ਚਰ ਧਰ੍ਮਂ ਤ੍ਯਜਾਧਰ੍ਮਂ ਪਿਤॄਨ੍ਪੂਰ੍ਵਾਨਨੁਸ੍ਮਰ। ਪ੍ਰਮਾਦਾਦ੍ਯਤ੍ਕृਤਂ ਤੇऽਭੂਤ੍ਸਮ੍ਯਗ੍ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤਜ੍ਜਯ
ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ, ਅਧਰਮ ਛੱਡ, ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ; ਜੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ।
ਅਲਂ ਤੇ ਮਾਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਗ੍ਭਵ। ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਮੋਦਮਾਨਃ ਸੁਖੀ ਭਵ
ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ; ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਰਹੋ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਨਾਓ।
ਏष ਭੂਤੋ ਭਵਿष੍ਯਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤੇ ਸਮੁਦੀਰਿਤਃ। ਨ ਤੇऽਸ੍ਤ੍ਯਵਿਦਿਤਂ ਕਿਂਚਿਦਤੀਤਾਨਾਗਤਂ ਭੁਵਿ
ਇਹ ਧਰਮ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਪਤਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਿਮਂ ਪਰਿਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਤ੍ਵਂ ਤਾਤ ਹृਦਿ ਮਾ ਕृਥਾਃ। ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਸ੍ਤਾਤ ਨ ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾਲੇਨਾਪਿ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਦੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਾ ਰੱਖ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਰ ਪੈਣ ਤੇ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਹੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਂਦੇ।
ਏष ਕਾਲੋ ਮਹਾਬਾਹੋ ਅਪਿ ਸਰ੍ਵਦਿਬੌਕਸਾਮ੍। ਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਾਤ ਕਾਲੇਨਾਪਿ ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਾਃ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ; ਪਿਆਰੇ, ਲੋਕ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਵੀ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਾ ਚ ਤੇऽਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਾ ਭੂਦ੍ਯਨ੍ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਤਵਾਨਘ। ਅਤਿਸ਼ਙ੍ਕ੍ਯ ਵਚੋ ਹ੍ਯੇਤਦ੍ਧਰ੍ਮਲੋਪੋ ਭਵੇਤ੍ਤਵ
ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਜੋ ਮੈਂ ਆਖਿਆ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਕਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਦੇਹ ਧਰਮ ਦੀ ਹਾਨੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਜਾਤੋਸਿ ਪ੍ਰਥਿਤੇ ਵਂਸ਼ੇ ਕੁਰੂਣਾਂ ਭਰਤਰ੍षਭ। ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਸਰ੍ਵਮੇਤਤ੍ਸਮਾਚਰ
ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ ਹੈ; ਕੰਮ, ਮਨ ਤੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਪੂਰਾ ਕਰ।
ਯਤ੍ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਮਨੋਹਰਮ੍। ਤਥਾ ਕਰਿष੍ਯੇ ਯਤ੍ਨੇਨ ਭਵਤਃ ਸ਼ਾਸਨਂ ਵਿਭੋ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਵਿਚ ਸੁਹਣਾ ਤੇ ਮਨ ਭਾਉਂਦਾ ਬਚਨ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਨ ਮੇ ਲੋਭੋਸ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਨ ਭਯਂ ਨ ਚ ਮਤ੍ਸਰਃ। ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਹਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਤੇ ਮਯਿ ਪ੍ਰਭੋ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਲਾਲਚ ਹੈ, ਨਾ ਡਰ, ਨਾ ਈਰਖਾ; ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਪਾਣ੍ਡਵਸ੍ਯ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ। ਸਂਹृष੍ਟਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾ ਰਾਜਨ੍ਸਹਿਤਾ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਨ੍ਵਨਾ
ਉਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਾਂਡਵ ਤੇ ਸ਼ਾਰੰਗਧਨੁਸ ਵਾਲਾ, ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਪ੍ਰ੍ਰषਭਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇ ਤਤ੍ਰਾਸਨ੍ਸਮਾਗਤਾਃ। ਤਥਾ ਕਥਾਂ ਸ਼ੁਭਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਸ੍ਯ ਧਮਤਃ। ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ ਸਮਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਪੁਰਾਣਸ੍ ਨਿਵੇਦਨਾਤ੍
ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦ ਮਾਰਕੰਡੇ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ, ਉਹ ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਮृषਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸ਼੍ਚ। ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਨ੍ਨृषਿਃ ਕੇਨ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰਾਸੀਦ੍ਬਕਃ
ਮਾਰਕੰਡੇ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਬਕਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਈ?'
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਸ੍ਤੁ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਾਤਪਾਃ। ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਸ਼੍ਚ ਬਕੋਰਾਜਨ੍ਨृषਿਰ੍ਨਾਤ੍ਰ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਮਾਰਕੰਡੇ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ ਸੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਰਾਜਾ, ਬਕਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕੌਨ੍ਤੇਯੋ ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਹ ਭਾਰਤ। ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਂ ਪਰ੍ਯਪृਚ੍ਛਦ੍ਧਰ੍ਮਰਾਜੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੌਂਤੇਯ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਧਰਮ ਰਾਜ ਮਾਰਕੰਡੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
ਬਕਦਾਲ੍ਭ੍ਯੌ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਸ਼੍ਰੂਯੇਤੇ ਚਿਰਜੀਵਿਨੌ। ਸਖਾਯੌ ਦੇਵਰਾਜਸ੍ ਯਤਾਵृषੀ ਲੋਕਸਂਮਤੌ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਨ ਬਕਾ ਅਤੇ ਦਲਭਿਆ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ।
ਏਤਦਿਚ੍ਛਾਮਿ ਭਗਵਨ੍ਬਕਸ਼ਕ੍ਰਸਮਾਗਮਮ੍। ਸੁਖਦੁਃਖਸਮਾਯੁਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਕਥਿਤਂ ਤ੍ਵਯਾ
ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਬਕਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਸੱਚੀ ਕਥਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਹਨ, ਦੱਸੋ।
ਵृਤ੍ਤੇ ਦੇਵਾਸੁਰੇ ਰਾਜਨ੍ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਰੋਮਹਰ੍षਣੇ। ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਲੋਕਾਨਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰੋ ਲੋਕਾਧਿਪੋऽਭਵਤ੍
ਰਾਜਾ, ਜਦ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਖਤਮ ਹੋਈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ ਬਣ ਗਿਆ।
ਸਮ੍ਯਗ੍ਵਰ੍षਤਿ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੇ ਸਸ੍ਯਸਂਪਦ ਉਤ੍ਤਮਾਃ। ਨਿਰਾਮਯਾਃ ਸੁਧਰ੍ਮਿष੍ਠਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਾਃ। ਮੁਦਿਤਸ਼੍ਚ ਜਨਃ ਸਰ੍ਵਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇषੁ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੀਂਹ ਪਿਆ, ਫਸਲਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਲੋਕ ਤੰਦਰੁਸਤ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਰਹੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਕਰਤਬ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਸੀ।
ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਮੁਦਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਰਾ ਬਲਨਿषੂਦਨਃ। ਤਤਸ੍ਤੁ ਮੁਦਿਤੋਰਾਜਨ੍ਦੇਵਰਾਜਃ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ
ਜਦ ਬਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਐਰਾਵਤਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਅਪਸ਼੍ਯਨ੍ਮੁਦਿਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ। ਆਸ਼੍ਰਮਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ ਨਦੀਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਇੰਦਰ ਐਰਾਵਤ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਲੋਕਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਨਗਰਾਣਿ ਸਮृਦ੍ਧਾਨਿ ਘੇਟਾਞ੍ਜਨਪਦਾਂਸ੍ਤਥਾ। ਪ੍ਰਜਾਪਾਲਨਦਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸ਼ਹਿਰ, ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਵਸੇਬੇ ਵੇਖੇ, ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਸਨ।
ਉਦਪਾਨਂ ਪ੍ਰਪਾ ਵਾਪੀ ਤਟਾਕਾਨਿ ਸਰਾਂਸਿ ਚ। ਨਾਨਾਬ੍ਰਹ੍ਰਹ੍ਮਸਮਾਚਾਰੈਃ ਸੇਵਿਤਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤਤਮੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਕੂਏਂ, ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਤਲਾਬ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
ਤਤੋऽਵਤੀਰ੍ਯ ਰਮ੍ਯਾਯਾਂ ਪृਥ੍ਵ੍ਯਾਂ ਰਾਜਞ੍ਛਤਕ੍ਰਤੁਃ। ਤਤ੍ਰ ਰਮ੍ਯੇ ਸ਼ਿਵੇ ਦੇਸ਼ੇ ਬਹੁਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਾਕੁਲੇ
ਫਿਰ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸੁੰਦਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰੀਆ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਬਹੁਤ ਰੁੱਖ ਸਨ।
ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਰਮ੍ਯਾਯਾਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਭ੍ਯਾਸ਼ਤੋ ਨृਪ। ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਰਮ੍ਯਂ ਮृਗਦ੍ਵਿਜਨਿषੇਵਿਤਮ੍। ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਪਦੇ ਰਮ੍ਯੇ ਬਕਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਦੇਵਰਾਟ੍
ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਿਰਣ ਤੇ ਪੰਛੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ; ਉਥੇ, ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਬਕਸ੍ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਦृਢਂ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾऽਭਵਤ੍। ਪਾਦ੍ਯਾਸਨਾਰ੍ਥਦਾਨੇਨ ਫਲਮੂਲੈਰਥਾਰ੍ਚਯਤ੍
ਬਕਾ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਸਨ, ਅਤੇ ਫਲ-ਮੂਲ ਦੇ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸੁਖੋਪਵਿष੍ਟੋ ਵਰਦਸ੍ਤਤਸ੍ਤੁ ਬਲਸੂਦਨਃ। ਤਤਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਬਕਂ ਦੇਵਂ ਉਵਾਚ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਬਲ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਾਤਾ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਫਿਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਕਾ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸ਼ਤਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਮੁਨੇ ਜਾਤਸ੍ਯ ਤੇऽਨਘ। ਸਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਕਿਂ ਦੁਃਖਂ ਚਿਰਜੀਵਿਨਾਮ੍
ਰਿਸ਼ੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ; ਦੱਸੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੈ?
ਅਪ੍ਰਿਯੈਃ ਸਹ ਸਂਵਾਸਃ ਪ੍ਰਿਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਨਾਭਵਃ। ਅਸਦ੍ਭਿਃ ਸਂਪ੍ਰਯੋਗਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਦੁਃਖਂ ਚਿਰਜੀਵਿਨਾਮ੍
ਅਪਣੇ ਮਨ ਨਾ ਭਾਉਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣਾ, ਪਿਆਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ, ਤੇ ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ — ਇਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਵਿਨਾਸ਼ੋऽਤ੍ਰ ਜ੍ਞਾਤੀਨਾਂ ਸੁਹृਦਾਮਪਿ। ਪਰੇष੍ਵਾਯਤ੍ਤਤਾ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਂ ਕਿਂਨੁ ਦੁਃਖਤਰਂ ਤਤਃ
ਇਥੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋਣਾ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ—ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ?
ਨਾਨ੍ਯਦ੍ਦੁਃਖਤਰਂ ਕਿਂਚਿਲ੍ਲੋਕੇषੁ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤਿ ਮੇ। ਅਰ੍ਥੈਰ੍ਵਿਹੀਨਃ ਪੁਰੁषਃ ਏਰੈਃ ਸਂਪਰਿਭੂਯਤੇ
ਮੈਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ: ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।