ਦਦਾਮਿ ਤੇ ਰੋਹਿਣੀਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਪ੍ਰਿਯੋ ਹਿ ਮੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯਾਚਮਾਨਃ। ਨ ਮੇ ਮਨਃ ਕੁਪ੍ਯਤਿ ਯਾਚਮਾਨੇ ਦਤ੍ਤਂ ਨ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਕਦਾਚਿਦਰ੍ਥਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰੋਹਣੀ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਮੰਗਣ ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਰਾਜਾ ਗੋਸਹਸ੍ਰਂ ਦਦੌ। ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਂਸ਼੍ਚ ਗਵਾਂ ਸਹਸ੍ਰਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਇਤਿ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੀਆਂ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਕਥਾ ਸਂਜਾਤਾ ਮਹੀਤਲਂ ਗਤ੍ਵਾ ਮਹੀਪਤਿਂ ਸ਼ਿਬਿਮੌਸ਼ੀਨਰਂ ਸਾਧ੍ਵੇਨਂ ਸ਼ਿਬਿਂ ਜਿਜ੍ਞਾਸ੍ਯਾਮ ਇਤਿ ।। ਏਵਂ ਭੋ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਨੀਨ੍ਦ੍ਰਾਵੁਪਤਿष੍ਠੇਤਾਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਬਣੀ: ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਏ ਤੇ ਕਹਿਆ, 'ਆਓ, ਉਸ਼ੀਨਰਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਧਰਮਕ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਬੀ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰੀਏ।' ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਅਗਨਿ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ।
ਅਗ੍ਨਿਃ ਕਪੋਤਰੂਪੇਣ ਤਮਭ੍ਯਧਾਵਦਾਮਿषਾਰ੍ਥਮਿਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸ਼੍ਯੇਨਰੂਪੇਣ
ਅਗਨਿ ਕਬੂਤਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮਾਸ ਲਈ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਬਾਜ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ।
ਅਥ ਕਪੋਤੋ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਿਵ੍ਯਾਸਨਾਸੀਨਸ੍ਯੋਤ੍ਸਙ੍ਗਂ ਨ੍ਯਪਤਤ੍
ਫਿਰ ਕਬੂਤਰ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਦਿਵਯ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਆ ਡਿੱਗਾ।
ਅਥ ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਰਾਜਾਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ਪ੍ਰਾਣਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਯੇਨਾਦ੍ਭੀਤੋ ਭਵਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਣਾਰ੍ਥੀ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਬਾਜ਼ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਕਬੂਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।'
ਵਸੁ ਦਦਾਤੁ ਅਨ੍ਤਵਾਨ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵੋऽਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਘੋਰਂ ਕਪੋਤਸ੍ਯ ਨਿਪਾਤਮਾਹੁਃ
ਰਾਜਾ ਧਨ ਦੇਵੇ; ਕਬੂਤਰ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰੇ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਬੂਤਰ ਦਾ ਡਿੱਗਣਾ ਡਰਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਕਪੋਤੋ ਰਾਜਾਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ਪ੍ਰਾਣਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਯੇਨਾਦ੍ਭੀਤੋ ਭਵਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਣਾਰ੍ਥੀ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ ਅਙ੍ਗੈਰਙ੍ਗਾਨਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਮੁਨਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇ
ਫਿਰ ਕਬੂਤਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਬਾਜ਼ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ, ਮੈਂ ਮੋਨਿ ਬਣ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤੁਹਾਡੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।'
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯੇਨ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਂ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ।। ਤਪਸਾ ਦਮੇਨ ਯੁਕ੍ਤਮਾਚਾਰ੍ਯਸ੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਕੂਲਭਾषਿਣਮ੍ ।। ਏਵਂਯੁਕ੍ਤਮਪਾਪਂ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ
ਮੈਨੂੰ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਸਮਝੋ; ਤਪ ਤੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਦੇ ਨਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ। ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਪਾਪ ਸਮਝੋ।
ਗਦਾਮਿ ਵੇਦਾਨਵਿਚਿਨੋਮਿ ਛਨ੍ਦਃ ਸਰ੍ਵੇਵੇਦਾ ਅਕ੍ਸ਼ਰਸ਼ੋ ਮੇ ਅਧੀਤਾਃ। ਨ ਸਾਧੁ ਦਾਨਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਦਾਨਂ ਮਾ ਪ੍ਰਾਦਾਃ ਸ਼੍ਯੇਨਾਯ ਨ ਕਪੋਤੋऽਸ੍ਮਿ
ਮੈਂ ਵੈਦ ਪੜ੍ਹਦਾ, ਵੈਦਾਂ ਤੇ ਛੰਦਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਸਾਰੇ ਵੈਦ ਮੈਂ ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਪੜ੍ਹ ਲਏ ਹਨ। ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ; ਮੈਨੂੰ ਬਾਜ਼ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਕਬੂਤਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
ਅਥ ਸ਼੍ਯੇਨੋ ਰਾਜਾਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਬਾਜ਼ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ:
ਪਰ੍ਯਾਯੇਣ ਵਸਤਿਰ੍ਵਾ ਭਵੇषੁ ਸਰ੍ਗੇ ਜਾਤਃ ਪੂਰ੍ਵਮਸ੍ਮਾਤ੍ਕਪੋਤਾਤ੍। ਤ੍ਵਮਾਦਦਾਨੋऽਥ ਕਪੋਤਮੇਨਂ ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਨ੍ਵਿਘ੍ਨਕਰ੍ਤਾ ਭਵੇਥਾਃ
ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਵਸਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਕਬੂਤਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਬੂਤਰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਲੈ ਲਓ, ਰਾਜਨ, ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਬਣੋ।
ਕੇਨੇਦृਸ਼ੀ ਜਾਤੁ ਪਰਾ ਹਿ ਦृष੍ਟਾ ਵਾਗੁਚ੍ਯਮਾਨਾ ਸ਼ਕਨੇਨ ਸਂਸ੍ਕृਤਾ। ਯਾਂ ਵੈ ਕਪੋਤੋ ਵਦਤੇ ਯਾਂ ਚ ਸ਼੍ਯੇਨ ਉਭੌ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਕਥਮਸ੍ਤੁ ਸਾਧੁ
ਕਦੇ ਐਸੀ ਬਾਤ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੇ ਹੈ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਕਹੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਬੂਤਰ ਤੇ ਬਾਜ਼ ਨੇ ਕਹੀ? ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਕਿਵੇਂ ਧਰਮਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਨਾਸ੍ਯ ਵਰ੍षਂ ਵਰ੍षਤਿ ਵਰ੍षਕਾਲੇ ਨਾਸ੍ਯ ਬੀਜਂ ਰੋਹਤਿ ਕਾਲ ਉਪ੍ਤਮ੍। ਭੀਤਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਂ ਯੋ ਹਿ ਦਦਾਤਿ ਸ਼ਤ੍ਰਵੇ ਨ ਤ੍ਰਾਣਂ ਲਭੇਤ੍ਰਾਣਮਿਚ੍ਛਨ੍ਸ ਕਾਲੇ
ਉਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ; ਬੀਜ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਹੀਂ ਉਗਦਾ। ਜੋ ਡਰੇ ਹੋਏ ਆਏ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਦ ਰੱਖਿਆ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਜਾਤਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾ ਪ੍ਰਮੀਯਤੇ ਸਦਾ ਨ ਵਾਸਂ ਪਿਤਰੋऽਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਵਤੇ। ਭੀਤਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਂ ਯੋ ਹਿ ਦਦਾਤਿ ਸ਼ਤ੍ਰਵੇ ਨਾਸ੍ਯ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਹਵ੍ਯਮ੍
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਜੋ ਡਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਆਏ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਹਵਨ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਮੋਘਮਨ੍ਨਂ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਚਾਪ੍ਰਚੇਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਲ੍ਲੋਕਾਦ੍ਧਸ਼੍ਯਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇਵ। ਭੀਤਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਂ ਯੋ ਹਿ ਦਦਾਤਿ ਸ਼ਤ੍ਰਵੇ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਹਰਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਵਜ੍ਰਮ੍
ਜੋ ਬੇਸਮਝ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਰੋਟੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਵਰਗ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਡਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਆਏ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ।
ਉਕ੍ਸ਼ਾਣਂ ਪਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹ ਓਦਨੇਨ ਅਸ੍ਮਾਤ੍ਕਪੋਤਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿ ਤੇ ਨਯਨ੍ਤੁ। ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਸ਼ੇ ਰਮਸੇऽਤੀਵ ਸ਼੍ਯੇਨ ਤਤ੍ਰਮਾਂਸਂ ਸ਼ਿਵਯਸ੍ਤੇ ਵਹਨ੍ਤੁ
ਇਸ ਕਬੂਤਰ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਧੀਆ, ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਬਲਦ ਲੈ ਜਾਓ; ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ, ਬਾਜ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਥੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗਾ ਮਾਸ ਲੈ ਜਾਓ।
ਨੋਕ੍ਸ਼ਾਣੋ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯੇਯਂ ਨ ਚਾਨ੍ਯ ਦਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਂਸਮਧਿਕਂ ਵਾ ਕਪੋਤਾਤ੍। ਦੇਵੈਰ੍ਦਤ੍ਤਃ ਸੋऽਦ੍ਯ ਮਮੈष ਭਕ੍ਸ਼- ਸ੍ਤਨ੍ਮੇ ਦਦਸ੍ਵ ਸ਼ਕੁਨਾਨਾਮਭਾਵਾਤ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਨਾ ਤਾਂ ਬਲਦ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ, ਨਾ ਕਬੂਤਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਸ; ਇਹ ਕਬੂਤਰ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਭੋਜਨ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਉਕ੍ਸ਼ਾਣਂ ਵੇਹਤਮਨੂਨਂ ਨਯਨ੍ਤੁ ਤੇ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁ ਪੁਰੁषਾ ਮਮੈਵ। ਭਯਾਹਿਤਸ੍ ਦਾਯਂ ਮਮਾਨ੍ਤਿਕਾਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਮ੍ਨਾਯਂ ਤੁ ਤ੍ਵਂ ਹ੍ਯੇਨਂ ਮਾ ਹਿਂਸੀਃ
ਉਹ ਬਲਦ ਲੈ ਆਓ, ਜੋ ਭਾਰ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਲੋਕ ਵੇਖਣ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੀ ਹੈ; ਪਰ ਤੂੰ ਡਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਇਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ।
ਤ੍ਯਜੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨਨੈਵ ਦਦ੍ਯਾਂ ਕਪੋਤਂ ਸੌਮ੍ਯੋ ਹ੍ਯਯਂ ਕਿਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਸ਼੍ਯੇਨ। ਯਥਾ ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਮਾ ਕੁਰੁष੍ਵੇਹ ਸੌਮ੍ਯ ਨਾਹਂ ਕਪੋਤਮਰ੍ਪਯਿष੍ਯੇ ਕਥਂਚਿਤ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਬੂਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ; ਬਾਜ, ਕੀ ਤੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ? ਮਿਹਰ ਕਰ, ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਦੇ, ਮਿੱਠੇ ਜੀ—ਕਬੂਤਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੌਂਪਾਂਗਾ।
ਯਥਾ ਮਾਂ ਵੈ ਸਾਧੁਵਾਦੈਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸੇਯੁਃ ਸ਼ਿਬਯਃ ਕਰ੍ਮਣਾ ਤੁ। ਯਥਾ ਸ਼੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਿਯਮੇਵ ਕੁਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਧਿ ਮਾਂ ਯਦ੍ਵਦੇਸ੍ਤਤ੍ਕਰੋਮਿ
ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਸ਼ਿਬੀ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਲਈ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਦੇਣ, ਐਸਾ ਹੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮਨਪਸੰਦ ਕੰਮ ਕਰਾਂ; ਦੱਸ, ਮੈਂ ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ।
ਊਰੋਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦੁਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਪਿਸ਼ਿਤਂ ਤਾਵਦ੍ਰਾਜਨ੍ਯਾਵਨ੍ਮਾਂਸਂ ਕਪੋਤੇਨ ਸਮਮ੍ ।। ਤਥਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾਧੁ ਤ੍ਰਾਤਃ ਕਪੋਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸੇਯੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਬਯ ਕृਤਂ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਮੇਤਿ
ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਪੱਟ ਤੋਂ ਕਬੂਤਰ ਦੇ ਭਾਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮਾਸ ਕੱਟ ਕੇ ਤਰਾਜੂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਬੂਤਰ ਬਚ ਗਿਆ, ਸ਼ਿਬੀ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥ ਸ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦੂਰੋਰੁਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਮਾਂਸਪੇਸ਼ੀਂ ਤੁਲਯਾਧਾਰਯਤ੍ ।। ਗੁਰੁਤਰ ਏਵ ਕਪੋਤ ਆਸੀਤ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੱਜੇ ਪੱਟ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਮਾਸ ਕੱਟ ਕੇ ਤਰਾਜੂ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ; ਪਰ ਕਬੂਤਰ ਫਿਰ ਵੀ ਭਾਰੀ ਸੀ।
ਪੁਨਰਨ੍ਯਮੁਚ੍ਚਕਰ੍ਤ ਗੁਰੁਤਰ ਏਵ ਕਪੋਤਃ ।। ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਧਿਕृਤ੍ਯ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤੁਲਾਯਾਮਾਰੋਪਯਾਮਾਸ ਰਤਤ੍ਤਥਾਪਿ ਗੁਰੁਤਰ ਏਵ ਕਪੋਤ ਆਸੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਮਾਸ ਕੱਟਿਆ, ਪਰ ਕਬੂਤਰ ਫਿਰ ਵੀ ਭਾਰੀ ਸੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਤਰਾਜੂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਕਬੂਤਰ ਫਿਰ ਵੀ ਭਾਰੀ ਸੀ।
ਅਥ ਰਾਜਾ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਤੁਲਾਮਾਰੁਰੋਹ ।। ਨ ਚ ਵ੍ਯਲੀਕਮਾਸੀਦ੍ਰਾਜ੍ਞ ਏਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਦृष੍ਟਾਵ ਤ੍ਰਾਤ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਲੀਯਤ ਸ਼੍ਯੇਨਃ ਅਥ ਰਾਜਾ ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਖੁਦ ਤਰਾਜੂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ; ਰਾਜਾ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਾਜ ਨੇ 'ਤੂੰ ਬਚ ਗਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਪੋਤਂ ਵਿਦ੍ਯੁਃ ਸ਼ਿਵਯਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਕਪੋਤ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤੇ ਸ਼ਕੁਨੇ ਕੋ ਨੁ ਸ਼੍ਯੇਨਃ। ਨਾਨੀਸ਼੍ਵਰ ਈਦृਸ਼ਂ ਜਾਤੁ ਕੁਰ੍ਯਾ- ਦੇਤਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਭਗਵਨ੍ਮੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼੍ਵ
ਸ਼ਿਬੀ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਕਬੂਤਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਪੰਛੀ, ਤੂੰ ਬਾਜ ਵਜੋਂ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕੋਈ ਪ੍ਰਭੂ ਐਸਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ—ਮਿਹਰਵਾਨ, ਇਹ ਸਵਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾ।
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋऽਹਂ ਜ੍ਵਲਨੋ ਧੂਮਕੇਤੁ- ਰਥੈਵ ਸ਼੍ਯੇਨੋ ਵਜ੍ਰਹਸ੍ਤਃ ਸ਼ਚੀਪਤਿਃ। ਸਾਧੁ ਜ੍ਞਾਤੁਂ ਤ੍ਵਾਮृषਭਂ ਸੌਰਥੇਯ ਨੌ ਜਿਜ੍ਞਾਸਯਾ ਤ੍ਵਤ੍ਸਕਾਸ਼ਂਪ੍ਰਪਨ੍ਨੌ
ਮੈਂ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ, ਜਲਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗ, ਧੂੰਏ ਵਾਲਾ, ਬਾਜ, ਵਜਰ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਚੀ ਦਾ ਪਤੀ ਹਾਂ; ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ ਆਏ ਹਾਂ।
ਯਾਮੇਤਾਂ ਪੇਸ਼ੀਂ ਮਮ ਨਿष੍ਕ੍ਰਯਾਯ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਭਵਾਨਸਿਨੋਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਰਾਜਨ੍। ਏਤਦ੍ਵੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ ਸ਼ਿਵਂ ਕਰੋਮਿ ਹਿਰਣ੍ਯਵਰ੍ਣਂ ਰੁਚਿਰਂ ਪੁਣ੍ਯਗਨ੍ਧਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਮਾਸ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ: ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ।
ਏਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਾਲਯਿਤਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵੀ ਸੁਰਰ੍षੀਣਾਮਥ ਸਂਮਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍। ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਤ੍ਪੁਰੁषੋ ਜਨਿष੍ਯਤਿ ਕਪੋਤਰੋਮੇਤਿ ਚ ਤਸ੍ਯ ਨਾਮ
ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਉਚਿਤ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣੇਗਾ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਡਿਆਈ ਪਾਵੇਗਾ; ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕਬੂਤਰੋਮ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕਪੋਤਰੋਮਾਣਂ ਸ਼ਿਬਿਨੌਦ੍ਭਿਦਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਨृਪਵृषਸਂਹਨਨਂ ਯਸ਼ੋਦੀਪ੍ਯਮਾਨਂ ਦ੍ਰष੍ਟਾਸਿ ਸ਼ੂਰਮृषਭਂ ਸੌਰਥਾਨਾਮ੍
ਤੂੰ ਸ਼ਿਬੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਕਬੂਤਰੋਮ ਨਾਮਕ ਪੁੱਤਰ ਪਾਵੇਗਾ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਯਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਤੇ ਸੌਰਥਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋਵੇਗਾ।