ਸ ਨਿਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਦੁਃਖਂ ਦਹ੍ਯਮਾਨੋ ਮਹੀਪਤਿਃ। ਬਾष੍ਪਸਂਦਿਗ੍ਧਯਾ ਵਾਚਾ ਪੁਨਰੇਵੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਸੜਦੇ ਹੋਏ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕ ਰੁਕ ਕੇ ਫਿਰ ਬੋਲਿਆ।
ਵੈषਮ੍ਯਮਪਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਗੋਪਾਯਨ੍ਤਿ ਕੁਲਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ। ਆਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ ਸਤ੍ਯੋ ਜਿਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਣ ਤੇ ਵੀ, ਘਰ ਦੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਉਹ ਸੁਆਰਗ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਰਹਿਤਾ ਭਰ੍ਤृਭਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨ ਕ੍ਰੁਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਦਾਚਨ। ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ਼੍ਚਾਰਿਤ੍ਰਕਵਚਾਨ੍ਧਾਰਯਨ੍ਤਿ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ; ਚਰਿਤਰ ਦੀ ਕਵਚ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਚਾਈ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿषਮਸ੍ਥੇਨ ਮੂਢੇਨ ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਸੁਖੇਨ ਚ। ਯਤ੍ਸਾ ਤੇਨ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਤਤ੍ਰਨ ਕ੍ਰੋਦ੍ਧੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਜੋ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ, ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸੁਖ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪ੍ਰਾਣਯਾਤ੍ਰਾਂ ਪਰਿਪ੍ਰੇਪ੍ਸੋਃ ਸ਼ਕੁਨੈਰ੍ਹਤਵਾਸਸਃ। ਆਧਿਭਿਰ੍ਦਹ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਸ਼੍ਯਾਮਾ ਨ ਕ੍ਰੋਦ੍ਧੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਜੋ ਸਿਰਫ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੋਟੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਲੈ ਲਏ, ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ਿਆਮਾ ਨੂੰ ਉਸ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸਤ੍ਕृਤਾऽਸਤ੍ਕृਤਾ ਵਾऽਪਿ ਪਤਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਥਾਵਿਧਮ੍। ਰਾਜ੍ਯਭ੍ਰष੍ਟਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਹੀਨਂ ਕ੍ਸ਼ਿਧਿਤਂ ਵ੍ਯਸਨਾਪ੍ਲੁਤਮ੍
ਚਾਹੇ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਬੇਇਜ਼ਤੀ, ਜਦ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਵੇਖੇ — ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ, ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਭੁੱਖਾ, ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ —
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਸ੍ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਲਃ ਪਰਮਦੁਰ੍ਮਨਾਃ। ਨ ਬਾष੍ਪਮਸ਼ਕਤ੍ਸੋਢੁਂ ਪ੍ਰਰੁਰੋਦ ਚ ਭਾਰਤ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਨਲ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੰਝੂਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕਿਆ ਤੇ ਰੋ ਪਿਆ, ਭਾਰਤ।
ਤਤਃ ਸਾ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਗਤ੍ਵਾ ਦਮਯਨ੍ਤ੍ਯੈ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍। ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਿਤਂ ਚੈਵ ਵਿਕਾਰਂ ਤਸ੍ਯ ਚੈਵ ਤਮ੍
ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਦਮਯੰਤਿ ਕੋਲ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ, ਜੋ ਕਹੀ ਗਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਕੇਸ਼ਿਨ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ। ਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨਾ ਨਲਂ ਤਂ ਵੈ ਕੇਸ਼ਿਨੀਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਮਯੰਤੀਆਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਬਾਹੁਕ ਨੂੰ ਨਲਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੀ।
ਗਚ੍ਛ ਕੇਸ਼ਿਨਿ ਭੂਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕੁਰੁ ਬਾਹੁਕੇ। ਅਬ੍ਰੁਵਾਣਾ ਸਮੀਪਸ੍ਥਾ ਚਰਿਤਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਯ
ਕੇਸ਼ਿਨੀ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਜਾ ਤੇ ਬਾਹੁਕ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰ। ਕੁਝ ਨਾ ਆਖੀ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ।
ਯਦਾ ਚ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਤਤ੍ਰ ਭਾਮਿਨਿ। ਤਤ੍ਰਸਂਚੇष੍ਟਮਾਨਸ੍ਯ ਸਂਲਕ੍ਸ਼ੇਥਾ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਕੁਝ ਕਰੇ, ਸੋਹਣੀਏ, ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ। ਉਹ ਜਦ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੀ ਚਲ-ਚਲਣ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ।
ਨ ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਬਨ੍ਧੇਨ ਦੇਯੋऽਗ੍ਨਿਰਪਿ ਕੇਸ਼ਿਨਿ। ਯਾਚਤੇ ਨ ਜਲਂ ਦੇਯਂ ਸਕृਚ੍ਚਾਤ੍ਵਰਮਾਣਯਾ। ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤ੍ਵਂ ਚਰਿਤਂ ਮੇ ਨਿਵੇਦਯ
ਕੇਸ਼ਿਨੀ, ਜੇ ਉਹ ਮੰਗੇ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾ ਦੇ, ਤੇ ਜੇ ਪਾਣੀ ਮੰਗੇ ਤਾਂ ਵੀ, ਜਦ ਉਹ ਜਲਦੀ ਕਰੇ, ਨਾ ਦੇ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਲ-ਚਲਣ ਮੈਨੂੰ ਆਖੀ।
ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਬਾਹੁਕੇ ਦੈਵਮਾਨੁषਮ੍। ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦਪਿ ਪਸ਼੍ਯੇਥਾਸ੍ਤਚ੍ਚਾਖ੍ਯੇਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਮਮ
ਜੋ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਚਾਹੇ ਰੱਈ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ, ਤੂੰ ਬਾਹੁਕ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
ਦਮਯਨ੍ਤ੍ਯੈਵਮੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਜਗਾਮਾਥ ਚ ਕੇਸ਼ਿਨੀ। ਨਿਸ਼ਾਮ੍ਯਾਥ ਹਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਪੁਨਰਾਗਮਤ੍
ਦਮਯੰਤੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਯਜਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁੜ ਆ ਗਈ।
ਸਾ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਦਮਯਨ੍ਤ੍ਯੈ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍। ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਤ੍ਤਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਬਾਹੁਕੇ ਦਿਵ੍ਯਮਾਨੁषਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਭ ਦਮਯੰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਜੋ ਵੀ ਰੱਈ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਾਹੁਕ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ।
ਦृਢਂ ਸ਼ੁਚ੍ਯਪਦਾਨੋਸੌ ਨ ਮਯਾ ਮਾਨੁषਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਃ ਸ਼੍ਰੁਤੋ ਵਾऽਪਿ ਦਮਯਨ੍ਤਿ ਤਥਾਵਿਧਃ
ਉਹ ਪੱਕਾ ਤੇ ਸਾਫ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਨਾ ਸੁਣਿਆ, ਦਮਯੰਤੀਆਂ।
ਹ੍ਰਸ੍ਵਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤੁ ਦ੍ਵਾਰਂ ਨਾਸੌ ਵਿਨਮਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਤਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਥਾਸਙ੍ਗਮੁਤ੍ਸਰ੍ਪਤਿ ਯਥਾਸੁਖਮ੍। ਸਂਕਟੇऽਪ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਮਹਦ੍ਵਿਵਰਂ ਜਾਯਤੇऽਧਿਕਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਸੰਗੜੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਾ, ਉਹ ਕਦੇ ਝੁਕਦਾ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਲੰਘਦਾ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਤੰਗ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਸ ਲਈ ਵੱਡਾ ਰਾਹ ਬਣ ਜਾਂਦਾ।
ऋਤੁਪਰ੍ਣਸ੍ਯ ਚਾਰ੍ਥਾਯ ਭੋਜਨੀਯਮਨੇਕਸ਼ਃ। ऋਤੁਪਰ੍ਣਸ੍ਯ ਚਾਰ੍ਥਾਯ ਭੋਜਨੀਯਮਨੇਕਸ਼ਃ। ਪ੍ਰੇषਿਤਂ ਤਤ੍ਰਰਾਜ੍ਞਾ ਤੁ ਮਾਂਸਂ ਬਹੁ ਚ ਪਾਸ਼ਵਮ੍
ਰਿਤੁਪਰਨ ਦੇ ਲਈ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖਾਣਾ ਤਿਆਰ ਹੁੰਦਾ; ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਮਾਸ ਉਥੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਾਰ੍ਥਾਯ ਕੁਮ੍ਭਾਸ੍ਤਤ੍ਰੋਪਕਲ੍ਪਿਤਾਃ। ਤੇ ਤੇਨਾਵੇਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਕੁਮ੍ਭਾਃ ਪੂਰ੍ਣਾ ਏਵਾਭਵਂਸ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਧੋਣ ਲਈ, ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ; ਜਦ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ, ਉਹ ਘੜੇ ਤੁਰੰਤ ਭਰ ਜਾਂਦੇ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਧਿਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਬਾਹੁਕਃ। ਤृਣਮੁष੍ਟਿਂ ਸਮਾਦਾਯ ਸਵਿਤੁਸ੍ਤਂ ਸਮਾਦਧਤ੍
ਫਿਰ, ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬਾਹੁਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਘਾਹ ਦੀ ਮੁਠੀ ਲੈ ਕੇ, ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦਾ।
ਅਥ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਹਸਾ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ। ਤਦਦ੍ਭੁਤਤਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾऽਮਿਹਾਗਤਾ
ਉਥੇ, ਅਚਾਨਕ, ਹਵਨ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਭੜਕ ਉਠਦੀ; ਇਹ ਅਜੋਬਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਈ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸੁਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਮਯਾ। ਯਦਗ੍ਨਿਮਪਿ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਨੈਵਾਸੌ ਦਹ੍ਯਤੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਅਜੋਬਾ ਵੇਖਿਆ: ਜਦ ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ, ਸੋਹਣੀਏ, ਉਹ ਸੜਦਾ ਨਹੀਂ।
ਛਨ੍ਦੇਨ ਚੋਦਕਂ ਤਸ੍ਯ ਵਹਤ੍ਯਾਵਰ੍ਜਿਤਂ ਦ੍ਰੁਤਮ੍। ਅਤੀਵ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਸੁਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਦृष੍ਟਵਤ੍ਯਹਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਜਲਦੀ ਆ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚਾਹੇ; ਤੇ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਅਜੋਬਾ ਵੇਖਿਆ।
ਯਤ੍ਸ ਪੁष੍ਪਾਣ੍ਯੁਪਾਦਾਯ ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਮਮृਦੇ ਸ਼ਨੈਃ। ਮृਦ੍ਯਮਾਨਾਨਿ ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਤੇਨ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ। ਭੂਯ ਏਵ ਸੁਗਨ੍ਧੀਨਿ ਹृਪਿਤਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਜਦ ਉਹ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਲਦਾ, ਉਹ ਫੁੱਲ ਮੁਲਦੇ ਹੋਏ ਮੁਰਝਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।
ਏਤਾਨ੍ਯਦ੍ਭੁਤਕਲ੍ਪਾਨਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਹਂ ਭृਸ਼ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ। ਚੇष੍ਟਿਤਾਨਿ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਬਾਹੁਕਸ੍ਯ ਸਮੀਪਤਃ
ਇਹ ਅਜੋਬੇ ਕੰਮ ਬਾਹੁਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ।
ਦਮਯਨ੍ਤੀ ਤੁ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਚੇष੍ਟਿਤਮ੍। ਅਮਨ੍ਯਤ ਨਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕਰ੍ਮਚੇष੍ਟਾਭਿਸੂਚਿਤਮ੍
ਇਹ ਨੇਕ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕੰਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਮਯੰਤੀਆਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਨਲਾ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ।
ਸਾ ਸ਼ਙ੍ਕਮਾਨਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਨਲਂ ਬਾਹੁਕਰੂਪਿਣਮ੍। ਕੇਸ਼ਿਨੀਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾਚਾ ਰੁਦਨ੍ਤੀ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਲ ਨੂੰ ਬਾਹੁਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ, ਨਰਮ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖੀ।
ਪੁਨਰ੍ਗਚ੍ਛ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਸ੍ਯ ਬਾਹੁਕਸ੍ਯੋਪਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍। ਮਹਾਨਸਾਚ੍ਛ੍ਰਿਤਂ ਮਾਂਸਮਾਨਯਸ੍ਵੇਹ ਭਾਮਿਨਿ
ਸੁੰਦਰ ਕੇਸ਼ਿਨੀ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਜਾ ਅਤੇ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਬਾਹੁਕ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਮਾਸ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਲੈ ਆ।
ਸਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਬਾਹੁਕੇ ਵ੍ਯਗ੍ਰੇ ਤਨ੍ਮਾਂਸਮਪਕृष੍ਯ ਚ। ਅਤ੍ਯੁष੍ਣਮੇਵ ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਕਾਰਿਣੀ। ਦਮਯਨ੍ਤ੍ਯੈ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨ
ਕੇਸ਼ਿਨੀ ਨੇ ਬਾਹੁਕ ਨੂੰ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਵਿਆਸਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਾਸ ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਸੀ, ਤੁਰੰਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਦਮਯੰਤਿ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਸਾऽਸ਼ਿਤਾ ਨਲਸਿਦ੍ਧਸ੍ ਮਾਂਸਸ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ਃ ਪੁਰਾ। ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਮਤ੍ਵਾ ਨਲਂ ਸੂਤਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੋਸ਼ਦ੍ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਾ
ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਲ ਦੇ ਬਣਾਏ ਮਾਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰੀ ਖਾਧਾ ਸੀ, ਉਸ ਮਾਸ ਨੂੰ ਚੱਖ ਕੇ, ਰਥੀ ਨੂੰ ਨਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋ ਪਈ।