ਕਿਂਨਾਮ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤ੍ਯਵਨਿਪ੍ਰਧਾਨਃ ਪਿਤृਡਨ੍ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਪਰਤ੍ਰ ਪਾਪਃ। ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਸਮ੍ਯਕ੍ਵਰਿਤਂ ਮਯੇਤਿ ਪੁਤ੍ਰਾਨਪਾਪਾਨ੍ਵ੍ਯਪਰੋਪ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਾਤ੍
ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁਖੀ, ਜਦ ਆਪਣੇ ਪਿਉ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੀ ਕਹੇਗਾ? ਜਦ ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਠੀਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕੀਤਾ?
ਨਾਸੌ ਧਿਯਾ ਸਂਪ੍ਰਤਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ੍ਮ ਕਿਂਨਾਮ ਕृਤ੍ਵਾऽਹਮਚਕ੍ਸ਼ੁਰੇਵਮ੍। ਜਾਤਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਿਤਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇषੁ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜ੍ਯਕੌਨ੍ਤੇਯਮਿਤਿ ਸ੍ਮ ਰਾਜ੍ਯਾਤ੍
ਉਹ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਿ, 'ਮੈਂ ਕੀ ਕੀਤਾ ਕਿ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਇੰਝ ਆਖਦੇ ਹਨ?' ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।
ਨੂਨਂ ਸਮृਦ੍ਧਾਨ੍ਪਿਤृਲੋਕਭੂਮੌ ਚਾਮੀਕਰਾਭਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਜਾਨ੍ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਾਨ੍। ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਤਃ ਸਪੁਤ੍ਰਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਨृਸ਼ਂਸਂ ਵਤ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ੍ਮ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਵਿਚਿੱਤਰਵੀਰਿਆ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਕਰੂੜ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ।
ਵ੍ਯੂਢੋਤ੍ਤਰਾਂਸਾਨ੍ਪृਥੁਲੋਹਿਤਾਕ੍ਸ਼ਾ- ਨਿਮਾਮ੍ਸ੍ਮ ਪृਚ੍ਛਨ੍ਸ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਨੂਨਮ੍। ਪ੍ਰਾਸ੍ਥਾਪਯਦ੍ਯਤ੍ਸ ਵਨਂ ਸਸ਼ਙ੍ਕੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਂ ਸਾਨੁਜਮਾਤ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮ੍
ਉਹ ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਚੌੜੇ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੁਣਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਡਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਹਥਿਆਰ ਫੜਾ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਯੋऽਯਂ ਪਰषਾਂ ਪृਤਨਾਂ ਸਮृਦ੍ਧਾਂ ਨਿਰਾਯੁਧੋ ਦੀਰ੍ਘਭੁਜੋ ਨਿਹਨ੍ਯਾਤ੍। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਵ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਹਿ ਵृਕੋਦਰਸ੍ਯ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਸ਼ਕृਤ੍ਸਮੂਤ੍ਰਮ੍
ਇਹ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਨਿਰਅਸਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਸਿਰਫ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਸੈਨਿਕ ਡਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਹੌਸਲਾ ਤੇ ਕਾਬੂ ਗੁਆ ਬੈਠਦੇ ਸਨ।
ਸ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਧ੍ਵਕृਸ਼ਸ੍ਤਰਸ੍ਵੀ ਸਮੇਤ੍ਯ ਨਾਨਾਯੁਧਬਾਣਪਾਣਿਃ। ਵਨੇ ਸ੍ਮਰਨ੍ਵਾਸਮਿਮਂ ਸੁਘੋਰਂ ਸ਼ੇषਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਮੇ
ਉਹ, ਜੋ ਭੁੱਖ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਰਾਹ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਫੁਰਤੀਲਾ ਹੈ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਤੀਰ ਫੜ ਕੇ, ਜਦ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ।
ਨ ਹ੍ਯਸ੍ ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਬਲੇਨ ਕਸ਼੍ਚਿ- ਤ੍ਸਮਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਪਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯਃ। ਸ ਸ਼ੀਤਵਾਤਾਤਪਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਙ੍ਗੋ ਨ ਸ਼ੇषਮਾਜਾਵਸੁਹृਤ੍ਸੁ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜਾਂ ਬਲ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਠੰਢ, ਹਵਾ ਤੇ ਧੁੱਪ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।
ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਂ ਨृਪਾਨੇਕਰਥੇਨ ਜਿਤ੍ਵਾ ਵृਕੋਦਰਃ ਸਾਨੁਚਰਾਨ੍ਰਣੇषੁ। ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਾਗਮਦ੍ਯੋऽਤਿਰਥਸ੍ਤਰਸ੍ਵੀ ਸੋਯਂ ਵਨੇ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤਿ ਚੀਰਵਾਸਾਃ
ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਰਥ ਨਾਲ ਪੂਰਬ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸਿਨ੍ਧੁਕੂਲੇ ਵ੍ਯਜਯਨ੍ਨृਦੇਵਾ- ਨ੍ਸਮਾਗਤਾਨ੍ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯਾਨ੍ਮਹੀਪਾਨ੍। ਤਂ ਪਸ਼੍ਯਤੇਮਂ ਸਹਦੇਵਮਦ੍ਯ ਤਰਸ੍ਵਿਨਂ ਤਾਪਸਵੇषਰੂਪਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਸਿੰਧੂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ, ਅੱਜ ਉਸ ਤੇਜ਼ ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਦੇਖੋ, ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਵਾਂਗ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਨੇਕਰਥੇਨ ਵੀਰੋ ਦਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤੀਚੀਂ ਪ੍ਰਤ੍ਨਿਯੁਦ੍ਧਸ਼ੌਣ੍ਡਃ। ਜਿਗ੍ਯੇ ਰਣੇ ਤਂ ਨਕੁਲਂ ਵਨੇऽਸ੍ਮਿ- ਨ੍ਸਂਪਸ਼੍ਯਤੈਨਂ ਮਲਦਿਗ੍ਧਗਾਤ੍ਰਮ੍
ਉਹ ਵੀਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਰਥ ਨਾਲ ਪੱਛਮ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ, ਜੋ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ—ਉਸ ਨਕੁਲ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖੋ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਹੈ।
ਸਤ੍ਰੇ ਸਮृਦ੍ਧੇऽਤਿਰਥਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਵੇਦੀਤਲਾਦੁਤ੍ਪਤਿਤਾ ਸੁਤਾ ਯਾ। ਸੇਯਂ ਵਨੇ ਵਾਸਮਿਮਂ ਸੁਦੁਃਖਂ ਕਥਂ ਸਹਤ੍ਯਦ੍ਯ ਸਤੀ ਸੁਖਾਰ੍ਹਾ
ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਯਜਨ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਉਹ ਸੁਭਾਗੀ, ਜੋ ਸੁੱਖਾਂ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਸੀ, ਅੱਜ ਇਹ ਜੰਗਲ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹੈ?
ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਮੁਖ੍ਯਸ੍ ਸਮੀਰਣਸ੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯਾਪ੍ਯਥਵਾऽਸ਼੍ਵਿਨੋਸ਼੍ਚ। ਏषਾਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਤਨਯਾਃ ਕਥਂਨੁ ਵਨੇ ਚਰਨ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਸੁਖਾਃ ਸੁਖਾਰ੍ਹਾਃ
ਹਵਾ ਦੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਜਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੇ ਇਹ ਧੀਆਂ, ਜੋ ਸੁੱਖਾਂ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ, ਅੱਜ ਕਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖੀ ਫਿਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?
ਜਿਤੇ ਹਿ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸੁਤੇ ਸਭਾਰ੍ਯੇ ਸਭ੍ਰਾਤृਕੇ ਸਾਨੁਚਰੇ ਨਿਰਸ੍ਤੇ। ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੇ ਚਾਪਿ ਵਿਵਰ੍ਧਮਾਨੇ ਕਥਂ ਨ ਸੀਦਤ੍ਯਵਨਿਃ ਸਸ਼ੈਲਾ
ਜਦ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹਾਰ ਕੇ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ ਡੁੱਬਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?
ਨ ਰਾਮ ਕਾਲਃ ਪਰਿਦੇਵਨਾਯ ਯਦੁਤ੍ਤਰਂ ਤ੍ਵਤ੍ਰ ਤਦੇਵ ਸਰ੍ਵੇ। ਸਮਾਚਰਾਮੋ ਹ੍ਯਨਤੀਤਕਾਲਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਯਦ੍ਯਪਿ ਨਾਹ ਕਿਂਚਿਤ੍
ਰਾਮਾ, ਇਹ ਸੋਗ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਅੱਗੇ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਅਸੀਂ ਸਭ ਕਰੀਏ। ਸਮਾਂ ਹਾਲੇ ਲੰਘਿਆ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਕੁਝ ਨਾ ਵੀ ਆਖੇ।
ਯੇ ਨਾਥਵਨ੍ਤੋऽਦ੍ਯ ਭਵਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇ ਤੇ ਨਾਤ੍ਮਨਾ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਰਨ੍ਤੇ। ਤੇषਾਂ ਤੁ ਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਭਵਨ੍ਤਿ ਨਾਥਾਃ ਸ਼ੈਬ੍ਯਾਦਯੋ ਰਾਮ ਯਥਾ ਯਯਾਤੇਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਆਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਪ ਹੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਯਯਾਤੀ ਲਈ ਸ਼ੈਬਿਆ ਆਦਿਕ।
ਯੇषਾਂ ਤਥਾ ਰਾਮ ਸਮਾਰਭਨ੍ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਨਾਥਾਃ ਸ੍ਵਮਤੇਨ ਲੋਕੇ। ਰਤੇ ਨਾਥਵਨ੍ਤਃ ਪੁਰੁषਪ੍ਰਵੀਰਾ ਨਾਨਾਥਵਤ੍ਕृਚ੍ਛ੍ਰਮਵਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਮਨਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਰਾਮਾ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵੇਂ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਫਿਰ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਕਸ੍ਮਾਦਿਮੌ ਰਾਮਜਨਾਰ੍ਦਨੌ ਚ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸਾਮ੍ਬੌ ਚ ਮਯਾ ਸਮੇਤੌ। ਵਸਨ੍ਤ੍ਯਰਣ੍ਯੇ ਸਹ ਸੋਦਰੀਯੈ- ਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਨਾਥਾਨਭਿਗਮ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਾਃ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਰਾਮਾ ਤੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਪ੍ਰਦੁਮਨ ਤੇ ਸੰਬ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਵੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹੋਏ ਹਨ?
ਨਿਰ੍ਯਾਤੁ ਸਾਧ੍ਯਦ੍ਯ ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਸੇਨਾ ਪ੍ਰਭੂਤਨਾਨਾਯੁਧਚਿਤ੍ਰਵਰ੍ਮਾ। ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਚ੍ਛਤੁ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਃ ਸਬਾਨ੍ਧਵੋ ਵृष੍ਣਿਬਲਾਭਿਭੂਤਃ
ਦਸ਼ਾਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਜੋ ਕਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬਚਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅੱਜ ਹੀ ਨਿਕਲੇ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਣ।
ਤ੍ਵਂ ਹ੍ਯੇਵ ਕੋਪਾਤ੍ਪृਥਿਵੀਮਪੀਮਾਂ ਸਂਵੇष੍ਟਯੇਸ੍ਤਿष੍ਠਤੁ ਸ਼ਾਰ੍ਹ੍ਗਧਨ੍ਵਾ। ਸ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਜਹਿ ਸਾਨੁਬਨ੍ਧਂ ਵृਤ੍ਰਂ ਯਥਾ ਦੇਵਪਤਿਰ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਃ
ਜੇ ਤੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਵੇਂ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਰੰਗਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ ਖੜਾ ਰਹੇ; ਉਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
ਭ੍ਰਾਤਾ ਚ ਮੇ ਯਃ ਸ ਸਖਾ ਗੁਰੁਸ਼੍ਚ ਜਨਾਰ੍ਦਨਸ੍ਯਾਤ੍ਮਸਮਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਃ। ਤਦਰ੍ਥਮੇਕੋ ਹਿ ਯ ਉਦ੍ਯਮਨ੍ਵੈ ਕਰੋਤਿ ਕਰ੍ਣੋऽਸ੍ਤ੍ਰਮਵਾਰਣੀਯਮ੍
ਜੋ ਮੇਰਾ ਭਰਾ, ਦੋਸਤ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਰਗਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਕੇਵਲ ਕਰਣ ਉਹ ਅਟੱਲ ਅਸਤਰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—
[ਯਦਰ੍ਥਮੈਚ੍ਛਨ੍ਮਨੁਜਾਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਂ ਸ਼ਿष੍ਯਂ ਗੁਰੁਂ ਚਾਪ੍ਰਤਿਕੂਲਵਾਦਮ੍। ਯਦਰ੍ਥਮਭ੍ਯੁਦ੍ਯਤਮੁਤ੍ਤਮਂ ਤ- ਤ੍ਕਰੋਤਿ ਕਰ੍ਮਾਗ੍ਰ੍ਯਮਪਾਰਣੀਯਮ੍ ।।]
ਜਿਸ ਲਈ ਲੋਕ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਉੱਠ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਵਰ੍षਾਣ੍ਯਹਮੁਤ੍ਤਮਾਸ੍ਤ੍ਰੈ- ਰ੍ਵਿਹਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਣਇ ਰਣੇऽਭਿਭੂਯ। ਕਾਯਾਚ੍ਛਿਰਃ ਸਰ੍ਪਵਿषਾਗ੍ਨਿਕਲ੍ਪੈਃ ਸ਼ਰੋਤ੍ਤਮੈਰੁਨ੍ਮਥਿਤਾऽਸ੍ਮਿ ਰਾਮ
ਉਸਦੇ ਵਿਰੁੱਧ, ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਰੋਕੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ; ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੱਪ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤਿੱਖੇ ਸਨ, ਹੇ ਰਾਮ।
ਖਙ੍ਗੇਨ ਚਾਹਂ ਨਿਸ਼ਿਤੇਨ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਕਾਯਾਚ੍ਛਿਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਲਾਤ੍ਪ੍ਰਮਤ੍ਯ। ਤਤੋऽਸ੍ ਸਰ੍ਵਾਨਨੁਗਾਨ੍ਹਨਿष੍ਯੇ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਚਾਪਿ ਕੁਰੂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ, ਧੁਰਯੋਧਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
ਆਤ੍ਤਾਯੁਧਂ ਮਾਮਿਹ ਰੌਹਿਣਏਯ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁ ਭੈਮਾ ਯੁਧਿ ਜਾਤਹਰ੍षਾਃ। ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਮੇਕਂ ਕੁਰੁਯੋਧਮੁਖ੍ਯਾ- ਨਗ੍ਨਿਂ ਮਹਾਕਕ੍ਸ਼ਮਿਵਾਨ੍ਤਕਾਲੇ
ਹੇ ਰੋਹਣੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੇਖਣ ਕਿ ਮੈਂ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੁਰੂ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਮੁਕ੍ਤਾਨ੍ਨਿਸ਼ਿਤਾਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾਃ। ਸੋਢੁਂ ਕृਪਦ੍ਰੋਣਵਿਕਰ੍ਣਕਰ੍ਣਾਃ। ਜਾਨਾਸਿ ਪੀਰ੍ਯਂ ਚ ਤਵਾਤ੍ਮਜਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ष੍ਣਿਰ੍ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਯਥਾ ਰਣਸ੍ਥਃ
ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਵਲੋਂ ਛੱਡੇ ਤਿੱਖੇ ਹਥਿਆਰ ਕ੍ਰਿਪ, ਦ੍ਰੋਣ, ਵਿਕਰਨ ਜਾਂ ਕਰਣ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦੇ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈ।
ਸਾਮ੍ਬਃ ਸਸੂਤਂ ਸਰਥਂ ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਬਲਾਤ੍ਪ੍ਰਮਥ੍ਯ। ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇਜਾਮ੍ਬਵਤੀਸੁਤਸ੍ਯ ਰਣੇऽਵਿषਹ੍ਯਂ ਹਿ ਰਣੋਤ੍ਕਟਸ੍ਯ
ਸਾਂਬ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਾਸਨ, ਉਸਦੇ ਰਥੀ ਤੇ ਰਥ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵੱਸ ਕਰ ਲਏਗਾ; ਜੰਬਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਤਿੱਖਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਵੀ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਏਤੇਨ ਬਾਲੇਨ ਹਿ ਸ਼ਮ੍ਬਰਸ੍ਯ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸੈਨ੍ਯਂ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਣੁਨ੍ਨਮ੍। `ਹਤਃ ਸ ਪਾਪੋ ਯੁਧਿ ਕੇਵਲੇਨ ਯੁਦ੍ਧੇऽਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਹਰਿਤੁਲ੍ਯਵੀਰ੍ਯਃ
ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਨੇ ਸ਼ੰਬਰ ਦੈਤ ਦੇ لشਕਰ ਨੂੰ ਇਕ ਝਟਕੇ ਵਿੱਚ ਭੱਜਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਉਹ ਪਾਪੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿਸਦਾ ਜੋੜ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜੋ ਹਰੀ ਵਰਗਾ ਬਹਾਦਰ ਸੀ।
ਵृਤ੍ਤੋਰੁਰਤ੍ਯਾਯਤਪੀਨਬਾਹੁ- ਰੇਤੇਨ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਨਿਹਤੋऽਸ਼੍ਵਚਕ੍ਰਃ। ਕੋ ਨਾਮ ਸਾਮ੍ਬਸ੍ਯ ਮਹਾਰਥਸ੍ਯ ਰਣੇ ਸਮਕ੍ਸ਼ਂ ਰਥਮਭ੍ਯੁਦੀਯਾਤ੍
ਚੌੜੀਆਂ, ਲੰਮੀਆਂ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਉਸਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਥ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਸਾਂਬ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਰਥ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕੇ?
ਯਥਾ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤਰਮਨ੍ਤਕਸ੍ਯ ਕਾਲੇ ਮਨੁष੍ਯੋ ਨ ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮੇਤ। ਤਥਾ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤਰਮਸ੍ਯ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਕੋ ਨਾਮ ਜੀਵਨ੍ਪੁਨਰਾਵ੍ਰਜੇਚ੍ਚ
ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਇਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਜਿੰਦਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ।
ਦ੍ਰੋਣਂ ਕਚ ਭੀष੍ਮਂ ਚ ਮਹਾਰਥੌ ਤੌ ਸੁਤੈਰ੍ਵृਤਂ ਚਾਪ੍ਯਥ ਸੋਮਦਤ੍ਤਮ੍। ਸਰ੍ਵਾਣਇ ਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਚ ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਪ੍ਰਧਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸਾਯਕਵਹ੍ਨਿਜਾਲੈਃ
ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਸੋਮਦੱਤ ਸਮੇਤ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਫੌਜਾਂ—ਵਾਸੁਦੇਵ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।