ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਰਸ੍ਮਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਬਨ੍ਦਿਨਂ ਰਾਜਸਂਸਦਿ। ਨਿਵੇਦਯਸ੍ਵ ਮਾਂ ਦ੍ਵਾਃਸ੍ਥ ਰਾਜ੍ਞੇ ਪੁष੍ਕਰਮਾਲਿਨੇ
ਮੈਂ ਰਾਜ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਨੀਲ ਕਮਲ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸ।
ਦ੍ਰष੍ਟਾਸ੍ਯਦ੍ਯ ਵਦਤੋऽਸ੍ਮਾਨ੍ਦ੍ਵਾਰਪਾਲ ਮਨੀषਿਭਿਃ। ਸਹ ਵਾਦੇ ਵਿਵृਦ੍ਧੇ ਤੁ ਵਨ੍ਦਿਨਂ ਚਾਪਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੇ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਵਾਦ ਕਰਦੇ ਵੇਖੇਗਾ, ਤੇ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਗਾਇਕ ਹਾਰ ਜਾਵੇਗਾ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਵਿਦ੍ਯਾਃ ਸਹੈਵ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਪੁਰੋਧਮੁਖ੍ਯਾਃ। ਉਤਾਹੋ ਵਾऽਪ੍ਯੁਚ੍ਚਤਾਂ ਨੀਚਤਾਂ ਵਾ ਤੂष੍ਣੀਂਭੂਤੇष੍ਵੇਵ ਸਰ੍ਵੇष੍ਵਥਾਦ੍ਯ
ਅੱਜ ਪੂਰੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਮੁੱਖ ਪੁਜਾਰੀ ਮਿਲ ਕੇ ਵੇਖਣ ਕਿ ਮੈਂ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜਦ ਕਿ ਹੋਰ ਸਭ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ।
ਕਥਂ ਯਜ੍ਞਂ ਦਸ਼ਵਰ੍षੋ ਵਿਸ਼ੇਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਨੀਤਾਨਾਂ ਵਿਦੁषਾਂ ਸਂਪ੍ਰਵੇਸ਼ਮ੍। ਉਪਾਯਤਃ ਪ੍ਰਯਤਿष੍ਯੇ ਤਵਾਹਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨੇ ਕੁਰੁ ਯਤ੍ਨਂ ਯਥਾਵਤ੍
ਤੂੰ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੋ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਖੇ ਤੇ ਸਿਆਣਿਆਂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ; ਤੂੰ ਵੀ ਯੋਗ ਅਦਾਇਗੀ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ।
ਏष ਰਾਜਾ ਸਂਸ਼੍ਰਵਣੇ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤੇ ਸ੍ਤੁਹ੍ਯੇਨਂ ਤ੍ਵਂ ਵਚਸਾ ਸਂਸ੍ਕृਤੇਨ। ਸ ਚਾਨੁਜ੍ਞਾਂ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਪ੍ਰੀਤਿਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨੇ ਯਚ੍ਚ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤਵੇष੍ਟਮ੍
ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਚੱਜੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਕਰ। ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਵੇ, ਦੇਵੇਗਾ।
ਭੋਭੋ ਰਾਜਞ੍ਜਨਕਾਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠ ਤ੍ਵਂ ਵੈ ਸਮ੍ਰਾਟ੍ ਤ੍ਵਯਿ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮृਦ੍ਧਮ੍। ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਕਰ੍ਤਾ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਯਜ੍ਞਿਯਾਨਾਂ ਯਯਾਤਿਰੇਕੋ ਨृਪਤਿਰ੍ਵਾ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਨਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਮਰਾਟ ਹੈਂ; ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੈ। ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਯਯਾਤੀ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ।
ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਵਨ੍ਦੀ ਵਾਦਵਿਦੋ ਨਿਗृਹ੍ਯ ਵਾਦੇ ਭਗ੍ਨਾਨਪ੍ਰਤਿਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨਃ। ਤ੍ਵਯਾऽਭਿਸृष੍ਟੈਃ ਪੁਰੁषੈਰਾਪ੍ਤਕृਦ੍ਭਿ- ਰ੍ਜਲੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮਜ੍ਜਯਤੀਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਵਿਦਵਾਨ ਗਾਇਕ, ਵਾਦ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਏ ਬਿਨਾ ਹਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਕਾਬਲ ਲੋਕ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬੋ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੋऽਹਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਸਕਾਸ਼ੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯ ਵੈ ਕਥਯਿਤੁਮਾਗਤੋਸ੍ਮਿ। ਕ੍ਵਾਸੌ ਵਨਦੀ ਯਾਵਦੇਨਂ ਸਮੇਤ੍ਯ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣੀਵ ਸਵਿਤਾ ਨਾਸ਼ਯਾਮਿ
ਇਹ ਗੱਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਗਾਇਕ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਣੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਵਾਂ।
ਆਸ਼ਂਸਸੇ ਵਨ੍ਦਿਨਂ ਵੈ ਵਿਜੇਤੁ- ਮਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤ੍ਵਂ ਵਾਕ੍ਯਬਲਂ ਪਰਸ੍ਯ। ਵਿਜ੍ਞਾਤਵੀਰ੍ਯੈਃ ਸ਼ਕ੍ਯਮੇਵਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤੁਂ ਦृष੍ਟਸ਼੍ਚਾਸੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵਾਦਸ਼ੀਲੈਃ
ਤੂੰ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਣ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪਛਾਣੀ, ਉਹੀ ਐਸਾ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਵਾਦ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਰਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਸ਼ਂਸਮਾਨਾ ਵਨ੍ਦਿਨਂ ਵੈ ਬਿਜੇਤੁ- ਮਵਿਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਬਲਂ ਵਨ੍ਦਿਨੋऽਸ੍ਯ। ਸਮਾਗਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤੇਨ ਪੂਰ੍ਵਂ ਨ ਸ਼ੋਭਨ੍ਤੇ ਭਾਸ੍ਕਰੇਣੇਵ ਤਾਰਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਣ ਦੀ ਆਸ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੰਦ ਹੋ ਗਏ।
ਆਸ਼ਾਨੁਬਨ੍ਧੋ ਹਿ ਤਵਾਤ੍ਰ ਯਤ੍ਨਃ ਸ ਵਨ੍ਦਿਮਾਸਾਦ੍ਯਤਥਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ। ਵਿਜ੍ਞਾਨਵਨ੍ਤੋ ਨਿਕृਤਾਸ੍ਤੁ ਤਾਤ ਕਥਂ ਸਦਸ੍ਤਰ੍ਤੁਮਿਦਂ ਸਮਰ੍ਥਃ
ਤੇਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਇੱਥੇ ਆਸ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਗਾਇਕ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗਾ, ਇਹ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹਾਰੇ ਹਨ—ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਤੂੰ ਇਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤ ਸਕੇਂਗਾ?
ਵਿਵਾਦਿਤੋऽਸੌ ਨ ਹਿ ਮਾਦृਸ਼ੈਰ੍ਹਿ ਸਿਂਹੀਕृਤਸ੍ਤੇਨ ਵਦਨ੍ਯਭੀਤਃ। ਸਮੇਤ੍ਯ ਮਾਂ ਨਿਹਤਃ ਸ਼ੇष੍ਯਤੇऽਦ੍ਯ ਮਾਰ੍ਗੇ ਭਗ੍ਨਂ ਸ਼ਕਟਮਿਵਾਬਲਾਕ੍ਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਕਿਸੇ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਵਲੋਂ ਹਾਰਿਆ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਾਦੀ ਤੋਂ ਡਰਿਆ। ਪਰ ਅੱਜ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਹ 'ਤੇ ਟੁੱਟੇ ਰਥ ਵਾਂਗ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਲਦ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਾਰ ਕੇ ਪਿਆ ਰਹੇਗਾ।
षਣ੍ਨਾਭੇਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਪਰ੍ਵਣਃ। ਯਸ੍ਤ੍ਰਿषष੍ਟਿਸ਼ਤਾਰਸ੍ਯ ਵੇਦਾਰ੍ਥਂ ਸ ਪਰਃ ਕਵਿਃ
ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਛੇ ਸਪੋਕ, ਬਾਰਾਂ ਕਿਨਾਰੇ ਤੇ ਚੌਵੀ ਸੇਗਮੈਂਟਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨੀ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਪਰ੍ਵ ਤ੍ਵਾਂ षਣਅਨਾਭਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਪ੍ਰਧਿ। ਤਤ੍ਰਿषष੍ਟਿਸ਼ਤਾਰਂ ਵੈ ਚਕ੍ਰਂ ਪਾਤੁ ਸਦਾਗਤਿ
ਚੌਵੀ ਸੇਗਮੈਂਟਾਂ, ਛੇ ਸਪੋਕ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਕਿਨਾਰੇ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਤੇਰੀ ਰਾਹ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੇ।
ਬਡਬੇ ਇਵ ਸਂਯੁਕ੍ਤੇ ਸ਼੍ਯੇਨਪਾਤੇ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍। ਕਸ੍ਤਯੋਰ੍ਗਰ੍ਭਮਾਧਤ੍ਤੇ ਗਰ੍ਭਂ ਸੁषੁਵਤੁਸ਼੍ਚ ਕਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਘੋੜੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਜਾਂ ਰਾਬੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਉੱਡਦੀ ਹੈ, ਕੌਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬੀਜ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੌਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਮਾ ਸ੍ਮ ਭੂਃ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਰਾਜਞ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਵਾਣਾਮਪਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਵਾਤਸਾਰਥਿਰਾਧਤ੍ਤੇ ਗਰ੍ਭਂ ਸੁषੁਵਤੁਸ਼੍ਚ ਤਮ੍
ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਨਾ ਰਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੈਰੀਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਰਥਵਾਨ ਬੀਜ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਂਸ੍ਵਿਤ੍ਸ੍ਤੁਪ੍ਤਂ ਨ ਨਿਮਿषਤਿ ਕਿਂਸ੍ਵਿਜ੍ਜਾਤਂ ਨ ਚੋਪਤਿ। ਕਸ੍ਯਖਿਦ੍ਧृਦਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਿਂਸ੍ਵਿਦ੍ਵੇਗੇਨ ਵਰ੍ਧਤੇ
ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਵੀ ਅੱਖਾਂ ਨਹੀਂ ਮੂੰਦਦੀ? ਕਿਹੜੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪਰ ਉੱਠਦੀ ਨਹੀਂ? ਕਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ? ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ?
ਮਤ੍ਸ੍ਯਃ ਸੁਪ੍ਤੋ ਨ ਨਿਮਿषਤ੍ਯਣ੍ਡਂ ਜਾਤਂ ਨ ਚੋਪਤਿ। ਅਸ਼੍ਮਨੋ ਹृਦਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਦੀ ਵੇਗੇਨ ਵਰ੍ਧਤੇ
ਮੱਛੀ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਵੀ ਅੱਖਾਂ ਨਹੀਂ ਮੂੰਦਦੀ; ਅੰਡਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪਰ ਉੱਠਦਾ ਨਹੀਂ; ਪੱਥਰ ਦਾ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਦਰਿਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਮਨ੍ਯੇ ਮਾਨੁषਂ ਦੇਵਸਤ੍ਵ ਨ ਤ੍ਵਂ ਬਾਲਃ ਸ੍ਥਵਿਰਃ ਸਂਮਤੋ ਮੇ। ਨ ਤੇ ਤੁਲ੍ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਵਾਕ੍ਪ੍ਰਲਾਪੇ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਤਰਾਮ੍ਯੇष ਵਿਦ੍ਵਨ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦਿਵਿਆਤਮਤਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਾ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਨਾ ਬੁਜ਼ੁਰਗ। ਤੇਰੀ ਵਾਕ-ਚਾਤੁਰਤਾ ਦੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਤ੍ਰੋਗ੍ਰਸੇਨਸਮਿਤੇषੁ ਰਾਜਨ੍ ਸਮਾਗਤੇष੍ਵਪ੍ਰਤਿਮੇषੁ ਰਾਜਸੁ। ਨ ਮੇ ਵਿਵਿਤ੍ਸਾਨ੍ਤਰਮਸ੍ਤਿ ਵਾਦਿਨਾਂ ਮਹਾਜਨੇ ਹਂਸਵਿਵਾਦਿਨਾਮਿਵ
ਇੱਥੇ, ਰਾਜਾ, ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਮੈਨੂੰ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਵਿਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਨ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਵੈ ਵਦਮਾਨੋ ਨਿਮਜ੍ਜਨ੍ ਜਲਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਃ ਸਰਿਤਾਮਿਵਾਧਨਃ। ਹੁਤਾਸ਼ਨਸ੍ਯੇਵ ਸਮਿਦ੍ਧਤੇਜਸਃ ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵਸ੍ਵੇਹ ਮਮਾਦ੍ਯ ਵਨ੍ਦਿਨ੍
ਤੂੰ ਵਾਦ ਕਰਕੇ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੀਬ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਇੰਧਨ ਨਾਲ ਭੜਕਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਡਟ ਕੇ ਖੜਾ ਰਹੋ, ਵੰਦਨ।
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਸ਼ਯਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਮਾ ਪ੍ਰਬੋਧ ਆਸ਼ੀਵਿषਂ ਸृਕ੍ਵਿਣੀ ਸਂਲਿਹਾਨਮ੍। ਪਦਾ ਹਤਸ੍ਯੇਹ ਸ਼ਿਰੋਭਿਹਤ੍ਯ ਨਾਦष੍ਟੋ ਵੈ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ
ਸੁੱਤੇ ਬਾਘ ਨੂੰ ਨਾ ਜਗਾ, ਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਚੁੰਨ ਨਾ ਲੈ; ਜੇ ਪੈਰ ਜਾਂ ਸਿਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਤੂੰ ਡਸਿਆ ਜਾਵੇਂਗਾ—ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ।
ਯੋ ਵੈ ਦਰ੍ਪਾਤ੍ਸਂਹਨਨੋਪਪਨ੍ਨਃ ਸੁਦੁਰ੍ਬਲਃ ਪਰ੍ਵਤਮਾਵਿਹਨ੍ਤਿ। ਤਸ੍ਯੈਵ ਪਾਣਿਃ ਸਨਖੋ ਵਿਦੀਰ੍ਯਤੇ ਨ ਚੈਵ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਹਿ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਵ੍ਰਣਃ
ਜੋ ਮਾਣ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਤੇ ਨਖ ਜਖਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਕੋਈ ਚੋਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮੈਥਿਲਸ੍ਯ ਮੈਨਾਕਸ੍ਯੇਵ ਪਰ੍ਵਤਾਃ। ਨਿਕृष੍ਟਭੂਤਾ ਰਾਜਾਨੋ ਵਤ੍ਸਾ ਹ੍ਯਨਡੁਹੋ ਯਥਾ
ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਮੈਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੈਨਾਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਰ ਪਹਾੜਾਂ ਜਾਂ ਗਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਛਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਘੱਟ ਹਨ।
ਯਥਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਵਰਃ ਸੁਰਾਣਾਂ ਨਦੀषੁ ਗਙ੍ਗਾ ਪ੍ਰਵਰਾ ਯਥੈਵ। ਤਥਾ ਨृਪਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰਸ੍ਤ੍ਵਮੇਕੋ ਵਨ੍ਦਿਂ ਸਮਭ੍ਯਾਨਯ ਮਤ੍ਸਕਾਸ਼ਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਮਹਿੰਦਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਇਕੱਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਵੰਦਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆ।
ਏਵਮष੍ਟਾਵਕ੍ਰਃ ਸਮਿਤੌ ਹਿ ਗਰ੍ਜ- ਞ੍ਜਾਤਕ੍ਰੋਧੋ ਵਨ੍ਦਿਨਮਾਹ ਰਾਜਨ੍। ਉਕ੍ਤੇ ਵਾਕ੍ਯੇ ਚੋਤ੍ਤਰਂ ਮੇ ਬ੍ਰਵੀਹਿ ਵਾਕ੍ਯਸ੍ਯ ਚਾਪ੍ਯੁਤ੍ਤਰਂ ਤੇ ਬ੍ਰਵੀਮਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸ਼ਟਾਵਕ੍ਰਾ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਗੱਜ ਕੇ ਵੰਦਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਏਕ ਏਵਾਗ੍ਨਿਰ੍ਬਹੁਧਾ ਸਮਿਧ੍ਯਤੇ ਏਕਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਿਭਾਤਿ। ਏਕੋऽਵੀਰੋ ਦੇਵਰਾਜੋऽਰਿਹਨ੍ਤਾ ਯਮਃ ਪਿਤृਣਾਮੀਸ਼੍ਵਰਸ਼੍ਚੈਕ ਏਵ
ਇੱਕ ਹੀ ਅੱਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੈ; ਇੱਕ ਹੀ ਸੂਰਜ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਹੀ ਇੰਦਰ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਯਮ ਹੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨੀ ਚਰਤੋ ਵੈ ਸਖਾਯੌ ਦ੍ਵੌ ਦੇਵਰ੍षੀ ਨਾਰਦਪਰ੍ਵਤੌ ਚ। ਦ੍ਵਾਵਸ਼੍ਵਿਨੌ ਦ੍ਵੇ ਰਥਸ੍ਯਾਪਿ ਚਕ੍ਰੇ ਭਾਰ੍ਯਾਪਤੀ ਦ੍ਵੌ ਵਿਹਿਤੌ ਵਿਧਾਤ੍ਰਾ
ਇੰਦਰ ਤੇ ਅੱਗ ਦੋ ਹਨ, ਜੋ ਦੋਸਤ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ; ਦੋ ਦੇਵ-ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਤੇ ਪਰਵਤ ਹਨ; ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨ ਹਨ; ਰਥ ਦੇ ਦੋ ਪਹੀਏ ਹਨ; ਤੇ ਦੋ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਃ ਸੂਯਤੇ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵੈ ਪ੍ਰਜੇਯਂ ਤ੍ਰਯੋ ਯੁਕ੍ਤਾ ਵਾਜਪੇਯਂ ਵਹਨ੍ਤਿ। ਅਧ੍ਵਰ੍ਯਵਸ੍ਤ੍ਰਿਸਵਨਾਨਿ ਤਨ੍ਵਤੇ ਤ੍ਰਯੋ ਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਰੀਣਿ ਜ੍ਯੋਤੀਂषਿ ਚਾਹੁਃ
ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਜੋੜੇ ਘੋੜੇ ਵਾਜਪੇਯਾ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਅਧਵਰਯੁ ਤਿੰਨ ਸੋਮਾ ਯਜਨਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਤੇ ਤਿੰਨ ਚਾਨਣ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਤੁष੍ਟਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਨਿਕੇਤਂ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਵਰ੍ਣਾ ਯਜ੍ਞਮਿਮਂ ਵਹਨ੍ਤਿ। ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰੋ ਵਰ੍ਣਚਤੁष੍ਟਯਂ ਚ ਚਤੁष੍ਪਦਾ ਗੌਰਪਿ ਸ਼ਸ਼੍ਵਦੁਕ੍ਤਾ
ਚਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਹਨ; ਚਾਰ ਜਾਤੀਆਂ ਇਹ ਯਜਨ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ; ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਚਾਰ ਜਾਤੀਆਂ ਆਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਗਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ।