ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਾਵ੍ਰਤਸ੍ਨਾਤਃ ਕੌਮਾਰਂ ਵ੍ਰਤਮਾਸ੍ਥਿਤਃ। ਸ਼ਮਠੋऽਕਥਯਦ੍ਰਾਜਨ੍ਨਾਧੂਰ੍ਤਰਜਸਂ ਗਯਮ੍
ਉਥੇ, ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਵਰਤ ਤੋਂ ਨ੍ਹਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਵਰਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਸ਼ਮਠਾ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਆਧੂਰਤਰਜਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗਯਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ।
ਆਧੂਰ੍ਤਰਜਸਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਗਯੋ ਰਾਜਰ੍षਿਸਤ੍ਤਮਃ। ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤਾਨਿ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ ਭਾਰਤ
ਆਧੂਰਤਰਜਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗਯਾ, ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਯਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞੋ ਬਭੂਵੇਹ ਬਹ੍ਵਨ੍ਨੋ ਬਹੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ। ਯਤ੍ਰਾਨ੍ਨਪਰ੍ਵਤਾ ਰਾਜਞ੍ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਸ ਦਾ ਯਜਨ ਇੱਥੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭੋਜਨ ਦੇ ਪਹਾੜ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਘृਤਕੁਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਦਧ੍ਨਸ਼੍ਚ ਨਦ੍ਯੋ ਬਹੁਸ਼ਤਾਸ੍ਤਥਾ। ਵ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਾਹਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਥੇ ਘੀ ਤੇ ਦਹੀਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਾਂ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਵਿਆੰਜਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਚਾਪ੍ਯੇਵਂ ਯਾਚਤਾਂ ਸਂਪ੍ਰਦੀਯਤੇ। ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਰਾਜਨ੍ਭੁਞ੍ਜਤੇऽਨ੍ਨਂ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਮੰਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਕਾਲੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘੋषੋ ਦਿਵਂ ਗਤਃ। ਨ ਚ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਯਤੇ ਕਿਂਚਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਭਾਰਤ
ਦਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਥੇ ਵੇਦ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਸੁਣਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਚਰਤਾ ਰਾਜਨ੍ਭੂਰ੍ਦਿਸ਼ਃ ਖਂ ਨਭਸ੍ਤਥਾ। ਆਪੂਰ੍ਣਮਾਸੀਚ੍ਛਬ੍ਦੇਨ ਤਦਪ੍ਯਾਸੀਨ੍ਮਹਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਜਾ ਫਿਰਦਾ ਸੀ, ਚਾਰ ਦਿਸਾ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਯਜਨ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਸੀ।
ਯਤ੍ਰਸ੍ਮ ਗਾਥਾ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਮਨੁष੍ਯਾ ਮਰਤਰ੍षਭ। ਅਨ੍ਨਪਾਨੈਃ ਸ਼ੁਭੈਸ੍ਤृਪ੍ਤਾ ਦੇਸ਼ੇ ਦੇਸ਼ੇ ਸੁਵਰ੍ਚਸਃ
ਉਥੇ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਲੋਕ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਸਨ, ਚੰਗੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਗਯਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞੇ ਕੇ ਤ੍ਵਦ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਿਨੋ ਭੋਕ੍ਤੁਮੀਪ੍ਸਵਃ। ਤਤ੍ਰ ਭੋਜਨਸ਼ਿष੍ਟਸ੍ਯ ਪਰ੍ਵਤਾਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਃ
ਅੱਜ ਕੌਣ ਜੀਵ ਗਯਾ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਚਾਹੇਗਾ? ਉਥੇ ਪਚੀਸ ਭੋਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜ ਰਹਿ ਗਏ।
ਨ ਤਤ੍ਪੂਰ੍ਵੇ ਜਨਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਨ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਚਾਪਰੇ। ਗਯੋ ਯਦਕਰੋਦ੍ਯਜ੍ਞੇ ਰਾਜਰ੍षਿਰਮਿਤਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਗਯਾ ਰਾਜਰਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਅਣਗਣ ਹੈ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਆਗਲੇ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
ਕਥਂ ਤੁ ਦੇਵਾ ਹਵਿषਾ ਗਯੇਨ ਪਰਿਤਰ੍ਪਿਤਾਃ। ਪੁਨ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯੁਪਾਦਾਤੁਮਨ੍ਯੈਰ੍ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿਤ੍
ਗਯਾ ਦੇ ਹਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਨਾਲ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਦੁਬਾਰਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਸਿਕਤਾ ਵਾ ਯਥਾ ਲੋਕੇ ਯਥਾ ਵਾ ਦਿਵਿ ਤਾਰਕਾਃ। ਯਥਾ ਵਾ ਵਰ੍षਤੋਧਾਰਾ ਅਸਂਖ੍ਯੇਯਾਃ ਸ੍ਮ ਕੇਨਚਿਤ੍। ਤਥਾ ਗਣਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਗਯਯਜ੍ਞੇ ਨ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰੇਤ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਗਿਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਯਾ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਗਿਣੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ।
ਏਵਂਵਿਧਾਃ ਸੁਬਹਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਾ ਮਹੀਪਤੇਃ। ਬਭੂਵੁਰਸ੍ਯ ਸਰਸਃ ਸਮੀਪੇ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨ
ਉਸ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਅਜੇਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਹੋਏ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਤਨ, ਜੋ ਝੀਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਏ।
ਤਤਃ ਸਂਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਜਾ ਕੌਨ੍ਤੇਯੋ ਭੂਰਿਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ। ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਮਾਸਾਦ੍ਯ ਦੁਰ੍ਜਯਾਯਾਮੁਵਾਸ ਹ
ਫਿਰ ਕੌਂਤੀ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਦਾਨੀ ਸੀ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਅਗਸਤ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਦੁਰਜਯਾ' ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਥੇ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਲੋਮਸ਼ਂ ਰਾਜਾ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਵਦਤਾਂਵਰਃ। ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੇਨੇਹ ਵਾਤਾਪਿਃ ਕਿਮਰ੍ਥਮੁਪਸ਼ਾਮਿਤਃ
ਉਥੇ ਹੀ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਲੋਮਸ਼ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਅਗਸਤ ਨੇ ਇਥੇ ਵਾਤਾਪੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ?'
ਆਸੀਦ੍ਵਾ ਕਿਂਪ੍ਰਭਾਵਸ਼੍ਚ ਸ ਦੈਤ੍ਯੋ ਮਾਨਵਾਨ੍ਤਕਃ। ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚੋਦਿਤੋ ਮਨ੍ਯੁਰਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
'ਉਹ ਦੈਤ ਕੌਣ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਕੀ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮਾਰਦਾ ਸੀ? ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਗਸਤ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਇਆ?'
ਇਲ੍ਵਲੋ ਨਾਮ ਦੈਤੇਯ ਆਸੀਤ੍ਕੌਰਵਨਨ੍ਦਨਾ। ਮਣਿਮਤ੍ਯਾਂ ਪੁਰਿ ਪੁਰਾ ਵਾਤਾਪਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਾਨੁਜਃ
ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਦਾਤਾ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਮਣਿਮਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਲਵਲੋ ਨਾਂ ਦਾ ਦੈਤ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵਾਤਾਪੀ ਸੀ।
ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਤਪੋਯੁਕ੍ਤਮੁਵਾਚ ਦਿਤਿਨਨ੍ਦਨਃ। ਪੁਤ੍ਰਂ ਮੇ ਭਗਵਾਨੇਕਮਿਨ੍ਦ੍ਰਤੁਲ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤੁ
ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਾ ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਮਹਾਨ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਦੋ।'
ਤਸ੍ਮੈ ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਾਦਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਾਸਵਸਂਮਿਤਮ੍। ਚੁਕ੍ਰੋਧ ਸੋऽਸੁਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਤਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਾਸਵਾ (ਇੰਦਰ) ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਉਹ ਅਸੁਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਲ੍ਵਲੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾऽਸੁਰਃ। ਮਨ੍ਯੁਮਾਨ੍ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਛਾਗਂ ਮਾਯਾਵੀ ਹ੍ਯਕਰੋਤ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਲਵਲੋ — ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ ਅਸੁਰ ਸੀ — ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਮੇषਰੂਪੀ ਚ ਵਾਤਾਪਿਃ ਕਾਮਰੂਪ੍ਯਭਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍। ਸਂਸ੍ਕृਤ੍ਯਤਂ ਭੋਜਯਤਿ ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਰਂ ਜਿਧਾਂਸਤਿ
ਵਾਤਾਪੀ, ਜੋ ਚਾਹਵੇ ਤਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਤੁਰੰਤ ਮੇਛ (ਰਾਮ) ਬਣ ਗਿਆ; ਇਲਵਲੋ ਉਸਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਖਵਾਉਂਦਾ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਸ ਚਾਹ੍ਵਯਤਿ ਯਂ ਵਾਚਾ ਗਤਂ ਵੈਵਸ੍ਵਤਕ੍ਸ਼ਯਮ੍। ਸ ਪੁਨਰ੍ਦੇਹਮਾਸ੍ਥਾਯ ਜੀਵਨ੍ਸ੍ਮ ਪ੍ਰਤ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਤ
ਫਿਰ, ਜਦ ਇਲਵਲੋ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਵਾਤਾਪੀ ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਲੈ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦਾ।
ਤਤੋ ਵਾਤਾਪਿਮਸੁਰਂ ਛਾਗਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍। ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰੇਵ ਸਮਾਹ੍ਵਯਤ੍
ਇਲਵਲੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਾਤਾਪੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਖਵਾਉਂਦਾ ਤੇ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਬੁਲਾਉਂਦਾ।
ਤਾਮਿਲ੍ਵਲੇਨ ਮਹਤਾ ਸ੍ਵਰੇਣ ਗਿਰਮੀਰਿਤਾਮ੍। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾऽਤਿਮਾਯੋ ਬਾਲਵਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਣ੍ਟਕਃ
ਜਦ ਇਲਵਲੋ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬੁਲਾਵਾ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਵਾਤਾਪੀ — ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਲਾਕ ਸੀ — ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਤੁਰੰਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਪੀੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ।
ਤਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਵਿਨਿਰ੍ਭਿਦ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਮਹਾਸੁਰਃ। ਵਾਤਾਪਿਃ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਰਾਜਨ੍ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਵਾਤਾਪੀ, ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਫਾੜ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਏਵਂ ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਰਾਜਨ੍ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃਪੁਨਃ। ਹਿਂਸਯਾਮਾਯਸ ਦੈਤੇਯ ਇਲ੍ਵਲੋ ਦੁष੍ਟਚੇਤਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਲਵਲੋ — ਜੋ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਸੀ — ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖਵਾਉਂਦਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭਗਵਾਨੇਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲ ਏਵ ਤੁ। ਪਿਤॄਨ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਗਰ੍ਤੇ ਵੈ ਲਮ੍ਬਮਾਨਾਨਧੋਮੁਖਾਨ੍
ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਉਲਟੇ ਲਟਕਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਸੋऽਪृਚ੍ਛਲ੍ਲਮ੍ਬਮਾਨਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਭਗਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਕਿਂਪਰਾਃ। `ਕਿਂਮਰ੍ਥਂ ਵੇਹ ਲਮ੍ਬਧ੍ਵੇ ਗਰ੍ਤੇ ਯੂਯਮਧੋਮੁਖਾਃ'। ਸਂਤਾਨਹੇਤੋਰਿਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਚੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
ਉਸਨੇ ਲਟਕਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮਹਾਨ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਉਲਟੇ ਮੂੰਹ ਕਿਉਂ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹੋ?' ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ।'
ਤੇ ਤਸ੍ਮੈ ਕਥਯਾਮਾਸੁਰ੍ਵਯਂ ਤੇ ਪਿਤਰਃ ਸ੍ਵਕਾਃ। ਗਰ੍ਤਮੇਤਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਲਮ੍ਬਾਮਃ ਪ੍ਰਸਵਾਰ੍ਥਿਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਗਸਤਿਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਾਂ।'
ਯਦਿ ਨੋ ਜਨਯੇਥਾਸ੍ਤ੍ਵਮਗਸ੍ਤ੍ਯਾਪਤ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਸ੍ਯਾਨ੍ਨੋਸ੍ਮਾਨ੍ਨਿਰਯਾਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾ ਗਤਿਮ੍
'ਜੇ ਤੂੰ, ਆਗਸਤਿਆ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲਾਂਗੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਪਿਤਾ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ।'