ਤ੍ਵਮੇਵ ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤਾਂ ਲਙ੍ਕਾਂ ਸਯੋਧਾਂ ਸਹਰਾਵਣਾਮ੍। ਸ੍ਵਬਾਹੁਬਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ ਵਿਨਾਸ਼ਯਿਤੁਮਞ੍ਜਸਾ
'ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਲੰਕਾ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ।'
ਨ ਹਿ ਤੇ ਕਿਂਚਿਦਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਨ ਚੈਵ ਤਵ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤੋ ਰਾਵਯਣਃ ਸਗਣੋ ਯੁਧਿ
'ਪਵਨਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਵੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਸੀ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਭੀਮੇਨ ਹਨੂਮਾਨ੍ਪ੍ਲਵਗੋਤ੍ਤਮਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਗਮ੍ਭੀਰਯਾ ਗਿਰਾ
ਭੀਮ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏਵਮੇਤਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਯਥਾ ਵਦਸਿ ਭਾਰਤ। ਭੀਮਸੇਨ ਨ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤੋ ਮਮਾਸੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਮਃ
'ਭੀਮਸੇਨ, ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ; ਉਹ ਮੰਦ ਰਾਖਸ਼ਸ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਸੀ।'
ਵੇਦਾਚਾਰਵਿਧਾਨੋਕ੍ਤੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਧਾਰ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾਃ। ਬृਹਸ੍ਪਤ੍ਯੁਸ਼ਨਃਪ੍ਰੋਕ੍ਤੈਰ੍ਨਯੈਰ੍ਧਾਰ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ
'ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤੇ ਉਸ਼ਨਾਸ ਵਲੋਂ ਦੱਸੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਦੇ ਹਨ।'
ਤੇਨ ਵੀਰੇਣ ਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਸਗਣਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਮਮ੍। ਆਨੀਤਾ ਸ੍ਵਪੁਰਂ ਸੀਤਾ ਕੀਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਨृषੁ
'ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਆਇਆ, ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਟਿਕ ਗਈ।'
ਤਦ੍ਗਚ੍ਛ ਵਿਪੁਲਪ੍ਰਜ੍ਞ ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤੇ ਰਤਃ। ਅਰਿष੍ਟਂ ਕ੍ਸ਼ੇਮਮਧ੍ਵਾਨਂ ਵਾਯੁਨਾ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਤੈਨੂੰ ਰਸਤੇ ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਲੇ, ਤੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਹੋਵੇ।
ਏष ਪਨ੍ਥਾਃ ਕੁਰੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸੌਗਨ੍ਧਿਕਵਨਾਯ ਤੇ। ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਧਨਦੋਦ੍ਯਾਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ
ਇਹ ਰਸਤਾ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਕੁਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੁਗੰਧਿਕਾ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਧਨ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਬਾਗ ਨੂੰ ਵੇਖੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਚ ਤੇ ਤਰਸਾ ਕਾਰ੍ਯਃ ਕੁਸੁਮਾਪਚਯਃ ਸ੍ਵਯਮ੍। ਦੈਵਤਾਨਿ ਹਿ ਮਾਨ੍ਯਾਨਿ ਪੁਰੁषੇਣ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਨਾ ਤੋੜੀਂ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ।
ਬਲਿਹੋਮਨਮਸ੍ਕਾਰੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਭਰਤਰ੍षਭ। ਦੈਵਤਾਨਿ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਹਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਭਾਰਤ
ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਭੇਟ, ਹਵਨ, ਨਮਸਕਾਰ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾ ਤਾਤ ਸਾਹਸਂ ਕਾਰ੍षੀਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਂ ਪਰਿਪਾਲਯ। ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਸ੍ਥਾਪਨਂ ਧਰ੍ਮਂ ਬੁਧ੍ਯਸ੍ਵਾਗਮਯਸ੍ਵ ਚ
ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤ, ਤੂੰ ਬੇਸਾਬਰ ਨਾ ਹੋ; ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾ। ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਸਮਝ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆ।
ਨ ਹਿ ਧਰ੍ਮਮਵਿਜ੍ਞਾਯ ਵृਦ੍ਧਾਨਨੁਪਸੇਵ੍ਯ ਚ। ਧਰ੍ਮੋ ਵੈ ਵੇਦਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸਮੈਰਪਿ
ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਬਿਨਾ, ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਵਰਗੇ ਵੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ।
ਅਧਰ੍ਮੋ ਯਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਾਖ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਾਧਰ੍ਮਸਂਜ੍ਞਿਤਃ। ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਵਿਭਾਗੇਨ ਯਤ੍ਰਮੁਹ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਜਿੱਥੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਧਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਧਰਮ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਵੱਡੀ ਸੋਚ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਅਗਿਆਨ ਲੋਕ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਚਾਰਸਂਭਵੋ ਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮਾਦ੍ਵੇਦਾਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਃ। ਵੇਦੈਰ੍ਯਜ੍ਞਾਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਦੇਵਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ
ਧਰਮ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਤੋਂ ਉਪਜਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੇਦ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਯਜਨ ਉਪਜਦੇ ਹਨ; ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਦੇ ਹਨ।
ਬਲ੍ਯਾਕਰਵਣਿਜ੍ਯਾਭਿਃ ਕृष੍ਯਰ੍ਥੈਰ੍ਯੋਨਿਪੋषਣੈਃ। ਵਾਰ੍ਤਯਾ ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮੈਰੇਤੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ
ਭੇਟਾਂ, ਵਪਾਰ, ਖੇਤੀ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਰਾਹੀਂ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮਾਂ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯੀ ਵਾਰ੍ਤਾ ਦਣ੍ਡਨੀਤਿਸ੍ਤਿਸ੍ਰੋ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਿਜਾਨਤਾਮ੍। ਤਾਭਿਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਭਿਰ੍ਲੋਕਯਾਤ੍ਰਾ ਵਿਧੀਯਤੇ
ਤਿੰਨ ਵੇਦ, ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਤੇ ਰਾਜ-ਵਿਦਿਆ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ ਗਿਆਨੀਆਂ ਲਈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਚਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਸਾ ਚੇਦ੍ਧਰ੍ਮਕृਤਾ ਨ ਸ੍ਯਾਤ੍ਰਯੀਧਰ੍ਮਮृਤੇ ਭੁਵਿ। ਦਣ੍ਡਨੀਤਿਮृਤੇਚਾਪਿ ਨਿਰ੍ਮਰ੍ਯਾਦਮਿਦਂ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਇਹ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾ ਹੋਣ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਵੇਦ ਤੇ ਧਰਮ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਣ, ਤੇ ਰਾਜ-ਵਿਦਿਆ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਨਿਯਮ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਵਾਰ੍ਤਾਧਰ੍ਮੇ ਹ੍ਯਵਰ੍ਤਿਨ੍ਯੋ ਵਿਨਸ਼੍ਯੇਯੁਰਿਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ। ਸੁਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਹ੍ਯੇਤੈਰ੍ਧਰ੍ਮੈਃ ਸੂਯਨ੍ਤਿ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਜੀਵਨ-ਜੀਵਿਕਾ ਦੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਇਹ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ; ਪਰ ਜਦ ਤਿੰਨ ਧਰਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੀਵ ਸਿਰਜਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮਮृਤਂ ਧਰ੍ਮੋ ਹ੍ਯੇਕਸ਼੍ਚੈਵੈਕਵਰ੍ਣਕਃ। ਯਜ੍ਞਾਧ੍ਯਯਨਦਾਨਾਨਿ ਤ੍ਰਯਃ ਸਾਧਾਰਣਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਧਰਮ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਕ ਜਾਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਕੋ ਹੀ ਹੈ; ਯਜਨ, ਪਾਠ ਤੇ ਦਾਨ ਤਿੰਨੋ ਸਭ ਲਈ ਆਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਾਜਨਾਧ੍ਯਾਪਨੇ ਚੋਭੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ। ਪਾਲਨਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਵੈ ਵੈਸ਼੍ਯਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਪੋषਣਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਯਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਤੇ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਦੋਵੇਂ ਠੀਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਵੀ; ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਪਾਲਣਾ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਆਂ ਧਰ੍ਮ ਉਚ੍ਯਤੇ। ਭੈਕ੍ਸ਼ਹੋਮਵ੍ਰਤੈਰ੍ਹੀਨਾਸ੍ਤਥੈਵ ਗੁਰੁਵਾਸਿਤਾਃ
ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ, ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭਿਖਿਆ, ਹਵਨ, ਵਰਤ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮੋऽਤ੍ਰਕੌਨ੍ਤੇਯ ਤਵ ਧਰ੍ਮੋऽਤ੍ਰ ਰਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਵਿਨੀਤੋ ਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਇੱਥੇ, ਕੌਂਤੇਯ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾ, ਸਯੰਮ ਤੇ ਵਿਨੀਤਾ ਹੋ ਕੇ।
ਵृਦ੍ਧੈਃ ਸਂਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਸਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਮਦ੍ਭਿਃ ਸ਼੍ਰੁਤਾਨ੍ਵਿਤੈਃ। ਆਸ੍ਥਿਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਿਦਣ੍ਡੇਨ ਵ੍ਯਸਨੀ ਪਰਿਭੂਯਤੇ
ਵੱਡਿਆਂ, ਚੰਗਿਆਂ, ਸਮਝਦਾਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਰਾਜ-ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਭਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਸੀਬਤ ਆਉਣ ਤੇ ਹਾਰਦਾ ਨਹੀਂ।
ਨਿਗ੍ਰਹਾਨੁਗ੍ਰਹੈਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਯਦਾ ਨੇਤਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ। ਤਦਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਲੋਕਸ੍ਯ ਮਰ੍ਯਾਦਾਃ ਸੁਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜਦੋਂ ਨੇਤਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਬਾਉ ਤੇ ਦਇਆ ਦੋਵੇਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੀਤ-ਨੀਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਚ ਦੁਰ੍ਗੇ ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਿਤ੍ਰਬਲੇषੁ ਚ। ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਾਰੇਣ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਵृਦ੍ਧਿਃ ਕ੍ਸ਼ਯਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਲਈ, ਅਕਲ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਲਾਕਿਆਂ, ਕਿਲਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤ-ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਥਾਂ, ਵਾਧਾ ਤੇ ਘਟਾਅ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਾਜ੍ਞਾਮੁਪਾਯਸ਼੍ਚਾਰਸ਼੍ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤ੍ਰਪਰਾਕ੍ਰਮਾਃ। ਨਿਗ੍ਰਹਪ੍ਰਗ੍ਰਹੌ ਚੈਵ ਦਾਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਵੈ ਕਾਰ੍ਯਸਾਧਕਮ੍
ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਚਲਾਕੀ, ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਸਮਝਦਾਰ ਸਲਾਹ, ਹੌਸਲਾ, ਰੋਕ-ਛੱਡ ਅਤੇ ਹੁਨਰ — ਇਹ ਸਭ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹਨ।
ਸਾਮ੍ਨਾ ਦਾਨੇਨ ਭੇਦੇਨ ਦਣ੍ਡੇਨੋਪੇਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਚ। ਸਾਧਨੀਯਾਨਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਸਮਾਸਵ੍ਯਾਸਯੋਗਤਃ
ਕੰਮ ਮਿਲਾਪ, ਦਾਨ, ਵੰਡ, ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਅਣਡਿੱਠੀ ਨਾਲ, ਛੋਟੇ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਪੂਰੇ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੂਲਾ ਨਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇਚਾਰਾਸ਼੍ਚ ਭਰਤਰ੍षਭ। ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਨਯੈਃ ਸਦ੍ਭਿਸ੍ਤਦ੍ਵਿਧੈਃ ਸਹ ਮਨ੍ਤ੍ਰਯੇਤ੍
ਹੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਧੀਆ, ਸਾਰੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਖੁਫੀਆ ਕੰਮ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ; ਚੰਗੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ, ਨੀਤੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਮੂਢੇਨ ਬਾਲੇਨ ਲੁਬ੍ਧੇਨ ਲਘੁਨਾऽਪਿ ਵਾ। ਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰਯੀਤ ਗੁਹ੍ਯਾਨਿ ਯੇषੁ ਚਾਸ੍ਪਨਦਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਰਾਜ਼ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਔਰਤ, ਮੂਰਖ, ਬੱਚੇ, ਲਾਲਚੀ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲੇ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਨਹੀਂ, ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਯੇਤ੍ਸਹ ਵਿਦ੍ਵਦ੍ਭਿਃ ਸ਼ਕ੍ਤੈਃ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕਾਰਯੇਤ੍। ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਨੀਤਿਵਿਨ੍ਯਾਸੈਰ੍ਮੂਰ੍ਖਾਨ੍ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਸਲਾਹ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸਮਰਥ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕੰਮ ਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮੂਰਖਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।