ਤਾ ਰਾਜਭਯਭੀਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਪਭੀਤਾਸ਼੍ਚ ਯੋषਿਤਃ। ਅਸ਼ਕ੍ਯਮੂਚੁਸ੍ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿषਣ੍ਣਾ ਗਤਚੇਤਸਃ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਡਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਮਨ ਵਿਚ ਉਦਾਸ ਅਤੇ ਘਬਰਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵੇਕਾ ਜਰਦ੍ਯੋषਾ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਪ੍ਰਯਤਿष੍ਯੇ ਮਹਾਰਾਜ ਤਮਾਨੇਤੁਂ ਤਪੋਧਨਮ੍
ਉਥੇ ਇਕ ਬੁੱਢੀ ਔਰਤ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗੀ ਕਿ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾਵੇ।"
ਅਭਿਪ੍ਰੇਤਾਂਸ੍ਤੁ ਮੇ ਕਾਮਾਂਸ੍ਤ੍ਵਮਨੁਜ੍ਞਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਾਨਯਿਤੁਮृਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਮृषੇਃ ਸੁਤਮ੍
"ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀਆਂ ਚਾਹਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ।"
ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਮਭਿਪ੍ਰੇਤਮਨ੍ਵਜਾਨਾਤ੍ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਧਨਂ ਚ ਪ੍ਰਦਦੌ ਭੂਰਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ ਵੀ ਦਿੱਤੇ।
ਤਤੋ ਰੂਪੇਣ ਸਪਨ੍ਨਾ ਵਯਸਾ ਚ ਮਹੀਪਤੇ। ਸ੍ਤ੍ਰਿਯ ਆਦਾਯ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਾ ਜਗਾਮ ਵਨਮਞ੍ਜਸਾ
ਫਿਰ ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਕੁਝ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਿੱਧੀ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸਾ ਤੁ ਨਾਵ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਚਕ੍ਰੇ ਰਾਜਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਯੇ। ਸਂਦੇਸ਼ਾਚ੍ਚੈਵ ਨृਪਤੇਃ ਸ੍ਵਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚੈਵ ਭਾਰਤ
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਇਕ ਨਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਇਆ।
ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਫਲੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਕृਤ੍ਰਿਮੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤੈਃ। ਨਾਨਾਗੁਲ੍ਮਲਤੋਪੇਤੈਃ ਸ੍ਵਾਦੁਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦੈਃ
ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਨਕਲੀ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਬੇਲਾਂ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਚਾਹਵਾਂ ਵਾਲੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਤੀਵ ਰਮਣੀਯਂ ਤਦਤੀਵ ਚ ਮਨੋਹਰਮ੍। ਚਕ੍ਰੇ ਨਾਵ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਰਮ੍ਯਮਦ੍ਭੁਤੋਪਮਦੇਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ ਨਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਆਸ਼ਰਮ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਖਣ ਵਿਚ ਅਜੋਬਾ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਨਿਵਧ੍ਯ ਸਾ ਨਾਵਮਦੂਰੇ ਕਾਸ਼੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਮਾਤ੍। ਚਾਰਯਾਮਾਸ ਪੁਰੁषੈਰ੍ਵਿਹਾਰਂ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਮੁਨੇਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਨਾਵ ਨੂੰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਲੰਗਰ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਲਈ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋ ਦੁਹਿਤਰਂ ਵੇਸ਼੍ਯਾਂ ਸਮਾਧਾਯੇਤਿਕਾਰ੍ਯਤਾਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਨ੍ਤਰਂ ਕਾਸ਼ਯ੍ਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਦ੍ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਮਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਵੈਸ਼ਿਆ ਨੂੰ ਕੰਮ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਮੌਕਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਚਲਾਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾ ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਕੁਸ਼ਲਾ ਤਪੋਨਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਸਂਨਿਧੌ। ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਤਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਮृषੇਃ ਸੁਤਮ੍
ਉਹ ਕਾਬਲ ਔਰਤ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਸਦਾ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਮੁਨੇ ਕੁਸ਼ਲਂ ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਕਚ੍ਚਿਚ੍ਚ ਵੋ ਮੂਲਫਲਂ ਪ੍ਰਭੂਤਮ੍। ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਭਵਾਨ੍ਰਮਤੇ ਚਾਸ਼੍ਰੇऽਸ੍ਮਿਂ- ਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵੈ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮਾਗਤਾਸ੍ਮਿ
"ਮੁਨਿ ਜੀ, ਕੀ ਸਭ ਤਪਸਵੀ ਠੀਕ ਹਨ? ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਵਾਫਰ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਈ ਹਾਂ।"
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤਪੋ ਵਰ੍ਧਤੇ ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਪਿਤਾ ਚ ਤੇ ਕਚ੍ਚਿਦਹੀਨਤੇਜਾਃ। ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੀਯਤੇਚੈਵ ਵਿਪ੍ਰ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਚਰ੍ਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਃ
"ਕੀ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਤਪਸ਼ਕਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਅਜੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਹਨ? ਕੀ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪਾਠ ਤੇ ਰਿਆਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ?"
ऋਦ੍ਧ੍ਯਾ ਭਵਾਞ੍ਜ੍ਯੋਤਿਰਿਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ ਮਨ੍ਯੇ ਚਾਹਂ ਤ੍ਵਾਮਭਿਵਾਦਨੀਯਮ੍। ਪਾਦ੍ਯਂ ਵੈ ਤੇ ਸਂਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਕਾਮਾ- ਦ੍ਯਥਾਧਰ੍ਮਂ ਫਲਮੂਲਾਨਿ ਚੈਵ
"ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਡਿਆਈ ਦੇਣ ਯੋਗ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਭੀ ਦੇਵਾਂਗੀ।"
ਕੌਸ਼੍ਯਾਂ ਬृਸ੍ਯਾਮਾਸ੍ਸ੍ਵ ਯਥੋਪਜੋषਂ ਕृष੍ਣਾਜਿਨੇਨਾਵृਤਾਯਾਂ ਸੁਖਾਯ। ਕ੍ਵ ਚਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਤਵ ਕਿਂ ਨਾਮ ਚੇਦਂ ਵ੍ਰਤਂਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ਼੍ਚਰਸਿ ਹਿ ਦੇਵਵਤ੍ਤ੍ਵਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਘਾਹ ਦੀ ਚੌਕੀ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਰਾਮ ਕਰੋ, ਇਹ ਕਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਿਰਗ ਦੀ ਖਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਖ ਲਈ ਪਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਤੁਹਾਡਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਜੀ ਰਹੇ ਹੋ।
ਮਮਾਸ਼੍ਰਮਃ ਕਾਸ਼੍ਯਪਪੁਤ੍ਰ ਰਮ੍ਯ- ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋਜਨਂ ਸ਼ੈਲਮਿਮਂ ਪਰੇਣ। ਤਤ੍ਰਸ੍ਵਧਰ੍ਮੋऽਨਭਿਵਾਦਨਂ ਨੋ ਨ ਚੋਦਕਂ ਪਾਦ੍ਯਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼ਾਮਃ
ਮੇਰਾ ਆਸ਼੍ਰਮ, ਕਾਸ਼ਯਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਸੁਹਣਾ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸਾਡਾ ਰਿਵਾਜ ਹੈ ਕਿ ਨਾਂ ਤਾਂ ਅਸੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਪੈਰ ਧੋਣ ਜਾਂ ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਭਵਤਾ ਨਾਭਿਵਾਦ੍ਯੋऽਹਮਭਿਵਾਦ੍ਯੋ ਭਵਾਨ੍ਮਯਾ। ਵ੍ਰਤਮੇਤਾਦृਸ਼ਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯੋ ਭਵਾਨ੍ਮਯਾ
ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਸਲਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਲਾਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਵਰਤ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ। ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਫਲਾਨਿ ਪਕ੍ਵਾਨਿ ਦਦਾਨਿ ਤੇऽਹਂ ਭਲ੍ਲਾਤਕਾਨ੍ਯਾਮਲਕਾਨਿ ਚੈਵ। ਕਰੂषਕਾਨੀਙ੍ਗੁਦਧਨ੍ਵਨਾਨਿ ਪ੍ਰਿਯਾਲਾਨਾਂ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਵੈ ਕੁਰੁष੍ਵ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਕੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਭੱਲਾਤਕ, ਆਮਲਾ, ਕਰੂਸ਼ਕ, ਇੰਗੁਦ ਤੇ ਧਨਵਨ ਦੇ ਫਲ। ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਿਆਲਾ ਦੇ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਚਾਹੋ, ਉਹ ਲੈ ਲੋ।
ਸਾ ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਸਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣ੍ਯਨਰ੍ਹਾਣਿ ਦਦੌ ਤਤੋऽਸ੍ਮੈ। ਤਾਨ੍ਯृਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਾਯ ਮਹਾਰਸਾਨਿ ਭृਸ਼ਂ ਸੁਰੂਪਾਣਿ ਚ ਮੋਦਕਾਨਿ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਣਖਾਣੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸੁਆਦਲੇ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਮਿਠਿਆਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਦਦੌ ਚ ਮਾਲ੍ਯਾਨਿ ਸੁਗਨ੍ਧਵਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਵਾਸਾਂਸਿ ਚ ਭਾਨੁਮਨ੍ਤਿ। ਪੇਯਾਨਿ ਚਾਗ੍ਰ੍ਯਾਣਿ ਤਤੋ ਮੁਮੋਦ ਚਿਕ੍ਰੀਡ ਚੈਵ ਪ੍ਰਜਹਾਸ ਚੈਵ
ਉਸ ਨੇ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕਪੜੇ, ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਫਿਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ, ਖੇਡਣ ਲੱਗੀ ਤੇ ਹੱਸਣ ਲੱਗੀ।
ਸਾ ਕਨ੍ਦੁਕੇਨਾਰਮਤਾਸ੍ਯ ਮੂਲੇ ਵਿਭਜ੍ਯਮਾਨਾ ਫਲਿਤਾ ਲਤੇਵ। ਗਾਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਨਿषੇਵਮਾਣਾ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿषਚ੍ਚਾਸਕृਦृਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਮ੍
ਉਹ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਗੇਂਦ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਫਲ ਲੱਗੀ ਲਤਾ ਆਪਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਛੂਹਦੀ, ਉਹ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਂਦੀ।
ਸਰ੍ਜਾਨਸ਼ੋਕਾਂਸ੍ਤਿਲਕਾਂਸ਼੍ਚ ਵृਕ੍ਸ਼ਾ- ਨ੍ਸੁਪੁष੍ਪਿਤਾਨਵਨਾਮ੍ਯਾਵਭਜ੍ਯ। ਵਿਲਜ੍ਜਮਾਨੇਵ ਮਦਾਭਿਭੂਤਾ ਪ੍ਰੋਭਯਾਮਾਸ ਸੁਤਂ ਮਹਰ੍षੇਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਰਜ, ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਤਿਲਕ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਪੂਰੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਝੁਕਾ ਕੇ ਟੋੜ ਲਏ। ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਲਜਜਾ ਵਾਂਗੂ ਬਣੀ ਰਹੀ ਤੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਲੁਭਾਉਣ ਲੱਗੀ।
ਅਥਰ੍ਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਵਿਕृਤਂਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ਪੀਞ੍ਯ ਚ ਕਾਯਮਸ੍ਯ। ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਾ ਸ਼ਨਕੈਰ੍ਜਗਾਮ ਕृਤ੍ਵਾऽਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤਦਾऽਪਦੇਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਛੂਹਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੀ ਹੋਮ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸ ਕੇ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਤੱਕਦੀ ਹੋਈ ਚਲੀ ਗਈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਗਤਾਯਾਂ ਮਦਨੇਨ ਮਤ੍ਤੋ ਵਿਚੇਤਨਸ਼੍ਚਾਭਵਦृਸ਼੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਃ। ਤਾਮੇਵ ਭਾਵੇਨ ਗਤੇਨ ਸ਼ੂਨ੍ਯੇ ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਨਾਰ੍ਤਰੂਪੋ ਬਭੂਵ
ਉਸ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਰਿਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੂਝ ਗਵਾ ਬੈਠਾ। ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਸਾਹਾਂ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦ੍ਧਰਿਪਿਙ੍ਗਲਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟਿਤੋ ਰੋਮਭਿਰਾਨਖਾਗ੍ਰਾਤ੍। ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਵਾਨ੍ਵृਤ੍ਤਸਮਾਧਿਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿਭਾਣ੍ਡਕਃ ਕਾਸ਼੍ਯਪਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸੀਤ੍
ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਕਾਂਸੀ ਰੰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਿਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਤੱਕ ਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਵਿਚ ਲੀਨ ਤੇ ਤਪ ਵਿਚ ਮਗਨ ਵਿਭਾਂਡਕ ਕਾਸ਼ਯਪ ਉੱਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਸੋऽਪਸ਼੍ਯਦਾਸੀਨਮੁਪੇਤ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਮੇਕਂ ਵਿਪਰੀਤਚਿਤ੍ਤਮ੍। ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤਂ ਮੁਹੁਰੂਰ੍ਧ੍ਵਦृष੍ਟਿਂ ਵਿਭਾਣ੍ਕਃ ਪੁਤ੍ਰਮੁਵਾਚ ਦੀਨਮ੍
ਉਹ ਉੱਥੇ ਆ ਕੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਇਕੱਲਾ ਬੈਠਾ ਸੋਚਾਂ ਵਿਚ ਗੁੰਮ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਡੂੰਘੀਆਂ ਸਾਹਾਂ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਿਭਾਂਡਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਦਾਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨ ਕਲ੍ਪਿਤਾਃ ਸਮਿਧਃ ਕਿਂਨੁ ਤਾਤ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਧੁਤਂ ਚਾਗ੍ਨਿਹੋऽਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਯਾऽਦ੍ਯ। `ਨ ਸਂਸृष੍ਟਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਦ੍ਵਾਰਭਾਗੇ ਸੁਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾ ਖਣ੍ਡਨੇ ਕਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਃ
ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਤਕਦੀਕ ਲੱਕੜੀਆਂ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ? ਅੱਗ ਦੀ ਹਵਨ ਕਰੀ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ? ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਕੋਲ ਸਫਾਈ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਤੇ ਕੌਣ ਚੰਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਸੁਨਿਰ੍ਣਿਕ੍ਤਂ ਸ੍ਰੁਕ੍ਸ੍ਰੁਵਂ ਹੋਮਧੇਨੁਃ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸਵਤ੍ਸਾਦ੍ਯਕृਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਚ। `ਕੋਪ੍ਯਾਗਤਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਾਯੇਹ ਪੁਤ੍ਰ ਕੁਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਂ ਮਾਲ੍ਯਮਿਦਂ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਮ੍
ਹਵਨ ਵਾਲੇ ਚਮਚ ਤੇ ਬਰਤਨ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਏ ਹਨ? ਕੁਰਬਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਤੇ ਉਸਦਾ ਬੱਛਾ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ? ਪੁੱਤਰ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ? ਇਹ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹਨ?
ਨ ਵੈ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਮਿਵਾਸਿ ਪੁਤ੍ਰ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਸ਼੍ਚਾਸਿ ਵਿਚੇਤਨਸ਼੍ਚ। ਦੀਨੋਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਕਿਮਿਵਾਦ੍ਯ ਖਿਨ੍ਨਃ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਕ ਇਹਾਦ੍ਯਾਗਤੋऽਭੂਤ੍
ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਅੱਜ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਤੇ ਮਲੂਲ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਦੱਸ, ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਆਇਆ?
ਇਹਾਗਤੋ ਜਟਿਲੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਨ ਵੈ ਹ੍ਰਸ੍ਵੋ ਨਾਤਿਦੀਰ੍ਘੋ ਮਨਸ੍ਵੀ। ਸੁਵਰ੍ਣਵਰ੍ਣਃ ਕਮਲਾਯਤਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਤਃ ਸੁਰਾਣਾਮਵਿ ਸ਼ੋਭਮਾਨਃ
ਇੱਥੇ ਇਕ ਜਟਾਧਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਆਇਆ ਹੈ—ਨਾ ਛੋਟਾ, ਨਾ ਵੱਡਾ; ਮਨ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ।