ਚਙ੍ਕ੍ਰਮ੍ਯਮਾਣਾ ਜੀਵਾਂਸ਼੍ਚ ਧਰਣੀਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍ਬਹੂਨ੍। ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਨਰਾ ਵਿਪ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਤੇ
ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਓ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ?
ਉਪਵਿष੍ਟਾਃ ਸ਼ਯਾਨਾਸ਼੍ਚ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਜੀਵਾਨਨੇਕਸ਼ਃ। ਅਜ੍ਞਾਨਾਦਥਵਾ ਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਤਤ੍ਰਕਿਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਤੇ
ਬੈਠੇ ਜਾਂ ਲੇਟੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਅਨੇਕਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਅਣਜਾਣੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਜਾਣ-ਬੁਝ ਕੇ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ?
ਜੀਵੈਰ੍ਗ੍ਰਸ੍ਤਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਮਾਕਾਸ਼ਂ ਪृਥਿਵੀ ਤਥਾ। ਅਵਿਜ੍ਞਾਨਾਚ੍ਚ ਹਿਂਸਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਤੇ
ਸਾਰਾ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਜੀਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਾ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਹਿੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ?
ਅਹਿਂਸੇਤਿ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਹਿ ਪੁਰੁषੈਰ੍ਵਿਸ੍ਮਿਤੈਃ ਪੁਰਾ। ਕੇ ਨ ਹਿਂਸਨ੍ਤਿ ਜੀਵਾਨ੍ਵੈ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ੍
‘ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰੋ’ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ। ਪਰ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਓ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ?
ਬਹੁ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਇਹ ਵੈ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦਹਿਂਸਕਃ
ਬਹੁਤ ਸੋਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਅਹਿੰਸਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਹਿਂਯਾਸਾਂ ਤੁ ਨਿਰਤਾ ਯਤਯੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ। ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਹਿ ਹਿਂਸਾਂ ਤੇ ਯਤ੍ਨਾਦਲ੍ਪਤਰਾ ਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਅਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਯਤੀ ਹਨ, ਓ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਹਿੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਆਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁਰੁषਾਃ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾ ਮਹਾਗੁਣਾਃ। ਮਹਾਘੋਰਾਣਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਲਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵੈ ਨ ਚ
ਵੱਡੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਡਰਾਉਣੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਜਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਸੁਹृਦਃ ਸੁਹृਦੋऽਨ੍ਯਾਂਸ੍ਚ ਦੁਰ੍ਹृਦਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦੁਰ੍ਹृਦਃ। ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਪੁਰੁषਾਨਨ ਸਮ੍ਯਗਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਦੋਸਤ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਮਾੜੇ ਮਾੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਠੀਕ ਰਸਤੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਸਮृਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚਨ ਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਬਾਨ੍ਧਵਾ ਬਾਨ੍ਧਵੈਰਪਿ। ਗੁਰੂਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਨਿਦਨ੍ਤਿ ਮੂਢਾ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮਾਨਿਨਃ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੂਰਖ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਬਹੁ ਲੋਕੇ ਵਿਪਰ੍ਯਸ੍ਤਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ। ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਮਧਰ੍ਮਂ ਚ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਤੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਉਲਟਾ-ਪੁਲਟਾ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿਖਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੇਰਾ ਕੀ ਵਿਚਾਰ ਹੈ?
ਵਕ੍ਤੁਂ ਬਹੁਵਿਧਂ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ। ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਨਿਰਤੋ ਯੋ ਹਿ ਸ ਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਨ੍ਮਹਤ੍
ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਾਧਸ੍ਤੁ ਨਿਪੁਣਂ ਪੁਨਰੇਵ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ। ਵਿਪ੍ਰਰ੍षਭਮੁਵਾਚੇਦਂ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਭृਤਾਂਵਰ
ਧਰਮਵਾਨ ਕਸਾਈ ਨੇ ਫਿਰ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਪ੍ਰਮਾਣੋ ਧਰ੍ਮੋऽਯਮਿਤਿ ਵृਦ੍ਧਾਨੁਸ਼ਾਸਨਮ੍। ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਗਤਿਰ੍ਹਿ ਧਰ੍ਮਸ੍ ਬਹੁਸ਼ਾਖਾ ਹ੍ਯਨਨ੍ਤਿਕਾ
ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੈ; ਪਰ ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ੁਕ ਤੇ ਕਈ ਰਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕੇ ਵਿਵਾਹੇ ਚ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਮਨृਤਂ ਭਵੇਤ੍। ਅਨृਤੇਨ ਭਵੇਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯੇਨੈਵਾਨृਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੀਵਨ-ਮੌਤ ਜਾਂ ਵਿਆਹ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਕਈ ਵਾਰੀ ਝੂਠ ਨਾਲ ਸਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਚ ਨਾਲ ਝੂਠ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਭੂਤਹਿਤਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਤਤ੍ਸਤ੍ਯਮਿਤਿ ਧਾਰਣਾ। ਵਿਪਰ੍ਯਯਕृਤੋऽਧਰ੍ਮਃ ਪਸ਼੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਤਾਮ੍
ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਅਧਰਮ ਹੈ—ਧਰਮ ਦੀ ਨਜ਼ੁਕਤਾ ਵੇਖ।
ਯਤ੍ਕਰੋਤ੍ਯਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾ ਯਦਿ ਸਤ੍ਤਮ। ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਤਤ੍ਸਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਰੁषੋ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਵੀ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਵਿषਮਾਂ ਚ ਦਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦੇਵਾਨ੍ਗਰ੍ਹਤਿ ਵੈ ਭृਸ਼ਮ੍। ਆਤ੍ਮृਨਃ ਕਰ੍ਮਦੋषੇਣ ਨ ਵਿਜਾਨਾਤ੍ਯਪਣ੍ਡਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੱਬ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੂਰਖ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
ਮੂਢੋ ਨੈਕृਤਿਕਸ਼੍ਚਾਪਿ ਚਪਲਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ। `ਨ ਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਪੁਰੁषਂ ਪਾषਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍
ਮੂਰਖ, ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਤੇ ਚੰਚਲ ਲੋਕ, ਵਧੀਆ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦੇ, ਉਹ ਮਾੜੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਪੱਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਖਦੁਃਖਵਿਪਰ੍ਯਾਸੋ ਯਦਾ ਸਮੁਪਪਦ੍ਯਤੇ। ਨੈਨਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਸੁਨੀਤਂ ਵਾ ਤ੍ਰਾਯਤੇ ਨੈਵ ਪੌਰੁषਮ੍
ਜਦੋਂ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਦੀ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਾ ਗਿਆਨ, ਨਾ ਚੰਗਾ ਵਿਵਹਾਰ, ਨਾ ਹੀ ਮਨੁੱਖੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਯੋ ਯਮਿਚ੍ਛੇਦ੍ਯਥਾ ਕਾਮਂ ਤਂ ਤਂ ਕਾਮਂ ਸ ਆਪ੍ਨੁਯਾਤ੍। ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਦਪਰਾਧੀਨਂ ਪੌਰੁषਸ੍ ਕ੍ਰਿਯਾਫਲਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਚੀਜ਼ ਮਿਲਦੀ—ਜੇਕਰ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸਂਯਤਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਮਤਿਮਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਾਨਵਾਃ। ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਿष੍ਫਲਾਃ ਸਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਹੀਣਾਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਕਈ ਵਾਰੀ ਸੰਯਮੀ, ਚਤੁਰ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਫਲ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਭੂਤਾਨਾਮਪਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਧਿਂਸਾਯਾਂ ਸਤਤੋਤ੍ਥਿਤਃ। ਵਞ੍ਚਨਾਯਾਂ ਚ ਲੋਕਸ੍ਯ ਸ ਸੁਖੇਨੈਵ ਯੁਜ੍ਯਤੇ
ਕੋਈ-ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ 'ਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੁਖ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਚੇष੍ਟਮਪਿ ਚਾਸੀਨਂ ਸ਼੍ਰੀਃ ਕਂਚਿਦੁਪਤਿष੍ਠਤਿ। ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਹਿ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਕਈ ਵਾਰੀ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬੈਠੇ-ਬੈਠੇ ਹੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ ਜੋ ਉਸ ਲਈ ਨਹੀਂ।
ਦੇਵਾਨਿष੍ਟ੍ਵਾ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਕृਪਣੈਃ ਪੁਤ੍ਰਗृਧ੍ਨੁਭਿਃ। ਦਸ਼ਮਾਸਧृਤਾ ਗਰ੍ਭਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਕੁਲਪਾਂਸਨਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਤਪ ਕਰ ਕੇ, ਕੁਝ ਨਿਕੰਮੇ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ, ਕੁਲ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਵਾਲੇ ਬੱਚੇ ਜਨਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਪਰੇ ਧਨਧਾਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਭੋਗੈਸ਼੍ਚ ਪਿਤृਸਂਚਿਤੈਃ। ਵਿਪੁਲੈਰਭਿਜਾਯਨ੍ਤੇ ਲਬ੍ਧਾਸ੍ਤੈਰੇਵ ਮਙ੍ਗਲੈਃ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਵਲੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ, ਅਨਾਜ ਤੇ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨ ਦੇਹਜਾ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਵ੍ਯਾਧਯੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ'। ਕਰ੍ਮਜਾ ਹਿ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਰੋਗਾ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਤਾਂ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਆਧਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਬਾਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵ੍ਯਾਲੈਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਮृਗਾ ਇਵ। ਵ੍ਯਾਧਯੋ ਵਿਨਿਵਾਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਮृਗਾ ਵ੍ਯਾਧੈਰਿਵ ਦ੍ਵਿਜ
ਜਿਵੇਂ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰ ਦਰਿੰਦਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਲੋਕ ਮਨ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਰੋਗ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਦੂਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਯੇषਾਮਸ੍ਤਿ ਚ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਗ੍ਰਹਣੀਰੋਗਪੀਡਿਤਾਃ। ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਤੇ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਯਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਖਾਣ ਨੂੰ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਪੇਟ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਉਹ ਖਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ—ਇਹ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਪਰੇ ਬਾਹੁਬਲਿਨਃ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਬਹਵੋ ਜਨਾਃ। ਦੁਃਖੇਨ ਚਾਧਿਗਚ੍ਛਨਤਿ ਭੋਜਨਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਵੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਇਤਿ ਲੋਕਮਨਾਕ੍ਰਨ੍ਦਂ ਦੇਹਸ਼ਙ੍ਕਾਪਰਿਪ੍ਲੁਤਮ੍। ਸ੍ਰੋਤਸਾऽਸਕृਦਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਹ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਬਲੀਯਸਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਰੋਣਾ-ਧੋਣਾ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਭਰੀ ਪਈ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਜਗਤ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਲਹਿਰ ਵਾਂਗ ਵਾਰ ਵਾਰ ਬਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।