ਦਿष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਸ੍ਯਾਦ੍ਯ ਦੇਵੈਰ੍ਭਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਭੁਜ। ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਕਾਲਸ੍ਯ ਮਹਤਃ ਪ੍ਰਿਯਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾ ਹਿ ਦੇਹਿਨਾਂ
ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਂ ਬਾਹੂ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਭੁੱਖੇ ਜੀਵ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਬਣਿਆ ਹੈਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ। ਕਿਸਮਤ ਕਰਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਤ੍ਵਿਦਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਭੁਜਙ੍ਗਤ੍ਵਮਰਿਂਦਮ। ਤਦਵਸ਼੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਮਤ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਸ਼ृਣੁ ਯਨ੍ਮਮ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇਹ ਸੱਪ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣਨੀ ਪਵੇਗੀ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਇਮਾਮਵਸ੍ਥਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਹ੍ਯਹਂ ਕੋਪਾਨ੍ਮਹਰ੍षਿਣਾ। ਸ਼ਾਪਸ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਪਰਿਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ ਕਥਯਾਮਿ ਤਤ੍
ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਲਤ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਪਾਈ ਹੈ; ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਅੰਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਨਹੁषੋ ਨਾਮ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮਾਗਤਃ। ਤਵੈਵ ਪੂਰ੍ਵਃ ਪੂਰ੍ਵੇषਾਮਾਯੋਰ੍ਵਂਸ਼ਧਰਃ ਸੁਤਃ
ਨਹੁਸ਼ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਨਾਂ ਤੂੰ ਜਰੂਰ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਸੀ, ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ।
ਸੋਹਂ ਸ਼ਾਪਾਦਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਵਮਤ੍ਯ ਚ। ਇਮਾਮਵਸ੍ਥਾਮਾਪਨ੍ਨਃ ਪਸ਼੍ਯ ਦੈਵਮਿਦਂ ਮਮ
ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕੀਤੀ ਤੇ ਅਗਸਤਿਆ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਵੇਖ, ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ।
ਤ੍ਵਾਂ ਚੇਦਵਧ੍ਯਮਾਯਾਨ੍ਤਮਤੀਵ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਅਹਮਦ੍ਯੋਪਯੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਧਾਨਂ ਪਸ਼੍ਯ ਯਾਦृਸ਼ਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ, ਜੋ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖਾ ਲਵਾਂਗਾ; ਵੇਖ, ਕਿਸਮਤ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਮੇ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕਥਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਗ੍ਰਹਂ ਗਤਃ। ਗਚਜੋਵਾ ਮਹਿषੋ ਵਾऽਪਿ षष੍ਠੇ ਕਾਲੇ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਛੁਟਦਾ, ਚਾਹੇ ਮਨੁੱਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਹਿਸ, ਨਰੋਤਮ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਨਾਸਿ ਕੇਵਲਸਰ੍ਪੇਣ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿषੁ ਵਰ੍ਤਤਾ। ਗृਹੀਤਃ ਕੌਰਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵਰਦਾਨਮਿਦਂ ਮਮ
ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਸੱਪ ਵਲੋਂ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਇਹ ਵਰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪਤਤਾ ਹਿ ਵਿਮਾਨਾਗ੍ਰਾਨ੍ਮਯਾ ਸ਼ਕ੍ਰਾਸਨਾਦ੍ਦ੍ਰੁਤਮ੍। ਕੁਰੁ ਸ਼ਾਪਾਨ੍ਤਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਭਗਵਾਨ੍ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਜਦ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰਥ ਦੀ ਸੀਟ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਅੰਤ ਪੂਰਾ ਕਰ।'
ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਵੇष੍ਟਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਮੋਹਮੇਤਿ ਮਹਾਬਲਃ'। ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਚਿਤ੍ਕਾਲਪਰ੍ਯਯਾਤ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਵੱਧ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਰਾਜਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ, ਰਾਜਨ, ਕਿਸੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ।
ਤਤੋਸ੍ਮਿ ਪਤਿਤੋ ਭੂਮੌ ਨ ਚ ਮਾਮਜਹਾਤ੍ਸ੍ਮृਤਿਃ। ਸ੍ਮਾਰ੍ਤਮਸ੍ਤਿ ਪੁਰਾਣਂ ਮੇ ਯਥੈਵਾਧਿਗਤਂ ਤਥਾ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਿਹਾ।
ਯਸ੍ਤੁ ਤੇ ਵ੍ਯਾਹृਤਾਨ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਵਿਭਾਗਵਿਤ੍। ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਯਿਤਾ ਸ਼ਾਪਾਦਿਤਿ ਮਾਮਬ੍ਰਵੀਦृषਿਃ
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜੋ ਤੇਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਸਕੇ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕੇ, ਉਹੀ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਵੇਗਾ।'
ਗृਹੀਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਾਣਿਨੋਪਿ ਬਲੀਯਸਃ। ਸਤ੍ਵਭ੍ਰਂਸ਼ੋऽਧਿਕਸ੍ਯਾਪਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਸ਼ੁ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਮਹਾਰਾਜ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਹੌਸਲਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿਚਾਪ੍ਯਹਮਸ਼੍ਰੌषਂ ਵਚਸ੍ਤੇषਾਂ ਦਯਾਵਤਾਮ੍। ਮਯਿ ਸਂਜਾਤਹਾਰ੍ਦਾਨਾਮਥ ਤੇऽਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਉਹ ਦਇਆਲੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਰਮ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਮੇਰੀ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਏ।
ਸੋਹਂ ਪਰਮਦੁष੍ਕਰ੍ਮਾ ਵਸਾਮਿ ਨਿਰਯੇऽਸ਼ੁਚੌ। ਸਰ੍ਪਯੋਨਿਮਿਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਕਾਲਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਜੋ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਸ ਗੰਦੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਸੱਪ ਦੀ ਜਾਤੀ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ।
ਤਮੁਵਾਚ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਭੀਮਸੇਨੋ ਭੁਜਙ੍ਗਮਮ੍। ਨ ਤੇ ਕੁਪ੍ਯੇ ਮਹਾਸਰ੍ਪ ਨਾਤ੍ਮਨੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਭੀਮਸੇਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।'
ਯਸ੍ਮਾਦਭਾਵੀ ਭਾਵੀ ਵਾ ਮਨੁष੍ਯਃ ਸੁਖਦੁਃਖਯੋਃ। ਆਗਮੇ ਯਦਿ ਵਾऽਪਾਯੇ ਨ ਤਤ੍ਰ ਗ੍ਲਪਯੇਨ੍ਮਨਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਨਾ ਆਉਣਾ, ਚਾਹੇ ਸੁਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੁੱਖ, ਆਉਣ ਜਾਂ ਜਾਣ, ਉਸ ਲਈ ਮਨ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਦੈਵਂ ਪੁਰੁषਕਾਰੇਣ ਕੋ ਵਞ੍ਚਯਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ। ਦੈਵਮੇਵ ਪਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਪੌਰੁषਂ ਤੁ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍
ਕੌਣ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਹਰਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਮਨੁੱਖੀ ਜਤਨ ਤਾਂ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯ ਦੈਵੋਪਘਾਤਾਦ੍ਧਿ ਭੁਜਵੀਰ੍ਯਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਯਮ੍। ਇਮਾਮਵਸ੍ਥਾਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਨਿਮਿਤ੍ਤਮਿਹਾਦ੍ਯ ਮਾਮ੍
ਦੇਖ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵਾਪਰੇ ਨਾਲ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਜ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਵਜ੍ਹਾ ਦੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਕਿਂਤੁ ਨਾਦ੍ਯਾਨੁਸ਼ੋਚਾਮਿ ਤਥਾऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਮ੍। ਤਥਾ ਤੁ ਵਿਪਿਨੇ ਨ੍ਯਸ੍ਤਾਨ੍ਭ੍ਰਾਤॄਨ੍ਰਾਜ੍ਯਪਰਿਚ੍ਯੁਤਾਨ੍
ਪਰ ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਬਾਹੀ ਲਈ ਇੰਨਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਤੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।
ਹਿਮਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਦੁਰ੍ਗੋऽਯਂ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸਂਕੁਲਃ। ਮਾਂ ਸਮੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਯਤਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਹ੍ਵਲਾਃ
ਇਹ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਮੇਰੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣਗੇ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ।
ਵਿਨष੍ਟਮਥ ਮਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਿਰੁਦ੍ਯਮਾਃ। ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲਾ ਮਯਾ ਤੇ ਹਿ ਬਾਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ਰਾਜ੍ਯਗृਦ੍ਧਿਨਾ
ਜਦ ਉਹ ਸੁਣਨਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਹੌਸਲਾ ਹਾਰ ਜਾਣਗੇ। ਮੇਰੇ ਲਈ, ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਹਨ।
ਅਥਵਾ ਨਾਰ੍ਜੁਨੋ ਧੀਮਾਨ੍ਵਿषਾਦਮੁਪਯਾਸ੍ਯਤਿ। ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਨਾਧृष੍ਯੋ ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ
ਜਾਂ ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਲਈ ਅਜੈ ਹੈ, ਉਹ ਉਦਾਸੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ।
ਸਮਰ੍ਥਃ ਸ ਮਹਾਬਾਹੁਰੇਕਾਙ੍ਨਾ ਸੁਮਹਾਬਲਃ। ਦੇਵਰਾਜਮਪਿ ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਚ੍ਯਾਵਯਿਤੁਮਞ੍ਜਸਾ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਇਕੱਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ, ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦੁਰ੍ਦ੍ਯੂਤਦੇਵਿਨਮ੍। ਵਿਦ੍ਵਿष੍ਟਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਦਮ੍ਭਮੋਹਪਰਾਯਣਮ੍
ਫਿਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ, ਜੋ ਮਾੜੇ ਜੂਏ ਦਾ ਆਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਹੈ, ਝੂਠ ਤੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤਰਂ ਚੈਵ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਕृਪਣਾਂ ਪੁਤ੍ਰਗृਦ੍ਧਿਨੀਮ੍। ਯਾऽਸ੍ਮਾਕਂ ਨਿਤ੍ਯਮਾਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਮਹਤ੍ਤ੍ਵਮਧਿਕਂ ਪਰੈਃ
ਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਜੋ ਬੇਚਾਰੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਵਡਿਆਈ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਥਂ ਤ੍ਵਨਾਥਾਯਾ ਮਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਾਦ੍ਭੁਜਙ੍ਗਮ੍। ਸਫਲਾਸ੍ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਯਿ ਸਰ੍ਵੇ ਮਨੋਰਥਾਃ
ਹੇ ਸੱਪ, ਮੇਰੀ ਤਬਾਹੀ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਪਨੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੇ ਹੋਣਗੇ?
ਨਕੁਲਃ ਸਹਦੇਵਸ਼੍ਚ ਯਮੌ ਚ ਗੁਰੁਵਰ੍ਤਿਨੌ। ਮਦ੍ਵਾਹੁਬਲਸਂਗੁਪ੍ਤੌ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੁਰੁषਮਾਨਿਨੌ
ਨਕੁਲ ਤੇ ਸਹਦੇਵ, ਜੋ ਜੁੜਵੇ ਭਰਾ ਹਨ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਸਦਾ ਆਪਣੀ ਮਰਦਾਨਗੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।
ਭਵਿष੍ਯਤੋ ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹੌ ਭ੍ਰष੍ਟਵੀਰ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮੌ। ਮਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਾਤ੍ਪਰਿਦ੍ਯੂਨਾਵਿਤਿ ਮੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਮਤਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਹੌਸਲਾ ਗਵਾ ਬੈਠਣਗੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ—ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਸੋਚ ਹੈ।
ਏਵਂਵਿਧਂ ਬਹੁ ਤਦਾ ਵਿਲਲਾਪ ਵृਕੋਦਰਃ। ਭੁਜਙ੍ਗਭੋਗਸਂਰੁਦ੍ਧੋ ਨਾਸ਼ਕਚ੍ਚ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤੁਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਰਕੋਦਰ ਨੇ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਰੋਣਾ-ਧੋਣਾ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਸੱਪ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਹਿਲ-ਡੁੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।