ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਤਦ੍ਭਵਤਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਿਤੁਰ੍ਮੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਿਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਨਿਸ਼੍ਚਿਤੇਯਂ ਮਮ ਮਤਿਰ੍ਯਾ ਚ ਤਾਂ ਮੇ ਨਿਬੋਧਤ। ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਚ ਮਨ੍ਯੇऽਹਂ ਤਕ੍ਸ਼ਕਾਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨੇ
ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਓ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਰੀ ਜੋ ਰਾਏ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣੋ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤਕਸ਼ਕ, ਜੋ ਬੁਰਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਵਾਰਾ ਆ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਯੇਨ ਮੇ ਹਿਂਸਿਤਃ ਪਿਤਾ। ਸ਼ृਙ੍ਗਿਣਂ ਹੇਤੁਮਾਤ੍ਰਂ ਯਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਸਿਰਫ ਸ਼੍ਰਿੰਗੀ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।
ਇਯਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਤਾ ਤਸ੍ਯ ਕਾਸ਼੍ਯਪਂ ਯੋ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਯਤ੍। ਯਦ੍ਯਾਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸ ਵੈ ਵਿਪ੍ਰੋ ਨਨੁ ਜੀਵੇਤ੍ਪਿਤਾ ਮਮ
ਉਸ ਦੀ ਮੰਦਬੁਧੀ ਸੀ ਕਿ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਰਾਹੋਂ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਜੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪਿਉ ਜ਼ਰੂਰ ਬਚ ਜਾਂਦਾ।
ਪਰਿਹੀਯੇਤ ਕਿਂ ਤਸ੍ਯ ਯਦਿ ਜੀਵੇਤ੍ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਕਾਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਾਂ ਵਿਨਯੇਨ ਚ
ਜੇ ਰਾਜਾ ਕਾਸ਼ਯਪ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਬਚ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਤਕਸ਼ਕ ਦਾ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣਾ ਸੀ?
ਸ ਤੁ ਵਾਰਿਤਵਾਨ੍ਮੋਹਾਤ੍ਕਾਸ਼੍ਯਪਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਮ੍। ਸਂਜਿਜੀਵਯਿषੁਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਰਾਜਾਨਮਪਰਾਜਿਤਮ੍
ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਾਸ਼ਯਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਕਰਨ ਆਇਆ ਸੀ, ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਮਹਾਨਤਿਕ੍ਰਮੋ ਹ੍ਯੇष ਤਕ੍ਸ਼ਕਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ। ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਯੋऽਦਦਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਮਾ ਨृਪਂ ਜੀਵਯੇਦਿਤਿ
ਇਹ ਤਕਸ਼ਕ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਜਾ ਜਿਉਂਦਾ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ।
ਉਤ੍ਤਙ੍ਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਰ੍ਤੁਮਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚ ਮਹਤ੍ਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਭਵਤਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਗਚ੍ਛਾਮ੍ਯਪਚਿਤਿਂ ਪਿਤੁਃ
ਉੱਤੰਕ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਲਈ ਭਲਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਸ਼੍ਚਾਨੁਮੀਦਿਤਃ। ਆਰੁਰੋਹ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਸ ਸਰ੍ਪਸਤ੍ਰਾਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਦਾ ਵਚਨ ਲੈ ਬੈਠਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਭਰਤਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਰਾਜਾ ਪਾਰਿਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤਦਾ। ਪੁਰੋਹਿਤਮਥਾਹੂਯ ऋਤ੍ਵਿਜੋ ਵਸੁਧਾਧਿਪਃ
ਫਿਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਰਾਜਾ ਪਰੀਕਸ਼ਿਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਤੇ ਹੋਰ ਯਜਮਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਸਂਪਨ੍ਨਃ ਕਾਰ੍ਯਸਂਪਤ੍ਕਰਂ ਵਚਃ। ਯੋ ਮੇ ਹਿਂਸਿਤਵਾਂਸ੍ਤਾਤਂ ਤਕ੍ਸ਼ਕਃ ਸ ਦੁਰਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਉਹ, ਜੋ ਬੜੀ ਸੋਝੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ: 'ਉਹ ਤਕਸ਼ਕ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ...'
ਪ੍ਰਤਿਕੁਰ੍ਯਾਂ ਯਥਾ ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਭਵਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੁ ਮੇ। ਅਪਿ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਵਿਦਿਤਂ ਭਵਤਾਂ ਯੇਨ ਪਨ੍ਨਗਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਾਂ? ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸੱਪ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ?
ਤਕ੍ਸ਼ਕਂ ਸਂਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੇऽਗ੍ਨੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪੇਯਂ ਸਬਾਨ੍ਧਵਮ੍। ਯਥਾ ਤੇਨ ਪਿਤਾ ਮਹ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦਗ੍ਧੋ ਵਿषਾਗ੍ਨਿਨਾ।। ਤਥਾऽਹਮਪਿ ਤਂ ਪਾਪਂ ਦਗ੍ਧੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪਨ੍ਨਗਮ੍
ਮੈਂ ਤਖ਼ਸ਼ਕ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਭੜਕਦੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਪ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਮੰਦ ਸੱਪ ਨੂੰ ਸਾੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਸ੍ਤਿ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਤ੍ਸਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਂ ਦੇਵਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍। ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਰਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪਰਿਪਠ੍ਯਤੇ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ 'ਸਰਵਯਜਨ' ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਆਹਰ੍ਤਾ ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਨ੍ਯੋऽਸ੍ਤਿ ਨਰਾਧਿਪ। ਇਤਿ ਪੌਰਾਣਿਕਾਃ ਪ੍ਰਾਹੁਰਸ੍ਮਾਕਂ ਚਾਸ੍ਤਿ ਸ ਕ੍ਰਤੁਃ
ਪੁਰਾਣਕਥਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇਹ ਯਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸਾਡੀ ਪਾਸ ਇਹ ਯਜਨ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਮੇਨੇ ਦਗ੍ਧਂ ਹਿ ਤਕ੍ਸ਼ਕਮ੍। ਹੁਤਾਸ਼ਨਮੁਖੇ ਦੀਪ੍ਤੇ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਮਿਤਿ ਸਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੰਨ ਲਿਆ ਕਿ ਤਖ਼ਸ਼ਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਸਾੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਦਸ੍ਤਾਨ੍ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ੍ਤਦਾ। ਆਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਸਤ੍ਰਂ ਸਂਭਾਰਾਃ ਸਂਭ੍ਰਿਯਨ੍ਤੁ ਮੇ
ਫਿਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ—ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਇਕੱਠੇ ਕਰੋ।'
ਤਤਸ੍ਤ ऋਤ੍ਵਿਜਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ। ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਮਾਪਯਾਮਾਸੁਰ੍ਯਜ੍ਞਾਯਤਨਕਾਰਣਾਤ੍
ਫਿਰ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਰਿਤਵਿਕਾਂ ਨੇ, ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਯਜਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ।
ਯਥਾਵਦ੍ਵੇਦਵਿਦ੍ਵਾਂਸਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬੁਦ੍ਧੇਃ ਪਰਂਗਤਾਃ। ऋਦ੍ਧ੍ਯਾ ਪਰਮਯਾ ਯੁਕ੍ਤਮਿष੍ਟਂ ਦ੍ਵਿਜਗਣੈਰ੍ਯੁਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਵੈਦਿਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਬੁਧੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰਭੂਤਧਨਧਾਨ੍ਯਾਢ੍ਯਮृਤ੍ਵਿਗ੍ਭਿਃ ਸੁਨਿषੇਵਿਤਮ੍। ਨਿਰ੍ਮਾਯ ਚਾਪਿ ਵਿਧਿਵਦ੍ਯਜ੍ਞਾਯਤਨਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰਿਤਵਿਕਾਂ ਵਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਹੀਦੀ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ।
ਰਾਜਾਨਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸੁਃ ਸਰ੍ਪਸਤ੍ਰਾਪ੍ਤਯੇ ਤਦਾ। ਇਦਂ ਚਾਸੀਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਪਸਤ੍ਰੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸੱਪ-ਯਜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਦীক্ষਾ ਦਿੱਤੀ; ਇਹ ਸੱਪ-ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਘਟਨਾ ਸੀ।
ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਹਦੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਯਜ੍ਞਵਿਘ੍ਨਕਰਂ ਤਦਾ। ਯਜ੍ਞਸ੍ਯਾਯਤਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੇ ਵਚੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਜੋ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਜਦੋਂ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ।
ਸ੍ਥਪਤਿਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਪਨ੍ਨੋ ਵਾਸ੍ਤੁਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦਃ। ਇਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੂਤ੍ਰਧਾਰਃ ਸੂਤਃ ਪੌਰਾਣਿਕਸ੍ਤਦਾ
ਵਾਸਤੂ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸਥਪਤੀ ਨੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸੂਤ, ਰਥ-ਚਾਲਕ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਕਥਾ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਸ਼ੇ ਚ ਕਾਲੇ ਚ ਮਾਪਨੇਯਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਾ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਕਾਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਾਯਂ ਸਂਸ੍ਥਾਸ੍ਯਤੇ ਕ੍ਰਤੁਃ
ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਇਹ ਨਾਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਬਣਾਕੇ, ਇਹ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਰਾਜਾਸੌ ਪ੍ਰਾਗ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਕਾਲਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਾਰਂ ਨ ਹਿ ਮੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦਜ੍ਞਾਤਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਦਿਤਿ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਦীক্ষਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਸੂਤ, ਕੋਈ ਅਣਜਾਣਾ ਇੱਥੇ ਦਾਖਲ ਨਾ ਹੋਵੇ।'
ਤਤਃ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਵਵृਤੇ ਸਰ੍ਪਸਤ੍ਰਵਿਧਾਨਤਃ। ਪਰ੍ਯਕ੍ਰਾਮਂਸ਼੍ਚ ਵਿਦਿਵਤ੍ਸ੍ਵੇ ਸ੍ਵੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਯਾਜਕਾਃ
ਫਿਰ ਸੱਪ-ਯਜਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ; ਯਜਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ।
ਪ੍ਰਾਵृਤ੍ਯ ਕृष੍ਣਵਾਸਾਂਸਿ ਧੂਮ੍ਰਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਾਃ। ਜੁਹੁਵੁਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਚ੍ਚੈਵ ਸਮਿਦ੍ਧਂ ਜਾਤਵੇਦਸਮ੍
ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ, ਉਹ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਜਾਤਵੇਦਸ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਪਾਈ।
ਕਮ੍ਪਯਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੁਰਗਾਣਾਂ ਮਨਾਂਸਿ ਚ। ਸਰ੍ਪਾਨਾਜੁਹੁਵੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਾਨਗ੍ਨਿਮੁਖੇ ਤਦਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਮਨ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ।
ਤਤਃ ਸਰ੍ਪਾਃ ਸਮਾਪੇਤੁਃ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੇ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨੇ। ਵਿਚੇष੍ਟਮਾਨਾਃ ਕृਪਣਮਾਹ੍ਵਯਨ੍ਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਸੱਪ ਭੜਕਦੀ ਯਜਨ-ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਤੜਫਦੇ ਹੋਏ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ।
ਵਿਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤਃ ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵੇष੍ਟਯਨ੍ਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍। ਪੁਚ੍ਛੈਃ ਸ਼ਿਰੋਭਿਸ਼੍ਚ ਭृਸ਼ਂ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁਂ ਪ੍ਰਪੇਦਿਰੇ
ਉਹ ਕੰਬਦੇ, ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਪੇਟਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਪੂਛਾਂ ਤੇ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਭਾਨੂ ਵੱਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਸ਼੍ਵੇਤਾਃ ਕृष੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਨੀਲਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਥਵਿਰਾਃ ਸ਼ਿਸ਼ਵਸ੍ਤਥਾ। ਨਦਨ੍ਤੋ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਨਾਦਾਨ੍ਪੇਤੁਰ੍ਦੀਪ੍ਤੇ ਵਿਭਾਵਸੌ
ਚਿੱਟੇ, ਕਾਲੇ, ਨੀਲੇ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ — ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤਪਦੇ ਅੱਗ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।