ਸ ਮੇ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਪੁਨਃ ਸ਼ਰੀਰਂ ਜਟਾਸੁ ਗृਹ੍ਯਾਭ੍ਯਵਨਾਮ੍ਯ ਵਕ੍ਰਮ੍। ਵਕ੍ਰੇਣ ਵਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਣਿਧਾਯ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਚਕਾਰ ਤਨ੍ਮੇऽਜਨਯਤ੍ਪ੍ਰਹਰ੍षਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਮੇਰੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਕਰਾ ਸਰੀਰ ਝੁਕਾਇਆ। ਆਪਣਾ ਵਕਰਾ ਸਰੀਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੁਰ ਕੱਢਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਚਾਪਿ ਪਾਦ੍ਯਂ ਬਹੁਮਨ੍ਯਤੇऽਸੌ ਫਲਾਨਿ ਚੇਮਾਨਿ ਮਯਾ ਹृਤਾਨਿ। ਏਵਂਵ੍ਰਤੋਸ੍ਮੀਤਿ ਚ ਮਾਮਵੋਚ- ਤ੍ਫਲਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਨਵਾਨ੍ਯਦਾਨ੍ਮੇ
ਉਹ ਪੈਰ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਲਿਆਏ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਧੀਕ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ,' ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਫਲ ਦਿੱਤੇ।
ਮਯੋਪਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਯਾਨਿ ਨੇਮਾਨਿ ਤੁਲ੍ਯਾਨਿ ਰਸੇਨ ਤੇषਾਮ੍। ਨ ਚਾਪਿ ਤੇषਾਂ ਤ੍ਵਗਿਯਂ ਯਥੈषਾਂ ਸਾਰਾਣਿ ਨੈषਾਮਿਵ ਸਨ੍ਤਿ ਤੇषਾਮ੍
ਜੋ ਫਲ ਮੈਂ ਖਾਧੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਛਿਲਕ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਤੋਯਾਨਿ ਚੈਵਾਤਿਰਸਾਨਿ ਮਹ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਮ ਵੈ ਪਾਤੁਮੁਦਾਰਰੂਪਃ। ਪੀਤ੍ਵੈਵ ਯਾਨ੍ਯਭ੍ਯਧਿਕਃ ਪ੍ਰਹਰ੍षੋ ਮਮਾਭਵਦ੍ਭੂਸ਼੍ਚਲਿਤੇਵ ਚਾਸੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਬੜਾ ਸੁਆਦਲਾ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਬੜੀ ਖੁਸ਼ਦਿਲੀ ਨਾਲ। ਜਦ ਮੈਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਿਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਇਮਾਨਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਗਨ੍ਧਵਨ੍ਤਿ ਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਤਸ੍ਯੋਦ੍ਗ੍ਰਥਿਤਾਨਿ ਪਟ੍ਟੈਃ। ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯੇਹ ਗਤਃ ਸ੍ਵਮੇਵ ਸ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਤਪਸਾ ਦ੍ਯੋਤਮਾਨਃ
ਇਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਜੋ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਗੁੰਥੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਗਤੇਨ ਤੇਨਾਸ੍ਮਿਕृਤੋ ਵਿਚੇਤਾ ਗਾਤ੍ਰਂ ਚ ਮੇ ਸਂਪਰਿਦਹ੍ਯਤੀਵ। ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਿਕਮਾਸ਼ੁ ਗਨ੍ਤੁਂ ਤਂ ਚੇਹ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਮਾਨਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮੈਂ ਹੱਕੀ-ਬੱਕੀ ਹੋ ਗਈ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜਲਦੀ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਿਕਮੇਵ ਤਾਤ ਕਾ ਨਾਮ ਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾ ਚ ਤਸ੍ਯ। ਇਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਚਰਿਤੁਂ ਤੇਨ ਸਾਰ੍ਧਂ ਯਥਾ ਤਪਃ ਸ ਚਰਤ੍ਯਾਰ੍ਯਧਰ੍ਮਾ
ਮੈਂ ਉਸ ਕੋਲ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਪਿਆਰੇ। ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਦਾ ਵਚਨ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਜੋ ਉਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਾਂ।
ਚਰ੍ਤੁਂ ਤਥੇਚ੍ਛਾ ਹृਦਯੇ ਮਮਾਸ੍ਤਿ ਦੁਨੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਯਦਿ ਤਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯੇ
ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਚੈਤਾਨਿ ਚਰਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰ ਰੂਪੇਣ ਤੇਨਾਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ। ਅਤੁਲ੍ਯਵੀਰ੍ਯਾਣ੍ਯਭਿਰੂਪਵਨ੍ਤਿ ਵਿਘ੍ਰਂ ਸਦਾ ਤਪਸਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤਿ
ਪੁੱਤਰ, ਇੱਥੇ ਇਹ ਜੀਵ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੋਖੇ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਹਨ। ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸੋਹਣਪ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਪੱਸਿਆ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਰੂਪਰੂਪਾਣਿ ਚ ਤਾਨਿ ਤਾਤ ਪ੍ਰਲੋਭਯਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਧੈਰੁਪਾਯੈਃ। ਸੁਖਾਚ੍ਚ ਲੋਕਾਚ੍ਚ ਨਿਪਾਤਯਨ੍ਤਿ ਤਾਨ੍ਯੁਗ੍ਰਰੂਪਾਣਿ ਮੁਨੀਨ੍ਵਨੇषੁ
ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੁਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਡਰਾਉਣੇ ਵੀ ਹਨ।
ਨ ਤਾਨਿ ਸੇਵੇਤ ਮੁਨਿਰ੍ਯਤਾਤ੍ਮਾ ਸਤਾਂ ਲੋਕਾਨ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਾਨਃ ਕਥਂਚਿਤ੍। ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਘ੍ਰਨਂ ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਰਮਨ੍ਤੇ ਪਾਪਾਚਾਰਾਸ੍ਤਾਪਸਸ੍ਤਾਨ੍ਨ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍
ਜਿਸ ਮੁਨਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਜੋ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਪਰ ਤਪੱਸੀਆਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਕੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਤਪੱਸਵੀ ਨੂੰ ਐਸੇ ਪਾਪੀ ਵਰਤਾਓ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਸਜ੍ਜਨੇਨਾਚਰਿਤਾਨਿ ਪੁਤ੍ਰ ਪਾਨਾਨ੍ਯਪੇਯਾਨਿ ਮਧੂਨਿ ਤਾਨਿ। ਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਚੈਤਾਨਿ ਨ ਵੈ ਮੁਨੀਨਾਂ ਸ੍ਮृਤਾਨਿ ਚਿਤ੍ਰੋਜ੍ਜ੍ਵਲਗਨ੍ਧਵਨ੍ਤਿ
ਪੁੱਤਰ, ਮਾੜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਕੰਮ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ, ਮਦਿਰਾ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਰਤਣੀਆਂ, ਚਟਕਦੀਆਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨਣੀਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੁਨੀਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਤਾਨੀਤਿ ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਿਭਾਣ੍ਡਕਸ੍ਤਾਂ ਮृਗਯਾਂਬਭੂਵ। ਨਾਸਾਦਯਾਮਾਸ ਯਦਾ ਤ੍ਰ੍ਯਹੇਣ ਤਦਾ ਸ ਪਰ੍ਯਾਵਵृਤੇ ਸ਼੍ਰਮਾਯ
ਫਿਰ ਵਿਭਾਂਡਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਰੋਕਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਖਤਰੇ ਹਨ, ਤੇ ਆਪ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਏ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਹੱਥ ਨਾ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ।
ਯਦਾ ਪੁਨ ਕਾਸ਼੍ਯਪੋ ਵੈ ਜਗਾਮ ਫਲਾਨ੍ਯਾਹਰ੍ਤੁਂ ਵਿਧਿਨਾਸ਼੍ਰਮੇऽਸੌ। ਤਦਾ ਪੁਨਰ੍ਲੋਭਯਿਤੁਂ ਜਗਾਮ ਸਾ ਵੇਸ਼ਾਯੋषਾ ਮੁਨਿਮृਸ਼੍ਯਸ਼ृਹ੍ਗਮ੍
ਜਦੋਂ ਕਾਸ਼ਯਪ ਮੁੜ ਰਿਵਾਜ ਅਨੁਸਾਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਫਲ ਲੈਣ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੈਸ਼ਿਆ ਵੀ ਮੁਨਿ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਫਸਾਉਣ ਲਈ ਫੇਰ ਆ ਗਈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਤਾਮृਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ ਸਂਭ੍ਰਾਨ੍ਤਰੂਪੋऽਭ੍ਯਪਤਤ੍ਤਦਾਨੀਮ੍। ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਚੈਨਾਂ ਭਵਤਃ ਸ਼੍ਰਮਾਯ ਗਚ੍ਛਾਵ ਯਾਵਨ੍ਨ ਪਿਤਾ ਮਮੈਤਿ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਆਓ, ਤੁਹਾਡੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰੀਏ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।'
ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ਕਾਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯੈਕਪੁਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼੍ਯ ਵੇਗੇਨ ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਨਾਵਮ੍। ਪ੍ਰਲੋਭਯਨ੍ਤ੍ਯੋ ਵਿਵਿਧੈਰੁਪਾਯੈ- ਰਾਜਗ੍ਮੁਰਙ੍ਗਾਧਿਪਤੇਃ ਸਮੀਪਮ੍
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਕਾਸ਼ਯਪ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨੌਕ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਕੇ ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਨੌਕ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਲਲਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅੰਗ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਲੈ ਗਈਆਂ।
ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯਤਾਮਾਸ਼੍ਰਮਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਤੁ ਸਂਤਾਰਿਤਾਂ ਨਾਵਮਥਾਤਿਸ਼ੁਭ੍ਰਾਮ੍। ਤੀਰਾਦੁਪਾਦਾਯ ਤਥੈਵ ਚਕ੍ਰੇ ਰਾਜਾਸ਼੍ਰਮਂ ਨਾਮ ਵਨਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨੌਕ ਨੂੰ ਕੰਢੇ ਲਿਆਈਆਂ; ਉਥੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਕ ਅਨੋਖਾ ਜੰਗਲ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਆਸ਼ਰਮ ਰੱਖਿਆ।
ਅਨ੍ਤਃਪੁਰੇ ਤਂ ਤੁ ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਰਾਜਾ ਵਿਭਾਣ੍ਡਕਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਮੇਕਪੁਤ੍ਰਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮੇਘੈਃ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਵृष੍ਟ- ਮਾਪੂਰ੍ਯਣਾਣਂ ਚ ਜਗਜ੍ਜਲੇਨ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਵਿਭਾਂਡਕ ਦੇ ਇਕੱਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਚਾਨਕ ਘਣੇ ਬੱਦਲ ਛਾ ਗਏ ਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸ ਰੋਮਪਾਦ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਕਾਮਃ ਸੁਤਾਂ ਦਦਾਵृਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਾਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਮ੍। ਕ੍ਰੋਧਪ੍ਰਤੀਕਾਰਕਰਂ ਚ ਚਕ੍ਰੇ ਗੋਭਿਸ਼੍ਚ ਮਾਰ੍ਗੇष੍ਵਭਿਕਰ੍षਣਂ ਚ
ਰੋਮਪਾਦ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਸ਼ਾਂਤਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੁੱਸਾ ਠੰਢਾ ਕਰਨ ਲਈ ਰਸਤੇ-ਰਸਤੇ ਗਾਂਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਵਾਇਆ।
ਵਿਭਾਣ੍ਡਕਸ੍ਯਾਵ੍ਰਜਤਃ ਸ ਰਾਜਾ ਪਸ਼ੂਨ੍ਪ੍ਰਭੂਤਾਨ੍ਪਸ਼ੁਪਾਂਸ਼੍ਚ ਵੀਰਾਨ੍। ਸਮਾਦਿਸ਼ਤ੍ਪੁਤ੍ਰਗृਦ੍ਧੀ ਮਹਰ੍षਿ- ਰ੍ਵਿਭਾਣ੍ਡਕਃ ਪਰਿਪृਚ੍ਛੇਦ੍ਯਦਾ ਵਃ
ਜਦੋਂ ਵਿਭਾਂਡਕ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਗੋਆਲੇਆਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਜੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਭਾਂਡਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਪੁੱਛਣ, ਤਾਂ—'
ਸ ਕ੍ਤਵ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਭਿਰ੍ਭਵਦ੍ਭਿਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤੇ ਪਸ਼ਵਃ ਕਰ੍षਣਂ ਚ। ਕਿਂ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਂ ਵੈ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਮਹਰ੍षੇ ਦਾਸਾਃ ਸ੍ਮ ਸਰ੍ਵੇ ਤਵ ਵਾਚਿ ਬਦ੍ਧਾਃ
'ਤੁਸੀਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਣਾ, "ਇਹ ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਆਖੋ—ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਹਾਂ।"'
ਅਥੋਪਾਯਾਤ੍ਸ ਮੁਨਿਸ਼੍ਚਣ੍ਡਕੋਪਃ ਸ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਮੂਲਫਲਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ। ਅਨ੍ਵੇषਮਾਣਸ਼੍ਚ ਨ ਤਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚੁਕ੍ਰੋਧ ਤਤੋ ਭृਸ਼ਂ ਸਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਮੁਨੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਆਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਥੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੜਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਕੋਪੇਨ ਵਿਦੀਰ੍ਯਮਾਣ ਆਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨੋ ਨृਪਤੇਰ੍ਵਿਧਾਨਮ੍। ਜਗਾਮ ਚਮ੍ਪਾਂ ਪ੍ਰਤਿਧਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣ- ਸ੍ਤਮਙ੍ਗਰਾਜਂ ਸਪੁਰਂ ਸਰਾष੍ਟ੍ਰਮ੍
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਚੰਪਾ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਕਿ ਉਹ ਅੰਗ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇ।
ਸ ਵੈ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਃ ਕਾਸ਼੍ਯਪਸ੍ਤਾ- ਨ੍ਘੋषਾਨ੍ਸਮਾਸਾਦਿਤਵਾਨ੍ਸਮृਦ੍ਧਾਨ੍। ਗੋਪੈਸ਼੍ਚ ਤੈਰ੍ਵਿਧਿਵਤ੍ਪੂਜ੍ਯਮਾਨੋ ਰਾਜੇਵ ਤਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਮੁਵਾਸ ਤਤ੍ਰ
ਥੱਕਿਆ ਤੇ ਭੁੱਖਾ ਕਾਸ਼ਯਪ ਰਸਾਲੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਗੋਆਲੇਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਉਥੇ ਉਹ ਰਾਤ ਰਿਹਾ।
ਅਵਾਪ੍ਯ ਸਤ੍ਕਾਰਮਤੀਵ ਹृष੍ਟਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਕਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਿਤਾਃ ਸ੍ਥ ਗੋਪਾਃ। ਊਚੁਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇऽਭ੍ਯੁਪਗਮ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਧਨਂ ਤਵੇਦਂ ਵਿਹਿਤਂ ਸੁਤਸ੍ਯ
ਵੱਡੀ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੋਆਲੇ ਹੋ?' ਉਹ ਸਭ ਆ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਹ ਸਾਰਾ ਧਨ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਦੇਸ਼ੇषੁ ਦੇਸ਼ੇषੁ ਸ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨ- ਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਮਧੁਰਾਨ੍ਪ੍ਰਲਾਪਾਨ੍। ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਭੂਯਿष੍ਠਰਜਾਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ ਸਮਾਸਸਾਦਾਙ੍ਗਪਤਿਂ ਪੁਰਸ੍ਥਮ੍
ਹਰ ਥਾਂ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਅੰਗ ਦੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ ਪੂਜਿਤਸ੍ਤੇਨ ਨਰਰ੍षਭੇਣ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦਿਵਿ ਦੇਵਂ ਯਥੇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍। ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਂ ਸ੍ਨੁषਾਂ ਚੈਵ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤ੍ਰ ਸੌਦਾਮਨੀਮੁਚ੍ਚਰਨ੍ਤੀਂ ਯਥੈਵ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੁੱਤਰੀ ਸ਼ਾਂਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਗ੍ਰਾਮਾਂ ਸ਼੍ਚ ਘੋषਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਤਸ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਂ ਚ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋऽਸ੍ਯ ਪਰਃ ਸ ਕੋਪਃ। ਚਕਾਰ ਤਸ੍ਯੈਵ ਪਰਂ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਵਿਭਾਣ੍ਡਕੋ ਭੂਮਿਪਤੇਰ੍ਨਰੇਦ੍ਰ
ਜਦੋਂ ਵਿਭਾਂਡਕ ਨੇ ਪਿੰਡ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਾਂਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਮਿਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਸ ਤਤ੍ਰਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਸੁਤਂ ਮਹਰ੍षਿ- ਰੁਵਾਚ ਸੂਰ੍ਯਾਗ੍ਨਿਸਮਪ੍ਰਭਾਵਃ। ਜਾਤੇ ਚ ਪੁਤ੍ਰੇ ਵਨਮੇਵਾਵ੍ਰਜੇਥਾ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕृਤ੍ਵਾ
ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: 'ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈ ਲਵੇ, ਤੂੰ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨਪਸੰਦ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਜਾਈਂ।'
ਸ ਤਦ੍ਵਚਃ ਕृਤਵਾਨृਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗੋ ਯਯੌ ਚ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਯ ਪਿਤਾ ਬਭੂਵ। ਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਚੈਨਂ ਪਰ੍ਯਚਰਨ੍ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ੍ਵੇ ਰੋਹਿਣੀ ਸੋਮਮਿਵਾਨੁਕੂਲਾ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਂਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਣੀ ਚੰਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।