ਸਾ ਕਨ੍ਦੁਕੇਨਾਰਮਤਾਸ੍ਯ ਮੂਲੇ ਵਿਭਜ੍ਯਮਾਨਾ ਫਲਿਤਾ ਲਤੇਵ। ਗਾਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਨਿषੇਵਮਾਣਾ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿषਚ੍ਚਾਸਕृਦृਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਮ੍
ਉਹ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਗੇਂਦ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਫਲ ਲੱਗੀ ਲਤਾ ਆਪਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਛੂਹਦੀ, ਉਹ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਂਦੀ।
ਸਰ੍ਜਾਨਸ਼ੋਕਾਂਸ੍ਤਿਲਕਾਂਸ਼੍ਚ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ- ਨ੍ਸੁਪੁष੍ਪਿਤਾਨਵਨਾਮ੍ਯਾਵਭਜ੍ਯ। ਵਿਲਜ੍ਜਮਾਨੇਵ ਮਦਾਭਿਭੂਤਾ ਪ੍ਰੋਭਯਾਮਾਸ ਸੁਤਂ ਮਹਰ੍षੇਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਰਜ, ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਤਿਲਕ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਝੁਕਾ ਕੇ ਟੋੜ ਲਏ। ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਲਜਜਾ ਵਾਂਗੂ ਬਣੀ ਰਹੀ ਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਲੱਗੀ।
ਅਥਰ੍ਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਵਿਕृਤਂਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਪੀਞ੍ਯ ਚ ਕਾਯਮਸ੍ਯ। ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਾ ਸ਼ਨਕੈਰ੍ਜਗਾਮ ਕृਤ੍ਵਾऽਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤਦਾऽਪਦੇਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਛੂਹਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਹੋਮ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸ ਕੇ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਤੱਕਦੀ ਹੋਈ ਚਲੀ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਗਤਾਯਾਂ ਮਦਨੇਨ ਮਤ੍ਤੋ ਵਿਚੇਤਨਸ਼੍ਚਾਭਵਦृਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਃ। ਤਾਮੇਵ ਭਾਵੇਨ ਗਤੇਨ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਨਾਰ੍ਤਰੂਪੋ ਬਭੂਵ
ਉਸ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਗਵਾ ਬੈਠਾ। ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਸਾਹਾਂ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦ੍ਧਰਿਪਿਙ੍ਗਲਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟਿਤੋ ਰੋਮਭਿਰਾਨਖਾਗ੍ਰਾਤ੍। ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਵਾਨ੍ਵृਤ੍ਤਸਮਾਧਿਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿਭਾਣ੍ਡਕਃ ਕਾਸ਼੍ਯਪਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਤ੍
ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਕਾਂਸੀ ਰੰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਵਿਚ ਲੀਨ ਤੇ ਤਪ ਵਿਚ ਮਗਨ ਵਿਭਾਂਡਕ ਕਾਸ਼ਯਪ ਉੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸੋऽਪਸ਼੍ਯਦਾਸੀਨਮੁਪੇਤ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਮੇਕਂ ਵਿਪਰੀਤਚਿਤ੍ਤਮ੍। ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਂ ਮੁਹੁਰੂਰ੍ਧ੍ਵਦृष੍ਟਿਂ ਵਿਭਾਣ੍ਕਃ ਪੁਤ੍ਰਮੁਵਾਚ ਦੀਨਮ੍
ਉਹ ਉੱਥੇ ਆ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਇਕੱਲਾ ਬੈਠਾ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਗੁੰਮ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਡੂੰਘੀਆਂ ਸਾਹਾਂ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਭਾਂਡਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਦਾਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨ ਕਲ੍ਪਿਤਾਃ ਸਮਿਧਃ ਕਿਂਨੁ ਤਾਤ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਧੁਤਂ ਚਾਗ੍ਨਿਹੋऽਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਯਾऽਦ੍ਯ। `ਨ ਸਂਸृष੍ਟਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਦ੍ਵਾਰਭਾਗੇ ਸੁਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾ ਖਣ੍ਡਨੇ ਕਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਃ
ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਤਕਦੀਕ ਲੱਕੜੀਆਂ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ? ਅੱਗ ਦੀ ਹਵਨ ਕਰੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਕੋਲ ਸਫਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਤੇ ਕੌਣ ਚੰਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਸੁਨਿਰ੍ਣਿਕ੍ਤਂ ਸ੍ਰੁਕ੍ਸ੍ਰੁਵਂ ਹੋਮਧੇਨੁਃ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸਵਤ੍ਸਾਦ੍ਯਕृਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਚ। `ਕੋਪ੍ਯਾਗਤਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਾਯੇਹ ਪੁਤ੍ਰ ਕੁਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਂ ਮਾਲ੍ਯਮਿਦਂ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਮ੍
ਹਵਨ ਵਾਲੇ ਚਮਚ ਤੇ ਬਰਤਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਏ ਹਨ? ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਤੇ ਉਸਦਾ ਬੱਛਾ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ? ਪੁੱਤਰ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ? ਇਹ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹਨ?
ਨ ਵੈ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਮਿਵਾਸਿ ਪੁਤ੍ਰ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਸ਼੍ਚਾਸਿ ਵਿਚੇਤਨਸ਼੍ਚ। ਦੀਨੋਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਕਿਮਿਵਾਦ੍ਯ ਖਿਨ੍ਨਃ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਕ ਇਹਾਦ੍ਯਾਗਤੋऽਭੂਤ੍
ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਤੇ ਮਲੂਲ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਦੱਸ, ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਆਇਆ?
ਇਹਾਗਤੋ ਜਟਿਲੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਨ ਵੈ ਹ੍ਰਸ੍ਵੋ ਨਾਤਿਦੀਰ੍ਘੋ ਮਨਸ੍ਵੀ। ਸੁਵਰ੍ਣਵਰ੍ਣਃ ਕਮਲਾਯਤਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਤਃ ਸੁਰਾਣਾਮਵਿ ਸ਼ੋਭਮਾਨਃ
ਇੱਥੇ ਇਕ ਜਟਾਧਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਆਇਆ ਹੈ—ਨਾ ਛੋਟਾ, ਨਾ ਵੱਡਾ; ਮਨ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।
ਸਮृਦ੍ਧਰੂਪਃ ਸਵਿਤੇਵ ਦੀਪ੍ਤਃ ਸੁਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਵਾਕ੍ਕृष੍ਣਤਾਰਸ਼੍ਚਕੋਰਾਤ੍। ਨੀਲਾਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਜਟਾਃ ਸੁਗਨ੍ਧਾ ਹਿਰਣ੍ਯਰਜ੍ਜੁਗ੍ਰਥਿਤਾਃ ਸੁਦੀਰ੍ਘਾਃ
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ। ਉਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁਆਦਲੀ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪੂਪਲੇ ਚਕੋਰ ਪੰਛੀ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਨੀਲੀਆਂ, ਸੁਗੰਧਤ, ਬਹੁਤ ਲੰਬੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਡੋਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੰਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਆਧਾਰਭੂਤਃ ਪੁਨਰਸ੍ਯ ਕਣ੍ਠੇ ਵਿਭ੍ਰਾਜਤੇ ਵਿਦ੍ਯੁਦਿਵਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ। ਦ੍ਵੌ ਚਾਸ੍ ਪਿਣ੍ਡਾਵਧਰੇਣ ਕਣ੍ਠਾ- ਦਜਾਤਰੋਮੌ ਸੁਮਨੋਹਰੌ ਚ
ਉਸ ਦੇ ਗਲ੍ਹ ਵਿਚ ਇਕ ਆਧਾਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ। ਗਲ੍ਹ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਦੋ ਗੋਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਿਨਾ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣੇ ਹਨ।
ਵਿਲਗ੍ਨਮਧ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ ਨਾਭਿਦੇਸ਼ੇ ਕਟਿਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯਾਤਿਕृਤਪ੍ਰਮਾਣਾ। ਤਥਾऽਸ੍ ਚੀਰਾਨ੍ਤਰਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤਿ ਹਿਰਣ੍ਮਯੀ ਮੇਖਲਾ ਮੇ ਯਥੇਯਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਪਤਲੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੁਲ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਚੌੜੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਹੇਠਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਧ ਜਗਮਗਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਮੇਰੀ ਵਾਂਗ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤਸ੍ਯਾਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਂ ਵਿਕੂਜਿਤਂ ਪਾਦਯੋਃ ਸਂਪ੍ਰਭਾਤਿ। ਪਾਣ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਵਤ੍ਸ੍ਵਨਵਨ੍ਨਿਬਦ੍ਧੌ ਕਲਾਪਕਾਵਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾ ਯਥੇਯਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਅਜੀਬ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣਾ ਸੁਰ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਬਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਤੇ ਮੋਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਨ।
ਵਿਚੇष੍ਟਮਾਨਸ੍ਯ ਚ ਤਸ੍ਯ ਤਾਨਿ ਕੂਜਨ੍ਤਿ ਹਂਸਾਃ ਸਰਸੀਵ ਮਤ੍ਤਾਃ। ਚੀਰਾਣਿ ਤਸ੍ਯਾਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨਿ ਨੇਮਾਨਿ ਤਦ੍ਵਨ੍ਮਮ ਰੂਪਵਨ੍ਤਿ
ਜਦ ਉਹ ਹਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੰਸਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਵੀ ਬੜੇ ਅਨੋਖੇ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਨ।
ਵਕ੍ਰਂ ਚ ਤਸ੍ਯਾਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸਨੀਯਂ ਪ੍ਰਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਹ੍ਲਾਦਯਤੀਵ ਚੇਤਃ। ਪਿਂਸ੍ਕੋਕਿਲਸ੍ਯੇਵ ਚ ਤਸ੍ਯ ਵਾਣਿ ਤਾਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤੋ ਮੇ ਵ੍ਯਥਿਤੋऽਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵਕਰੀ ਤੇ ਅਨੋਖੀ ਹੈ, ਸੁਣ ਕੇ ਮਨ ਖਿੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੋਇਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਹੈ; ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣੀ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਅੰਦਰੋਂ ਹਿਲ ਗਿਆ।
ਯਥਾ ਵਨਂ ਮਾਧਵਮਾਸਿਮਧ੍ਯੇ ਸਮੀਰੀਤਂ ਸ਼੍ਵਸਨੇਨੇਵ ਭਾਤਿ। ਤਥਾ ਸ ਭਾਤ੍ਯੁਤ੍ਤਮਪੁਣ੍ਯਗਨ੍ਧੀ ਨਿषੇਵ੍ਯਮਾਣਃ ਪਵਨੇਨ ਤਾਤ
ਜਿਵੇਂ ਵਸੰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਹਵਾ ਹਿਲਾ ਕੇ ਚਮਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੀ ਵਧੀਆ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਹਵਾ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਹਦੀ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ।
ਸੁਸਂਵਤਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਜਟਾ ਵਿਭਕ੍ਤਾ ਦ੍ਵੈਧੀਕृਤਾ ਭਾਤਿਲਲਾਟਦੇਸ਼ੇ। ਕਰ੍ਣੌ ਚ ਚਿਤ੍ਰੈਰਿਵ ਚਕ੍ਰਵਾਕੈਃ ਸਮਾਵृਤੌ ਤਸ੍ਯ ਸੁਰੂਪਵਦ੍ਭਿਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਥੀਆਂ ਤੇ ਵੰਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਸੋਹਣੀਆਂ ਚਿਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤਥਾ ਫਲਂ ਵृਤ੍ਤਮਥੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਸਮਾਹਤਂ ਪਾਣਿਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ। ਤਦ੍ਭੂਮਿਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੁਨਃਪੁਨਸ਼੍ਚ ਸਮੁਤ੍ਪਤਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਰੂਪਮੁਚ੍ਚੈਃ
ਇੱਕ ਗੋਲ ਤੇ ਅਨੋਖਾ ਫਲ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਉੱਚਾ ਉੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਤਚ੍ਚਾਭਿਹਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇऽਸੌ ਵਾਤੇਰਿਤੋ ਵृਕ੍ਸ਼ ਇਵਾਵਘੂਰ੍ਣਮ੍। ਤਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਮਿਵਾਮਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਪਰਾ ਤਾਤ ਰਤਿਸ਼੍ਚ ਜਾਤਾ
ਉਹ ਫਲ ਨੂੰ ਵਾਰ ਕੇ ਗੁੰਮਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਦਰਖ਼ਤ ਹਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਜਾਗ ਪਈ।
ਸ ਮੇ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਪੁਨਃ ਸ਼ਰੀਰਂ ਜਟਾਸੁ ਗृਹ੍ਯਾਭ੍ਯਵਨਾਮ੍ਯ ਵਕ੍ਰਮ੍। ਵਕ੍ਰੇਣ ਵਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਣਿਧਾਯ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਚਕਾਰ ਤਨ੍ਮੇऽਜਨਯਤ੍ਪ੍ਰਹਰ੍षਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਮੇਰੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਫੜ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਕਰਾ ਸਰੀਰ ਝੁਕਾਇਆ। ਆਪਣਾ ਵਕਰਾ ਸਰੀਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੁਰ ਕੱਢਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਚਾਪਿ ਪਾਦ੍ਯਂ ਬਹੁਮਨ੍ਯਤੇऽਸੌ ਫਲਾਨਿ ਚੇਮਾਨਿ ਮਯਾ ਹृਤਾਨਿ। ਏਵਂਵ੍ਰਤੋਸ੍ਮੀਤਿ ਚ ਮਾਮਵੋਚ- ਤ੍ਫਲਾਨਿ ਚਾਨ੍ਯਾਨਿ ਨਵਾਨ੍ਯਦਾਨ੍ਮੇ
ਉਹ ਪੈਰ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਲਿਆਏ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵਧੀਕ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ,' ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਫਲ ਦਿੱਤੇ।
ਮਯੋਪਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਯਾਨਿ ਨੇਮਾਨਿ ਤੁਲ੍ਯਾਨਿ ਰਸੇਨ ਤੇषਾਮ੍। ਨ ਚਾਪਿ ਤੇषਾਂ ਤ੍ਵਗਿਯਂ ਯਥੈषਾਂ ਸਾਰਾਣਿ ਨੈषਾਮਿਵ ਸਨ੍ਤਿ ਤੇषਾਮ੍
ਜੋ ਫਲ ਮੈਂ ਖਾਧੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਛਿਲਕ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਤੋਯਾਨਿ ਚੈਵਾਤਿਰਸਾਨਿ ਮਹ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਮ ਵੈ ਪਾਤੁਮੁਦਾਰਰੂਪਃ। ਪੀਤ੍ਵੈਵ ਯਾਨ੍ਯਭ੍ਯਧਿਕਃ ਪ੍ਰਹਰ੍षੋ ਮਮਾਭਵਦ੍ਭੂਸ਼੍ਚਲਿਤੇਵ ਚਾਸੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਬੜਾ ਸੁਆਦਲਾ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਬੜੀ ਖੁਸ਼ਦਿਲੀ ਨਾਲ। ਜਦ ਮੈਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹਿਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਇਮਾਨਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਗਨ੍ਧਵਨ੍ਤਿ ਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਤਸ੍ਯੋਦ੍ਗ੍ਰਥਿਤਾਨਿ ਪਟ੍ਟੈਃ। ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਯੇਹ ਗਤਃ ਸ੍ਵਮੇਵ ਸ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਤਪਸਾ ਦ੍ਯੋਤਮਾਨਃ
ਇਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਜੋ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਗੁੰਥੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।
ਗਤੇਨ ਤੇਨਾਸ੍ਮਿਕृਤੋ ਵਿਚੇਤਾ ਗਾਤ੍ਰਂ ਚ ਮੇ ਸਂਪਰਿਦਹ੍ਯਤੀਵ। ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਿਕਮਾਸ਼ੁ ਗਨ੍ਤੁਂ ਤਂ ਚੇਹ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਰਿਵਰ੍ਤਮਾਨਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮੈਂ ਹੱਕੀ-ਬੱਕੀ ਹੋ ਗਈ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜਲਦੀ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਤਸ੍ਯਾਨ੍ਤਿਕਮੇਵ ਤਾਤ ਕਾ ਨਾਮ ਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾ ਚ ਤਸ੍ਯ। ਇਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਚਰਿਤੁਂ ਤੇਨ ਸਾਰ੍ਧਂ ਯਥਾ ਤਪਃ ਸ ਚਰਤ੍ਯਾਰ੍ਯਧਰ੍ਮਾ
ਮੈਂ ਉਸ ਕੋਲ ਹੀ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਪਿਆਰੇ। ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਦਾ ਵਚਨ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਜੋ ਉਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਰਾਂ।
ਚਰ੍ਤੁਂ ਤਥੇਚ੍ਛਾ ਹृਦਯੇ ਮਮਾਸ੍ਤਿ ਦੁਨੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਯਦਿ ਤਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯੇ
ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵਨ ਜੀਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਚੈਤਾਨਿ ਚਰਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰ ਰੂਪੇਣ ਤੇਨਾਦ੍ਭੁਤਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ। ਅਤੁਲ੍ਯਵੀਰ੍ਯਾਣ੍ਯਭਿਰੂਪਵਨ੍ਤਿ ਵਿਘ੍ਰਂ ਸਦਾ ਤਪਸਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤਿ
ਪੁੱਤਰ, ਇੱਥੇ ਇਹ ਜੀਵ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਨੋਖੇ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਹਨ। ਉਹ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸੋਹਣਪ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਪੱਸਿਆ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸੁਰੂਪਰੂਪਾਣਿ ਚ ਤਾਨਿ ਤਾਤ ਪ੍ਰਲੋਭਯਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਧੈਰੁਪਾਯੈਃ। ਸੁਖਾਚ੍ਚ ਲੋਕਾਚ੍ਚ ਨਿਪਾਤਯਨ੍ਤਿ ਤਾਨ੍ਯੁਗ੍ਰਰੂਪਾਣਿ ਮੁਨੀਨ੍ਵਨੇषੁ
ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੁਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਹਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਡਰਾਉਣੇ ਵੀ ਹਨ।