ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਮਾਂ ਧਰ੍ਮਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜਃ ਕਥਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍। ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਮृषਿਂ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਮਿਦਂ ਤਦਾ
ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਹ ਚੰਗੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਮੁੜ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੂੰ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਥਮਗ੍ਨਿਰ੍ਵਨਂ ਯਾਤਃ ਕਥਂ ਚਾਪ੍ਯਙ੍ਗਿਰਾਃ ਪੁਰਾ। ਨष੍ਟੇऽਗ੍ਨੌ ਹਵ੍ਯਮਹਵਦਗ੍ਨਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਅੱਗ ਕਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਗਈ, ਤੇ ਅੰਗਿਰਾ ਕਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਆ? ਜਦ ਅੱਗ ਮਿਟ ਗਈ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਕਿਵੇਂ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਬਣੀ?
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ਯਦਾ ਚੈਕ ਏਵ ਬਹੁਤ੍ਵਂ ਚਾਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਸੁ। ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਭਗਵਨ੍ਸਰ੍ਵਮੇਤਦਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵੇਦਿਤੁਮ੍
ਹੇ ਭਗਵੰਤ, ਇੱਕ ਅੱਗ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਕਈ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਕੁਮਾਰਸ਼੍ਚ ਯਥੋਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਯਥਾ ਚਾਗ੍ਨੇਃ ਸੁਤੋऽਭਵਤ੍। ਯਥਾ ਰੁਦ੍ਰਾਚ੍ਚ ਸਂਭੂਤੋ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਸੁ ਚ
ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਅੱਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ? ਉਹ ਰੁਦਰ ਤੋਂ, ਗੰਗਾ ਤੋਂ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ?
ਏਤਦਿਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਭਾਰ੍ਗਵਸਤ੍ਤਮ। ਕੌਤੂਹਲਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਯਾਥਾਤਥ੍ਯਂ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਹੇ ਭਾਰਗਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਵਾਪਰਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਦਾਹਰਨ੍ਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍। ਯਥਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤਵਹਸ੍ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤੁਂ ਵਨਂ ਗਤਃ
ਇਥੇ ਵੀ, ਲੋਕ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਕਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਗਿਆ।
ਯਥਾ ਚ ਭਗਵਾਨਗ੍ਨਿਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵਾਙ੍ਗੇਰਾऽਭਵਤ੍। ਸਂਤਾਪਯਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਭਯਾ ਨਾਸ਼ਯਂਸ੍ਤਿਮਿਰਾਵਲਿਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਭਗਵਾਨ ਅੱਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅੰਗਿਰਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਤਪਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਸਮੂਹ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ...
ਪੁਰਾਙ੍ਗਿਰਾ ਮਹਾਬਾਹੋ ਚਚਾਰ ਤਪ ਉਤ੍ਤਮਮ੍। ਆਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥੋ ਮਹਾਭਾਗੋ ਹਵ੍ਯਵਾਹਂ ਵਿਸ਼ੇषਯਨ੍। ਯਥਾਗ੍ਨਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਦਾ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵ੍ਯਕਾਸ਼ਯਤ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਤਪ ਕਰੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਤਮ ਆਤਮਾ ਹਵਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਅੱਗ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਪਸ਼੍ਚਰਂਸ੍ਤੁ ਹੁਤਭੁਕ੍ਸਂਤਪ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ। ਭृਸ਼ਂ ਗ੍ਲਾਨਸ਼੍ਚਤੇਜਸ੍ਵੀ ਨ ਚ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਜਜ੍ਞਿਵਾਨ੍
ਜਦ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤਪੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਘਟ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਰਹੇ।
ਅਥ ਸਂਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਭਗਵਾਨ੍ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ। ਅਨ੍ਯੋऽਗ੍ਨਿਰਿਵ ਲੋਕਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਂਪ੍ਰਕਲ੍ਪਿਤਃ
ਫਿਰ ਹਵਨ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ: 'ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਅੱਗ ਬਣਾਈ ਹੈ।'
ਅਗ੍ਨਿਤ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਨष੍ਟਂ ਹਿ ਤਪ੍ਯਮਾਨਸ੍ ਮੇ ਤਪਃ। ਕਥਮਗ੍ਨਿਃ ਪੁਨਰਹਂ ਭਵੇਯਮਿਤਿ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਃ
'ਮੇਰਾ ਅੱਗ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਖੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਵੇਂ ਅੱਗ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਪਸ਼੍ਯਦਗ੍ਨਿਵਲ੍ਲੋਕਾਂਸ੍ਤਾਪਯਨ੍ਤਂ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍। ਸੋਪਾਸਰ੍ਪਚ੍ਛਨੈਰ੍ਭੀਤਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਤਦਾਙ੍ਗਿਰਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਚੁਪ ਚਾਪ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਭਵਸ੍ਵਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਰ੍ਲੋਕਭਾਵਨਃ। ਵਿਜ੍ਞਾਤਸ਼੍ਚਾਸਿ ਲੋਕੇषੁ ਤ੍ਰਿषੁ ਸਂਸ੍ਥਾਨਚਾਰਿषੁ
'ਤੁਰੰਤ ਦੁਬਾਰਾ ਅੱਗ ਬਣ ਜਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਤ੍ਵਮਗ੍ਨੇ ਪ੍ਰਥਮਃ ਸृष੍ਟੋ ਬ੍ਰ੍ਹਮਣਾ ਤਿਮਿਰਾਪਰ੍ਹਃ। ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ ਤਮੋ ਨੁਦ
'ਤੂੰ, ਅੱਗ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਹਨੇਰਾ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆ ਅਤੇ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰ।'
ਨष੍ਟਕੀਰ੍ਤਿਰਹਂ ਲੋਕੇ ਭਵਾਞ੍ਜਾਤੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ। ਭਵਨ੍ਤਮੇਵ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਾਵਕਂ ਨ ਤੁ ਮਾਂ ਜਨਾਃ
'ਮੈਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇਜ਼ਤ ਗੁਆ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਹਵਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ; ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਪਾਵਕਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਣਗੇ, ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ।'
ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪਮ੍ਯਹਮਗ੍ਨਿਤ੍ਵਂ ਤ੍ਵਮਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਭਵ। ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਹਂ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਕ ਏਵ ਚ
'ਮੈਂ ਅੱਗ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਛੱਡਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਪਹਿਲਾ ਅੱਗ ਬਣ। ਮੈਂ ਦੂਜਾ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿਚੋਂ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਕੁਰੁ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਵਰ੍ਗ੍ਯਂ ਭਵਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤਿਮਿਰਾਪਹਃ। ਮਾਂ ਚ ਦੇਵ ਕੁਰੁष੍ਵਾਗ੍ਨੇ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪੁਤ੍ਰਮਞ੍ਜਸਾ
'ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗਤਿ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ; ਹਨੇਰਾ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅੱਗ ਬਣ। ਅਤੇ, ਹੇ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਤੁਰੰਤ ਬਣਾਓ।'
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਙ੍ਗਿਰਸੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਾਤਵੇਦਾਸ੍ਤਥਾऽਕਰੋਤ੍। ਰਾਜਨ੍ਵृਹਸ੍ਪਤਿਰ੍ਨਾਮ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਙ੍ਗਿਰਸਃ ਸੁਤਃ
ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਤਵੇਦਸ ਨੇ ਉਹੀ ਕੀਤਾ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਥਮਜਂ ਤਂ ਤੁ ਵਹ੍ਨੇਰਙ੍ਗਿਰਸਂ ਸੁਤਮ੍। ਉਪੇਤ੍ਯ ਦੇਵਾਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਕਾਰਣਂ ਤਤ੍ਰ ਭਾਰਤ
ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਸ ਤੋਂ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ ਤੁ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੈਸ੍ਤਤ ਕਾਰਣਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਪ੍ਰਤ੍ਯਗृਹ੍ਣਨ੍ਤ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਵਚੋऽਙ੍ਗਿਰਸਸ੍ਤਦਾ
ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਕਾਰਨ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅੰਗਿਰਸ ਦੇ ਬਚਨ ਮੰਨ ਲਏ।
ਤਤ੍ਰਨਾਨਾਵਿਧਾਨਗ੍ਨੀਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਨ੍। ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਵਹੁਭਿਃ ਖ੍ਯਾਤਾਨਨਾਨਾਰ੍ਥਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇष੍ਵਿਹ
ਉਥੇ ਮੈਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਯਸ੍ਤृਤੀਯਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕੁਰੁਕੁਲੋਦ੍ਵਹ। ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵਸੁਦਾਭਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਚ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ
ਹੇ ਕੁਰੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਿਰਲੇ, ਹੁਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਸੁਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਬृਹਤ੍ਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਬृਹਜ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਬृਹਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬृਹਨ੍ਮਨਾਃ। ਬृਹਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਬृਹਦ੍ਭਾਸਸ੍ਤਥਾ ਰਾਜਨ੍ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਬ੍ਰਿਹਤਕੀਰਤੀ, ਬ੍ਰਿਹੱਜੋਤਿ, ਬ੍ਰਿਹਤਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਿਹਨਮਨ, ਬ੍ਰਿਹਨਮੰਤਰ, ਬ੍ਰਿਹਤਭਾਸਾ, ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵੀ।
ਪ੍ਰਜਾਸੁ ਤਾਸੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਰੂਪੇਣਾਪ੍ਰਤਿਮਾऽਭਵਤ੍। ਦੇਵੀ ਭਾਨੁਮਤੀ ਨਾਮ ਪ੍ਰਥਮਾऽਙ੍ਗਿਰਸਃ ਸੁਤਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਸੰਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੁੱਲ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਭਾਨੁਮਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਜੋ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਧੀ ਸੀ।
ਭੂਤਾਨਾਮੇਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਯਸ੍ਯਾਂ ਰਾਗਸ੍ਤਦਾऽਭਵਤ੍। ਰਾਗਾਦ੍ਰਾਗੇਤਿ ਯਾਮਾਹੁਰ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਾऽਙ੍ਗਿਰਸਃ ਸੁਤਾ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਗਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਦੂਜੀ ਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੋਹ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ।
ਯਾਂ ਕਪਰ੍ਦਿਸੁਤਾਮਾਹੁਰ੍ਦृਸ਼੍ਯਾਦृਸ਼੍ਯੇਤਿ ਦੇਹਿਨਃ। ਤਨੁਤ੍ਵਾਤ੍ਸਾ ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਤੁਤੀਯਾऽਙ੍ਗਿਰਸਃ ਸੁਤਾ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਪਰਦ ਦੀ ਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ; ਆਪਣੀ ਪਤਲੀ ਕਾਇਆ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਨੀਵਾਲੀ ਹੈ, ਇਹ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਤੀਜੀ ਧੀ ਹੈ।
ਯਾਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਗਵਤੀਂ ਜਨਃ ਕੁਹਕੁਹਾਯਤੇ। ਏਕਾਨਕੇਤਿ ਯਾਮਾਹੁਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਙ੍ਗਿਰਸਃ ਸੁਤਾ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਲੋਕ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਏਕਾਨਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਚੌਥੀ ਧੀ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਰ੍ਚਿष੍ਮਤੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਹਵਿਰ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਹਵਿष੍ਮਤੀ। षष੍ਠੀਮ੍ਗਿਰਸਃ ਕਨ੍ਯਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਮਾਹੁਰ੍ਮਹਿष੍ਮਤੀਮ੍
ਪੰਜਵੀਂ ਦਾ ਨਾਮ ਅਰਚਿਸਮਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਵਿਸਮਤੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ; ਇਹ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਨੇਕ ਧੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਿਸਮਤੀ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਮਖੇष੍ਵਾਙ੍ਗਿਰਸੀ ਦੀਪ੍ਤਿਮਤ੍ਸੁ ਮਹੀਯਤੀ। ਮਹਾਮਤੀਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਸਪ੍ਤਮੀ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸੁਤਾ
ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਧੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਾਮਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਇਹ ਸੱਤਵੀਂ ਧੀ ਹੈ।
ਬृਹਸ੍ਪਤੇਸ਼੍ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਮਸੀ ਭਾਰ੍ਯਾऽऽਸੀਦ੍ਯਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ। ਅਗ੍ਨੀਨ੍ਸਾऽਜਨਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਾਨ੍षਡੇਕਾਂ ਚਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰਿਕਾਮ੍
ਚਾਂਦ੍ਰਮਸੀ, ਜੋ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ; ਉਸ ਨੇ ਛੇ ਨੇਕ ਅੱਗਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਧੀ ਜਨਮੀ।