਂ ਸੁਤਮ੍। ਉਪੇਤ੍ਯ ਦੇਵਾਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਕਾਰਣਂ ਤਤ੍ਰ ਭਾਰਤ
ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਤੋਂ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ ਤੁ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੈਸ੍ਤਤ ਕਾਰਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਪ੍ਰਤ੍ਯਗृਹ੍ਣਨ੍ਤ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਵਚੋऽਙ੍ਗਿਰਸਸ੍ਤਦਾ
ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਕਾਰਨ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਬਚਨ ਮੰਨ ਲਏ।
ਤਤ੍ਰਨਾਨਾਵਿਧਾਨਗ੍ਨੀਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਨ੍। ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਵਹੁਭਿਃ ਖ੍ਯਾਤਾਨਨਾਨਾਰ੍ਥਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇष੍ਵਿਹ
ਉਥੇ ਮੈਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਯਸ੍ਤृਤੀਯਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕੁਰੁਕੁਲੋਦ੍ਵਹ। ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵਸੁਦਾਭਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਚ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ
ਹੇ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਿਰਲੇ, ਹੁਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਸੁਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਬृਹਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਬृਹਜ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਬृਹਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬृਹਨ੍ਮਨਾਃ। ਬृਹਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਬृਹਦ੍ਭਾਸਸ੍ਤਥਾ ਰਾਜਨ੍ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਬ੍ਰਿਹਤਕੀਰਤੀ, ਬ੍ਰਿਹੱਜੋਤਿ, ਬ੍ਰਿਹਤਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਿਹਨਮਨ, ਬ੍ਰਿਹਨਮੰਤਰ, ਬ੍ਰਿਹਤਭਾਸਾ, ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵੀ।
ਪ੍ਰਜਾਸੁ ਤਾਸੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾऽਭਵਤ੍। ਦੇਵੀ ਭਾਨੁਮਤੀ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮਾऽਙ੍ਗਿਰਸਃ ਸੁਤਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਸੰਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੁੱਲ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਭਾਨੁਮਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜੋ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਧੀ ਸੀ।
ਭੂਤਾਨਾਮੇਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯਸ੍ਯਾਂ ਰਾਗਸ੍ਤਦਾऽਭਵਤ੍। ਰਾਗਾਦ੍ਰਾਗੇਤਿ ਯਾਮਾਹੁਰ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਾऽਙ੍ਗਿਰਸਃ ਸੁਤਾ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੋਹ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ।
ਯਾਂ ਕਪਰ੍ਦਿਸੁਤਾਮਾਹੁਰ੍ਦृਸ਼੍ਯਾਦृਸ਼੍ਯੇਤਿ ਦੇਹਿਨਃ। ਤਨੁਤ੍ਵਾਤ੍ਸਾ ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਤੁਤੀਯਾऽਙ੍ਗਿਰਸਃ ਸੁਤਾ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਪਰਦ ਦੀ ਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ; ਆਪਣੀ ਪਤਲੀ ਕਾਇਆ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਹੈ, ਇਹ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਤੀਜੀ ਧੀ ਹੈ।
ਯਾਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਗਵਤੀਂ ਜਨਃ ਕੁਹਕੁਹਾਯਤੇ। ਏਕਾਨਕੇਤਿ ਯਾਮਾਹੁਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਙ੍ਗਿਰਸਃ ਸੁਤਾ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਲੋਕ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਏਕਾਨਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਚੌਥੀ ਧੀ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਰ੍ਚਿष੍ਮਤੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਹਵਿਰ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਹਵਿष੍ਮਤੀ। षष੍ਠੀਮ੍ਗਿਰਸਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਮਾਹੁਰ੍ਮਹਿष੍ਮਤੀਮ੍
ਪੰਜਵੀਂ ਦਾ ਨਾਮ ਅਰਚਿਸਮਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਵਿਸਮਤੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ; ਇਹ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਨੇਕ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸਮਤੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਮਖੇष੍ਵਾਙ੍ਗਿਰਸੀ ਦੀਪ੍ਤਿਮਤ੍ਸੁ ਮਹੀਯਤੀ। ਮਹਾਮਤੀਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਸਪ੍ਤਮੀ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸੁਤਾ
ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਧੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਮਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਇਹ ਸੱਤਵੀਂ ਧੀ ਹੈ।
ਬृਹਸ੍ਪਤੇਸ਼੍ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਮਸੀ ਭਾਰ੍ਯਾऽऽਸੀਦ੍ਯਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਅਗ੍ਨੀਨ੍ਸਾऽਜਨਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਾਨ੍षਡੇਕਾਂ ਚਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾਮ੍
ਚਾਂਦ੍ਰਮਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ; ਉਸ ਨੇ ਛੇ ਨੇਕ ਅੱਗਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਜਨਮੀ।
ਆਹੁਤਿष੍ਵੇਵ ਯਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਰ੍ਹਵਿਰਾਜ੍ਯਂ ਵਿਧੀਯਤੇ। ਸੋਗ੍ਨਿਰ੍ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰ ਸ਼ਂਯੁਰ੍ਨਾਮ ਮਹਾਪ੍ਰਭਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੀ ਘੀ ਦੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੰਯੁ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇषੁ ਯਸ੍ਯੇष੍ਟਮਸ਼੍ਵਮੇਧਾਗ੍ਰਭਾਗਭੂਤ੍। ਦੀਪ੍ਤਿਜ੍ਵਾਲੈਰਨੇਕਾਗ੍ਰੈਰਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮੋऽਥ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਭਾਗ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਲਪਟਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਸ਼ਂਯੋਰਪ੍ਰਤਿਮਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸਤ੍ਯਾ ਸਤ੍ਯਾऽਥ ਧਰ੍ਮਜਾ। ਅਗ੍ਨਿਤਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਦੀਪ੍ਤਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ
ਸ਼ੰਯੁ ਦੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪਤਨੀ ਸਤਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਚੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ; ਅਗਨਿਤਸ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੀਪਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਨੇਕ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਥਮੇਨਾਜ੍ਯਭਾਗੇਨ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਯੋऽਗ੍ਨਿਰਧ੍ਵਰੇ। ਅਗ੍ਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਰਦ੍ਵਾਜਃ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪੁਤ੍ਰ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਅੱਗ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਘੀ ਦੀ ਭੇਟ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਅੱਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਭਰਦਵਾਜ਼ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਹਵਿਰਾਜ੍ਯਂ ਧ੍ਰੁਵੋਦ੍ਯਤਮ੍। ਭਰਤੋ ਨਾਮਤਃ ਸੋਗ੍ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸ਼ਂਯੁਤਃ ਸੁਤਃ
ਸਭ ਪੂਰਨਮਾਸ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਘੀ ਦੀ ਭੇਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਭਰਤਾ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਉਹ ਅੱਗ, ਸ਼ੰਯੁ ਦਾ ਦੂਜਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਤਿਸ੍ਰਃ ਕਨ੍ਯਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਾ ਯਾਸਾਂ ਸ ਭਰਤ ਪਤਿਃ। ਭਾਰਤਸ੍ਤੁ ਸੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਾਰਤ੍ਯੇਕਾ ਚ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾ
ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਧੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤੀ ਭਰਤਾ ਹੈ; ਭਾਰਤਾ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤੋ ਭਰਤਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇਃ ਪਾਵਕਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾਯਤੇ। ਮਹਾਨਤ੍ਯਰ੍ਥਮਹਿਤਸ੍ਤਥਾ ਭਰਤਸਤ੍ਤਮ
ਭਾਰਤਾ ਅੱਗ ਤੋਂ ਪਾਵਕਾ ਜਨਮਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤੁ ਵੀਰਾ ਵੀਰਸ਼੍ਚ ਪਿਣ੍ਡਦਃ। ਪ੍ਰਾਹੁਰਾਜ੍ਯੇਨ ਤਸ੍ਯੇਜ੍ਯਾਂ ਸੋਮਸ੍ਯੇਵ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸ਼ਨੈਃ
ਭਰਦਵਾਜ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੀਰਾ ਪਿੰਡਦਾ ਹੈ; ਦੁਜਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਯਜਨਾ ਘੀ ਨਾਲ, ਸੋਮਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਵਿषਾ ਯੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ ਸੋਮੇਨ ਸਹ ਯੁਜ੍ਯਤੇ। ਰਥਪ੍ਰਭੂ ਰਥਧ੍ਵਾਨਃ ਕੁਮ੍ਭਰੇਤਾਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਦੂਜੇ ਹਵਨ ਦੀ ਘੀ ਦੀ ਭੇਟ ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਥਪ੍ਰਭੂ, ਰਥਧਵਾਨ ਅਤੇ ਕੁੰਭਰੇਤਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰਯ੍ਵਾਂ ਜਨਯਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਭਾਨੁਂ ਭਾਭਿਃ ਸਮਾਵृਣੋਤ੍। ਆਗ੍ਨੇਯਮਨਯਨ੍ਮਿਥ੍ਯਂ ਮਿਥ੍ਯੋ ਨਾਮੈਵ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਸਰਯੂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਭਾਨੂ ਨੂੰ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ; ਜੋ ਅੱਗ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਿਥਿਆ ਹੈ।