ਸ ਪ੍ਰਾਚੀਂ ਦਿਸ਼ਮਾਸ੍ਥਾਯ ਮਹਤੋ ਗਜਯੂਥਪਾਨ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪृਥਿਵੀਂ ਚਿਹ੍ਨੈਰ੍ਭੀਮਸ੍ਯ ਪਰਿਚਿਹ੍ਨਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੇ ਭੀਮ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤੋ ਮृਗਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਮृਗੇਨਦ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਾਨਿ ਚ। ਪਤਿਤਾਨਿ ਵਨੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਰ੍ਗਂ ਤਸ੍ਯਾਵਿਸ਼ਨ੍ਨृਪਃ
ਉਥੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਿਰਣ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਧਾਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੀਰਸ੍ ਮृਗਾਰ੍ਥਂ ਵਾਤਰਂਹਸਃ। ਊਰੁਵਾਤਵਿਨਿਰ੍ਭਗ੍ਨਾਨ੍ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ਵ੍ਯਾਵਰ੍ਜਿਤਾਨ੍ਪਥਿਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੀਰ ਹਿਰਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਭੀਮ ਦੀਆਂ ਮੋਢਿਆਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਤੈਸ੍ਤਦਾ ਚਿਹ੍ਨੈਰ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰੇ। [ਰੂਕ੍ਸ਼ਮਾਰੁਤਭੂਯਿष੍ਠੇ ਨਿष੍ਪਤ੍ਰਦ੍ਰੁਮਸਂਕੁਲੇ
ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਕਰੜੀ ਹਵਾ ਵਗ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਸੀ।
ਈਰਿਣੇ ਨਿਰ੍ਜਲੇ ਦੇਸ਼ੇ ਕਣ੍ਟਕਿਦ੍ਰੁਮਸਂਕੁਲੇ। ਅਸ਼੍ਮਸ੍ਥਾਣੁਕ੍ਸ਼ੁਪਾਕੀਰ੍ਣੇ ਸੁਦੁਰ੍ਗੇ ਵਿषਮੋਤ੍ਕਟੇ।] ਗृਹੀਤਂ ਭੁਜਗੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟਮਨੁਜਂ ਤਦਾ
ਇੱਕ ਸੁੱਕੀ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕਾਂਟਿਆਂ ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਖਤਰਨਾਕ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੱਪ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਿਨਾ ਹਿਲ-ਡੁੱਲ ਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸ੍ਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਰ੍ਪਭੋਗੇਨ ਵੇष੍ਟਿਤਮ੍। ਦਯਿਤਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਧੀਮਾਨਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੱਪ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਹ ਬੋਲ ਕਹੇ।
ਕੁਨ੍ਤੀਮਾਤਃ ਕਥਮਿਮਾਮਾਪਦਂ ਤ੍ਵਮਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍। ਕਸ਼੍ਚਾਯਂ ਪਰ੍ਵਤਾਭੋਗਪ੍ਰਤਿਮਃ ਪਨ੍ਨਗੋਤ੍ਤਮਃ
ਕੁੰਤੀ ਦੀ ਪੁੱਤ, ਤੂੰ ਇਹ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ? ਤੇ ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸਰਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ?
ਸ ਧਰ੍ਮਰਾਜਮਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਾ ਭ੍ਰਤਰਮਗ੍ਰਜਮ੍। ਕਥਯਾਮਾਸ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਗ੍ਰਹਣਾਦਿਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕੈਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
[ਅਯਮਾਰ੍ਯ ਮਹਾਸਤ੍ਵੋ ਭਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਮਾਂ ਗृਹੀਤਵਾਨ੍। ਨਹੁषੋ ਨਾਮ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਪ੍ਰਾਣਵਾਨਿਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਹ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੁਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਜੀਉਂਦੇ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹੈ।
ਮੁਚ੍ਯਤਾਮਯਮਾਯੁष੍ਮਨ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਮੇऽਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ। ਵਯਮਾਹਾਰਮਨ੍ਯਂ ਤੇ ਦਾਸ੍ਯਾਮਃ ਕ੍ਸ਼ੁਨ੍ਨਿਵਾਰਣਮ੍
ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬੇਹੱਦ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਭੁੱਖ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਖਾਣਾ ਲਿਆ ਦੇਵਾਂਗੇ।
ਮੁਚ੍ਯਤਾਮਯਮਾਯੁष੍ਮਨ੍ਭ੍ਰਾਤਾ ਮੇऽਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ। ਗਮ੍ਯਤਾਂ ਨੇਹ ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਸ਼੍ਵੋ ਭਵਾਨਪਿ ਮੇ ਭਵੇਤ੍
ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬੇਹੱਦ ਹੈ; ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਜਾ, ਇੱਥੇ ਨਾ ਰਹਿ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੱਲ੍ਹ ਤੂੰ ਵੀ ਮੇਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਮੇਤਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਵਿषਯਂ ਮਮ ਯੋ ਬ੍ਰਜੇਤ੍। ਸ ਮ ਭਕ੍ਸ਼ੋ ਭਵੇਤ੍ਤਾਤ ਤ੍ਵਂ ਚਾਪਿ ਵਿषਯੇ ਮਮ
ਹੇ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ: ਜੋ ਮੇਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਵੇ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਖਾਣਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਚਿਰੇਣਾਦ੍ਯ ਮਯਾऽऽਹਾਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਯਮਨੁਜਸ੍ਤਵ। ਨਾਹਮੇਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨ ਚਾਨ੍ਯਮਭਿਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਯੇ ।।]
ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਖਾਣਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਦੇਵੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਦੈਤ੍ਯ ਉਰਗੋ ਵਾ ਭਵਾਨ੍ਯਦਿ। ਸਤ੍ਯਂ ਸਰ੍ਪ ਵਚੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪृਚ੍ਛਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ
ਤੂੰ ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋਵੇ, ਦੈਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੱਪ ਹੋਵੇ, ਸੱਚ ਬੋਲ, ਹੇ ਸੱਪ; ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਗ੍ਰਸ੍ਤੋ ਭੀਮਸੇਨੋ ਭੁਜਂਗਮ। ਕਿਮਾਹृਤ੍ਯਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪ੍ਰੀਤਿਸ੍ਤੇ ਸ੍ਯਾਦ੍ਭੁਜਂਗਮ। ਕਿਮਾਹਾਰਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਕਥਂ ਮੁਞ੍ਚੇਦ੍ਭਵਾਨਿਮਮ੍
ਤੂੰ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਫੜਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਸੱਪ? ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਖਾਣਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਖਾਣਾ ਦੇਵਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡੇਂਗਾ?
ਨਹੁषੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾऽਹਮਾਸਂ ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਤਵਾਨਘ। ਪ੍ਰਥਿਤਃ ਪਞ੍ਚਮਃ ਸੋਮਾਦਾਯੋਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨਰਾਧਿਪ
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੁਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੋਮਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਕ੍ਰਤੁਭਿਸ੍ਤਪਸਾ ਚੈਵਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯੇਨ ਦਮੇਨ ਚ। ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਵ੍ਯਗ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਹਂਵਿਕਰ੍ਮੇਣ ਚ
ਯਜਨਾਂ, ਤਪ, ਪਾਠ, ਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਿਰਵਿਗਨਤਾ ਨਾਲ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ।
ਤਦੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਦਰ੍ਪੋ ਮਾਮਗਮਤ੍ਤਦਾ। ਸਹਸ੍ਰਂ ਹਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਮੁਵਾਹ ਸ਼ਿਵਿਕਾਂ ਮਮ
ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਆ ਗਿਆ; ਹਜ਼ਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਲਕੀਨ ਚੁੱਕੀ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਮਦਮਤ੍ਤੋऽਹਮਵਮਤ੍ਯ ਤਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍। ਇਮਾਮਗਸ੍ਤ੍ਯੇਨ ਦਸ਼ਾਮਾਨੀਤ ਇਤਿਮੇ ਸ੍ਮृਤਿਃ
ਰਾਜ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਗਸਤਿ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ।
ਨ ਤੁ ਮਾਮਜਹਾਤ੍ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਯਾਵਦਨ੍ਵੇਤਿ ਪਾਣ੍ਡਵਃ। ਤਸ੍ਯੈਵਾਨੁਗ੍ਰਹਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਨਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਪਰ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਜਦ ਤੂੰ ਆਇਆ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਗਸਤਿ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਇਆ।
षष੍ਠੇ ਕਾਲੇ ਮਯਾऽऽਹਾਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਯਮਨੁਜਸ੍ਤਵ। ਨਾਹਮੇਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨ ਚਾਨ੍ਯਦਪਿ ਕਾਮਯੇ
ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਖਾਣਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਾਂਗਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਾਨੁਚ੍ਚਾਰਿਤਾਨਦ੍ਯ ਵਾਯਹਰਿष੍ਯਸਿ ਚੇਨ੍ਮਮ। ਤਥਾਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਤੇ ਵृਕੋਦਰਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪੁੱਛੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਰ੍ਪ ਯਥਾਕਾਮਂ ਪ੍ਰਤਿਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਵਚਃ। ਅਪਿ ਚਚ੍ਛਕ੍ਨੁਯਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਹਰ੍ਤੁਂ ਤੇ ਭੁਜਙ੍ਗਮ੍
ਹੇ ਸੱਪ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਪੁੱਛ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਵਾਂ, ਹੇ ਸੱਪ।
ਵੇਦ੍ਯਂਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨੇਹ ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ਵੇਤ੍ਤਿ ਕੇਵਲਮ੍। ਸਰ੍ਪਰਾਜ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਵਚਃ
ਜੋ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੂੰ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਇਸ ਲਈ, ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕੋ ਭਵੇਦ੍ਰਾਜਨ੍ਵੇਦ੍ਯਂ ਕਿਂਚ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ। ਬ੍ਰਵੀਹ੍ਯਤਿਮਤਿਂ ਤ੍ਵਾਂ ਹਿ ਵਾਕ੍ਯੈਰਨਿਮਿਨੋਮਿ ਤੇ
ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੌਣ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ? ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਬੁਧੀ ਦੀ ਪਰਖ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸਤ੍ਯਂ ਦਾਨਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਸ਼ੀਲਮਾਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਂ ਤਪੋ ਘृਣਾ। ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਤ੍ਰਨਾਗੇਨ੍ਦ੍ਰਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਸਚ, ਦਾਨ, ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ, ਚੰਗਾ ਚਲਣ, ਦਇਆ, ਤਪ, ਤੇ ਪਛਤਾਵਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਥੇ ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੇਦ੍ਯਂ ਸਰ੍ਪ ਪਰਂ ਬ੍ਰ੍ਹਮ ਨਿਰ੍ਦੁਃਖਮਸੁਖਂ ਚ ਯਤ੍। ਯਤ੍ਰਗਤ੍ਵਾ ਨ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਭਵਤਃ ਕਿਂ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਿਤਂ
ਨਾਗ, ਜੋ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੁਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਜਿਸਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਕੋਈ ਗਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਹੋਰ ਕੀ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚੈਵ ਹਿ। ਆਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਮਹਿਂਸਾ ਚ ਘृਣਾ ਚੈਵ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਚਾਰ ਵਰਨ, ਮਾਣਤਾ, ਸਚ, ਬ੍ਰਹਮ, ਦਇਆ, ਅਹਿੰਸਾ ਤੇ ਪਛਤਾਵਾ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ—
ਵੇਦ੍ਯਂ ਯਚ੍ਚਾਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਦੁਃਖਮਸੁਖਂ ਚ ਨਰਾਧਿਪ। ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਹੀਨਂ ਪਦਂ ਚਾਨ੍ਯਨ੍ਨ ਤਦਸ੍ਤੀਤਿ ਲਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਰਾਜਾ, ਜੋ ਇਥੇ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ ਤੇ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ—ਜੇ ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰੇ ਤੁ ਯਦ੍ਭਵੇਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ ਦ੍ਵਿਜੇ ਤਚ੍ਚ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਨ ਵੈ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਭਵੇਚ੍ਛੂਦ੍ਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ
ਜੋ ਲਕੜੀ ਸ਼ੂਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਨਾ ਸ਼ੂਦਰ ਸਦਾ ਸ਼ੂਦਰ ਹੈ, ਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ।