ਦਦਾਤਿ ਯੋ ਵੈ ਕਪਿਲਾਂ ਸਚੈਲਾਂ ਕਾਂਸ੍ਯੋਪਦੋਹਾਂ ਦ੍ਰਵਿਣੈਰੁਤ੍ਤਰੀਯੈਃ। ਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਗੁਣੈਃ ਕਾਮਦੁਹਾऽਥ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਰਂ ਪ੍ਰਦਾਤਾਰਮੁਪੈਤਿ ਨਾਕੈਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਕਪਿਲ ਗਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਚਾਦਰ, ਕਾਂਸ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ, ਧਨ ਤੇ ਉੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਂ, ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦਾਤਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਾਵਨ੍ਤਿ ਰੋਮਾਣਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਧੇਨ੍ਵਾ- ਸ੍ਤਾਵਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਗੋਪ੍ਰਦਾਨੇ। ਪੁਤ੍ਰਾਂਸਚ੍ ਪੌਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਕੁਲਂ ਚ ਸਰ੍ਵ- ਮਾਸਪ੍ਤਮਂ ਤਾਰਯਤੇ ਪਰਤ੍ਰ
ਗਾਂ ਦੇ ਜਿੰਨੇ ਰੋਮ ਹਨ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਫਲ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਸੱਤਵੀਂ ਪੀੜੀ ਤੱਕ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉੱਭਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਕਾਞ੍ਚਨਚਾਰੁਸ਼ृਙ੍ਗੀਂ ਕਾਂਸ੍ਯੋਪਦੋਹਾਂ ਦ੍ਰਵਿਣੈਰੁਤ੍ਤਰੀਯੈਃ। ਧੇਨੁਂ ਤਿਲਾਨਾਂ ਦਦਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਯ ਲੋਕਾ ਵਸੂਨਾਂ ਸੁਲਭਾ ਭਵਨ੍ਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਾਂਸ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ, ਧਨ ਤੇ ਉੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸੂਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਦਾਨਵਸਂਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਤੀਵ੍ਰਾਨ੍ਧਕਾਰੇ ਨਰਕੇ ਪਤਨ੍ਤਮ੍। ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ ਨੌਰਿਵ ਵਾਤਯੁਕ੍ਤਾ ਦਾਨਂ ਗਵਾਂ ਤਾਰਯਤੇ ਪਰਤ੍ਰ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਨਰਕ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਨੌਕ ਵਾਂਗ, ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਦੇਯਾਂ ਤੁ ਦਦਾਤਿ ਕਨ੍ਯਾਂ ਭੂਮਿਪ੍ਰਦਾਨਂ ਚ ਕਰੋਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇ। ਦਦਾਤਿ ਦਾਨਂ ਵਿਧਿਨਾ ਚ ਯਸ਼੍ਚ ਸ ਲੋਕਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਰਂਦਰਸ੍ਯ
ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਕੁੜੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਭੂਮੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਪ੍ਤਵਰ੍षਾਣਿ ਜੁਹੋਤਿ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਹਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਗ੍ਨੌ ਨਿਯਤਃ ਸਾਧੁਸ਼ੀਲਃ। ਸਪ੍ਤਾਵਰਾਨ੍ਸਪ੍ਤਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਪੁਨਾਤਿ ਪਿਤਾਮਹਾਨਾਤ੍ਮਨਾ ਕਰ੍ਮਭਿਃ ਸ੍ਵੈਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਸੱਤ ਸਾਲ ਤੱਕ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤਂ ਪੁਰਾਣ- ਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮੇ ਪृਚ੍ਤਸ਼੍ਚਾਰੁਰੂਪੇ। ਤ੍ਵਯਾऽਨੁਸ਼ਿष੍ਟੋऽਹਮਿਹਾਦ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਯਦਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤਂ ਪੁਰਾਣਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਵਰਤ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ; ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਵਰਤ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਨ ਚਾਸ਼ੁਚਿਰ੍ਨਾਪ੍ਯਨਿਰ੍ਣਿਕ੍ਤਪਾਣਿ- ਰ੍ਨਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਜ੍ਜੁਹੁਯਾਨ੍ਨਾਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤ੍। ਬੁਭੁਤ੍ਸਵਃ ਸ਼ੁਚਿਕਾਮਾ ਹਿ ਦੇਵਾ ਨਾਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾਦ੍ਧਿ ਹਵਿਰ੍ਜੁषਨ੍ਤਿ
ਜੋ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਹੱਥ ਧੋਏ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਜਾਂ ਅਜਾਣ ਹੈ, ਉਹ ਹਵਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਵਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਹਵਨ ਨਹੀਂ ਸਵੀਕਾਰਦੇ।
ਨਾਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਂ ਦੇਵਹਵ੍ਯੇ ਨਿਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾ- ਨ੍ਮੋਘਂ ਪੁਰਾ ਸਿਞ੍ਚਤਿ ਤਾਦृਸ਼ੋ ਹਿ। ਅਪੂਰ੍ਣਮਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਮਾਹ ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨ ਵੈ ਤਾਦृਗ੍ਜੁਹੁਯਾਦਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਨ ਲਈ ਅਜਾਣ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਐਸਾ ਹਵਨ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਰਕਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਾਣ ਮਨੁੱਖ ਅਯੋਗ ਹੈ; ਉਹ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਰਯੇ ਵੈ ਕृਸ਼ਾਨੁਂ ਜੁਹ੍ਵਤਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾਃ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਾ ਹੁਤਸ਼ਿष੍ਟਾਸ਼ਿਨਸ਼੍ਚ। ਗਵਾਂ ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਪੁਣ੍ਯਗਨ੍ਧਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵਂ ਪਰਮਂ ਚਾਪਿ ਸਤ੍ਯਮ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੱਚਵਰਤ ਹਨ ਤੇ ਯਜਨਾ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭਾਗ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਾਂ ਦੇ ਸੁਗੰਧਤ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਭੂਤਾਂ ਪਰਲੋਕਭਾਵੇ ਕਰ੍ਮੋਦਯੇ ਬੁਦ੍ਦਿਮਭਿਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਮ੍। ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਂ ਚ ਦੇਵੀਂ ਸੁਭਗੇ ਵਿਮृਸ਼੍ਯ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਕਾ ਹ੍ਯਸਿ ਚਾਰੁਰੂਪੇ
ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਕਰਮ ਦੇ ਉਤਪਨ ਹੋਣ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਬੁਧੀ ਵਿੱਚ ਖੇਤ-ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਦਹਮਭ੍ਯਾਗਤਾऽਸ੍ਮਿ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षਭਾਣਾਂ ਸਂਸ਼ਯਚ੍ਛੇਦਨਾਯ। ਤ੍ਵਤ੍ਸਂਯੋਗਾਦਹਮੇਤਦਬ੍ਰੁਵਂ ਭਾਵੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਤਥ੍ਯਮਰ੍ਥਂ ਯਥਾਵਤ੍
ਮੈਂ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਆਈ ਹਾਂ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ; ਤੇਰੇ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਸੱਚ ਬਾਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚ ਵਿਚ ਖੜੀ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਯਾ ਸਦृਸ਼ੀ ਕਾਚਿਦਸ੍ਤਿ ਵਿਭ੍ਰਾਜਸੇ ਹ੍ਯਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਯਥਾ ਸ਼੍ਰੀਃ। ਰੂਪਂ ਚ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯਮਨਨ੍ਤਕਾਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਂ ਚ ਦੇਵੀਂ ਸੁਭਗੇ ਬਿਭਰ੍षਿ
ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦੀ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਲਕshmi। ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਦਿਵਿਆ ਹੈ, ਅਨੰਤ ਸੋਭਾ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਸੁਭਾਗਾ, ਦੇਵੀ ਜਿਹੀ ਬੁਧੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈਂ।
ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਨਿ ਯਾਨਿ ਦ੍ਵਿਪਦਾਂਵਰਿष੍ਠ ਯਜ੍ਞੇषੁ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਨੁਪਪਾਦਯਨ੍ਤਿ। ਤੈਰੇਵ ਚਾਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਾ ਭਵਾਮਿ ਚਾਪ੍ਯਾਯਿਤਾ ਰੂਪਵਤੀ ਚ ਵਿਪ੍ਰ
ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੀ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਲਦੀ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਬਣਦੀ ਹਾਂ।
ਯਚ੍ਚਾਪਿ ਪਾਤ੍ਰਮੁਪਯੁਜ੍ਯਤੇ ਹ ਵਾਨਸ੍ਪਤ੍ਯਮਾਯਸਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਵਾ। ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਰੂਪੇਣ ਪ੍ਰਜ੍ਞਯਾ ਚ ਤੇਨੈਵ ਸਿਦ੍ਧਿਰਿਤਿ ਵਿਦ੍ਧਿ ਵਿਦ੍ਵਨ੍
ਜੋ ਵੀ ਪাত্র ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਲੱਕੜ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਧਾਤੂ ਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੋ, ਗਿਆਨੀ ਜੀ, ਕਿ ਸਫਲਤਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਅਤੇ ਸਮਝ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪাত্র ਤੋਂ ਨਹੀਂ।
ਪਰਂ ਪੁਰਾਣਂ ਤਮਹਂ ਨ ਵੇਦ੍ਮਿ
ਉਹ ਸਰਵੋਚ, ਪੁਰਾਣਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਤਂ ਵੈ ਪਰਂ ਵੇਦਵਿਦਃ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਃ ਪਰਂ ਪਰੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਥਿਤਂ ਪੁਰਾਣਮ੍। ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਦਾਨਵ੍ਰਤਪੁਣ੍ਯਯੋਗੈ- ਸ੍ਤਪੋਧਨਾ ਵੀਤਸ਼ੋਕਾ ਵਿਮੁਕ੍ਤਾਃ
ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਪਾਠ, ਦਾਨ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਪਸੀ ਹਨ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਮੁਕਤ ਹਨ, ਉਹੀ ਉਸ ਪਰਮ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁਰਾਣੇ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾਥ ਮਧ੍ਯੇ ਵੇਤਸਃ ਪੁਣ੍ਯਗਨ੍ਧਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਾਖੋ ਵਿਪੁਲੋ ਵਿਭਾਤਿ। ਤਸ੍ਯ ਮੂਲਾਤ੍ਸਰਿਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਮਧੂਦਕਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਃ ਸੁਪੁਣ੍ਯਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੈਤਸਾ ਰੁੱਖ ਖੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡਾਲੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰਾਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਾਖਾਂਸ਼ਾਖਾਂ ਮਹਾਨਦ੍ਯਃ ਸਂਯਾਨ੍ਤਿ ਸਿਕਤਾਸ਼ਯਾਃ। ਧਾਨਾਪੂਪਾ ਮਾਂਸਸ਼ਾਕਾਃ ਸਦਾਪਾਯਸਕਰ੍ਦਮਾਃ
ਹਰ ਇਕ ਡਾਲੀ 'ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਰੇਤ ਵਾਲੀਆਂ, ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਨਾਜ, ਪੂਪ, ਮਾਸ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਗ੍ਨਿਮੁਖਾ ਦੇਵਾਃ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਹਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ। ਈਜਿਰੇ ਕ੍ਰਤੁਭਿਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੈਸ੍ਤਤ੍ਪਦਂ ਪਰਮਂ ਮੁਨੇ
ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਮুনি ਜੀ, ਅਗਨਿ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ, ਮਰੁਦਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਤਤਃ ਸ ਪਾਣ੍ਡਵੋ ਭੂਯੋ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਮੁਵਾਚ ਹ। ਕਥਯਸ੍ਵਤਿ ਚਰਿਤਂ ਮਨੋਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਮੈਨੂੰ ਮਨੂ, ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੋ।'
ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ ਸੁਤੋ ਰਾਜਨ੍ਮਹਰ੍षਿਃ ਸੁਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਬਭੂਵ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਓਜਸਾਤੇਜਸਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਤਪਸਾ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਅਤਿਚਕ੍ਰਾਮ ਪਿਤਰਂ ਮਨੁਃ ਸ੍ਵਂਚ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ, ਤੇਜ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਖਾਸ ਤਪ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਰ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਬਦਰ੍ਯਾਂ ਸ ਨਰਾਧਿਪਃ। ਏਕਪਾਦਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਚਕਾਰ ਸੁਮਹਤ੍ਤਪਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਬਦਰੀ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੀਬਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਅਵਾਕੂਸ਼ਿਰਾਸ੍ਤਥਾ ਚਾਪਿ ਨੇਤ੍ਰੈਰਨਿਮਿषੈਰ੍ਦृਢਮ੍। ਸੋऽਤਪ੍ਯਤ ਤਪੋ ਘੋਰਂ ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤਂ ਤਦਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਝਪਕਾਏ, ਪੱਕੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਂ ਕਦਾਚਿਤ੍ਤਪਸ੍ਯਨ੍ਤਮਾਰ੍ਦ੍ਰਚੀਰਜਟਾਧਰਮ੍। ਚੀਰਿਣੀਤੀਰਮਾਗਮ੍ਯ ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਭਿੱਜੀ ਛਾਲ ਅਤੇ ਜਟਾ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਇੱਕ ਮੱਛੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਆਈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ:
ਭਗਵਨ੍ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਮਤ੍ਸ੍ਯੇਸ੍ਮਿ ਬਲਵਦ੍ਭ੍ਯੋ ਭਯਂਮਮ। ਮਤ੍ਸ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਹਿ ਤਤੋ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਭਗਵਾਨ ਜੀ, ਮੈਂ ਛੋਟੀ ਮੱਛੀ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਡਰ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ, ਢੁੱਕਵਾਂ ਵਰਤ ਵਾਲੇ।
ਦੁਰ੍ਬਲਂ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹਿ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਵਿਹਿਤਾ ਨਃ ਸਨਾਤਨੀ
ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਜਾਤ ਵਿੱਚ; ਇਹ ਸਾਡਾ ਸਦੀਵੀ ਰਿਵਾਜ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭਯੌਘਾਨ੍ਮਹਤੋ ਮਜ੍ਜਨ੍ਤਂ ਮਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਤ੍ਰਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਕਰ੍ਤਾਸ੍ਮਿ ਕृਤੇਪ੍ਰਤਿਕृਤਂ ਤਵ
ਇਸ ਲਈ, ਜਦ ਮੈਂ ਡਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਦਾ ਬਦਲਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਸ ਮਤ੍ਸ੍ਯਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕृਪਯਾऽਭਿਪਰਿਪ੍ਲੁਤਃ। ਮਨੁਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤੋऽਗृਹ੍ਣਾਤ੍ਤਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਂ ਪਾਣਿਨਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਮੱਛੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੂ ਵਿਵਸਵਤ, ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।