ਅਨ੍ਵੇषਮਾਣਾਃ ਸਵ੍ਰੀਡਾਃ ਸੁਪ੍ਤਵਦ੍ਗਤਮਾਨਸਾਃ। ਤਾਨਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਤ੍ਰਮੁਨਿਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਃ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ
ਖੋਜ ਕਰਦੇ, ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਅਤੇ ਮਨ ਸੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਹੋਏ, ਤਾਰਕਸ਼ਯ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਸ੍ਯਾਦਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸੋऽਥਯੁष੍ਮਾਭਿਰ੍ਯੋ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਃ। ਪੁਤ੍ਰੋ ਹ੍ਯਯਂ ਮਮ ਨृਪਾਸ੍ਤਪੋਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਹੋ ਸਕਦਾ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਜੋ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਤੇ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਤਮृषਿਂ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਾਃ। ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਮਿਤਿ ਵੈ ਤੇ ਬ੍ਰੁਵਾਣਾ ਮਹੀਪਤੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਜੀ!'
ਮृਤੋ ਹ੍ਯਯਮਿਤੋ ਦृष੍ਟਃ ਕਥਂ ਜੀਵਿਤਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍। ਕਿਮੇਤਤ੍ਤਪਸੋ ਵੀਰ੍ਯਂ ਯੇਨਾਯਂ ਜੀਵਿਤਃ ਪੁਨਃ। ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਹੇ ਵਿਪ੍ਰ ਯਦਿ ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯੁਤ
ਇਹ ਇੱਥੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਮੁੜ ਜੀਵ ਗਿਆ? ਕੀ ਇਹ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁੜ ਜੀਵ ਗਿਆ? ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਜੇਕਰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੈ।
ਸ ਤਾਨੁਵਾਚ ਨਾਸ੍ਮਾਕਂ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਭਵਤੇ ਨृਪਾਃ। ਕਾਰਣਂ ਚ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਹੇਤੁਯੋਗਂ ਸਮਾਸਤਃ। `ਮृਤ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਭਵਤੇ ਯੇਨ ਨਾਸ੍ਮਾਕਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਵਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਜੀ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਗੱਲਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਕਿਉਂ ਮੌਤ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਰਾਜਾ ਜੀ।'
ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਚਾਰਾਦਨਲਸਾਃ ਸਾਧ੍ਯੋਪਾਸਨਤਤ੍ਪਰਾਃ। ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਨ੍ਨਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸਦਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਵ੍ਰਤਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਸਾਫ ਚਲਣ, ਆਲਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿਣਾ, ਸਾਧਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਘਰ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣ ਕਰਕੇ।
ਸਤ੍ਯਮੇਵਾਭਿਜਾਨੀਮੋ ਨਾਨृਤੇ ਕੁਰ੍ਮਹੇ ਮਨਃ। ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਮਨੁਤਿष੍ਠਾਮਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਭਯਂ ਨ ਨਃ
ਅਸੀਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ; ਝੂਠ ਉੱਤੇ ਮਨ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ। ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਯਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਤਦੇषਾਂ ਕਥਯਾਮਹੇ। ਤੇषਾਂ ਹਿ ਚਰਿਤਂ ਬ੍ਰੂਮਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਭਯਂ ਨ ਨਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਅਤਿਥੀਨਨ੍ਨਪਾਨੇਨ ਭृਤ੍ਯਾਨਤ੍ਯਸ਼ਨੇਨ ਚ। ਸਂਭੋਜ੍ਯ ਸ਼ੇषਮਸ਼੍ਨੀਮਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਭਯਂ ਨ ਨਃ
ਅਤਿਥੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਕੇ, ਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਦਾਨ੍ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਸ਼ੀਲਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਦਾਨਪਰਾਯਣਾਃ। ਪੁਣ੍ਯਦੇਸ਼ਨਿਵਾਸਾਚ੍ਚ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਭਯਂ ਨ ਨਃ। ਤੇਜਸ੍ਵਿਦੇਸ਼ਵਾਸਾਚ੍ਚ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਭਯਂ ਨ ਨਃ
ਅਸੀਂ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ, ਮਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਤੇ ਉੱਤਮ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਏਤਦ੍ਵੈ ਲੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰਂ ਵਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਵਿਮਤ੍ਸਰਾਃ। ਗਚ੍ਛਧ੍ਵਂ ਸਹਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨ ਪਾਪਾਦ੍ਭਯਮਸ੍ਤਿ ਵਃ
ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਜਾਓ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਪ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ।
ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਤਿਪੂਜ੍ਯ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍। ਸ੍ਵਦੇਸ਼ਮਗਮਨ੍ਹृष੍ਟਾ ਰਾਜਾਨੋ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਉਹ ਸਾਰੇ 'ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਲ ਪਰਤ ਗਏ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਭੂਯ ਏਵ ਤੁ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਆਨਾਂ ਨਿਬੋਧ ਮੇ। ਵੈਨ੍ਯੋ ਨਾਮੇਹ ਰਾਜਰ੍षਿਰਸ਼੍ਵਮੇਧਾਯ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਫਿਰ ਸੁਣੋ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੈਨਯ ਸੀ, ਜੋ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਲਈ ਦਿਖਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਮਤ੍ਰਿਰ੍ਗਨ੍ਤੁਮਾਰੇਬੇ ਵਿਤ੍ਤਾਰ੍ਥਮਿਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਭੂਯੋऽਰ੍ਥਂ ਨਾਨੁਰੁਧ੍ਯਤ੍ਸ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਕ੍ਤਿਨਿਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅਤ੍ਰੀ ਉਸ ਕੋਲ ਧਨ ਲਈ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੰਗ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਤਾ ਵੇਖੀ।
ਸ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਨਮੇਵਾਨ੍ਵਰੋਚਯਤ੍। ਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀਂ ਸਮਾਹੂਯ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ। ਆਪਣੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮਃ ਫਲਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਬਹੁਲਂ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਮ੍। ਅਰਣ੍ਯਗਮਨਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਰੋਚਤਾਂ ਵੋ ਗੁਣਾਧਿਕਮ੍
ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਫਲ ਪਾਵਾਂਗੇ। ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਜਾਣਾ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ।
ਤਂ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਥ ਧਨਮੇਵਾਨੁਰੁਨ੍ਧਤੀ। ਵੈਨ੍ਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਮਰ੍ਥਯਸ੍ਵ ਧਨਂ ਬਹੁਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਸਿਰਫ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, 'ਤੁਸੀਂ ਵੈਨਯ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਕੋਲ ਜਾਓ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧਨ ਮੰਗੋ।'
ਸ ਤੇ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਯਜਮਾਨੋऽਰ੍ਥਿਨੇ ਧਨਮ੍। ਤਤ ਆਦਾਯ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਧਨਂ ਬਹੁ
ਉਹ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇਵੇਗਾ। ਫਿਰ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬਹੁਤ ਧਨ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ,
ਭृਤ੍ਯਾਨ੍ਸੁਤਾਨ੍ਸਂਵਿਭਜ੍ਯ ਤਤੋ ਵ੍ਰਜ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍। ਏष ਵੈ ਪਰਮੋ ਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮਵਿਦ੍ਭਿਰੁਦਾਹृਤਃ
ਨੌਕਰਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ, ਫਿਰ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੋ ਉੱਥੇ ਜਾਓ। ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਕਥਿਤੋ ਮੇ ਮਹਾਭਾਗੇ ਗੌਤਮੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਵੈਨ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ, ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗੌਤਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ: ਵੈਨਯ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੱਚ ਦੇ ਵ੍ਰਤ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ।
ਕਿਂਤ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਵੇष੍ਟਾਰੋ ਨਿਵਸਨ੍ਤਿ ਹਿ ਮੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਯਥਾ ਮੇ ਗੌਤਮਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਤੋ ਨ ਵ੍ਯਵਸਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਪਰ ਉਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੋਵੇਂ ਜਣੇ। ਜਿਵੇਂ ਗੌਤਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਮ ਵਾਚਂ ਕਲ੍ਯਾਣੀਂ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਸਂਹਿਤਾਮ੍। ਮਯੋਕ੍ਤਾਮਨ੍ਯਥਾ ਬ੍ਰੂਯੁਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਵੈ ਨਿਰਰ੍ਥਿਕਾਮ੍
ਜੇ ਉਥੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਕਹੀ ਹੋਈ ਚੰਗੀ ਤੇ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਹਿ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਬੇਮਤਲਬ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੇ ਰੋਚਤੇ ਮੇ ਵਚਸ੍ਤਵ। ਗਾਸ਼੍ਚ ਮੇ ਦਾਸ੍ਯਤੇ ਵੈਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਭੂਤਂ ਚਾਰ੍ਥਸਂਚਯਮ੍
ਮੈਂ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ। ਵੈਨਿਆ ਮੈਨੂੰ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦੇਵੇਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਵੈਨ੍ਯਯਜ੍ਞਂ ਮਹਾਤਪਾਃ। ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਯਜ੍ਞਾਯਤਨਮਤ੍ਰਿਸ੍ਤੁष੍ਟਾਵ ਤਂ ਨृਪਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਤਪਸੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੈਨਿਆ ਦੇ ਯਜਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਅਤ੍ਰੀ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਮਙ੍ਗਲਸਂਯੁਕ੍ਤੈਃ ਪੂਜਯਾਨੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ। ਰਾਜਨ੍ਧਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਮੀਸ਼ਸ਼੍ਚ ਭੁਵਿ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਥਮੋ ਨृਪਃ। ਸ੍ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਮੁਨਿਗਣਾਸ੍ਤ੍ਵਦਨ੍ਯੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍
ਮੰਗਲਮਈ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਸਰਤਾਜ ਹੈਂ; ਧਰਤੀ ਤੇ ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਹੈਂ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੈਥੋਂ ਬਿਨਾ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।'
ਤਮਬ੍ਰਵੀਦृषਿਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵਚਨਂ ਵੈ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਤਪਸੀ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਗੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹੀ।
ਮੈਵਮਤ੍ਰੇ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰੂਯਾ ਨ ਤੇ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਸਮਾਹਿਤਾ। ਅਤ੍ਰ ਨਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਧਾਤਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
'ਅਤ੍ਰੀ, ਐਸਾ ਮੁੜ ਨਾ ਕਹੀਂ; ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਧਾਤਾ, ਮਹਿੰਦਰ, ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ।'
ਅਥਾਤ੍ਰਿਰਪਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਗੌਤਮਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ। ਅਯਮੇਵ ਵਿਧਾਤਾ ਚ ਤਥੈਵੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ। ਤ੍ਵਮੇਵ ਮੁਹ੍ਯਸੇ ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਨਂ ਤਵਾਸ੍ਤਿ ਹ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇ, ਅਤ੍ਰੀ ਨੇ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਉਹੀ ਧਾਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਵੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ।'
ਜਾਨਾਮਿ ਨਾਹਂ ਮੁਹ੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਵਂਵਿਵਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿਮੁਹ੍ਯਸੇ। ਸ੍ਤੌषਿ ਤ੍ਵਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਪ੍ਰੇਪ੍ਸੂ ਰਾਜਾਨਂ ਜਨਸਂਸਦਿ
'ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਭਟਕਿਆ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਭਟਕ ਗਿਆ। ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਸ ਦੀ ਮਿਹਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।'
ਨ ਵੇਤ੍ਥ ਪਰਮਂ ਧਰ੍ਮਂ ਨ ਚਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍। ਬਾਲਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿ ਮੂਢਸ਼੍ਚ ਵृਦ੍ਧਃ ਕੇਨਾਪਿ ਹੇਤੁਨਾ
'ਤੂੰ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਬੱਚਾ ਤੇ ਮੂਰਖ ਹੈਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ।'